I SA/Gd 1934/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gdańsku oddalił skargę na czynność egzekucyjną, podkreślając, że skarga na czynność egzekucyjną służy wyłącznie do kwestionowania jej formalnej poprawności, a nie zasadności całego postępowania egzekucyjnego.
Skarżąca K. K. wniosła skargę na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej, zarzucając naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji oddalające skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, stwierdzając, że skarga na czynność egzekucyjną ma charakter subsydiarny i służy wyłącznie do badania formalnej poprawności danej czynności, a nie do kwestionowania zasadności wszczęcia lub prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Sprawa dotyczyła skargi K. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie organu egzekucyjnego o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów K.p.a. i u.p.e.a. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podkreślił, że skarga na czynność egzekucyjną jest środkiem ochrony prawnej służącym wyłącznie do kontroli prawidłowości zastosowanej czynności egzekucyjnej, a nie do oceny zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Sąd administracyjny w pełni podzielił stanowisko organu odwoławczego, wskazując na subsydiarny charakter skargi na czynności egzekucyjne. Sąd podkreślił, że skarga ta nie może stanowić konkurencyjnego środka w stosunku do zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Obalenie czynności egzekucyjnej w trybie skargi może nastąpić jedynie poprzez kwestionowanie sposobu i formy przeprowadzenia danej czynności. Sąd stwierdził, że organy prawidłowo oceniły wniesioną skargę w ramach zachowania warunków formalnych, nie odnosząc się do zagadnień, które mogły podlegać badaniu w ramach innych środków zaskarżenia. Czynność egzekucyjna w postaci zajęcia wierzytelności pieniężnej została dokonana zgodnie z przepisami u.p.e.a. Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Skarga na czynność egzekucyjną służy wyłącznie do badania formalnej poprawności danej czynności egzekucyjnej i nie może być wykorzystywana do kwestionowania zasadności wszczęcia lub prowadzenia całego postępowania egzekucyjnego.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił subsydiarny charakter skargi na czynność egzekucyjną, która jest środkiem ochrony prawnej przed naruszeniami przepisów postępowania egzekucyjnego ze strony organu egzekucyjnego lub egzekutora. Skarga ta nie może stanowić konkurencyjnego środka w stosunku do zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (26)
Główne
u.p.e.a. art. 54 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 54 § 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 54 § 5
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 127 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.e.a. art. 17 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 18
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 89 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 89 § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 89 § 3
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 32a
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 67 § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 27c
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
P.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.e.a. art. 1a § 12 lit. a tiret piąte
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § 1 i 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 89 § 1-3
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 164 § 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga na czynność egzekucyjną służy wyłącznie do badania formalnej poprawności danej czynności, a nie do kwestionowania zasadności wszczęcia lub prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Postępowanie ze skargi na czynność egzekucyjną ma charakter subsydiarny i nie może być traktowane jako konkurencyjny środek w stosunku do zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Czynność egzekucyjna w postaci zajęcia wierzytelności pieniężnej została dokonana zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące dopuszczalności egzekucji i zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów K.p.a. i u.p.e.a. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie.
Godne uwagi sformułowania
Skarga na czynność egzekucyjną jest środkiem służącym ochronie praw zobowiązanego w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym - ma za zadanie chronić go przed naruszeniami przepisów postępowania egzekucyjnego ze strony organu egzekucyjnego lub egzekutora wykonującego konkretną czynność. Istota skargi sprowadza się wyłącznie do zarzutów formalnoprawnych odnoszących się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora. W postępowaniu ze skargi na czynność egzekucyjną nie orzeka się ani o zasadności i dopuszczalności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. W postępowaniu egzekucyjnym obowiązuje zasada niekonkurencyjności środków, która wyraża się w niedopuszczalności stosowania zamiennych środków ochrony przy naruszeniu tego samego dobra prawnego.
Skład orzekający
Irena Wesołowska
przewodniczący
Małgorzata Gorzeń
członek
Ewa Wojtynowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu skargi na czynność egzekucyjną w postępowaniu administracyjnym oraz zasady subsydiarności środków zaskarżenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu zaskarżania czynności egzekucyjnych w administracji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest istotna dla prawników zajmujących się postępowaniem egzekucyjnym w administracji, ponieważ precyzuje zakres dopuszczalnej skargi na czynność egzekucyjną i podkreśla zasadę subsydiarności środków zaskarżenia.
