I SA/Gd 1981/01

I SA/Gd 1981/01 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2004-03-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-10-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Krzysztof Retyk
Małgorzata Gorzeń /sprawozdawca/
Zdzisław Kostka /przewodniczący/
Symbol z opisem
630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ
Inne
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA: Zdzisław Kostka Sędziowie: NSA Małgorzata Gorzeń (spr.) Asesor WSA Krzysztof Retyk Protokolant : Agnieszka Januszewska po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi G. B. Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "[...]" na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 08 października 2001 r. nr [...] w przedmiocie wymiaru cła 1. uchyla zaskarżoną decyzję i zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej kwotę 182 zł (sto osiemdziesiąt dwa zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Uzasadnienie
3 I SA/Gd 1981/01
U z a s a d n i e n i e
Zaskarżoną decyzją Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Ceł uznającą za nieprawidłowe zgłoszenie celne G. B. z dnia 4 kwietnia 2001 r.
W uzasadnieniu decyzji Prezes Głównego Urzędu Ceł wskazał, że w dniu 04.04.2001 r. strona dokonała zgłoszenia celnego, wnioskując o objęcie sprowadzonego z [...] samochodu osobowego marki [...] [...], wyprodukowanego w 1991 r., procedurą dopuszczenia do obrotu. Do zgłoszenia celnego strona załączyła m. in. rachunek z dnia 28.03.2001 r. dotyczący sprzedaży używanego samochodu na kwotę 3.300,00 DEM oraz deklarację wartości celnej.
Dyrektor Urzędu Celnego przyjął w/w zgłoszenie celne jako odpowiadające wymogom formalnym, określonym w art. 64 § 1 i 2 Kodeksu celnego, a następnie przystąpił do jego weryfikacji polegającej na kontroli zgłoszenia celnego i załączonych do niego dokumentów. W jej wyniku, na podstawie art. 23 § 7 Kodeksu celnego, zakwestionowano wartość towaru podaną w przedłożonym przez stronę rachunku w wysokości 3.300,00 DEM, gdyż nie odzwierciedlała ona rzeczywistej wartości pojazdu. Zakwestionowano wiarygodność załączonego do zgłoszenia celnego rachunku w części dotyczącej ceny pojazdu i ustalono wartość celną towaru zastępczą metodą wyceny na podstawie art. 29 § 1 w zw. z art. 23 § 7 Kodeksu celnego na kwotę 9716,- zł tj. 5167,53 DEM.
Wobec powyższego decyzją z dnia 4 maja 2001 r. Dyrektor Urzędu Celnego uznał zgłoszenie celne z dnia 4.04.2001 r. za nieprawidłowe w części dot. wartości transakcyjnej towaru.
Pismem z dnia 21.05.2001 r. uzupełnionym pismem z dnia 02.07.2001 r. strona odwołała się od powyższej decyzji zarzucając nieuwzględnienie przy ustalaniu wartości przedmiotowego pojazdu opinii rzeczoznawcy i naruszenie art. 23 Kodeksu celnego oraz art. 120, art. 122, art. 125, art. 180, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej wnosząc o uchylenie jej w całości i określenie kwoty wynikającej z długu celnego zgodnie z załączonymi przez stronę do zgłoszenia celnego dokumentami. Dyrektor Urzędu Celnego nie znalazł podstaw do uwzględnienia w/w odwołania i przesłał je do rozpatrzenia przez Prezesa GUC. Po analizie akt sprawy Prezes GUC postanowieniem z dnia 09.08.2001 r. przekazał w/w sprawę na podstawie art. 230 Ordynacji podatkowej organowi I instancji w celu zmiany zaskarżonej decyzji. Dyrektor Urzędu Celnego decyzją z dnia 23.08.2001 r. zmienił swoją poprzednią decyzję z dnia 04.05.2001 r. w części dotyczącej wartości celnej oraz kwoty wynikającej z długu celnego. Następnie strona pismem z dnia 28.08.2001 r. uzupełnionym pismem z dnia 24.09.2001 r. odwołała się od powyższej decyzji.
Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie Prezes GUC podniósł, że zgodnie z art.85 § 1 Kodeksu celnego należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Art. 23 § 1 Kodeksu celnego stanowi, iż wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalana, o ile jest to konieczne, z uwzględnieniem art. 30 i art. 31 ustawy. Przepisy Kodeksu celnego przewidują zarazem możliwość ochrony interesów państwa przed posługiwaniem się przez podmioty dokonujące obrotu towarowego z zagranicą niewiarygodnymi dokumentami, upoważniając organy celne do odmowy przyjęcia w takim przypadku wartości transakcyjnej jako wartości celnej towaru.
Art. 23 § 7 Kodeksu celnego stanowi, iż wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną, w wypadku gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego, albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego. W świetle powołanego wyżej przepisu wiarygodność faktury (rachunku), obejmuje nie tylko jej autentyczność, ale także wiarygodność podanej na tym dokumencie ceny transakcyjnej. Dokument taki nie będzie wiarygodny w sytuacji, gdy podana na nim cena transakcyjna budzi oczywiste wątpliwości tj. gdy w oczywisty sposób nie odzwierciedla ona rzeczywistej wartości towaru lub też jej wysokość budzi poważne wątpliwości co do tego, czy nie została zawyżona względnie zaniżona. Powszechnie bowiem przyjmuje się, że wartość transakcyjna towaru powinna odzwierciedlać rzeczywistą jego cenę. Tylko taka wartość jest wartością celną towaru w rozumieniu art. 23 § 1 i art. 85 § 1 Kodeksu celnego.
O zakwestionowaniu wiarygodności rachunku w sprawie zadecydowała przede wszystkim niska – 3.330,00 DEM (6.204,70 zł) – cena sprowadzonego pojazdu w stosunku do jego rzeczywistej wartości. Przeprowadzone postępowanie celne potwierdziło jego zasadność, gdyż ustalona metodą zastępczą cena pojazdu odbiegała ok. 60% od ceny zadeklarowanej przez stronę.
Postępowanie w kwestii ustalania wartości używanych pojazdów samochodowych zostało opracowane w formie studium 1.1 przez Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO). Wyjaśnienia tego Komitetu do Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r. zostały opublikowane w załączniku do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r. – Wyjaśnienia dotyczące wartości celnej. W przypadku zakwestionowania wiarygodności dokumentów na podstawie art. 23 § 7 Kodeksu celnego organ celny ustala wartość celną w sposób określony w art. 25-29 Kodeksu celnego (art. 24 § 1 Kodeksu celnego).
Przepisy obowiązujące w Polsce w przypadku zakwestionowania wiarygodności umowy kupna-sprzedaży (rachunku) dają organom celnym możliwość ustalenia wartości celnej towaru w oparciu o wartość transakcyjną towarów identycznych lub podobnych sprzedanych i wprowadzonych na polski obszar celny w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna (art. 25 i 26 Kodeksu celnego). Zastosowanie tych metod w przypadku importu używanych pojazdów samochodowych Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej uznał za problematyczne. Niemożliwym jest bowiem znalezienie pojazdów samochodowych o identycznym bądź podobnym stopniu zużycia, nawet samochody podobnie użytkowane, z podobnym przebiegiem mają różny stopień zużycia, co dodatkowo przemawia za odrzuceniem tych metod jako właściwych do ustalenia wartości pojazdów używanych. Kolejna metoda ustalania wartości celnej towaru – metoda ceny jednostkowej towarów identycznych lub podobnych (art. 27 Kodeksu celnego) może znaleźć w zasadzie, zgodnie z opinią Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej zastosowanie wyłącznie w przypadku importu dla celów handlowych. Dotyczy bowiem sprzedaży towarów masowych, sprzedawanych na polskim obszarze celnym w największych zbiorczych ilościach i stanie, w jakim są towary dla których ustalana jest wartość celna.
Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej wypowiedział się również przeciwko ustalaniu wartości celnej używanych pojazdów samochodowych w oparciu o metodę wartości kalkulowanej (art. 28 Kodeksu celnego). Używane pojazdy samochodowe nie są bowiem produkowane jako takie, dlatego też metoda ta oparta na koszcie produkcji importowanych towarów nie może być brana pod uwagę.
Wartość celna użytkowanych pojazdów samochodowych jest ustalana według metody "ostatniej szansy" (art. 29 Kodeksu celnego). Przepis ten przewiduje, iż jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie przepisów art. 23, 25-28 ustawy jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami
1) artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r.,
2) Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf
Celnych i Handlu z 1994 r.
3) przepisów tytułu II, działu III Kodeksu celnego – "Wartość celna towarów".
Zgodnie z postanowieniami Porozumienia, w przypadku ustalenia wartości celnej importowanych używanych pojazdów samochodowych w oparciu o powołaną metodę "ostatniej szansy" istnieje możliwość skorzystania z wyspecjalizowanych katalogów lub czasopism zawierających ceny rynkowe tych pojazdów na polskim obszarze celnym. Następnie biorąc za punkt wyjścia podaną w katalogu cenę samochodu tej samej marki, posiadającego te same parametry techniczne oraz wyprodukowanego w tym samym roku co pojazd będący przedmiotem importu, dokonuje się szczegółowej kalkulacji.
Dyrektor Urzędu Celnego rozpatrując przedmiotową sprawę, przy ustalaniu wartości celnej samochodu zastosował zastępczą metodę ustalania wartości celnej towarów, tzw. metodę "ostatniej szansy" – określoną w art. 29 § 1 Kodeksu celnego. Organ celny do ustalenia wartości celnej przyjął kwotę 20.700,00 zł (średnia cena rynkowa nieuszkodzonych pojazdów o w/w parametrach), na podstawie katalogu "[...]" z miesiąca marca 2001 r., odliczając 22 % VAT, 17,6 % akcyzy i 35 % cła.
Na podstawie powyższej kalkulacji wartość celna sprowadzonego samochodu winna wynosić zł tj. 5.683,98 DEM (Tabela kursów NBP 61/A/2001 1 DEM = 1,8802 zł). Wraz ze zmianą wartości celnej nie uległa zmianie wysokość należności celnych, które wynoszą 1.313,20 zł.
Odnosząc się do zarzutu strony, iż organ celny I instancji nie uwzględnił przy określaniu wartości celnej przedmiotowego samochodu elementów wpływających na jego wartość tj. 3 % szacunkowego zakresu uszkodzeń, 2 % udziału braków czy też 14 % ponadnormatywnego przebiegu wskazanych w Opinii z dnia 09.04.2001 r. sporządzonej przez Federację Stowarzyszeń Naukowo – Technicznych NOT, Prezes GUC wyjaśnił, iż rozporządzeniem z dnia 08.03.2001 r. Minister Środowiska zmienił rozporządzenie w sprawie klasyfikacji odpadów (Dz. U. nr 17, poz. 204). W wyniku tej nowelizacji jako odpad zostały zakwalifikowane pojazdy wycofane z eksploatacji – niezarejestrowane lub niezdolne do ruchu. W dniach 12 i 15 marca 2001 r. Minister Finansów zmienił rozporządzenie w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych oraz rozporządzenie w sprawie określenia urzędów celnych, w których dokonywane są czynności przewidziane przepisami prawa celnego w zależności od rodzaju towarów lub procedur celnych, którymi mogą być obejmowane towary w poszczególnych urzędach celnych.
W/w przepisy, które weszły w życie w dniu 24 marca 2001 r. zostały wprowadzone w celu wyeliminowania importu samochodów znacznie uszkodzonych i nadmiernie zużytych. W świetle powyższych regulacji przy zastosowaniu do ustalenia wartości celnej metody "ostatniej szansy" nie ma obecnie wskazania do odliczenia od "uśrednionej" wartości rynkowej z katalogu (w tym przypadku "[...]") określonego w % ponadnormatywnego zużycia, w tym przebiegu czy też dokonania korekty ze względu na uszkodzenia czy braki.
Prezes GUC dodatkowo wyjaśnił, iż od w/w kwoty bazowej nie odejmuje się 10% marży (lub innych narzutów), ponieważ import samochodów używanych wprowadzonych na polski obszar celny jest importem indywidualnym, a nie dla celów handlowych. Uśrednione ceny takich właśnie pojazdów zawierają wyspecjalizowane wydawnictwa (katalogi "[...]").
W rozpatrywanej sprawie istnieją uzasadnione przyczyny do omówienia wiarygodności cenie transakcyjnej podanej na rachunku, zwłaszcza gdy wyliczona w dalszym postępowaniu cena odbiega ok. 60% od ceny zawartej w tym dokumencie handlowym. Tak więc zakwestionowanie wartości sprowadzonego pojazdu uznać należy za w pełni uzasadnione. Przyjęta na podstawie art. 29 Kodeksu celnego wartość celna sprowadzonego towaru nie może być kwestionowana, gdyż jako wartość wyjściową przyjęto wartość z katalogu "[...]". Odliczono też daniny publicznoprawne. Zatem należy uznać, że ustalona wartość celna samochodu i wymierzone cło nie są w żadnej mierze krzywdzące dla odwołującego się. Należy też podkreślić, iż przekazanie do weryfikacji zagranicznym służbom celnym dokumentów handlowych jest środkiem nadzwyczajnym, stosowanym jedynie w przypadku uzasadnionych wątpliwości co do rzetelności dokumentów przedstawionych przez importera polskiemu organowi celnemu. Takich działań organ I instancji nie podjął, bowiem Dyrektor Urzędu Celnego nie zakwestionował autentyczności dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego przez stronę tylko odmówił wiarygodności cenie.
Odnosząc się do zarzutu strony, iż zaskarżona decyzja narusza art. 210 § 1 pkt 4 i pkt 6 oraz § 4 Ordynacji podatkowej, Prezes GUC zauważył, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji znajduje się ocena zebranego materiału dowodowego. Ponadto ocena dowodów przedstawionych przez stronę w trakcie postępowania wyjaśniającego i wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek dokonanego rozstrzygnięcia znajduje się w uzasadnieniu niniejszej decyzji. Uzasadnienie to przekonywuje zarówno do prawidłowości oceny stanu faktycznego i prawnego, jak i co do zasadności treści rozstrzygnięcia. Zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, wyrażoną w art. 191 Ordynacji podatkowej, organ administracji państwowej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Organ nie jest związany w gromadzeniu materiału dowodowego wnioskami stron, lecz sam zakreśla granice postępowania wyjaśniającego, kierując się własnym przekonaniem co do konieczności udowodnienia pewnych faktów. Z tego względu może on w każdym stadium tego postępowania przeprowadzać nowe dowody lub rezygnować z przeprowadzenia niektórych, nie będąc związany swoimi wcześniejszymi postanowieniami.
Skargę na powyższą decyzję wniosła G. B., żądając uchylenia zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi G. B. podniosła, że nie zgadza się z zakwestionowaniem wartości transakcyjnej samochodu, ponieważ jest ona zgodna z rachunkiem zaksięgowanym przez sprzedającego i można było przeprowadzić w tym kierunku stosowny dowód, wnioskowany przez skarżącą.
Wskazała również skarżąca, że zaskarżona decyzja uchybia przepisom art. 23 § 1 i 2 i § 7 i 9, art. 25-29 oraz art. 262 Kodeksu celnego, ponadto przepisom art. 180, 187, 192, 120 i 210 § 1 pkt 4 i 6 Ordynacji podatkowej m. in. przez niedopuszczenie wnioskowanego przez skarżącą dowodu z dokumentacji księgowej sprzedającego. Ponadto organ celny nie wskazał przesłanek jakie przesądziły o uznaniu rachunku sprzedaży za niewiarygodny.
W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Pismem procesowym z dnia 13.02.2004 r. skarżąca nawiązując do odpowiedzi na skargę, podtrzymała swoje zarzuty zawarte w skardze. Ponadto zarzuciła organom celnym naruszenie przepisów art. 2 i 7 Konstytucji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 § 1 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej .... pod względem zgodności z prawem, rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W Kodeksie celnym przyjęto zasadę, według której wartością celną towarów jest wartość transakcyjna rozumiana jako cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przewozu na polski obszar celny skorygowana według zasad określonych w art. 30 i art. 31 Kodeksu celnego. Zasada ta odnosi się też do używanych pojazdów samochodowych, zwłaszcza do tych, których import następuje bezpośrednio po sprzedaży. W punkcie 6 Studium 1.1, dotyczącym postępowania wobec używanych pojazdów samochodowych, stanowiącego część Wyjaśnień dotyczących wartości celnej (Dz. U. z 1999 r. nr 80, poz. 908), czytamy bowiem "Jako że import następuje bezpośrednio po sprzedaży cena faktycznie zapłacona lub należna zgodnie z transakcją powinna stanowić podstawę ustalenia wartości transakcyjnej za każdym razem, kiedy spełnione są zalecenia i warunki Artykułu 1 Porozumienia". Będzie zatem ona mieć zastosowanie także w niniejszej sprawie, bowiem po pierwsze import nastąpił bezpośrednio po sprzedaży (faktura, dokumentująca sprzedaż samochodu, nosi datę 28.03.2001r., zaś zgłoszenie do odprawy celnej zostało dokonane w dniu 4.04.2001 r.), po drugie spełnione są zalecenia i warunki Artykułu 1 Porozumienia (kupujący nie jest ograniczony w dysponowaniu lub użytkowaniu towaru, sprzedaż lub cena nie są uzależnione od warunków lub świadczeń, których wartość nie może być ustalona w odniesieniu do towarów, dla
których ustalona jest wartość celna, jakakolwiek część przychodów z jakiejkolwiek dalszej sprzedaży, dyspozycji lub użytkowania towarów przez kupującego nie przypada bezpośrednio czy też pośrednio sprzedającemu, kupujący i sprzedający nie są powiązani).
Odstępstwo od zasady, że wartością celną towarów jest wartość transakcyjna rozumiana jako cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny skorygowana według zasad określonych w art. 30 i art. 31 Kodeksu celnego, przewiduje art. 23 § 7 Kodeksu celnego. Według tego przepisu wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną w wypadku, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego, albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego.
Interpretując ten przepis należy przede wszystkim wyjaśnić, czy pod użytym w art. 23 § 7 Kodeksu celnego pojęciem "wartość transakcyjna" należy rozumieć, jak wynikać by to mogło z art. 23 § 1 Kodeksu celnego, cenę faktycznie zapłaconą lub należną za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny. W ocenie Sądu w tym przypadku nie chodzi o cenę faktycznie zapłaconą lub należną za towar, lecz o cenę zadeklarowaną. Taka tylko bowiem może być poddawana w wątpliwość w razie zakwestionowania dokumentów lub informacji albo w przypadku braku dokumentów.
W art. 27 § 7 Kodeksu celnego nie chodzi zatem o ustalanie przez organ celny rzeczywistej wartości towaru, lecz o wykazanie fałszu formalnego lub intelektualnego przedstawionych dokumentów. Taka interpretacja jest zgodna z Porozumieniem w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf i Handlu 1994 r. (Dz. U. z 1995 r. nr 98, poz. 483), gdyż w opinii nr 2.1. Komitetu Technicznego Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej do Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu 1994 r. (Dz. U. nr 80, poz. 908 ze zm.) wyjaśniono, że sam fakt, iż jakaś cena jest niższa od aktualnych cen rynkowych na identyczne towary nie stanowi wystarczającego powodu, by ją odrzucić z punktu widzenia Artykułu 1, z zastrzeżeniem jednak postanowień Artykułu 17 Porozumienia. Z opinii tej zatem wynika, że organy celne nie są uprawnione do badania wartości towaru, lecz do badania prawdziwości dokumentów i oświadczeń. Niższa cena od aktualnych cen rynkowych wskazywałaby bowiem, że wartość transakcyjna jest zaniżona w stosunku do wartości rynkowej, co jednak nie upoważnia organu celnego do odrzucenia jej z punktu widzenia Artykułu 1 Porozumienia. Powołanie się przy tym na Artykuł 17 Porozumienia, który stanowi, że nic w niniejszym Porozumieniu nie będzie interpretowane jako ograniczenie lub poddawanie w wątpliwość praw administracji celnych do satysfakcjonującego je upewnienia się o prawdziwości i dokładności jakiegokolwiek oświadczenia, dokumentu czy deklaracji, przedłożonych dla celów wartości celnej, wskazuje, że organ celne mają w takiej sytuacji jedynie prawo badać, czy dokumenty i oświadczenia złożone w celu ustalenia wartości celnej są prawdziwe. Na problem prawdziwości zgłoszonej ceny zakupu, a więc wartości transakcyjnej, wskazuje się też w powołanym już Studium 1.1., gdzie w punkcie 24 pisze się, że jedną z podstawowych trudności jakie mogą pojawić się w przypadku importu używanych pojazdów jest trudność praktyczna, dotycząca problemu zbierania danych o faktach niezbędnych przy ustalaniu wartości transakcyjnej, ponieważ zakupom czynionym przez osoby fizyczne nie zawsze towarzyszy wystawianie faktury handlowej, a często poprzestaje się na wystawieniu zwykłego pokwitowania, pisemnej notatki lub wręcz na porozumieniu ustnym. W takich przypadkach, według tego Studium, administracja celna musi sprawdzić prawdziwość zgłoszonej ceny zakupu. W art. 23 § 7 Kodeksu celnego chodzi więc o sprawdzenie prawdziwości zgłoszonej ceny a nie o ustalenie wartości towaru sprowadzonego na polski obszar celny.
W niniejszej sprawie organ celny zakwestionował wiarygodność podanej w fakturze ceny. Uzasadniając przyczyny zakwestionowania dokumentu stwierdził, opierając się na powołanym przez siebie wydawnictwie, że cena podana w fakturze jest rażąco niska w stosunku do rzeczywistej.
W ocenie Sądu w przeprowadzonej przez organ celny operacji kryje się zasadniczy błąd. Mianowicie wydawnictwo, które stanowiło podstawę do porównania cen, zawierało ceny samochodów używanych obowiązujących na rynku polskim. Do akt wydawnictwa tego wprawdzie nie dołączono, jednakże jego zawartość wynika z tego, że użyto je także, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, do ustalenia wartości celnej w oparciu o metodę "ostatniej szansy", która wprost zakłada posłużenie się danymi pochodzącymi z rynku polskiego. W art. 29 § 1 mówi się bowiem o ustalaniu wartości celnej na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym, danymi tymi zaś mogą być, jak wynika z punktu 23 powołanego już Studium 1.1. katalogi lub wyspecjalizowane czasopisma podające ceny na rynku kraju importu.
Skoro, jak powiedziano, w art. 23 § 7 Kodeksu celnego chodzi o sprawdzenie prawdziwości zgłoszonej ceny, a nie o ustalenie wartości sprowadzonego towaru, to jest oczywiste, że dane pochodzące z tynku polskiego nie mogą stanowić uzasadnionej przyczyny zakwestionowania wiarygodności dokumentów, służących do określenia wartości celnej, dokumentujących transakcję dokonaną na innym rynku.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że orzekające w niniejszej sprawie organy celne naruszyły art. 23 § 7 Kodeksu celnego, gdyż zakwestionowały wiarygodność dokumentu służącego do określenia wartości celnej bez uzasadnionych przyczyn. Wskazane naruszenie prawa miało przy tym istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż tym samym otwarto możliwość ustalenia wartości celnej z pominięciem wartości transakcyjnej. W konsekwencji skarga skarżącego podlega uwzględnieniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję.
Nadto, wobec uwzględnienia skargi, na mocy art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) zasądził od organu (którym stosownie do art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2002 r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw – Dz. U. nr 41, poz. 365 – jest właściwy dyrektor izby celnej) na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania, przyjmując, stosownie do art. 205 § 2 tej ustawy, że na koszty te w niniejszej sprawie składa się wpis sądowy.
Wobec uwzględnienia skargi Sąd stwierdził też, na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja nie mogą być wykonywane.
Ponownie rozpatrując sprawę organy administracji celnej uwzględnią powyższe wskazania, co do interpretacji art. 23 § 7 Kodeksu celnego.
Z tych wszystkich względów na mocy powołanych przepisów orzeczono jak w sentencji.
MK