I SA/Po 261/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2005-02-24
NSApodatkoweWysokawsa
VATkorekta deklaracjipodatek naliczonypodatek należnyzwrot podatkuterminyustawa o VATprawo podatkoweTrybunał Konstytucyjnyorzecznictwo

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów podatkowych dotyczące korekty deklaracji VAT, uznając prawo podatniczki do odliczenia podatku naliczonego w późniejszym terminie.

Sprawa dotyczyła prawa podatniczki H.G. do skorygowania deklaracji VAT-7 za okres od marca do czerwca 2001 r. poprzez zwiększenie podatku naliczonego, mimo dokonania korekty dopiero w listopadzie 2001 r. Organy podatkowe odmówiły tego prawa, powołując się na art. 19 ust. 3b ustawy o VAT. Sąd uchylił decyzje organów, uznając, że podatniczka miała prawo do autokorekty, a przepis ograniczający to prawo był niezgodny z Konstytucją.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę H.G. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, które utrzymywały w mocy decyzje Urzędu Skarbowego dotyczące określenia kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za marzec-czerwiec 2001 r. Spór dotyczył możliwości skutecznego skorygowania deklaracji VAT-7 za te miesiące w listopadzie 2001 r. poprzez zwiększenie podatku naliczonego do odliczenia, w sytuacji gdy faktury dokumentujące raty leasingowe pochodziły z wcześniejszych miesięcy. Organy podatkowe argumentowały, że zgodnie z art. 19 ust. 3b ustawy o VAT, podatnik traci prawo do obniżenia podatku naliczonego w przypadku uchybienia terminom. Sąd, odwołując się do zasady oficjalności i granic rozpoznania skargi, wskazał, że kluczowe jest zastosowanie art. 19 ust. 3b ustawy o VAT. Podkreślono rozbieżności w orzecznictwie i doktrynie dotyczące możliwości dokonywania korekt VAT. Ostatecznie sąd oparł się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 października 2004 r. (sygn. akt SK 33/03), który uznał art. 19 ust. 3b ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym do dnia 26 marca 2002 r. za niezgodny z Konstytucją w zakresie, w jakim pozbawiał podatnika prawa do obniżenia podatku należnego. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżone decyzje organów podatkowych i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, podatnik miał prawo do takiej korekty.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis art. 19 ust. 3b ustawy o VAT, który pozbawiał prawa do obniżenia podatku naliczonego w przypadku uchybienia terminom, był niezgodny z Konstytucją RP, co potwierdził wyrok Trybunału Konstytucyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

ustawa o VAT art. 19 § 3b

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Przepis w brzmieniu obowiązującym do dnia 26 marca 2002 r. został uznany za niezgodny z Konstytucją RP.

Pomocnicze

Ord.pod. art. 81 § § 2

Ordynacja podatkowa

Przywołany w kontekście możliwości dokonywania korekt deklaracji VAT.

Konstytucja RP art. 64 § ust. 1 i 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Podstawa do uznania niezgodności art. 19 ust. 3b ustawy o VAT z prawem.

Konstytucja RP art. 21 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Podstawa do uznania niezgodności art. 19 ust. 3b ustawy o VAT z prawem.

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Podstawa do uznania niezgodności art. 19 ust. 3b ustawy o VAT z prawem.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Podstawa do uznania niezgodności art. 19 ust. 3b ustawy o VAT z prawem.

PPSA art. 145 § § 1 pkt. 1"a"

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji.

PPSA art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

PPSA art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

Dz. U. Nr 153, poz. 1271 art. 97

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje przekazanie spraw do właściwych wojewódzkich sądów administracyjnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo podatniczki do dokonania korekty deklaracji VAT-7 za okres od marca do czerwca 2001 r. w listopadzie 2001 r. poprzez zwiększenie podatku naliczonego do odliczenia.

Odrzucone argumenty

Stanowisko organów podatkowych o utracie prawa do obniżenia podatku naliczonego z powodu uchybienia terminom określonym w art. 19 ust. 3b ustawy o VAT.

Godne uwagi sformułowania

istota sporu prawnego między stronami sprowadza się do legalności zastosowania przez organy podatkowe obu instancji przepisu art. 19 ust.3"b" ustawy o podatku od towarów i usług... W przypadku uchybienia terminom, o których mowa w ust. 3, podatnik traci prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony... przepis art. 19 ust.3"b" ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (...) w brzmieniu obowiązującym do dnia 26 marca 2002 r. w zakresie, w jakim pozbawia prawa do obniżenia kwoty podatku należnego podatnika, który dokonał obniżenia kwoty podatku należnego wcześniej niż w rozliczeniu za miesiąc, w którym otrzymał dokument celny, jest niezgodny z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art.21 ust. 1, art.31 ust.3 oraz art.2 Konstytucji RP.

Skład orzekający

Jerzy Małecki

przewodniczący sprawozdawca

Karol Pawlicki

członek

Sylwia Zapalska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminów korekty deklaracji VAT i zgodności z Konstytucją."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego do dnia 26 marca 2002 r. i wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 33/03.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa podatnika do korekty deklaracji i jego zgodności z Konstytucją, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców.

Czy można skorygować VAT po latach? Sąd Najwyższy mówi: Tak, jeśli prawo tego nie zabraniało!

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Po 261/03 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2005-02-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-02-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Jerzy Małecki /przewodniczący sprawozdawca/
Karol Pawlicki
Sylwia Zapalska
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki(spr) Sędziowie NSA Sylwia Zapalska as.sąd. WSA Karol Pawlicki Protokolant sekr.sąd. Magdalena Rossa po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2005 r. przy udziale Prokuratora - B.A.-L. sprawy ze skargi H.G. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] , [...] , [...] , [...] w przedmiocie określenia kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za marzec, kwiecień, maj, czerwiec 2001 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...]oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...] Nr [...] , 2. uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...] Nr [...], 3. uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...] Nr [...], 4. uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...]oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...] Nr [...], 5. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej H.G. kwotę 348,80 zł (trzysta czterdzieści osiem złotych i osiemdziesiąt groszy) - tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 6. wstrzymuje wykonanie zaskarżonych decyzji do momentu uprawomocnienia się wyroku. /-/K.Pawlicki /-/J.Małecki /-/S.Zapalska
Uzasadnienie
Izba Skarbowa czteroma decyzjami z dnia [...] nr [...], utrzymała w mocy cztery decyzje Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...] określające H.G. w podatku od towarów i usług za miesiące od marca do czerwca 2001 r. prawidłową kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy podatnika oraz za trzy pierwsze miesiące zaległość podatkową wraz z należnymi odsetkami za zwłokę.
W podobnie brzmiących uzasadnieniach izba podnosi, iż spór pomiędzy podatniczką , a organami podatkowymi dotyczy tego, czy odwołująca się mogła skutecznie dokonać korekty deklaracji VAT-7 za miesiące marzec do czerwca 2001 r. polegającej na zwiększeniu podatku naliczonego do odliczenia o podatek naliczony wykazany w fakturach VAT wystawionych odpowiednio w miesiącu: lutym 2001 r., marcu 2001 r., kwietniu 2001 r. i maju 2001 r. (dokumentujących raty leasingowe za marzec 2001, kwiecień 2001, maj 2001 i czerwiec 2001) w przypadkach, gdy korekta deklaracji VAT-7 za miesiące od marca do czerwca 2001 r. została dokonana dopiero w miesiącu listopadzie 2001 r.
W ocenie organu odwoławczego, mając na uwadze treść art. 19 ust.3"b", art. 19 ust.3 pkt. 1 oraz art. 10 ust. 1 ustawy o VAT - obniżenie kwoty podatku należnego następuje nie wcześniej niż w rozliczeniu za miesiąc , w którym podatnik otrzymał fakturę albo dokument celny i nie później niż w rozliczeniu za miesiąc następny. Obniżenie przy tym podatku należnego nie może nastąpić jednak wcześniej niż w miesiącu otrzymania przez nabywcę towaru lub wykonania usługi. Albo otrzymania faktury potwierdzającej dokonanie przedpłaty (zaliczki, zadatku, raty) podlegającej opodatkowaniu. Podatnicy obowiązani przy tym byli do składania deklaracji podatkowych na ten podatek za okresy miesięczne w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy. Art. 19 ust.3"b" ustawy VAT stanowił przy tym, że w przypadku uchybienia terminom o których mowa w ust.3, podatnik traci prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony.
Zdaniem izby, nieuzasadniony w niniejszych sprawach był zarzut dotyczący rozliczeń w podatku od towarów i usług za miesiące styczeń i lipiec 2001 r. Nie były kwestie dotyczące kontroli rozliczeń za te okresy objęte postępowaniem odwoławczym. Inny był też za te dwa ostatnie miesiące stan faktyczny - gdyż podatniczka w skorygowanych deklaracjach VAT-7 za styczeń i lipiec 2001 r. pomniejszyła wielkość podatku naliczonego.
W łącznej skardze na powyższe decyzje - H.G. wniosła o uchylenie powyższych decyzji w części dotyczącej kwoty zaległości oraz kwoty odsetek za zwłokę.
Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skarg, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy, zważył co następuje:
Zgodnie z postanowieniami art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
W postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji obowiązuje zasada oficjalności, mająca tetyczne umocowanie i określone granice w postanowieniach art. 134 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z zasadą oficjalności, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa przez organy egzekucyjne, a związanych z materią zaskarżonych decyzji. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w konkretnej i zaskarżonej sprawie odnośnie możliwości dokonania przez podatniczkę korekt deklaracji VAT za miesiące do marca do czerwca 2001 r. dopiero w listopadzie 2001 r. , z drugiej natomiast strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej strony skarżącej.
Skład sądzący wskazuje zatem, iż istota sporu prawnego między stronami sprowadza się do legalności zastosowania przez organy podatkowe obu instancji przepisu art. 19 ust.3"b" ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, dodanym przez art. 1 pkt. 12 lit."c" ustawy z dnia 20 listopada 1999 r. o zmianie ustawy z dnia 20 listopada 1999 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 95, poz. 1100 ze zm). Powyższy przepis (na którym oparty się organy podatkowe odmawiając stronie prawa dokonania korekty deklaracji VAT-7 za miesiące od marca do czerwca 2001 r. stanowił, że " W przypadku uchybienia terminom, o których mowa w ust. 3, podatnik traci prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, o którym mowa w ust. 2 i 2"a".
Zdania zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądowym odnośnie możliwości dokonywania rozliczeń VAT poprzez późniejsze składanie deklaracji korygujących były rozbieżne. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 3416/01 z dnia 20 marca 2003 r. sąd uznał racje podatnika co do możliwości dokonywania takich korekt deklaracji VAT, powołując się min. na postanowienia art. 81 § 2 Ordynacji podatkowej oraz zasady wynikające z art. 2 i 217 Konstytucji RP.
Istniejące spory i rozbieżności w orzecznictwie sądowym zostały ostatecznie rozstrzygnięte wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 października 2004 r., sygn. akt SK 33/03 OTK-A 2004/9/94 , iż art. 19 ust.3"b" ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 26 marca 2002 r. w zakresie, w jakim pozbawia prawa do obniżenia kwoty podatku należnego podatnika, który dokonał obniżenia kwoty podatku należnego wcześniej niż w rozliczeniu za miesiąc, w którym otrzymał dokument celny, jest niezgodny z art. 64 ust. i i 3 w związku z art.21 ust. 1, art.31 ust.3 oraz art.2 Konstytucji RP.
Z tych zatem powodów, trudno zaakceptować stanowisko organów podatkowych, iż przepisy na które one powoływały się w swych decyzjach wprowadziły ograniczenia prawa podatnika do dokonania autokorekty deklaracji podatkowych w miesiącu listopadzie 2001 r. za okresy poprzednie. Dlatego na podstawie art. 145§ 1 pkt. 1"a", art 152 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji wyroku.
K.Pawlicki J.Małecki S.Zapalska

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI