I SA/Gd 20/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gdańsku oddalił skargę spółki A S.A. na decyzję SKO w G. dotyczącą odpowiedzialności za zaległości w podatku od nieruchomości, uznając spółkę za nabywcę składników majątku odpowiedzialnego solidarnie z poprzednimi właścicielami.
Spółka A S.A. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. o odpowiedzialności spółki za zaległości w podatku od nieruchomości za okres od 2004 do 2008 roku. Spółka argumentowała, że nie powinna odpowiadać za zobowiązania poprzednich właścicieli, zwłaszcza że organ odmówił wydania zaświadczenia o wysokości zaległości. Sąd administracyjny uznał jednak, że spółka jako nabywca składników majątku jest odpowiedzialna solidarnie z podatnikiem za powstałe do dnia nabycia zaległości, niezależnie od tego, czy bezpośredni zbywca był jednocześnie właścicielem nieruchomości w całym okresie powstawania zadłużenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę spółki A S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, która orzekała o odpowiedzialności spółki za zaległości w podatku od nieruchomości. Spółka nabyła nieruchomości od "H" Sp. z o.o. w drodze umowy sprzedaży i wniesienia aportu. Organy podatkowe ustaliły, że spółka A S.A. ponosi solidarną odpowiedzialność za zaległości podatkowe związane z nabytymi nieruchomościami, które powstały w okresie od 2004 do 2008 roku, obejmując zobowiązania poprzednich właścicieli. Spółka kwestionowała tę odpowiedzialność, podnosząc m.in. zarzut naruszenia art. 112 § 6 Ordynacji podatkowej (O.p.) w związku z odmową wydania zaświadczenia o wysokości zaległości przez organ pierwszej instancji. Sąd uznał, że odmowa wydania zaświadczenia nie wyłącza odpowiedzialności nabywcy, a postępowanie w przedmiocie zaświadczeń ma charakter uproszczony i nie może zastępować pełnego postępowania podatkowego. Sąd podkreślił, że przepis art. 112 O.p. w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2009 r. przewidywał solidarną odpowiedzialność nabywcy składników majątku związanego z działalnością gospodarczą za zaległości podatkowe powstałe do dnia nabycia. Sąd podzielił stanowisko organów, że odpowiedzialność ta obejmuje zaległości ciążące na nabytej nieruchomości, a nie tylko te bezpośrednio związane z bezpośrednim zbywcą. Sąd dopatrzył się jedynie drobnego uchybienia proceduralnego w sposobie sformułowania rozstrzygnięcia przez SKO, jednak uznał, że nie miało ono istotnego wpływu na wynik sprawy. Ostatecznie skarga została oddalona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, nabywca odpowiada solidarnie za zaległości podatkowe związane z nabytą nieruchomością, które powstały do dnia nabycia, niezależnie od tego, czy bezpośredni zbywca był jednocześnie właścicielem nieruchomości w całym okresie powstawania zadłużenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis art. 112 O.p. w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2009 r. przewidywał solidarną odpowiedzialność nabywcy składników majątku za zaległości podatkowe powstałe do dnia nabycia, a odpowiedzialność ta obejmuje zaległości ciążące na nabytej nieruchomości, a nie tylko te bezpośrednio związane z bezpośrednim zbywcą.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (22)
Główne
O.p. art. 112 § 1
Ordynacja podatkowa
Przepis reguluje solidarną odpowiedzialność nabywcy składników majątku związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą z podatnikiem za powstałe do dnia nabycia zaległości podatkowe.
Dz.U. 2005 nr 8 poz. 60 art. 112 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Podstawa prawna odpowiedzialności nabywcy za zaległości podatkowe.
Pomocnicze
O.p. art. 112 § 3
Ordynacja podatkowa
Ogranicza zakres odpowiedzialności nabywcy do wartości nabytego majątku.
O.p. art. 112 § 6
Ordynacja podatkowa
Zwalnia nabywcę z odpowiedzialności za zaległości, które nie zostały wykazane w zaświadczeniu, o którym mowa w art. 306g O.p.
O.p. art. 306g § 1
Ordynacja podatkowa
Dotyczy wydawania zaświadczeń o wysokości zaległości podatkowych.
Ustawa o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz innych ustaw art. 8
Nakazuje stosowanie art. 112 O.p. w brzmieniu obowiązującym przed zmianą do odpowiedzialności za zaległości powstałe przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej.
u.p.o.l. art. 3
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Określa podatników podatku od nieruchomości.
u.g.n. art. 27
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Dotyczy wymogów formalnych oddania nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste.
k.c. art. 237
Kodeks cywilny
Dotyczy nabycia prawa użytkowania wieczystego.
k.c. art. 155 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy skutków przeniesienia własności.
O.p. art. 108 § 1
Ordynacja podatkowa
Wymaga wydania decyzji podatkowej poprzedzającej wszczęcie postępowania w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej.
O.p. art. 107 § 1
Ordynacja podatkowa
Reguluje odpowiedzialność osób trzecich za zaległości podatkowe.
O.p. art. 112 § 4
Ordynacja podatkowa
Doprecyzowuje zakres odpowiedzialności nabywców składników majątku.
O.p. art. 118 § 1
Ordynacja podatkowa
Określa termin przedawnienia prawa do wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej.
O.p. art. 207 § 2
Ordynacja podatkowa
Definiuje decyzje rozstrzygające sprawę co do istoty oraz kończące postępowanie w inny sposób.
O.p. art. 165 § 1
Ordynacja podatkowa
Dotyczy wszczęcia postępowania.
O.p. art. 165 § 2
Ordynacja podatkowa
Dotyczy wszczęcia postępowania.
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przesłanki uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa sposób rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 112 § 6 O.p. w związku z odmową wydania zaświadczenia. Zarzut błędnego określenia wysokości odpowiedzialności poprzez uznanie, że rozciąga się ona na zaległości ciążące na nieruchomości, a nie tylko na zbywcę. Zarzut nieuwzględnienia przedawnienia w stosunku do zobowiązań za lata 2002 i 2003. Zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez ponowne wszczęcie postępowania.
Godne uwagi sformułowania
odpowiedzialność nabywcy majątku może mieć miejsce nawet w sytuacji braku faktycznej więzi ekonomicznej pomiędzy zadłużonym podatnikiem, jego poprzednikami prawnymi podatek od nieruchomości jest podatkiem majątkowym "idącym za rzeczą" odmowa wydania zaświadczenia z uwagi na brak danych nie oznacza, że podmiot, którego dotyczył wniosek nie ma żadnych zaległości podatkowych.
Skład orzekający
Ewa Wojtynowska
przewodniczący-sprawozdawca
Elżbieta Rischka
sędzia
Irena Wesołowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących odpowiedzialności osób trzecich, w szczególności nabywców składników majątku za zaległości podatkowe, a także kwestia znaczenia zaświadczeń wydawanych przez organy podatkowe."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed 1 stycznia 2009 r. w zakresie art. 112 O.p. oraz specyfiki podatku od nieruchomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności za zaległości podatkowe przy nabyciu nieruchomości, co jest częstym problemem w obrocie gospodarczym. Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej i roli zaświadczeń jest istotna dla praktyków.
“Czy kupując nieruchomość, ryzykujesz spłatę cudzych długów podatkowych?”
Dane finansowe
WPS: 94 118,7 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gd 20/10 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2010-04-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2010-01-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Elżbieta Rischka
Ewa Wojtynowska /przewodniczący sprawozdawca/
Irena Wesołowska
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
II FSK 2123/10 - Wyrok NSA z 2012-04-27
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
art. 112 par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Irena Wesołowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Orska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi A z siedzibą w G na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G z dnia 4 listopada 2009 r. Sygn. akt [...] w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności za zobowiązania w podatku od nieruchomości. oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 oraz art. 112 § 1 i § 3, art. 118 § 1 i art. 108 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 60 z poźn. zm – dalej jako O.p.) w zw. z art. 8 ustawy z dnia 7 sierpnia 2008r o zmianie ustaw: Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 209, poz. 1318), po rozpatrzeniu odwołania "A" Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. ( dalej jako "Spółka" ) od decyzji Prezydenta Miasta S. orzekającej o odpowiedzialności Spółki za zobowiązania w podatku od nieruchomości, uchyliło decyzję organu I instancji w całości i ustaliło wysokość zobowiązania podatkowego Spółki z tytułu zaległości w podatku od nieruchomości za okres od 1 stycznia 2004 r. do 12 lutego 2008 r. z odsetkami liczonymi do dnia nabycia w wysokości 94 118,70 zł.
Podstawą powyższego rozstrzygnięcia były następujące ustalenia i rozważania:
Postanowieniem z dnia 14 lutego 2008r. Prezydent Miasta S. odmówił Spółce wydania zaświadczenia o wysokości zaległości podatkowych zbywającego – "H" Sp. z o.o. w odniesieniu do będących przedmiotem sprzedaży oraz wniesienia aportu nieruchomości położonych przy ul. "Y" w S. Powodem wydania takiego postanowienia był fakt, że "H" sp. z o.o. (której wspólnikami były Spółka "F" Sp. z o.o. i Spółka "W" Sp. z o.o.), będąc właścicielem nabywanej przez Spółkę nieruchomości nie wywiązała się z obowiązku złożenia deklaracji podatkowej i nie uiszczała należnego miastu podatku od nieruchomości. Organ podatkowy nie dysponował danymi, które pozwoliłyby wydać żądane zaświadczenie. Dopiero w momencie otrzymania aktu notarialnego, dotyczącego upoważnienia spółki "A" S.A. do uzyskania zaświadczenia o niezaleganiu z podatkami przez "H" Sp. z o.o., dołączonego do wniosku, Prezydent Miasta powziął informację o istnieniu na terenie administracyjnym miasta S. takich spółek jak "H" Spółka z o.o, czy "W" Spółka z o.o. i wszczął postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości wobec wszystkich nieujawnionych właścicieli wskazanej nieruchomości.
Zobowiązania podatkowe w podatku od nieruchomości zostały ustalone decyzjami Prezydenta Miasta S. określającymi:
1) dla "U" Sp. z o.o. z siedzibą w G. zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości:
- za rok 2002 obejmujący okres od 15 czerwca 2002 r. do 31 grudnia 2002 r. w kwocie 50.262,80 zł należności głównej wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi do dnia nabycia w kwocie 36.669,- zł
- za rok 2003 w wysokości 88.581,70 zł należności głównej wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi do dnia nabycia w kwocie 52.882,- zł,
- za rok 2004 obejmujący okres od 1 stycznia 2004r. do 5 marca 2004 r. w kwocie 22.145,30 zł należności głównej wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi do dnia nabycia w kwocie 11.321,-zł,
2) dla "F" Sp. z o.o. z siedzibą w S. zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości:
- za rok 2004 obejmujący okres od 6 marca 2004 r. do 31 grudnia 2004 r. w kwocie 66.436,10 zł należności głównej wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi do dnia nabycia w kwocie 29.246,- zł,
- za rok 2005 obejmujący okres od 1 stycznia 2005 r. do 8 listopada 2005 r. w kwocie 84.398,- zł wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi do dnia nabycia w kwocie 26.546,- zł,
3) dla "W" Sp. z o.o. z siedzibą w G. zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości:
- za rok 2005 obejmujący okres od 9 listopada 2005 r. do 31 grudnia 2005 r. w kwocie 7.672,- zł należności głównej wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi do dnia nabycia w wysokości 1.916,20 zł,
- za rok 2006 w kwocie 94.348,- zł należności głównej wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi do dnia nabycia w wysokości 17.798,20 zł,
- za rok 2007 obejmujący okres od 1 stycznia 2007 r. do 10 grudnia 2007 r. w kwocie 95.230,- zł należności głównej wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi do dnia nabycia w wysokości 7.212,- zł,
4) dla "H" Sp. z o.o. z siedzibą w K. przy ul. "X" zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za rok 2008 za okres od 1 stycznia 2008 r. do 12 lutego 2008 r. w kwocie 16.221,-zł należności głównej wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi do dnia nabycia w wysokości 79,30 zł.
Wyżej wymienione decyzje stały się ostateczne.
Decyzją z dnia 24 czerwca 2008r. Prezydent Miasta S. orzekł o odpowiedzialności "A" S.A. z siedzibą w G. za zobowiązania podatkowe określone powołanymi wyżej decyzjami za okres od dnia 15 czerwca 2002 r. do 12 lutego 2008r. w łącznej kwocie 525.294,90 zł należności głównej wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi do dnia nabycia przez Spółkę składników majątku związanych z prowadzoną działalnością w łącznej wysokości 183.669,70 zł z tytułu podatku od nieruchomości, ciążących na nabytej od "H" sp. z o.o. nieruchomości położonej przy "Y" w S.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na przepis art. 112 O.p., w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2008r., potwierdzony umowami fakt nabycia przedmiotowych nieruchomości przez "A" S.A., ciążące na nabytych nieruchomościach zaległości w podatku od nieruchomości, ze wskazaniem decyzji ostatecznych określających ich wysokość, adresowanych do poprzednich właścicieli nieruchomości: "U" Spółka z o.o., "F" Społka z o.o., "W" Spółką z o.o., "H" Spółka z o.o., przerwanie biegu przedawnienia w zakresie zobowiązań podatkowych za lata 2002 i 2003 oraz przyczyny odmowy wydania zaświadczenia o wysokości zaległości podatkowych przewidzianego przepisami art. 306 g O.p.
W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka zakwestionowała zasadność obciążania jej odpowiedzialnością za zobowiązania podatkowe na podstawie przepisów art. 112 O.p. W sytuacji wcześniejszej odmowy wydania zaświadczenia, w ocenie skarżącej kwestionowana decyzja narusza przepisy art. 112 § 6 O.p., który ogranicza odpowiedzialność nabywcy za zaległości podatkowe wskazane w zaświadczeniu. Ponadto pełnomocnik strony skarżącej zarzucił błędne określenie wysokości ustalonej odpowiedzialności poprzez uznanie, że odpowiedzialność solidarna Spółki rozciąga się na zaległości ciążące na nabytej nieruchomości a nie na podatniku będącym jej zbywcą tj. "H" Spółka z o.o. oraz nieuwzględnienie wynikającego z art. 118 § 1 O.p. okresu przedawnienia w stosunku do zobowiązań za rok 2002 i 2003. Spółka zarzuciła organowi I instancji naruszenie przepisów postępowania polegającego na jego wszczęciu postanowieniem z dnia 10 marca 2009 r. podczas gdy nie zostało zakończone postępowanie wszczęte, wobec tego samego podmiotu i w tym samym przedmiocie, postanowieniem z dnia 9 czerwca 2008r.
Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w pierwszej kolejności wskazało, że ze względu na treść art. 8 ustawy z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 209, poz. 1318) podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 112 O.p., w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej tj. do dnia .p. grudnia 2008 r. Organ przywołał treść art. 112 § 1 i § 6 O.
Kolejno organ wskazał, że na ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny składają się następujące fakty :
- przeniesienie przez "H" spółkę z o.o. z siedzibą w K.na rzecz "A" S.A. prawa użytkowania wieczystego działki nr "1", obszaru 838 m2 wraz z prawem własności budynku mieszkalnego położonego na tej działce, za cenę 5.000.000 zł w drodze umowy sprzedaży sporządzonej w formie aktu notarialnego z dnia 13 lutego 2008 r. ( Rep. A nr [...] ) oraz
- wniesienia przez "H " spółkę z o.o. z siedzibą w K. do Spółki "A" wkładu niepieniężnego w postaci prawa użytkowania wieczystego działki nr "2", obszaru 8.636 m2 wraz z prawem własności budynków położonych na tej działce w formie wkładu niepieniężnego w zamian za objęcie akcji spółki "A" o łącznej cenie emisyjnej 51.399.970,58 zł - akt notarialny z dnia 13 lutego 2008 r. (Rep. A nr [...]).
Następnie Kolegium wskazało na treść art. 27 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.: Dz. U. 2004 r. Nr 261 poz. 2603 ze zm.), z którego wynika, że oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste wymaga zarówno zawarcia umowy w formie aktu notarialnego jak i wpisu do księgi wieczystej oraz na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2005 r. wydany w sprawie I CK 512/04, zgodnie z którym oba te wymagania muszą być spełnione kumulatywnie. Umowne oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste wymaga więc konstytutywnego wpisu do księgi wieczystej, podobnie jak umowne przeniesienie tego prawa. Wpis konstytutywny do księgi wieczystej oznacza, że powstanie określonego prawa i jego przejście na nabywcę uzależnione zostało od dokonania wpisu w księdze wieczystej.
W niniejszej sprawie oba te warunki zostały spełnione, co wykazał organ I instancji rozpoznając ponownie przedmiotową sprawę i uzupełniając zgromadzony materiał dowodowy o odpisy z Ksiąg wieczystych KW "I" i KW "II" prowadzonych przez Sąd Rejonowy w S.. Z odpisu tych Ksiąg wynika, że wpis o przeniesieniu prawa użytkowania na rzecz "A" S.A. działki nr ew. "2" do księgi wieczystej KW "I" został dokonany na podstawie wniosku złożonego 21 lutego 2008 r., zaś wpis o przeniesieniu prawa użytkowania na rzecz "A" S.A. działki nr ew. "1" do księgi wieczystej KW "II" został dokonany na podstawie wniosku złożonego 15 lutego 2008 r.
Uznając, że Spółka "A" jest nabywcą w rozumieniu art.112 § 1 O.p. prawa wieczystego użytkowania obu nieruchomości stanowiących działki nr "2" o pow. 8636 m2 i nr "1" o pow. 838 m2 oraz prawa własności znajdujących się na nich budynków SKO, za organem I instancji odwołało się do treści art. 4 pkt 3b ustawy o gospodarce nieruchomościami, z którego wynika, że nabyciem jest dokonywanie czynności prawnych, na podstawie których następuje przeniesienie własności nieruchomości lub przeniesienie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej albo oddanie jej w użytkowanie wieczyste. Taką ocenę w zakresie skutków przeniesienia składników majątku związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą - prawa użytkowania działki nr "2’ oraz prawa własności znajdujących się na niej budynków podzielił też organ odwoławczy wskazując, że unormowane przepisami Działu III Kodeksu cywilnego nabycie własności ( jak i prawa użytkowania wieczystego w zw. z art. 237 k.c.) następuje w drodze przeniesienia tego prawa, które jest najczęściej występującym w praktyce pochodnym sposobem nabycia prawa własności. Termin przeniesienie własności jest terminem techniczno-prawnym i oznacza przejście prawa własności na podstawie umowy, a przepis art. 155 § 1 k.c. umowy takie wymienia tylko przykładowo, a zatem może to być także każda inna umowa, której celem i zamierzonym przez strony skutkiem jest przejście własności z jednej z nich na drugą - w tym umowa przeniesienia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości i prawa własności posadowionych na tej nieruchomości budynków w zamian za objęcie akcji spółki nabywającej. "Ustawodawca posługując się w art. 112 O.p. ogólnymi pojęciami takimi, jak: "nabywca", "zbywca", "nabycie", "zbycie" nie utożsamia odpowiedzialności podatkowej wynikającej z tego przepisu z konkretną umową cywilnoprawną. Odpowiedzialność ta zarysowana jest szeroko i do jej zaistnienia może dojść w konsekwencji dokonania rozmaitych czynności prawnych, np. umów kupna-sprzedaży, darowizny, zamiany: jeżeli w ich rezultacie następuje przeniesienie własności określonych w art. 112 § 1 pkt 1-3 Ordynacji podatkowej składników majątkowych z podatnika, czyli zbywcy, na inna osobę, czyli nabywcę (z uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2006 r. III SA/Wa 1393/05, LEX Nr 210955).
Przechodząc do rozpatrzenia zarzutów odwołania dotyczących naruszenia przepisów art. 112 § 6 w związku z art. 306g § 1 O.p. Kolegium podkreśliło, że brzmienie art. 112 § 6 O.p. wskazuje, że przepis ten ma służyć zasadzie pewności i zabezpieczeniu prawa sprowadzających się do tego, że nabywca uzyskując zaświadczenie ma tą gwarancję, że nie istnieją żadne dodatkowe "ukryte" zobowiązania podatkowe. Nie mniej ta reguła ma zastosowanie tylko wtedy, gdy podatnik otrzyma zaświadczenie, w którym została określona kwota zaległości. W sytuacji, gdy organ podatkowy odmawia wydania zaświadczenia, to swoiste domniemanie wynikające z art. 112 § 6 O.p. nie powstaje. Przyczyny odmowy wydania zaświadczenia, mogą być różne i same nie mogą przesądzać o wyłączeniu odpowiedzialności nabywcy. W ocenie Kolegium nie o taki mechanizm chodziło ustawodawcy przy tworzeniu omawianych przepisów Ordynacji.
W postanowieniu z dnia 14 lutego 2008 r. Prezydent Miasta S. wyraźnie wskazał, że nie dysponuje danymi, które pozwalałyby mu potwierdzić fakty i stan sprawy. Odmowa wydania zaświadczenia o żądanej treści z uwagi na brak danych nie oznacza, że podmiot, którego dotyczył wniosek nie ma żadnych zaległości podatkowych. Uzasadniając decyzję z dnia 26 lutego 2009 r. Kolegium wskazało również, że nic nie stało na przeszkodzie by nabywca, który nie uzyskał takiego zaświadczenia, samodzielnie podjął działania celem ustalenia samego faktu występowania zaległości, a także ich wysokości. Nic też nie stało na przeszkodzie by nabywca zakwestionował postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia - przed nabyciem przedmiotowych nieruchomości - w przewidzianym przepisami prawa trybie postępowania.
W ocenie SKO na uwzględnienie nie zasługuje również podniesiony w odwołaniu zarzut naruszenia przepisów art. 112 § 1 O.p., że odpowiedzialność solidarna "A" SA rozciąga się na zaległości ciążące na nabytej nieruchomości, a nie podatniku będącym jej zbywcą tj. "H".
Przepis art. 112 § 1 O.p. w żaden sposób nie doprecyzowuje, że nie może mieć zastosowania w przypadku, w którym zadłużony podatnik nie jest jednocześnie zbywcą nieruchomości, tj. jej właścicielem. Organ powołał się na stanowisko WSA w Gdańsku, zawarte w wyroku z dnia 11 września 2008 r. I SA/Gd 254/08 (LEX nr 465809) gdzie Sąd uznał, że orzeczenie o odpowiedzialności nabywcy majątku może mieć miejsce również w sytuacji braku faktycznej więzi ekonomicznej pomiędzy nim a podatnikiem, tj. zaistnienia sytuacji, w której osoba zadłużonego podatnika może nie być tożsama z osobą zbywcy, co jest możliwe tylko i wyłącznie na gruncie przepisów dotyczących podatku od nieruchomości.
Organ podkreślił, że decyzje określające wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości poprzednich właścicieli nieruchomości położonych w S. o nr ew. "2" i "1" tj. spółek z o.o. "U", "F", "W", "H " stały się ostateczne i do dnia doręczenia wskazanych decyzji zobowiązane - spółki z o.o. - nie zostały wykreślone z rejestru przedsiębiorców. W tym stanie rzeczy Kolegium uznało, że odpowiedzialność podatkowa nabywcy "A" S.A. nie może być ograniczona wyłącznie do wysokości zobowiązań podatkowych zbywcy "H" Spółki z o. o.
Uchylając natomiast zaskarżoną decyzję w całości i orzekając o wysokości zobowiązań Spółki na zasadach określonych przepisami art. 112 O.p. SKO uwzględniło zarzut przedawnienia wynikający z art. 118 § 1, w myśl którego nie można wydać decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa upłynęło 5 lat.
Organ zauważył, że wynikające z art. 118 § 1 Ordynacji ograniczenie czasowe prawa do wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej - należy rozważać w kategoriach przedawnienia prawa do wydania takiej decyzji, chociaż ustawodawca pojęciem takim wprost się nie posługuje. Początek biegu terminu, o którym mowa w analizowanym przepisie, powiązano z datą powstania zaległości podatkowej w rozumieniu art. 51 § 1 O.p. Biegnie on od końca roku kalendarzowego, w którym to zdarzenie miało miejsce, i trwa nieprzerwanie aż do upływu 5 lat. Zatem, w tym przypadku końcem terminu do wydania decyzji o odpowiedzialności osób trzecich będzie ostatni dzień grudnia piątego roku po roku, w którym powstała zaległość podatkowa.
Z powyższego wynika, że 5-cio letni termin przewidziany w art. 118 § 1 Ordynacji na wydanie decyzji ustalającej odpowiedzialność osoby trzeciej zaległości podatkowych powstałych do końca roku 2002 i 2003 upłynął odpowiednio do końca 2007 i 2008 roku.
Kolegium podkreśliło również, że przepisy Ordynacji nie przewidują żadnych okoliczności powodujących przerwanie lub zawieszenie biegu terminu określonego w art. 118 § 1 ustawy. W tym przepisie uregulowana została instytucja przedawnienia prawa do wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej, a nie przedawnienia zobowiązania. Biegu terminu wynikającego z przepisów art. 118 § 1 nie przerywa zatem zastosowanie środka egzekucyjnego, do którego odwołuje się organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Mając to na uwadze Kolegium ustaliło odpowiedzialność "A" S.A. będącego nabywcą położonych w S. nieruchomości zabudowanych nr ew. "2" o pow. 8636 m2 i nr ew. "1" o pow. 838 m2, stanowiących składniki majątku związane z prowadzoną działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów art. 112 § 2 O.p. z tytułu zaległości w podatku od nieruchomości, które powstały w okresie od 1 stycznia 2004 r. do 12 lutego 2008 r. Wysokość zobowiązania wraz z odsetkami Kolegium ustaliło na podstawie wydanych przez organ I instancji decyzji określających wysokość zaległych zobowiązań podatników, z wyłączeniem zobowiązań określonych decyzją z dnia 28 kwietnia 2008 r. powstałych do dnia 31 grudnia 2003 r. w kwocie 138 844,50 zł i odpowiadającej tej zaległości kwoty odsetek w wysokości 89 551 zł.
Podniesiony w odwołaniu zarzut ponownego wszczęcia postępowania w tej samej sprawie Kolegium rozważyło z uwzględnieniem treści wydanego w tym przedmiocie postanowienia. Wbrew stanowisku strony – z treści sentencji i uzasadnienia postanowienia z dnia 10 marca 2009r wynika, że organ I instancji w istocie podjął na nowo (ponownie) postępowanie, po uchyleniu w całości decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia 24 czerwca 2009r. To uchybienie procesowe nie mogło mieć jednak wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. Spółka "A" wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji ze względu na naruszenie:
1) art. 112 § 6, w związku z art. 306g § 1 O.p., poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie w sprawie, sprowadzające się do wydania zaskarżonej decyzji, w sytuacji, gdy wcześniej Prezydent Miasta S. odmówił Spółce wydania zaświadczenia o wysokości zaległości podatkowych zbywającego ("H" .) w odniesieniu do nieruchomości będącej przedmiotem sprzedaży oraz wniesienia aportu, a przecież skoro art. 112 § 6 O.p. wyklucza odpowiedzialność nabywcy za zaległości podatkowe, które nie zostały wykazane w zaświadczeniu, o którym mowa w art. 306g ww. ustawy, to tym bardziej odpowiedzialność nabywcy za zaległości podatkowe zbywcy majątku jest wyłączona, gdy organ podatkowy odmówi wydania zaświadczenia o stanie zaległości podatkowych zbywcy, przez co ich nie wykaże,
2) art. 112 § 1 pkt 3 O.p. poprzez jego błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie i ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego Spółki "A", będącej nabywcą nieruchomości położonych w S. z tytułu zaległości w podatku od nieruchomości za okres od 1 stycznia 2004 r. do 12 lutego 2008 r., podczas gdy ww. przepis ustanawia solidarną odpowiedzialność nabywcy z podatnikiem za jego zaległości podatkowe, a nie ciążące (dotyczące) w ogóle na sprzedawanym składniku majątku, (w przedmiotowej sprawie na ww. nieruchomości) co oznacza, że "najpierw" na "H ". ciążyć musiałyby zaległości wraz z odsetkami w wysokości określonej "A" SA, a tak w sprawie nie było, ponieważ w stosunku do "H" zaległość wynikała co najwyżej z decyzji Prezydenta Miasta S. tj. 16.221 zł należności głównej i 79,30 zł odsetek za zwłokę,
3) art. 112 § 1 pkt 3 O.p. poprzez jego błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie, ponieważ SKO błędnie przyjęło, że na zbywcy majątku, tj."H" Sp. z o.o. ciążą zaległości podatkowe wynikające z wydanych już po przejściu własności nieruchomości na "A" SA decyzji w stosunku do poprzednich właścicieli przedmiotowej nieruchomości określających wysokość podatku od nieruchomości, podczas gdy, jeżeli już, to Spółka "A" może odpowiadać tylko za kwotę określoną w decyzji wydanej w stosunku do tego podmiotu, dlatego że decyzje określające wydane wobec poprzednich właścicieli nieruchomości nie kreują zobowiązania podatkowego (zaległości podatkowej) w stosunku do "H " Sp. z o.o.,
4) art. 112 § 1 pkt 3, w związku z art. 306g O.p. poprzez ich błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie, dlatego, że SKO ustaliło zobowiązanie podatkowe Spółki "A" z tytułu zaległości w podatku od nieruchomości, podczas gdy zaświadczenie, o którym mowa w art. 306g O.p. organ podatkowy wydaje uwzględniając ewentualne istniejące zaległości podatkowe zbywającego, a nie ewentualne, istniejące zaległości podatkowe dotyczące sprzedawanego składnika majątku, obciążające poprzednich właścicieli nieruchomości, a to oznacza, że "A" SA, jako nabywca mógłby ewentualnie odpowiadać za zaległości podatkowe "H ", natomiast nie może odpowiadać za zaległości podatkowe poprzednich właścicieli, dlatego, że nie byli oni zbywcami przedmiotowej nieruchomości na rzecz "A",
5) art. 210 § 1 pkt 5 w związku z art. 108 §1 i art. 112 § 1 pkt 3 O.p. poprzez nieprawidłowe sformułowanie rozstrzygnięcia, w którym SKO orzekło o ustaleniu wysokości zobowiązania podatkowego Spółki z tytułu zaległości w podatku od nieruchomości za okres od 1 stycznia 2004 r. do 12 lutego 2008 r., podczas gdy organ podatkowy miał jedynie kompetencje do orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej z tytułu solidarnej odpowiedzialności z podatnikiem (zbywcą nieruchomości) za jego zaległości podatkowe powstałe w odniesieniu do tejże nieruchomości, co miało wpływ na wynik sprawy, dlatego że zaległość zbywcy wynosiła 16.221 zł należności głównej i 79,30 zł odsetek za zwłokę, a nie 386.450, 40 zł kwoty głównej i odsetek w wysokości 94.118,70 zł,
6) art. 165 § 1 i § 2 i art. 207 § 2 O.p., w ten sposób, że SKO nie uznało za wystarczającą przesłankę do uchylenia w całości decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia 7 maja 2009 r., dlatego że kończyła ona postępowanie pierwszoinstancyjne w sprawie wszczętej w sposób uchybiający przepisom o wszczęciu postępowania podatkowego, a skoro, co przyznaje SKO, wydanie postanowienia z dnia 10 marca 2009 r. o podjęciu na nowo postępowania było nieprawidłowe, to i ww. decyzja Prezydenta Miasta S. kończąca to postępowanie nie mogła się ostać w obiegu prawnym, tak jak zaskarżana decyzja, ponieważ odnosi się ona do postępowania wszczętego w dniu 10 marca 2009 r., podczas gdy niezakończone zostało postępowanie wszczęte postanowieniem z dnia 9 czerwca 2008 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę, wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/, b/ i c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270; dalej jako "p.p.s.a.")
Z przepisu art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności do tylko zarzutów i wniosków skargi.
Tak rozumiejąc swoją rolę Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Stan faktyczny sprawy jest poza sporem. Strony pozostają zgodne co do tego, że w okresie powstania zaległości podatkowych skarżąca Spółka nie była właścicielem przedmiotowej nieruchomości. Zaistniały w przedmiotowej sprawie spór jest zatem sporem tylko co do prawa, zawężonym głównie do problemu wykładni art. 112 w związku z art. 306 g O.p.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że w sprawie ma zastosowanie przepis art. 112 O.p. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2009r. Zgodnie z ustawą z dnia 7 listopada 2008r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz innych ustaw (Dz. U. Nr 209, poz.1318) zostały wprowadzone zmiany w przepisach O.p., w tym dotyczące odpowiedzialności osób trzecich. Jakkolwiek, między innymi wyłączono od odpowiedzialności za zaległości podatkowe nabywcę składników majątku związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą podatnika, to przepis art. 8 ustawy nowelizującej ustawę - Ordynacja podatkowa, do odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe powstałe przed dniem jej wejścia w życie, nakazuje stosować przepis art. 112 w brzmieniu obowiązującym przed zmianą, a zatem w brzmieniu dotychczasowym. Przedmiotem postępowania była odpowiedzialność nabywcy za zaległości podatkowe powstałe przed dniem 1 stycznia 2009r. Zatem organy podatkowe w sposób uprawniony, orzekając o odpowiedzialności skarżącej Spółki, zastosowały przepis art. 112 O.p. w brzmieniu obowiązującym przed wprowadzeniem zmiany.
Dla porządku wskazać należy, że komentowany art. 112 § 1 O.p., w brzemieniu podlegającym zastosowaniu, stanowił, że nabywca: 1. przedsiębiorstwa, 2. zorganizowanej części przedsiębiorstwa, 3. składników majątku związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą, jeżeli ich wartość jednostkowa w dniu zbycia wynosi co najmniej 15.000 zł ( kwota ta, zgodnie z treścią art.119 O.p. była waloryzowana obwieszczeniami Ministra Finansów i od 1 stycznia 2008 r. wynosiła 16.100 zł ) - odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem za powstałe do dnia nabycia zaległości podatkowe związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Przy czym § 3 tego przepisu ogranicza zakres przedmiotowy odpowiedzialności nabywcy do wartości nabytego przedsiębiorstwa, jego zorganizowanej części lub składników majątku i to bez względu na sposób powstania zobowiązania, z którego wynikają.
Przechodząc do meritum sprawy podkreślić należy, że w przypadku wszystkich innych podatków, poza podatkiem od nieruchomości, zbywający nieruchomość właściciel, zawsze jest podatnikiem, co wynika z konstrukcji poszczególnych ustaw, określających na kim spoczywa obowiązek podatkowy. Z powyższego wynika, że osoba zadłużonego podatnika może nie być tożsama z osobą zbywcy, a to jest możliwe tylko i wyłącznie na gruncie przepisów dotyczących podatku od nieruchomości. Zgodnie bowiem z art. 3_@POCZ@__@ ustawy z dnia z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 121 poz. 844) podatnikami podatku od nieruchomości są właściciele nieruchomości, posiadacze samoistni nieruchomości, użytkownicy wieczyści gruntów, a w szczególnych przypadkach także posiadacze zależni nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.
Niezależnie od wskazanej wyżej szczególnej konstrukcji podmiotu podatku od nieruchomości, który jest podatkiem majątkowym "idącym za rzeczą", nie jest możliwe, aby w przypadku jakiegokolwiek przepisu, w tym także analizowanego art. 112 O.p., dawać pierwszeństwo wykładni niezgodnej z wykładnią językową.
W kontekście powyższych rozważań, Sąd w pełni podziela stanowisko organów podatkowych, co do zasadności orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej spółki "A" na podstawie art. 112 O.p. Przepis ten wyraźnie mówi o solidarnej odpowiedzialności nabywcy i zadłużonego podatnika, którymi w przedmiotowej sprawie niewątpliwie są przecież strona skarżąca oraz "H" Spółka z o.o., jak i spółki - poprzedni właściciele nieruchomości położonej w S., przy ul. "Y".
Stosownie bowiem do treści art. 107 § 1 O.p., w przypadkach i na zasadach określonych w Rozdziale 15 Ordynacji, za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Z kolei art. 112 § 4 pkt 2 O.p. doprecyzowuje, że do zakresu odpowiedzialności nabywców składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą zalicza także odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych powstałe do dnia zbycia.
W skardze pełnomocnik strony dokonując wykładni przepisu art. 112 § 1 pkt 3 O.p. twierdzi, że przepis ten ustanawia solidarną odpowiedzialność nabywcy z podatnikiem za jego zaległości podatkowe, a nie ciążące (dotyczące) w ogóle na sprzedawanym składniku majątku, (nieruchomości) co oznacza, że "najpierw" na "H" Sp. z o.o. ciążyć musiałyby zaległości wraz z odsetkami w wysokości określonej Spółce "A", a tak w sprawie nie było, ponieważ w stosunku do zbywcy nieruchomości zaległość wynikała co najwyżej z decyzji Prezydenta Miasta S. tj. 16.221 zł należności głównej i 79,30 zł odsetek za zwłokę. Według strony SKO błędnie przyjęło, że na zbywcy majątku ciążą zaległości podatkowe wynikające z wydanych już po przejściu własności nieruchomości na Spółkę "A" decyzji w stosunku do poprzednich właścicieli przedmiotowej nieruchomości, określających wysokość podatku od nieruchomości podczas gdy, jeżeli już, to Spółka może odpowiadać tylko za kwotę określoną w decyzji wydanej w stosunku do zbywcy, dlatego że decyzje określające wydane wobec poprzednich właścicieli nieruchomości nie kreują zobowiązania podatkowego (zaległości podatkowej) w stosunku do "H" Sp. z o.o.
Odnosząc się do tak sformułowanych zarzutów wskazać należy, że komentowany przepis ( art. 112 O.p. ) w żaden sposób nie wskazuje, że nie może on mieć zastosowania w przypadku, w którym zadłużony podatnik musi być wyłącznie zbywcą nieruchomości tj. jej właścicielem. W istocie chodzi tu nie tylko o zadłużonego właściciela zbywanej nieruchomości, ale o wszelkie zaległości w podatku od nieruchomości, które ciążyły na zbywanej nieruchomości, a zatem na wszystkich podmiotach zobowiązanych do uiszczenia tego podatku.
Fakt, że prezentowana przez stronę skarżącą wykładnia jest zawężająca i niezgodna z literalnym brzmieniem art. 112 O.p. jest szczególnie widoczny, jeśli weźmie się pod uwagę poprzednio obowiązujący w omawianym zakresie stan prawny. Na gruncie art. 45 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (t.j. Dz.U.1993, Nr 108, poz. 486; dalej jako "u.z.p.") ustawodawca w wyraźny bowiem sposób utożsamił osobę podatnika z osobą zbywcy, stanowiąc o solidarnej odpowiedzialności podatnika i nabywcy majątku podatnika.
W ocenie Sądu, w rozpoznawanym stanie prawnym, orzeczenie o odpowiedzialności nabywcy majątku może mieć miejsce nawet w sytuacji braku faktycznej więzi ekonomicznej pomiędzy zadłużonym podatnikiem, jego poprzednikami prawnymi, zatem solidarna odpowiedzialność nabywcy i zadłużonego podatnika będzie istniała zawsze, o ile zostanie w stosunku do tego ostatniego orzeczona prawomocną decyzją określająca wysokość podatku od nieruchomości. Tym samym konstatacja SKO odnośnie braku podstaw do ograniczenia odpowiedzialności Spółki wyłącznie do zaległości z tytułu podatku od nieruchomości ciążących na "H" jako bezpośrednim zbywcy nieruchomości jest prawidłowa.
W konsekwencji Sąd uznał, że zarzuty skargi w powyższym zakresie są bezzasadne.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia przez organ odwoławczy art. 210 § 1 pkt 5 w zw. z art. 108 § 1 i art. 112 § 3 O.p. wskazać należy, że są one częściowo zasadne.
Jak wyżej podniesiono przepis art. 112 O.p. reguluje jeden z przewidzianych prawem przypadków, kiedy za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym majątkiem solidarnie z podatnikiem osoby trzecie ( art. 107 § 1 O.p. ). Warunkiem powstania tej odpowiedzialności jest spełnienie przesłanek wynikających z przepisów Ordynacji podatkowej. Jest zasadą, że wszczęcie postępowania w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej musi być poprzedzone wydaniem i doręczeniem podmiotom odpowiadającym za zobowiązanie podatkowe decyzji podatkowej ( art. 108 § 1 O.p. ).
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy warunek powyższy został spełniony.
Zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości położonej w S., przy ul. "Y", za które została orzeczona odpowiedzialność skarżącej, zostało określone ostatecznymi decyzjami Prezydenta Miasta S. zarówno wobec zbywcy nieruchomości jak i jego poprzedników prawnych.
Odpowiedzialność wynikająca z art. 107 O.p. jest bowiem odpowiedzialnością posiłkową i subsydiarną, organ podatkowy nie może zatem dowolnie orzekać o pociągnięciu osoby trzeciej do odpowiedzialności, lecz konieczne jest ku temu wystąpienie określonych przepisami przesłanek.
Negowane zobowiązanie powstało, zgodnie z niekwestionowanym przez strony stanem faktycznym, przed nabyciem przedmiotowej nieruchomości przez "A" S.A. W świetle powyższego, na podstawie art. 112 § 1 tejże ustawy, "A" S.A. jako nabywca składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą stanowiących aktywa trwałe w rozumieniu przepisów ustawy o rachunkowości, od "H" sp. z o.o. odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem za powstałe do dnia nabycia składników majątku zaległości podatkowe.
Zakres ryzyka nabywcy, związany z odpowiedzialnością podatkową za zaległości zbywcy, związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, ograniczony został w art. 112 § 3 O.p. do wartości nabytego przedsiębiorstwa, jego zorganizowanej części lub składników majątku. Dalsze ograniczenia zakresu odpowiedzialności wymienia § 4. Wartość nabytych przez "A" S.A. nieruchomości znacznie przekroczyła wymienioną w Ordynacji podatkowej kwotę. Należy zatem stwierdzić, że organ był uprawniony do wydania decyzji orzekającej o zaległościach podatkowych w stosunku do "A" S.A łącznie z odsetkami do dnia nabycia.
Niezależnie od powyższego, rację ma strona skarżąca zarzucając SKO naruszenie art. 210 § 1 pkt 5 O.p. Faktem jest, że organ odwoławczy w punkcie drugim decyzji wskazał, że "ustala wysokość zobowiązania podatkowego "A" S.A. będącego nabywcą nieruchomości położonych w S. ..... z tytułu zaległości w podatku od nieruchomości". Tymczasem przedmiotem rozstrzygnięcia organu odwoławczego w trybie art. 233 § 1 pkt 2 O.p. mogła być wyłącznie decyzja reformatoryjna orzekająca o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej. Rozstrzygnięcie jest bowiem tym elementem decyzji, który określa skutki prawnopodatkowe ustalonego przez organ podatkowy stanu faktycznego i zastosowanych przepisów prawnych. Z rozstrzygnięcia powinien wynikać zakres praw lub obowiązków strony, która jest adresatem decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 sierpnia 1995 r.,III SA 1225/94 ( ONSA 1996,nr3,poz.135 ) zwrócił uwagę na potrzebę jednoznacznego formułowania tego elementu decyzji podatkowej, stwierdzając, że rozstrzygnięcie będące treścią decyzji musi być tak sformułowane, aby wynikało z niego w sposób nie budzący wątpliwości, jakie uprawnienia zostały przyznane lub jakie obowiązki zostały nałożone.
Mimo nie użycia w zaskarżonej decyzji, wskazanego w art. 112 § 1 O.p. określenia "solidarnie z podatnikiem" przedmiotowe uchybienie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, zważywszy na prawidłowe wskazanie zarówno w sentencji jak i uzasadnieniu decyzji podstawy prawnej jej wydania. Przede wszystkim z treści owej decyzji jasno wynika obowiązek skarżącej Spółki i dlatego Sąd nie zgodził się z argumentami strony w zaskarżonym zakresie.
Odnosząc się do najszerzej sformułowanego w skardze zarzutu naruszenia przez organy 112 § 6, w związku z art. 306g § 1 O.p., w pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 112 § 6 O.p. nabywca przedsiębiorstwa, zorganizowanej części przedsiębiorstwa, składników majątku związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą, jeżeli ich wartość jednostkowa w dniu zbycia wynosi co najmniej 15.000 zł nie odpowiada za zaległości podatkowe, które nie zostały wykazane w zaświadczeniu, o którym mowa w art. 306 g. Z akt sprawy wynika, że strona skarżąca wystąpiła o wydanie zaświadczenia, które miało jej zobrazować stan związanych z nieruchomością obciążeń i pozwoliło zweryfikować trafność i opłacalność decyzji o jej nabyciu. Poza sporem pozostaje okoliczność, że strona po otrzymaniu postanowienia odmawiającego wydania zaświadczenia, nie kwestionowała tego rozstrzygnięcia w administracyjnym toku instancji.
Uregulowane przepisami Działu VIIIa Ordynacji podatkowej postępowanie w przedmiocie wydawania zaświadczeń ma szczególny, uproszczony charakter (por.: J. Zubrzycki (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wyd. UNIMEX, Wrocław, 2003 r., str. 938).
Ten szczególny charakter ujawnia się w tym, że w ramach przedmiotowego postępowania obowiązkiem organu podatkowego, do którego skierowano wniosek inicjujący to postępowanie, jest dokonanie w pierwszej kolejności porównania treści żądania strony ze stanem rzeczy wynikającym z prowadzonych przez niego ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 306b § 1 O.p.). W tym celu prowadzić można przewidziane w art. 306 b § 2 O.p. niezbędne postępowanie wyjaśniające. Jego istota sprowadza się do badania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych pod kątem możliwości urzędowego stwierdzenia znanych faktów lub stanu prawnego, w zakresie danych, które pozostają w dyspozycji organu mającego wydać zaświadczenie.
W konsekwencji tego czynione przez organ ustalenia są ograniczone, bowiem wydający zaświadczenie organ nie ma kompetencji do wykorzystywania na potrzeby jego wystawienia danych, które nie znajdują się w dyspozycji tegoż organu. Tym samym więc do postępowania tego nie mają zastosowania zasady gromadzenia dowodów, które uregulowane zostały w szczególności w przepisach Działu IV Ordynacji podatkowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2006 r., w sprawie sygn. akt I FSK 528/05).
Z mocy art. 306 a § 4 O.p. organ podatkowy wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie, w granicach żądania wnioskodawcy, tym samym nie jest dopuszczalne wydanie zaświadczenia o innej niż żądana treści. Jeśli bowiem okoliczności faktyczne lub prawne nie pozwalają wydać zaświadczenia o żądanej treści, organ podatkowy zobowiązany jest do odmowy wydania zaświadczenia, które zgodnie z art. 306c O.p. następuje w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie.
Przestrzeganie zasady związania organu żądaniem strony jest bardzo istotne, ponieważ na wydane zaświadczenie nie przysługuje stronie zażalenie; służy ono jedynie w wypadku wydania postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia.
W wyroku z 21 listopada 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie sygn. akt III SA/Wa 1612/08 wskazał, że wydanie zaświadczenia jest czynnością materialno-techniczną i urzędowym zarazem potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego, a jego istota sprowadza się do tego, że nie rozstrzyga ono o żądanych prawach lub obowiązkach i nie może tworzyć nowej sytuacji prawnej. Zaświadczenie nie może rozstrzygać czegokolwiek, zwłaszcza o istnieniu lub nie istnieniu obowiązku. Jest zatem wyłącznie przejawem tego, co zawarte jest w źródłach, na których bazuje organ wydający zaświadczenie.
W uzasadnieniu tego orzeczenia WSA wskazał, że podstawą do wydania zaświadczenia przez dany organ są wyłącznie prowadzone przez ten organ "ewidencje, rejestry lub z inne dane znajdujące się w jego posiadaniu", a w przypadku zaświadczenia obejmującego kwestię rozliczeń podatkowych – "dokumentacja danego organu podatkowego", a także "informacje otrzymane od innych organów podatkowych". Innymi słowy, możliwość wydania zaświadczenia o określonej treści potwierdzającej fakty albo stan prawny, tudzież mieszczące się w nich niezaleganie w podatkach lub stan zaległości, determinowana jest tym, co wynika z dokumentacji (ewidencji, rejestrów) i innych danych, które są w dyspozycji organu mającego wydać zaświadczenie oraz informacji pozyskanych od innych organów podatkowych, jeśli chodzi o rozliczenia podatku. W przeciwnym razie, organ ma obowiązek wydać postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści (por. także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 marca 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1356/04).
Jak wynika z akt sprawy, dopiero w momencie otrzymania aktu notarialnego, dotyczącego upoważnienia spółki "A" S.A. do uzyskania zaświadczenia o niezaleganiu z podatkami przez "H" sp. z o.o., dołączonego do wniosku o wydanie zaświadczenia, Prezydent Miasta S. powziął informacje o istnieniu na terenie administracyjnym miasta zarówno spółki "H" jak i poprzednich właścicieli nieruchomości i wszczął postępowania podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości wobec tych podmiotów.
Należy zatem wskazać, że wydając postanowienie z dnia 14 lutego 2008r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o wysokości zaległości podatkowych zbywającego "H" Prezydent Miasta S. postąpił właściwie, nie naruszając przepisów prawa. W wyniku przeprowadzonych ustaleń organ ten uznał, że wydanie zaświadczenia o treści żądanej przez wnioskodawcę jest niemożliwe, skoro treść ta nie znajdowała odzwierciedlenia w istniejącym stanie faktycznym i prawnym.
W kontekście powyższych rozważań, zdaniem Sądu, skarżąca nie może powoływać się na zwolnienie z odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe zbywcy na podstawie odmowy wydania zaświadczenia przez właściwy organ. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny, zwolnienia z odpowiedzialności za zaległości podatkowe zbywcy, nabywca może powołać jedynie wtedy, jeśli posiada stosowne zaświadczenie wydane nabywcy środka trwałego w trybie art. 306 g O.p. (por. wyrok NSA/Oz w Bydgoszczy z dnia 16 czerwca 2003r., SA/Bd 1591/03). Jednoznacznie takie zaświadczenie nabywca powinien posiadać przed nabyciem środka trwałego, gdyż wtedy będzie mógł twierdzić, że decyzję o nabyciu podjął działając w zaufaniu do urzędowej informacji o wielkości zadłużenia zbywcy.
Nie jest zasadnym twierdzenie Spółki, że odmowa wydania zaświadczenia rodzi domniemanie braku odpowiedzialności za zaległości podatkowe zbywającego. Powyższe twierdzenie należy traktować jako niewłaściwą interpretację przepisów prawa.
Zasadny jest natomiast zarzut naruszenia art. 165 § 1 i § 2 i art. 207 § 2 Ordynacji podatkowej. Stosownie do treści art. 207 § 2 O.p., decyzja rozstrzyga sprawę co do jej istoty, albo w inny sposób kończy postępowanie w danej instancji. Przywołany przepis wskazuje, że ustawodawca dokonuje podziału decyzji podatkowych na dwie kategorie: decyzje rozstrzygające "co do istoty" (tzw. materialne) oraz decyzje "w inny sposób" kończące postępowanie podatkowe (tzw. formalne). Skarżący powołuje się na fakt wydania przez Prezydenta Miasta S. dwóch decyzji w tej samej sprawie. Należy jednak wskazać, że treść drugiego postanowienia wskazuje, że w tej sprawie nie zostało wszczęte kolejne postępowanie, którego zakończenie wymagało wydania odrębnej decyzji. Innymi słowy, wbrew stanowisku strony – z treści uzasadnienia postanowienia z dnia 10 marca 2009r ( karta 43 akt adm. ) wynika, że organ I instancji w istocie podjął na nowo (ponownie) postępowanie, po uchyleniu w całości decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia 24 czerwca 2009r. Sąd zgadza się ze stanowiskiem Kolegium, że to uchybienie procesowe nie mogło mieć jednak wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie, skoro jego treść jednoznacznie wskazuje, że w tej samej sprawie nie zostało wszczęte kolejne postępowanie, którego zakończenie wymaga wydania odrębnej, innej niż będąca przedmiotem tego postępowania odwoławczego, decyzji.
Ostatecznie Sąd doszedł do przekonania, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy organ wydający zaskarżoną decyzję nie naruszył przepisów postępowania w taki sposób, że owo naruszenie mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w G., działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI