I SA/Gd 205/24

I SA/Gd 205/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-05-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-02-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alicja Stępień /sprawozdawca/
Marek Kraus /przewodniczący/
Sławomir Kozik
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 1033/24 - Wyrok NSA z 2025-11-07
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2505
art. 59 par. 1 i 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus, Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędzia NSA Sławomir Kozik, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 21 maja 2024 r. sprawy ze skargi K.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 11 stycznia 2024 r., nr 2201-IEE.7192.2.141.2023.JM w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę
Uzasadnienie
Sygn. akt I SA/Gd 205/24
U Z A S A D N I E N I E
Organ egzekucyjny - Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku - prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku skarżącego K.K. na podstawie tytułów wykonawczych, wystawionych przez wierzyciela - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku, Inspektorat w Gdyni, obejmujących należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne za m-ce listopad-grudzień 2011 r., styczeń-luty 2012 r., czerwiec-październik 2012 r. i marzec-wrzesień 2013 r. oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za m-ce listopad-grudzień 2011 r., styczeń 2012 r., czerwiec-lipiec 2012 r., wrzesień-październik 2012 r. oraz czerwiec-wrzesień 2013 r..
Podstawą wystawienia tych tytułów wykonawczych o numerach od [...] jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w Gdyni nr 100371DZPDZ18/000562 z 9 maja 2018 roku.
W ponownie prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym, celem wyegzekwowania należności objętych tytułami wykonawczymi nr od [...], organ egzekucyjny zawiadomieniami nr [...] z 18 marca 2019 roku, dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego skarżącego, prowadzonego przez I. S.A. w K. Dłużnik zajętej wierzytelności ww. zawiadomienia otrzymał 18 marca 2019 roku i w odpowiedzi, pismami z 18 marca 2019 roku, poinformował o przeszkodzie w realizacji ww. zajęć z uwagi na zbieg egzekucji administracyjnych i sądowych.
Wydruki powyższych zawiadomień wraz z odpisami tytułów wykonawczych nr [...] doręczono skarżącemu 3 kwietnia 2019 roku, w trybie art. 44 K.p.a. Przesyłka została skierowana na adres G., ul. [...] - powyższy adres, na druku ZUS ZUA z 19 grudnia 2016 roku (tj. zgłoszenie do ubezpieczeń przez płatnika składek firmę A. Sp. z o.o. Sp. K.), widnieje jako adres zameldowania skarżącego na pobyt stały, adres zamieszkania oraz adres do korespondencji, natomiast na druku ZUS ZUA z 6 czerwca 2017 roku (tj. zgłoszenie do ubezpieczeń przez płatnika składek T. Sp. z o.o.), powyższy adres widnieje jako adres zameldowania skarżącego na pobyt stały.
Pismem z 19 października 2023 roku (nadanym pocztą w dniu 19 października 2023 roku), działając przez pełnomocnika, skarżący wniósł m.in. o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o ww. tytuły wykonawcze, tj. o nr [...] z uwagi na brak doręczenia ww. tytułów wykonawczych, brak doręczenia decyzji, w oparciu o którą ww. tytuły wykonawcze zostały wystawione, jak również z uwagi na przedawnienie obowiązków objętych ww. tytułami wykonawczymi.
Postanowieniem z 20 listopada 2023 roku nr 101100/71/3071/2023-RED-5841003318, doręczonym na adres pełnomocnika 22 listopada 2023 roku, Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o ww. tytuły wykonawcze.
Nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem prawnym, pismem z 27 listopada 2023 roku, działając przez pełnomocnika, skarżący wniósł zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego, wskazując w jego treści, że doręczenie tytułów wykonawczych, będących podstawą prowadzonej egzekucji, jest nieskuteczne z uwagi na błędny adres doręczenia. Wniósł o umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, ewentualnie o przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji celem ponownego rozpatrzenia.
Po otrzymaniu zażalenia, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku postanowieniem nr 2201-IEE.7192.2.141.2023.JM z 11 stycznia 2024 roku utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku nr 101100/71/3071/2023-RED-5841003318 z 20 listopada 2023 roku..
W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 roku o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw, do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Wskazana ustawa weszła w życie 30 lipca 2020 roku. Zważywszy, że postępowanie egzekucyjne prowadzone do strony majątku na podstawie ww. tytułów wykonawczych zostało wszczęte przed wskazaną datą, to w niniejszej sprawie zastosowanie będą miały przepisy u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 roku.
W ocenie organu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że dochodzone w toku postępowania egzekucyjnego, na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne za m-ce listopad-grudzień 2011 r., styczeń-luty 2012 r., czerwiec-październik 2012 r. i marzec-wrzesień 2013 r. oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FPiFGŚP) za m-ce listopad-grudzień 2011 r., styczeń 2012 r., czerwiec-lipiec 2012 r., wrzesień-październik 2012 r. i czerwiec-wrzesień 2013 r. - nie uległy przedawnieniu.
Wskazano, że w okresie powstania należności z tytułu składek za m-c listopad 2011 r. obowiązywał 10-letni okres przedawnienia, liczony od dnia wymagalności danej składki (o czym stanowił art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych). Ustawą z dnia 16 września 2011 roku - o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. nr 232, poz. 1378) doszło do nowelizacji powyższego przepisu, skracającej termin przedawnienia należności. Zgodnie z treścią znowelizowanego przepisu art. 24 ust. 4 u.s.u.s. - w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2012 roku - należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne.
Przepisy przejściowe ustanowiły jednocześnie, jako regułę, stosowanie dla biegu terminu przedawnienia przepisów nowych (dotyczy to składek, dla których bieg terminu przedawnienia rozpoczął się przed 1 stycznia 2012 roku, nieprzedawnionych do tego okresu). Przy czym, zgodnie z przytoczonymi przepisami, bieg terminu przedawnienia winien być wówczas liczony nie od dnia wymagalności danej składki, lecz od dnia 1 stycznia 2012 roku. Dla reguły tej ustanowiono jednak wyjątek - w postaci stosowania przepisów starych zawsze wtedy, gdy bieg terminu przedawnienia byłby wedle tych przepisów korzystniejszy dla strony (art. 27 ust. 1 i 2 ustawy zmieniającej).
W niniejszej sprawie, w zakresie składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz FPiFGŚP za m-c listopad 2011 r., objętych tytułami wykonawczymi nr [...], nie ulega wątpliwości, że zgodnie z mającym w sprawie zastosowanie (na zasadzie przywołanych wyżej przepisów) 5-letnim terminem przedawnienia, liczonym od 1 stycznia 2012 roku - składki te przedawniłyby się z dniem 2 stycznia 2017 roku.
Z kolei należności z tytułu składek za m-ce grudzień 2011 r., styczeń-luty 2012 r., czerwiec-październik 2012 r. i marzec-wrzesień 2013 r., objętych tytułami wykonawczymi nr [...], zgodnie z mającym do nich zastosowanie przepisem art. 24 ust. 4 u.s.u.s. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2012 roku, przedawniłyby się po upływie 5 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne.
Wskazano zatem, że bieg terminu przedawnienia ww. składek, objętych tytułami wykonawczymi nr [...] rozpoczął się odpowiednio:
dla składek za m-c grudzień 2011 roku - 17 stycznia 2012 roku,
dla składek za m-c styczeń 2012 roku - 16 lutego 2012 roku,
dla składek za m-c luty 2012 roku - 13 marca 2012 roku,
dla składek za m-c czerwiec 2012 roku - 17 lipca 2012 roku,
dla składek za m-c lipiec 2012 roku - 17 sierpnia 2012 roku,
dla składek za m-c sierpień 2012 roku - 11 września 2012 roku,
dla składek za m-c wrzesień 2012 roku - 16 października 2012 roku,
dla składek za m-c październik 2012 roku - 16 listopada 2012 roku,
dla składek za m-c marzec 2013 roku - 11 kwietnia 2013 roku,
dla składek za m-c kwiecień 2013 roku - 11 maja 2013 roku,
dla składek za m-c maj 2013 roku - 11 czerwca 2013 roku,
dla składek za m-c czerwiec 2013 roku - 11 lipca 2013 roku,
dla składek za m-c lipiec 2013 roku - 13 sierpnia 2013 roku,
dla składek za m-c sierpień 2013 roku - 17 września 2013 roku,
dla składek za m-c wrzesień 2013 roku - 16 października 2013 roku,
zatem, zgodnie z mającym w sprawie zastosowanie (na zasadzie przywołanych wyżej przepisów) 5-letnim terminem przedawnienia, składki te przedawniałyby się odpowiednio:
składki za m-c grudzień 2011 roku - 18 stycznia 2017 roku,
składki za m-c styczeń 2012 roku - 17 lutego 2017 roku,
składki za m-c luty 2012 roku - 14 marca 2017 roku,
składki za m-c czerwiec 2012 roku - 18 lipca 2017 roku,
składki za m-c lipiec 2012 roku - 18 sierpnia 2017 roku,
składki za m-c sierpień 2012 roku - 12 września 2017 roku,
składki za m-c wrzesień 2012 roku - 17 października 2017 roku,
składki za m-c październik 2012 roku - 17 listopada 2017 roku,
składki za m-c marzec 2013 roku - 12 kwietnia 2018 roku,
składki za m-c kwiecień 2013 roku - 12 maja 2018 roku,
składki za m-c maj 2013 roku - 12 czerwca 2018 roku,
składki za m-c czerwiec 2013 roku - 12 lipca 2018 roku,
składki za m-c lipiec 2013 roku - 14 sierpnia 2018 roku,
składki za m-c sierpień 2013 roku - 18 września 2018 roku,
składki za m-c wrzesień 2013 roku - 17 października 2018 roku.
Materiał dowodowy wykazuje jednak, że - jeszcze przed upływem terminu przedawnienia - w sprawie zaszły zdarzenia modyfikujące bieg terminu przedawnienia, tj. powodujące jego zawieszenie - co oznacza, że przez pewien okres bieg terminu przedawnienia spoczywa (okres zawieszenia biegu terminu przedawnienia wydłuża okres przedawnienia należności - dodaje się go do wskazanego okresu "podstawowego", tj. wynikającego z art. 24 ust. 4 u.s.u.s.). Na mocy art. 24 ust. 5b u.s.u.s. "bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności, zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego".
Na podstawie powołanego wyżej przepisu w sprawie zaszły zatem okoliczności, skutkujące zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązań z tytułu wszystkich ww. składek. Z akt sprawy wynika bowiem, że:
1. w zakresie należności z tytułu składek za m-ce listopad-grudzień 2011 roku, styczeń-luty 2012 r., czerwiec-październik 2012 r. oraz marzec-wrzesień 2013 r., objętych w uprzednio prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym tytułami wykonawczymi nr: od [...], pierwszą czynnością zmierzającą do wyegzekwowania należności z tytułu przedmiotowych składek, prowadzącą do zawieszenia biegu terminu przedawnienia, było doręczenie stronie ww. tytułów wykonawczych odpowiednio w dniach: 4 września 2012 roku tytuły wykonawcze nr [...], 26 czerwca 2013 roku tytuły wykonawcze nr [...] do [...], 20 września 2013 roku tytuły wykonawcze nr [...], 27 listopada 2013 roku tytuły wykonawcze nr [...] oraz 22 stycznia 2014 roku tytuły wykonawcze nr [...].
Postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych zostało następnie umorzone przez Komornika Sądowego - postanowieniami z 14 września 2016 roku nr [...]. Od tego dnia bieg terminu przedawnienia ww. należności składkowych zaczął biec na nowo - zatem składki te przedawniałyby się z dniem 15 września 2021 roku;
2. ponowne wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło na podstawie obejmujących ww. należności tytułów wykonawczych nr [...] z 18 marca 2019 roku i pierwszą czynnością egzekucyjną w ponownie wszczętym postępowaniu, zmierzającą do wyegzekwowania należności z tytułu przedmiotowych składek, a prowadzącą do zawieszenia biegu terminu przedawnienia, było doręczenie powyższych tytułów wykonawczych, co nastąpiło 3 kwietnia 2019 roku (czyli jeszcze przed upływem terminu przedawnienia). Doręczenie nastąpiło w trybie art. 44 K.p.a. - przesyłka po dwukrotnym, prawidłowym awizowaniu nie została podjęta w terminie i wróciła do nadawcy (korespondencja została wysłana na adres: G., ul. [...]).
Uwzględniając zatem okresy zawieszenia biegu terminu przedawnienia należności składkowych - liczone w zakresie należności objętych tytułami wykonawczymi nr od [...] do [...] - niewątpliwym jest, że nie doszło do przedawnienia dochodzonych obowiązków, zarówno na dzień wystawienia ww. tytułów wykonawczych oraz ponownego wszczęcia na ich podstawie egzekucji, jak również na dzień wydania niniejszego postanowienia. Okresy zawieszenia biegu terminu przedawnienia na tyle go bowiem wydłużyły, że termin ten - z uwagi na wciąż toczące się postępowanie egzekucyjne - nie upłynął po dziś dzień.
W odniesieniu do zarzutu niedopuszczalności egzekucji, z uwagi na brak doręczenia stronie decyzji oraz tytułów wykonawczych uznano, że zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Akta sprawy dowodzą bowiem, że zarówno decyzja, jak i odpisy tytułów wykonawczych zostały przez organ egzekucyjny prawidłowo doręczone, w trybie art. 44 K.p.a., na znany wówczas organowi adres zamieszkania.
Adres zamieszkania w G. przy ul. [...] organ egzekucyjny ustalił na podstawie zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych na dokumencie ZUS ZUA z 19 grudnia 2016 roku przez płatnika składek – T. Sp. z o. o. oraz na dokumencie ZUS ZUA z 6 czerwca 2017 roku, złożonym przez A. Sp. z o. o. Sp. k. Na obu ww. dokumentach widnieje adres zameldowania na stałe miejsce pobytu w G. przy ul. [...], a na dokumencie z 19 grudnia 2016 roku dodatkowo ten sam adres zamieszkania. Organ egzekucyjny nie był w posiadaniu informacji ani dokumentu, z którego wynikałby inny adres zamieszkania, lub adres do doręczeń.
Mając na uwadze powyższe stwierdzono, że organ egzekucyjny zasadnie orzekł, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki, uzasadniające umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zaskarżył w całości postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 11 stycznia 2024 r. o nr: 2201-1EE.7192.2.141.2023.JM w przedmiocie utrzymania w mocy postanowienia Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku nr 101J00/71/3071/2023-RED-5841O03318 z 20 listopada 2023 roku w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuły wykonawcze nr [...] z 18 marca 2019 roku.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:
1. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy - art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 dalej KPA) wobec uznania, że zarówno decyzja administracyjna z dnia 9 maja 2018 r. o nr 100371DZPDZ18/0000562 będąca podstawą do wystawienia tytułów wykonawczych o nr od [...] jak i same tytuły wykonawcze zostały doręczone w trybie doręczenia zastępczego, podczas gdy próba doręczenia nastąpiła na nieprawidłowy adres, o czym zarówno wierzyciel - Zakład Ubezpieczeń Społecznych jak i organ egzekucyjny - Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku posiadali informacje.
2. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy - art. 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym wobec wystawienia tytułów wykonawczych w oparciu o decyzję administracyjną, która nie została nigdy doręczona.
3. Naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 36 ust. 14 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1230 z późn. zm.) poprzez uznanie, że na osobie fizycznej, która zakończyła prowadzenie działalności gospodarczej i która nie jest płatnikiem składek ciąży obowiązek powiadomienia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zmianach danych w stosunku do danych wykazanych w zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych.
4. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy - art. 59 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r. poz. 2505, dalej: ustawa o postępowaniu egzekucyjnym) poprzez zaniechanie umorzenia postępowania egzekucyjnego pomimo braku doręczenia decyzji administracyjnej będącej podstawą wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
5. Naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy - art. 7, 77 § 1 i art. 80 KPA polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego o niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym nieprzeprowadzeniu postępowania dowodowego z dokumentów zgromadzonych w aktach postępowań w przedmiocie świadczeń rehabilitacyjnych na okoliczność poinformowania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o adresie zamieszkania K.K. w G. przy ul. [...].
6. Naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynika sprawy - art. 7, 77 § 1 i art. 80 KPA polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza uznaniu za doręczone zarówno ww. decyzji administracyjnej jak i ww. tytułów wykonawczych, podczas gdy nie zostały spełnione przesłanki niezbędne do zastosowania instytucji doręczenia zastępczego z art. 44 KPA.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i c) PPSA wniesiono o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Ponadto na podstawie art. 145a § 1 PPSA wniesiono o zobowiązanie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku do umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w oparciu o tytuły wykonawcze nr [...] z 18 marca 2019 roku.
Na podstawie art. 200 PPSA wniesiono zasądzenie kosztów postępowania sądowego, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Niezależnie od powyższego, działając na podstawie art. 103 § 6 PPSA wniesiono o dopuszczenie i przeprowadzenie uzupełniających dowodów z dokumentów:
1) zgromadzonych w aktach postępowań w przedmiocie świadczeń rehabilitacyjnych na fakt poinformowania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o adresie zamieszkania K.K. w G. przy ul. [...],
2) zaświadczenia z rejestru PESEL na fakt miejsca zameldowania skarżącego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U.2022.2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
W myśl art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2023.1634 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. W takim przypadku, stosownie do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana przez sąd w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. W wyniku takiej kontroli postanowienie podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a. lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W razie niestwierdzenia ww. naruszeń, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a..
Co istotne, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a).
Oznacza to, że dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia ma prawo i zarazem obowiązek uwzględnić również okoliczności niewskazane w skardze, ale mające wpływ na tę ocenę. Jednakże rozstrzygnięcie sprawy "w granicach danej sprawy" oznacza także, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę.
W rozpoznawanej sprawie zakreślając ramy prawne sprawy, wskazać należy, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (dalej: "ustawa zmieniająca"), która weszła w życie 30 lipca 2020 r., do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 (tj. u.p.e.a.) i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
Administracyjne postępowanie egzekucyjne kończy się wyegzekwowaniem dochodzonego obowiązku albo umorzeniem postępowania w związku z wystąpieniem jednej z przesłanek, o których mowa w art. 59 § 1 i 2 u.p.e.a. Istotą umorzenia postępowania egzekucyjnego jest bowiem przerwanie postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postępowania. Instytucja ta ma na celu zakończenie tego postępowania, najczęściej z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego loku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Umorzenie postępowania egzekucyjnego oznacza, że nie jest realizowany jego cel.
Jak stanowi art. 59 § 1 i 2 u.p.e.a. w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej:
"§ 1. Postępowanie egzekucyjne umarza się:
1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;
2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;
3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;
4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;
5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;
6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;
7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;
8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;
9) na żądanie wierzyciela;
10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
§ 2. Postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne".
Przesłanki umorzenia wymienione w art. 59 § 1 u.p.e.a. stanowią katalog zamknięty, nie pozostawiając organowi egzekucyjnemu swobody wyboru, co do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zaistnienie bowiem jednej ze wskazanych w tym przepisie okoliczności wywołuje skutek umorzenia postępowania egzekucyjnego z mocy prawa. Z kolei w art. 59 § 2 u.p.e.a. ustawodawca umożliwił fakultatywne umorzenie postępowania egzekucyjnego w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.
Na gruncie rozpoznawanej sprawy, z uwagi na zakres zarzutów strony skarżącej, istotne znaczenie mają przesłanki uregulowane w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w brzmieniu powołanym powyżej.
Artykuł 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. wymienia cztery odrębne przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego: brak wymagalności obowiązku, jego umorzenie, wygaśnięcie z innego powodu oraz nieistnienie. Ich wspólną cechą jest szeroko pojęte nieistnienie obowiązku, który ma stanowić przedmiot egzekucji administracyjnej. Brak przymiotu wymagalności obowiązku może wiązać się z wstrzymaniem wykonania obowiązku, odroczeniem terminu jego wykonania albo rozłożeniem na raty spłat należności pieniężnej. Z wygaśnięciem obowiązku mamy do czynienia np. w sytuacji, upływu czasu, z którym przepisy prawa wiążą przedawnienie się obowiązku, albo w przypadku wystąpienia innych okoliczności uregulowanych w przepisach prawa skutkujących wygaśnięciem obowiązku, np. zwolnienie z obowiązku poprzez jego umorzenie (umorzenie należności z tytułu składek w odrębnym postępowaniu).
W zaskarżonym postanowieniu oceniając kwestię przedawnienia organ uznał, że zarówno decyzja, jak i tytuły wykonawcze, wystawione na podstawie tej decyzji, zostały wysłane do skarżącego na prawidłowy adres zamieszkania. Sąd ocenę tę podzielił.
Uwzględniając zatem okresy zawieszenia biegu terminu przedawnienia należności składkowych - liczone w zakresie należności objętych wskazanymi tytułami wykonawczymi niewątpliwym jest, że nie doszło do przedawnienia dochodzonych obowiązków, zarówno na dzień wystawienia wskazanych tytułów wykonawczych oraz ponownego wszczęcia na ich podstawie egzekucji, jak również na dzień wydania zaskarżonego postanowienia. Okresy zawieszenia biegu terminu przedawnienia na tyle go bowiem wydłużyły, że termin ten - z uwagi na wciąż toczące się postępowanie egzekucyjne - nie upłynął do dnia wydania rozstrzygnięcia
W odniesieniu zatem do zarzutu niedopuszczalności egzekucji, z uwagi na brak doręczenia skarżącemu decyzji oraz tytułów wykonawczych uznać należy, że zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Akta sprawy dowodzą, że odpisy tytułów wykonawczych zostały skarżącemu przez organ egzekucyjny prawidłowo doręczone, w trybie art. 44 K.p.a., na znany wówczas organowi adres zamieszkania.
Jak bezspornie wynika z akt sprawy adres zamieszkania w G. przy ul. [...] organ egzekucyjny ustalił na podstawie zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych na dokumencie ZUS ZUA z 19 grudnia 2016 roku przez płatnika składek – T. Sp. z o. o. oraz na dokumencie ZUS ZUA z 6 czerwca 2017 roku, złożonym przez A. Sp. z o. o. Sp. k. Na obu ww. dokumentach widnieje adres zameldowania na stałe miejsce pobytu w G. przy ul. [...], a na dokumencie z 19 grudnia 2016 roku dodatkowo ten sam adres zamieszkania. Organ egzekucyjny nie był w posiadaniu informacji, ani dokumentu, z którego wynikałby inny adres zamieszkania lub adres do doręczeń.
Mając na uwadze powyższe zasadnie zdaniem Sądu organ stwierdził, że organ egzekucyjny prawidłowo orzekł, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki uzasadniające umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
W ocenie Sądu, postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy i rzetelny. Organ zgromadził wymagany dla rozstrzygnięcia sprawy materiał dowodowy i na tej podstawie dokonał prawidłowej analizy sytuacji faktycznej, którą następnie poddał prawidłowej subsumpcji pod znajdujące zastosowanie w sprawie przepisy prawa. Zaskarżone postanowienie zawiera wszelkie niezbędne wymagane przepisami elementy, a w tym jego uzasadnienie faktyczne wskazuje fakty, które organ uznał za udowodnione oraz dowody, na których się oparł, a uzasadnienie prawne zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia skonstruowane zostało w sposób umożliwiający prześledzenie toku myślenia organu i zrozumienie przyczyn zastosowania konkretnego przepisu w sprawie.
W tej sytuacji Sąd stwierdził, że w sprawie nie doszło do naruszenia prawa. W związku z tym skarga na podstawie art. 151 p.p.s.a. została oddalona.