“Kiedy skarga na czynność egzekucyjną jest skuteczna? WSA w Gdańsku wyjaśnia granice kontroli.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gd 1934/19 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2020-08-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2019-10-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Ewa Wojtynowska /sprawozdawca/ Irena Wesołowska /przewodniczący/ Małgorzata Gorzeń Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Sygn. powiązane III FSK 4507/21 - Postanowienie NSA z 2023-09-08 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 2096 art. 54 § 1, § 4 i 5 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 4 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w z dnia 17 września 2019 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej , działając na podstawie: art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2018r.. poz. 1257 - dalej: K.p.a. ), art. 54 § 5 w trybie art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 - dalej: u.p.e.a.), po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez K.k. na postanowienie organu egzekucyjnego -Naczelnika Urzędu Skarbowego w S z dnia 24 lipca 2019r., którym oddalono skargę na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej, dokonaną zawiadomieniem z dnia 3 czerwca 2019r. oraz odmówiono uchylenia tej czynności egzekucyjnej, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia i rozważania: Organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego w S ( dalej: Naczelnik, organ egzekucyjny ) - prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku A i K.k. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 21 kwietnia 2017 r. wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B i obejmującego podatek dochodowy od osób fizycznych za okres od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, Naczelnik, w oparciu o w/w tytuł wykonawczy, dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej - nadpłaty w podatku dochodowym ( zawiadomieniem z dnia 3 czerwca 2019 r.). Odpis tego zawiadomienia - jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru - został doręczony stronie w dniu 18 czerwca 2019 r. Korzystając z przysługującego prawa, pismem z dnia 1 lipca 2019 r. K.k. wniósł skargę na czynność egzekucyjną zarzucając organowi I instancji naruszenie art. 89 § 1- § 3 i art. 32a u.p.e.a. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie, domagając się jednocześnie uchylenia skarżonej czynności i wstrzymania prowadzonego postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia skarg. Postanowieniem z dnia 24 lipca 2019 r. oddalono skargę na wskazaną czynność egzekucyjną oraz odmówiono zobowiązanemu jej uchylenia. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem K.k. wniósł zażalenie wskazując na naruszenie przez organ przepisów: art. 54 § 1, § 2, § 4, § 5, § 5a i § 6 w związku z art. 89 § 1 - § 3 u.p.e.a., art. 124 § 1 i § 2 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia organu I instancji poprzez uwzględnienie pierwotnych skarg z dnia 1 lipca 2019r, oraz uchylenie ww. środka egzekucyjnego. W wyniku wniesionego zażalenia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej: "Dyrektor", "organ odwoławczy") postanowieniem z dnia 17 września 2019 r. utrzymał je w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że skarga, o której mowa w art. 54 § 1 u.p.e.a., jest sformalizowanym środkiem ochrony prawnej i służy tylko i wyłącznie do poddania kontroli prawidłowości zastosowanej czynności egzekucyjnej. W ramach tej instytucji nie orzeka się zatem ani o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. Analizując dokonaną przez Naczelnika czynność egzekucyjną, w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej, Dyrektor nie dopatrzył się nieprawidłowości i naruszenia przepisów prawa przez organ egzekucyjny. Naczelnik zastosował jeden ze środków egzekucyjnych, do którego stosowania upoważniła go ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przy czym zawiadomienie o zajęciu innych wierzytelności pieniężnych z dnia 3 czerwca 2019 r. zawiera wszystkie niezbędne elementy, określone w art. 67 § 2 u.p.e.a., m.in. numer tytułu wykonawczego, kwotę należności głównej oraz okres, za który należność została określona, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę naliczonych odsetek, a także kwotę należnych kosztów egzekucyjnych. Ponadto, przedmiotowe zawiadomienie sporządzone jest według wzoru określonego w załączniku nr 6 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 września 2018 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1804). Strona zarzuciła organowi egzekucyjnemu naruszenie art. 89 § 1- § 3 i art. 32a u.p.e.a. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie. Jednocześnie wnosząc o uchylenie skarżonej czynności, domagała się wstrzymania prowadzonego postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia skargi. Odnosząc się zatem do kwestii wstrzymania postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia skargi, Dyrektor zauważył, że w myśl art. 54 § 6 u.p.e.a - wniesienie skargi, o której mowa w § 1, nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny lub organ nadzoru może jednak, w drodze postanowienia, wstrzymać w uzasadnionych przypadkach prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Zatem, wstrzymanie postępowania może nastąpić według uznaniowego kryterium "uzasadnionych przypadków". Za uzasadnione przypadki można uznać sytuacje, gdy organ egzekucyjny bądź organ nadzoru uznają na podstawie informacji i dowodów przekazanych przez zobowiązanego oczywistą zasadność skargi bądź uznają, że wykonanie czynności narazi go na niepowetowane szkody, tymczasem w przypadku strony nie ma powodów do wstrzymania postępowania. Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia przepisów z art. 124 § 1 i § 2 K.p.a w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym uznaniu przez organ, że wystąpiły przesłanki do oddalenia skargi mimo, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, organ odwoławczy wskazał, że analiza treści zaskarżonego postanowienia dowodzi, że spełnia ono wymogi określone w art. 124 § 1 i 2 K.p.a. W kwestii niedopuszczalności zajęcia nadpłaty przysługującej jednemu z małżonków na poczet zaległości innej osoby, Dyrektor zauważył, że tytuł wykonawczy został wystawiony zarówno na K.k. jak i na A.K. Oznacza to, że skoro tytuł wykonawczy wystawiony został na oboje małżonków (odpowiedzialnych solidarnie), to zgodnie z dyspozycją art. 27c u.p.e.a. egzekucja ma być prowadzona zarówno z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, jak i z ich majątków osobistych. Innymi słowy o odpowiedzialności za zobowiązanie publicznoprawne obojga małżonków zarówno ich majątkiem wspólnym, jak i ich majątkami odrębnymi, można mówić wtedy, gdy oboje małżonkowie mają jednocześnie status zobowiązanych, co ma miejsce w niniejszej sprawie. Zajęciu podlegała nadpłata w podatku dochodowym PIT-37/2018 w kwocie 1.673,00 zł wynikająca z zeznania rocznego złożonego przez A.K. Bezzasadny, zdaniem DIAS, pozostaje również zarzut naruszenia art. 32a u.p.e.a., gdyż - jak wskazał w zaskarżonym postanowieniu organ I instancji - zastosowanie środka egzekucyjnego miało miejsce po podjęciu zawieszonego postępowania, które nastąpiło z mocy prawa w dniu wydania przez organ ostatecznego postanowienia w przedmiocie zarzutów w dniu 28 lutego 2018 r. Dodatkowo w zażaleniu skarżąca opisała przebieg postępowań toczących się przed sądami administracyjnymi wskazując, że skarżone zajęcie jest przedwczesne i bezzasadne. W tej kwestii, organ odwoławczy wyjaśnił, że skarga ma charakter subsydiarny - pomocniczy. Nie jest dopuszczalne jej wniesienie w sytuacjach, gdy ustawa przewiduje inne środki zaskarżenia, np. zarzut, zażalenie na postanowienie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego, albo w sytuacjach gdy istnieje możliwość wniesienia pozwu do sądu. Dzięki skardze możliwe jest zakwestionowanie czynności egzekucyjnej dokonanej w danym postępowaniu, wyłącznie czynność ta podlega badaniu. Procesowe prawo egzekucyjne zawiera gwarancje represyjne, które stwarzają możliwość podjęcia prawnej weryfikacji czynności egzekucyjnych, oraz przewiduje określone następstwa, gdy czynności te zostały podjęte z naruszeniem ustawy. Gwarancje te służą uczestnikom postępowania w zależności od rodzaju i momentu naruszenia ich interesu prawnego, albowiem ustawa nie przewiduje możliwości stosowania zamiennych środków ochrony przy naruszeniu tego samego dobra prawnego. W postępowaniu egzekucyjnym obowiązuje zasada niekonkurencyjności środków, która wyraża się w niedopuszczalności stosowania zamiennych środków ochrony przy naruszeniu tego samego dobra prawnego. Organ podkreślił, że okoliczności będące podstawą wniesienia określonego środka zaskarżenia nie mogą być badane i oceniane w postępowaniu wszczętym innym środkiem zaskarżenia, co winno zapobiegać przypadkom powielania środka zaskarżenia i komplikacjom wynikającym z uruchamiania różnych trybów ochrony interesu jednostkowego w tej samej sprawie. Biorąc pod uwagę powyższe organ stwierdził, że nie może się odnieść w tym postępowaniu do innych zarzutów, niż te które dotyczącą zaskarżonej czynności. Postępowania toczące się przed sądami administracyjnymi, ich przebieg a nawet wynik końcowy pozostają bez znaczenia w tej sprawie, bowiem skarga składana w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. dotyczy konkretnej czynności egzekucyjnej, a organ dokonuje w tym trybie oceny zgodności z prawem czynności faktycznych podjętych przez organ egzekucyjny w wyniku zastosowania środka egzekucyjnego. W skardze do na postanowienie organu odwoławczego K.k., wnosząc o uchylenie go w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucił mu naruszenie: art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., art. 54 § 1, § 2, §4, § 5. §5a i § 6 w związku z art. 89 § 1 -§ 3 i art. 32a u.p.e.a., 3) art. 124 § 1 i § 2 K.p.a. w związku z art. 18 w związku z art. 59 § 1 punkty 2, 3, 7, 8 i § 2 u.p.e.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Dyrektor w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) -dalej: "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 §1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Aktem poddanym sądowej kontroli w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Dyrektora z dnia 17 września 2019 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika z dnia 24 lipca 2019 r. oddalające skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu innej wierzytelności pieniężnej. Spór w sprawie sprowadza się w istocie do charakteru zastosowanego przez skarżącą środka prawnego i zakresu, w jakim poruszać się powinien organ egzekucyjny przy badaniu skargi złożonej w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. Dlatego też rozpatrzenie zarzutów skargi poprzedzić należy uwagami dotyczącymi istoty przywołanej instytucji postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora. Skarga na czynność egzekucyjną jest środkiem służącym ochronie praw zobowiązanego w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym - ma za zadanie chronić go przed naruszeniami przepisów postępowania egzekucyjnego ze strony organu egzekucyjnego lub egzekutora wykonującego konkretną czynność. Jej istota sprowadza się wyłącznie do zarzutów formalnoprawnych odnoszących się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora. Zgodnie z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. pod pojęciem czynności egzekucyjnej należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Wszelkie działania, o których stanowi ten przepis, obejmują działania faktyczne oraz oświadczenia woli lub wiedzy organu egzekucyjnego, od których nie przysługuje żaden środek zaskarżenia. Z kolei środek egzekucyjny w postępowaniu egzekucyjnym to konkretne narzędzie, przy użyciu którego dokonuje się egzekucji. Stosownie do art. 1 a pkt 12 lit. a) i b) u.p.e.a. środki egzekucyjne dzieli się na te, które znajdują zastosowanie przy egzekucji należności pieniężnych i na te dla obowiązków o charakterze niepieniężnym. Jednym ze środków egzekucyjnych z grupy pierwszej, dotyczącej należności pieniężnych, jest m.in. egzekucja z innych wierzytelności pieniężnych (art. 1a pkt 12 lit. a tiret piąte). Tym samym należy stwierdzić, że przewidziane art. 54 § 1 u.p.e.a. prawo zobowiązanego do złożenia skargi na tę czynność ograniczać się musi do jedynie określonych, faktycznych działań organu egzekucyjnego lub niezaskarżalnych zażaleniem oświadczeń woli lub wiedzy organu egzekucyjnego. To zaś, że złożony przez skarżącą środek ma charakter skargi na tę właśnie czynność nie pozostawia wątpliwości w świetle treści pisma z dnia 1 lipca 2019 r. Nie budzi wątpliwości komentatorów oraz judykatury, że skarga na czynności egzekucyjne służy wyłącznie na czynności o charakterze wykonawczym i tylko takie, które nie mogą być zaskarżone innym środkiem prawnym przewidzianym w u.p.e.a. (zarzuty, zażalenie, wyłączenie spod egzekucji). Nie jest natomiast środkiem, którym można zwalczać czynności procesowe organu rozstrzygające o uprawnieniach i obowiązkach uczestników postępowania. W takim bowiem przypadku stronie służy środek w postaci zarzutów, o czym stanowi art. 33 u.p.e.a. Przedmiotem skargi mogą być zatem zarzuty formalnoprawne odnoszące się do regulacji dotyczących przeprowadzenia konkretnej czynności egzekucyjnej , na co słusznie w niniejszej sprawie zwracały uwagę organy, odpowiadając na stanowisko skarżącej (por. wyroki NSA: z dnia 18 stycznia 2012 r. sygn. akt II FSK 1244/10; z dnia 3 grudnia 2013 r. sygn. akt II GSK 1285/12; z dnia 5 marca 2015 r. sygn. akt II FSK 290/13; z dnia 18 sierpnia 2015 r. sygn. akt II FSK 1688/13; z dnia 18 listopada 2015 r. sygn. akt II FSK 2594/13, wszystkie dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl; zob. też R. Hauser, Z. Leoński, A. Skoczylas, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2005, s. 152). Sąd w pełni podziela stanowisko organu odwoławczego o subsydiarności skargi na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego. W szczególności omawiana skarga nie może stanowić konkurencyjnego środka w stosunku do zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej (art. 27 § 1 pkt 9 w zw. z art. 33 § 1 i 2 u.p.e.a.). Obalenie podjętej wobec dłużnika czynności egzekucyjnej w trybie skargi z art. 54 § 1 u.p.e.a. może nastąpić jedynie poprzez kwestionowanie sposobu i formy przeprowadzenia danej czynności (zob. wyroki NSA: z dnia 25 października 2016 r., sygn. akt II FSK 2833/14 i z dnia 21 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 802/13, dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Wydźwięk powyższego twierdzenia wzmacnia okoliczność, że skarżąca skorzystała z prawa do zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 § 1 u.p.e.a.). Jeszcze raz należy podkreślić, że w postępowaniu ze skargi na czynność egzekucyjną nie orzeka się ani o zasadności i dopuszczalności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. Uwzględnienie skargi wywiera skutki jedynie w zakresie czynności, na którą ją wniesiono. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia - wnoszonej w trybie art. 54 u.p.e.a. skargi na czynność egzekucyjną nie można traktować jako uniwersalnego środka zaskarżenia, przy pomocy którego można skutecznie kwestionować wszystkie akty i działania podejmowane przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania egzekucyjnego (zob. również wyrok NSA z dnia 14 listopada 2018 r. sygn. akt I GSK 1994/18, LEX nr 2587966). Prawidłowo zatem organy poddały ocenie wniesioną przez A.K. skargę przede wszystkim w ramach zachowania warunków przewidzianych w art. 67 § 1 i 2 u.p.e.a., skupiając się na ocenie formalnej poprawności zakwestionowanej czynności, nie odnosząc się do zagadnień, które mogły podlegać badaniu w ramach innych środków zaskarżenia i w innych postępowaniach (zob. wyrok NSA z dnia 11 lutego 2016 r. sygn. akt II FSK 3867/14, dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia powołano przesłanki i okoliczności faktyczne sprawy, którymi kierował się organ wykazując, że zajęcie innej wierzytelności pieniężnej skarżącej odbyło się zgodnie z przepisami u.p.e.a. (art. 89 § 1-3 w zw. z art. 164 § 4 u.p.e.a.). Organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny, do zastosowania którego upoważniała go u.p.e.a., a mianowicie egzekucję z innej wierzytelności pieniężnej (art. 1 a pkt 12 lit. a tiret 5 u.p.e.a.). Zachowano przy tym terminy i sposób doręczenia zawiadomienia o zajęciu. O zajęciu innej wierzytelności pieniężnej zawiadomiono dłużnika zajętej wierzytelności, tj. Bank Spółdzielczy w K. oraz Bank Spółdzielczy w B, wzywając do złożenia w terminie 7 dni oświadczenia o uznaniu zajętej wierzytelności i o przekazaniu lub odmowie przekazania organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności, jak i pouczając w trybie art. 89 § 1 i 2 u.p.e.a. (m.in. o obowiązku wstrzymania płatności długu uprawnionemu z tytułu uprzednio istniejącego zobowiązania). Organ egzekucyjny zawiadomił też zobowiązanego, że nie wolno mu zajętej kwoty odebrać od dłużnika ani też rozporządzać nią. Wszystko to wskazuje, że czynność zabezpieczająca (przewidziana ustawą) dokonana została w zgodzie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami u.p.e.a. Zarzuty i twierdzenia strony skarżącej dotyczące zaniechania zbadania dopuszczalności egzekucji, nie mogły być skutecznie podnoszone w tym postępowaniu. Regulacje prawne zawarte w u.p.e.a. przewidują możliwość odrębnego zaskarżenia przez zobowiązaną wymienionych okoliczności. Nie jest też rzeczą Sądu w niniejszym postępowaniu (jak i organu egzekucyjnego i organu nadzoru) dokonywanie oceny formalnej poprawności wszystkich czynności egzekucyjnych podjętych w postępowaniu, bowiem skarga ma charakter terminowy i może dotyczyć odrębnie każdej z tych czynności, nie zaś zespołu działań organu (tym bardziej, gdy były one dokonane w różnym czasie). Podobnie poza kognicją w niniejszej sprawie znajdują się zagadnienia związane z kwestią złożenia przez stronę środków odwoławczych od orzeczeń wskazanych w uzasadnieniu skargi. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 w zw. z art. 120 P.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI