Orzeczenie · 2026-02-17

I SA/Gd 20/26

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Miejsce
Gdańsk
Data
2026-02-17
NSApodatkoweWysokawsa
VATnadużycie prawadzierżawaautobusyjednostki samorządu terytorialnegoodliczenie VATczynsz dzierżawnypowiązania kapitałoweoptymalizacja podatkowatransport publiczny

Sprawa dotyczyła skargi Powiatu B. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) o odmowie wydania interpretacji indywidualnej. Powiat zamierzał zakupić autobusy i odpłatnie udostępnić je na podstawie umowy dzierżawy swojej spółce, będącej jedynym akcjonariuszem. Celem było uzyskanie prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego z tytułu zakupu autobusów. Dyrektor KIS odmówił wydania interpretacji, powołując się na art. 14b § 5b pkt 3 Ordynacji podatkowej, wskazując na uzasadnione przypuszczenie, że opisana czynność może stanowić nadużycie prawa w rozumieniu art. 5 ust. 5 ustawy o VAT. Jako przesłanki wskazał m.in. niski czynsz dzierżawny (4,05% wartości zakupu rocznie, zwrot nakładów w ok. 25 lat, podczas gdy stawka amortyzacji to 20% rocznie), powiązania między Powiatem a spółką oraz fakt, że głównym celem może być uzyskanie korzyści podatkowych, a nie ekonomicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę Powiatu, uznając argumentację Dyrektora KIS za przekonującą. Sąd podkreślił, że dla odmowy wydania interpretacji wystarczy uzasadnione przypuszczenie nadużycia prawa, a Dyrektor prawidłowo ocenił, że niski czynsz dzierżawny i powiązania między podmiotami wskazują na potencjalny schemat optymalizacji podatkowej, a nie transakcję rynkową.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących nadużycia prawa w VAT (art. 5 ust. 5 u.p.t.u.) w kontekście transakcji między jednostkami samorządu terytorialnego a powiązanymi spółkami, zwłaszcza w zakresie dzierżawy aktywów publicznych w celu odliczenia VAT.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wydania interpretacji indywidualnej, a ocena nadużycia prawa jest zawsze zależna od konkretnych okoliczności faktycznych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy czynność odpłatnego udostępniania autobusów na podstawie umowy dzierżawy przez Powiat na rzecz swojej spółki, przy niskim czynszu dzierżawnym, może stanowić nadużycie prawa w rozumieniu art. 5 ust. 5 ustawy o VAT, uzasadniające odmowę wydania interpretacji indywidualnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, istnieje uzasadnione przypuszczenie, że czynność ta może stanowić nadużycie prawa, co uzasadnia odmowę wydania interpretacji indywidualnej.

Uzasadnienie

Niski czynsz dzierżawny (4,05% wartości zakupu rocznie, zwrot nakładów w ok. 25 lat) w porównaniu do stawki amortyzacji (20% rocznie), powiązania kapitałowe między Powiatem a spółką oraz brak ekonomicznego uzasadnienia transakcji wskazują na cel uzyskania korzyści podatkowych (pełne odliczenie VAT) zamiast rzeczywistej transakcji rynkowej.

Czy Dyrektor KIS miał obowiązek wystąpienia o opinię do Szefa KAS na podstawie art. 14b § 5c Ordynacji podatkowej, jeśli sprawa odpowiada zagadnieniu objętemu wcześniejszą opinią Szefa KAS?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, Dyrektor KIS mógł oprzeć się na wcześniejszej opinii Szefa KAS, ponieważ zagadnienie prawne w obu sprawach było zbliżone, a sąd administracyjny i tak dokonuje pełnej merytorycznej oceny.

Uzasadnienie

Przepis art. 14b § 5c O.p. nie wymaga tożsamości stanu faktycznego, a jedynie odpowiadania zagadnieniu. Sąd administracyjny jest zobowiązany do pełnej merytorycznej oceny, niezależnie od związania organu interpretacyjnego opinią Szefa KAS.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę Powiatu na postanowienie Dyrektora KIS o odmowie wydania interpretacji indywidualnej.

Przepisy (9)

Główne

u.p.t.u. art. 5 § ust. 5

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przepis ten stanowi podstawę do odmowy wydania interpretacji indywidualnej, gdy istnieje uzasadnione przypuszczenie, że czynność może stanowić nadużycie prawa w celu osiągnięcia korzyści podatkowych.

u.p.t.u. art. 5 § ust. 5

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Definicja nadużycia prawa w kontekście VAT.

O.p. art. 14b § § 5b pkt 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Podstawa prawna do odmowy wydania interpretacji indywidualnej w przypadku uzasadnionego przypuszczenia nadużycia prawa.

u.p.t.u.

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

O.p.

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 2 § pkt 27b

Ustawa o podatku od towarów i usług

Definicja wartości rynkowej, która powinna być nie mniejsza niż całkowity koszt poniesiony przez podatnika.

O.p. art. 14b § § 5c

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Reguluje możliwość wykorzystania opinii Szefa KAS w postępowaniu interpretacyjnym.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.d.o.p.

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dyrektor KIS prawidłowo ocenił, że niski czynsz dzierżawny i powiązania między Powiatem a spółką wskazują na uzasadnione przypuszczenie nadużycia prawa. • Sąd podzielił stanowisko Dyrektora KIS, że odmowa wydania interpretacji była uzasadniona art. 14b § 5b pkt 3 O.p. • Opinia Szefa KAS, choć nie wiążąca dla sądu, potwierdzała przypuszczenia Dyrektora KIS.

Odrzucone argumenty

Powiat argumentował, że opisane zdarzenie przyszłe nie daje podstaw do przypuszczenia nadużycia prawa. • Powiat zarzucał naruszenie art. 14b § 5b pkt 3 O.p. i art. 5 ust. 5 u.p.t.u. poprzez bezpodstawną odmowę wydania interpretacji. • Powiat zarzucał naruszenie art. 14b § 5c O.p. poprzez przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia opinii Szefa KAS w innej sprawie bez tożsamości stanu faktycznego.

Godne uwagi sformułowania

"uzasadnione przypuszczenie, że mogą stanowić nadużycie prawa" • "niski czynsz uzasadnia powstanie wątpliwości co do prawdziwej natury tej czynności" • "Tempo zwrotu wyrażone wskaźnikiem 4,05% nie jest adekwatne i budzi zastrzeżenia" • "schemat działania jednostek samorządu terytorialnego, które w swoich skutkach są takie same, tj. takiego ułożenia swoich działań, które prowadzą do osiągnięcia korzyści podatkowych" • "nie można wykluczyć, że głównym celem opisanego we wniosku przedsięwzięcia jest osiągnięcie korzyści podatkowej"

Skład orzekający

Alicja Stępień

przewodniczący

Sławomir Kozik

sprawozdawca

Marek Kraus

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nadużycia prawa w VAT (art. 5 ust. 5 u.p.t.u.) w kontekście transakcji między jednostkami samorządu terytorialnego a powiązanymi spółkami, zwłaszcza w zakresie dzierżawy aktywów publicznych w celu odliczenia VAT."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wydania interpretacji indywidualnej, a ocena nadużycia prawa jest zawsze zależna od konkretnych okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy potencjalnego nadużycia prawa przez jednostkę samorządu terytorialnego w celu uzyskania korzyści podatkowych, co jest tematem budzącym zainteresowanie zarówno prawników, jak i szerszej publiczności.

Czy samorząd może "optymalizować" VAT na zakupach? Sąd administracyjny bada granice nadużycia prawa.

Dane finansowe

WPS: 15 995 000 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst