I SA/GD 1910/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę W. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą długu celnego, uznając, że skarżący, działając jako przedstawiciel, nie zachował należytej staranności przy weryfikacji pochodzenia samochodu, co skutkowało zastosowaniem zaniżonej stawki celnej.
Sprawa dotyczyła skargi W. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej utrzymującą w mocy decyzję o uznaniu zgłoszenia celnego używanego samochodu Nissan za nieprawidłowe w części dotyczącej stawki celnej. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że skarżący, działając jako przedstawiciel bezpośredni S. K., nie dopełnił obowiązku należytej staranności przy weryfikacji pochodzenia pojazdu. Mimo że dokumenty wskazywały na europejskie pochodzenie, numer VIN jednoznacznie wskazywał na Japonię, co powinno wzbudzić wątpliwości skarżącego i skłonić go do dalszej weryfikacji, a nie opierania się na nieprawdziwej deklaracji o pochodzeniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał sprawę ze skargi W. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego o uznaniu zgłoszenia celnego używanego samochodu Nissan za nieprawidłowe w zakresie stawki celnej. Sprawa dotyczyła długu celnego, który powstał w wyniku zastosowania obniżonej stawki celnej na podstawie deklaracji o pochodzeniu towaru, która okazała się nieprawdziwa. W. P., działając jako przedstawiciel bezpośredni S. K., zgłosił do obrotu samochód Nissan, dołączając umowę sprzedaży z deklaracją pochodzenia. Weryfikacja wykazała, że osoba wskazana jako sprzedająca nie podpisała umowy ani nie złożyła deklaracji, a numer VIN pojazdu wskazywał na pochodzenie z Japonii, a nie z Unii Europejskiej, jak sugerowały inne dokumenty. Sąd uznał, że W. P., prowadząc działalność gospodarczą związaną z transportem i odprawą celną pojazdów, powinien był zachować należytą staranność i zweryfikować dane dotyczące pochodzenia towaru. Fakt, że numer VIN wskazywał na Japonię, a dokumenty na UE, powinien był wzbudzić jego wątpliwości. Sąd podkreślił, że staranność wymagana w takich sytuacjach to staranność ogólnie wymagana w stosunkach danego rodzaju, a nie minimalna. Ponieważ skarżący nie podjął odpowiednich kroków w celu wyjaśnienia wątpliwości i oparł się na nieprawdziwych danych, sąd uznał go za dłużnika celnego na podstawie art. 209 § 3 Kodeksu celnego, oddalając jego skargę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć, że dane te są nieprawdziwe.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżący, działając jako przedstawiciel, nie zachował należytej staranności, ponieważ numer VIN pojazdu wskazywał na inne pochodzenie niż deklaracja dołączona do zgłoszenia celnego. Ta rozbieżność powinna była wzbudzić jego wątpliwości i skłonić do dalszej weryfikacji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (24)
Główne
k.c. art. 209 § § 1 pkt 1
Kodeks celny
k.c. art. 209 § § 3
Kodeks celny
k.c. art. 209 § § 3
Kodeks celny
Pomocnicze
k.c. art. 57 § § 1
Kodeks celny
k.c. art. 59 § § 1 zdanie pierwsze
Kodeks celny
k.c. art. 60 § § 1
Kodeks celny
k.c. art. 3 § § 1 pkt 24
Kodeks celny
k.c. art. 64 § § 1
Kodeks celny
k.c. art. 65 § § 1
Kodeks celny
k.c. art. 15 § § 1
Kodeks celny
k.c. art. 16-19
Kodeks celny
k.c. art. 19 § § 1
Kodeks celny
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia art. 11 § ust. 2
Taryfa celna (załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998r.)
k.c. art. 3 § § 1 pkt 23
Kodeks celny
k.c. art. 253 § § 1 pkt 1
Kodeks celny
k.c. art. 254 § § 4
Kodeks celny
o.p. art. 133
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 134
Ordynacja podatkowa
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151
Argumenty
Odrzucone argumenty
Skarżący argumentował, że organy celne nie przeprowadziły wystarczających dowodów na potwierdzenie jego wiedzy o nieprawdziwości danych, a dowody takie jak opinia biegłego i zagraniczny dowód rejestracyjny wskazywały na europejskie pochodzenie samochodu. Skarżący powoływał się na zaufanie do organów państwowych i przeświadczenie o prawdziwości składanych dokumentów.
Godne uwagi sformułowania
W numerze nadwozia wynika natomiast, iż pojazd nim oznaczony pochodzi z Japonii. Dlatego W. P. przy zachowaniu należytej staranności mógł dowiedzieć się, że dane wymagane do sporządzenia zgłoszenia celnego są nieprawdziwe. Staranność ogólnie wymagana to staranność normalna, przeciętna. Poprzez proste zapoznanie się z treścią dokumentu o unijnym pochodzeniu japońskiego samochodu, skarżący mógł dowiedzieć się, iż dane o jego europejskim pochodzeniu są nieprawdziwe.
Skład orzekający
Anna Orłowska
przewodniczący
Małgorzata Gorzeń
sprawozdawca
Marek Gorski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'należytej staranności' w kontekście odpowiedzialności przedstawiciela celnego za nieprawdziwe dane dotyczące pochodzenia towaru."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przedstawicielstwa bezpośredniego i odpowiedzialności za dane dotyczące pochodzenia towaru w procedurze dopuszczenia do obrotu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne sprawdzanie dokumentów, nawet jeśli działamy w zaufaniu do innych osób lub organów, a błąd może prowadzić do poważnych konsekwencji finansowych.
“Czy zaufanie do dokumentów celnych wystarczy? Sąd wyjaśnia, kiedy przedstawiciel odpowiada za błąd.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gd 1910/02 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2004-06-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2002-09-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Anna Orłowska /przewodniczący/ Małgorzata Gorzeń /sprawozdawca/ Marek Gorski Symbol z opisem 630 Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym przywozem towaru na polski obszar celny Skarżony organ Inne Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska Sędziowie Sędzia NSA Marek Gorski Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.) Protokolant Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi W. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 20 sierpnia 2002r. nr [...] w przedmiocie długu celnego oddala skargę Uzasadnienie 3 I SA/Gd 1910/02 U z a s a d n i e n i e Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego z dnia 30.01.2002r. w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego dokonanego przez W. P., działającego jako przedstawiciel bezpośredni S. K., za nieprawidłowe. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Celnej wskazał, że jak wynika z akt sprawy, w dniu 6 lipca 1999r. W. P. działający jako przedstawiciel bezpośredni S. K., zgłosił na formularzu SAD, do dopuszczenia do obrotu, towar w postaci używanego samochodu osobowego marki NISSAN, rok produkcji 1996. Do zgłoszenia celnego dołączona została między innymi umowa sprzedaży z dnia 30 czerwca 1999r. z naniesioną deklaracją o pochodzeniu towaru. Mając na uwadze wynik weryfikacji deklaracji o pochodzeniu towaru (stwierdzono, iż osoba wymieniona w umowie jako sprzedająca nie podpisała umowy ani nie złożyła deklaracji o pochodzeniu towaru), Dyrektor Urzędu Celnego postanowieniem z dnia 5 listopada 2001r. wszczął z urzędu postępowanie celne, zaś decyzją z dnia 30 stycznia 2002r. uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej stawki celnej, określił kwotę wynikającą z długu celnego, kwotę odsetek wyrównawczych, jak również wezwał dłużników do zapłaty wymienionych należności oraz powiadomił dłużników o zarejestrowaniu kwoty wynikającej z długu celnego. Pismami z dnia 18 lutego 2002r. oraz 10 marca 2002r. strony wniosły odwołanie od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego . W obu odwołaniach podniesiono, iż decyzja skierowana została do osób, które nie były zobowiązane do uiszczenia kwoty wynikającej z długu celnego. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie Dyrektor Izby Celnej podniósł, że regulując zasady i tryb przywozu towarów na polski obszar celny oraz wywozu towarów z polskiego obszaru celnego, związane z tym prawa i obowiązki osób oraz uprawnienia i obowiązki organów celnych, ustawa Kodeks celny – w art.57 § 1 – statuuje zasadę, iż towary, niezależnie od ich rodzaju, ilości, pochodzenia, miejsca wysyłki lub miejsca przeznaczenia, mogą w każdym czasie, z zachowaniem określonych warunków, otrzymać przeznaczenie celne dopuszczalne dla tych towarów. Jeżeli natomiast umowy międzynarodowe lub przepisy odrębne uzależniają posiadanie, obrót lub rozpowszechnianie towarów od spełnienia określonych wymogów, to przywóz lub wywóz tych towarów może być dokonany pod warunkiem ich spełnienia (art.59 § 1 zdanie pierwsze ustawy Kodeks celny). Objęcie towaru procedurą celną, jako jedno z możliwych przeznaczeń celnych, wymaga zgłoszenia towaru do określonej procedury celnej (art.60 § 1 ustawy Kodeks celny). Na podstawie art.3 § 1 pkt 24 ustawy Kodeks celny zgłoszeniem celnym jest czynność, poprzez którą osoba wyraża, w wymaganej formie i w określony sposób, zamiar objęcia towaru określoną procedurą celną. Ustawodawca wskazuje jednocześnie, iż forma pisemna jest zasadniczą forma dokonywania zgłoszenia celnego. Zastosowanie tej formy zgłoszenia celnego wymaga zachowania pewnych warunków. Zgodnie z dyspozycją art.64 § 1 ustawy Kodeks celny zgłoszenie celne w formie pisemnej powinno zostać dokonane przez zgłaszającego na właściwym formularzu, zgodnym z wzorem przewidzianym do objęcia towaru określoną procedurą celną. Zgłoszenie to powinno być podpisane i zawierać wszystkie elementy niezbędne do objęcia towaru procedurą celną, do której jest zgłaszany. Do zgłoszenia celnego zgłaszający powinien dołączyć dokumenty, których przedstawienie jest wymagane do objęcia towaru procedurą celną, do której jest zgłaszany. Zgłoszenie celne, które odpowiada wymogom określonym w art.64 ustawy Kodeks celny, przy jednoczesnym przedstawieniu towaru nim objętego, powoduje skutek w postaci obowiązku niezwłocznego przyjęcia zgłoszenia celnego przez organ celny (art.65 § 1 ustawy Kodeks celny). Zgłoszenia celnego z dnia 6 czerwca 1999r. o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu towaru – w postaci używanego samochodu osobowego marki NISSAN, rok produkcji 1996 – dokonał W. P., działając jako przedstawiciel bezpośredni S. K.. Dyrektor Urzędu Celnego przyjął wymienione zgłoszenie celne jako odpowiadające wymogom formalnym określonym w art.64 ustawy Kodeks celny, co spowodowało z mocy prawa objęcie towaru procedurą dopuszczenia do obrotu i określenie kwoty wynikającej z długu celnego. Na podstawie deklaracji o pochodzeniu towaru, do określenia kwoty wynikającej z długu celnego zastosowano obniżoną stawkę celną. W wyniku weryfikacji autentyczności powyższej deklaracji władze celne kraju eksportu ustaliły, iż osoba wymieniona w umowie sprzedaży jako sprzedająca nie podpisała umowy ani nie złożyła deklaracji pochodzenia (pismo niemieckich władz celnych nr [...] z dnia 11 września 2001r.). Należy przy tym podkreślić, iż wyniki sprawdzenia dowodu pochodzenia mają charakter wiążący dla władz celnych kraju importu. Wynik sprawdzenia dowodu pochodzenia znalazł również potwierdzenie w oświadczeniu "N" Spółka z o.o., w którym wskazano, iż samochód osobowy marki NISSAN o numerze nadwozia [...] wyprodukowany został w Japonii. Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie wyjaśniające dało zatem podstawy do przyjęcia, iż przedmiotowy towar nie mógł zostać dopuszczony do obrotu na polskim obszarze celnym z zastosowaniem obniżonej stawki celnej. Zgodnie z dyspozycją art.15 § 1 ustawy Kodeks celny niepreferencyjne pochodzenie towarów określa się między innymi w celu stosowania taryfy celnej, z wyjątkiem środków wymienionych w art.13 § 3 pkt 4 i 5 (obniżone i preferencyjne stawki celne). Reguły ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów określają art.16-19 ustawy Kodeks celny. Na podstawie art.19 § 1 ustawy Kodeks celny ustalenie pochodzenia towarów, o których mowa w art.16 i art.17 dokonywane jest na podstawie dowodu pochodzenia towarów. Natomiast zgodnie z dyspozycją § 11 ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz.U.Nr 130, poz.851 z późn. zm.) dowodem pochodzenia może być: - świadectwo pochodzenia, - faktura, specyfikacja towarów, kontrakt, świadectwo jakości lub inny dokument urzędowy, o ile w dokumentach tych jest umieszczony zapis o kraju pochodzenia towaru, - trwałe oznaczenie kraju pochodzenia na towarze. W niniejszej sprawie kraj pochodzenia – Japonia – należało ustalić na podstawie trwałego oznaczenia kraju pochodzenia, zakodowanego w numerze nadwozia przedmiotowego pojazdu samochodowego. Zgodnie natomiast z uregulowaniami zawartymi w Taryfie celnej – stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998r. – stawka cła przywozowego od pojazdu samochodowego klasyfikowanego do pozycji [...] wynosi 35% minimum 1250 ECU/szt. Zgodnie z dyspozycją art.209 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks celny dług celny w przywozie powstaje w wypadku dopuszczenia do obrotu towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym. Dług celny powstaje przy tym w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego. Stwierdzenie powstania długu celnego związane jest z koniecznością określenia osoby zobowiązanej do zapłacenia kwoty z niego wynikającej. I tak, na podstawie art.209 § 3, w wypadku dopuszczenia do obrotu towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym, dłużnikami są: 1) zgłaszający, 2) w wypadku przedstawicielstwa pośredniego, o którym mowa w art.253 § 1 pkt 2, dłużnikiem jest również osoba, na rzecz której składane jest zgłoszenie celne, 3) jeżeli zgłoszenie celne o objęcie towaru procedurą, o której mowa w § 1, zostało sporządzone na podstawie nieprawdziwych danych, co spowodowało, że należności celne przywozowe nie zostały pobrane lub zostały pobrane w kwocie niższej niż prawnie należna, osoby, które dostarczyły danych wymaganych do sporządzenia zgłoszenia i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że dane te są nieprawdziwe, zostają uznane za dłużników. Zgłaszającym jest osoba, która dokonuje zgłoszenia celnego we własnym imieniu na swoją rzecz, we własnym imieniu na cudzą rzecz, albo osoba, w której imieniu dokonuje się zgłoszenia celnego (art.3 § 1 pkt 23 ustawy Kodeks celny). W sprawie ustalono, że w dniu 6 lipca 1999r. W. P., działający jako przedstawiciel bezpośredni S. K., zgłosił na formularzu SAD, do procedury dopuszczenia do obrotu, towar w postaci używanego samochodu osobowego marki NISSAN, rok produkcji 1996, numer nadwozia [...]. Przedstawicielstwo bezpośrednie oznacza natomiast, iż ustanowiony przedstawiciel działa w imieniu i na rzecz innej osoby (art.253 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks celny). Zgodnie z dyspozycją art.254 § 4 ustawy Kodeks celny czynności dokonane przez przedstawiciela w granicach upoważnienia pociągają za sobą skutki bezpośrednio dla osoby, która ustanowiła przedstawiciela. Czynności podjęte w niniejszej sprawie przez W. P. dokonane zostały w granicach upoważnienia, które udzielone zostało przez S. K.. Tym samym czynności te wywołały skutek prawny w sferze mocodawcy. Reasumując Dyrektor Izby Celnej wskazał, że S. K. jako osoba, w imieniu której dokonano zgłoszenia celnego z dnia 6 lipca 1999r., jest zgłaszającym, a co za tym idzie dłużnikiem określonym w art.209 § 3 zdanie pierwsze ustawy Kodeks celny. Zobowiązanie W. P. do uiszczenia kwoty wynikającej z długu celnego oparte jest natomiast na odmiennej podstawie. Jak wskazano powyżej, w przypadku kiedy zgłoszenie celne o objęcie towaru procedurą, o której mowa w § 1 art.209 ustawy Kodeks celny, zostało sporządzone na podstawie nieprawdziwych danych, co spowodowało, że należności celne przywozowe nie zostały pobrane lub zostały pobrane w kwocie niższej niż prawnie należna, za dłużników uznaje się również osoby, które dostarczyły danych wymaganych do sporządzenia zgłoszenia i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że dane te są nieprawdziwe. W przedmiotowej sprawie zgłoszenie celne z dnia 6 lipca 1999r. sporządzone zostało na podstawie nieprawdziwych danych, a mianowicie nieautentycznej deklaracji o pochodzeniu towaru, która naniesiona została na umowę sprzedaży z dnia 30 czerwca 1999r. stanowiącą załącznik do zgłoszenia celnego. Okoliczność ta spowodowała, iż niezasadnie zastosowanie znalazła obniżona stawka celna, a w konsekwencji należności celne przywozowe zostały pobrane w kwocie niższej niż prawnie należna. Jak wynika z wyjaśnień W. P. (pismo z dnia 9 grudnia 2001r.) prowadzi on działalność gospodarczą, której przedmiotem są między innymi usługi transportowe. W ramach prowadzonej działalności W. P. przedstawia również w wydawnictwach motoryzacyjnych możliwości dokonania zakupu pojazdów samochodowych. Jak wynika z powyższych wyjaśnień, zobowiązanie W. P. obejmuje niekiedy także dokonanie zgłoszenia celnego. W takich sytuacjach dokumenty, które stanowią podstawę dokonania zgłoszenia celnego są przez niego wstępnie weryfikowane. Wątpliwości W. P. winien zatem w szczególności wzbudzić fakt, iż deklaracja o pochodzeniu towaru (naniesiona na umowie sprzedaży z dnia 30 czerwca 1999r.) dotyczy pojazdu, który oznaczony jest numerem nadwozia [...]. Z numeru nadwozia wynika natomiast, iż pojazd nim oznaczony pochodzi z Japonii. Dlatego W. P. przy zachowaniu należytej staranności mógł dowiedzieć się, że dane wymagane do sporządzenia zgłoszenia celnego są nieprawdziwe. W. P., prowadząc działalność gospodarczą i dokonując w jej ramach zgłoszeń celnych pojazdów samochodowych, winien być dobrze zaznajomiony z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. W przypadku niejasności w tej mierze, wystąpić winien do organów celnych o wyjaśnienie kwestii z tym związanych. Podobnie wątpliwości faktyczne, związane z pochodzeniem przedmiotowego pojazdu samochodowego, mogły zostać również usunięte poprzez uzyskanie stosownej informacji od krajowego przedstawiciela producenta pojazdu. W niniejszej sprawie W. P. takich czynności nie przedsięwziął i wniósł o zastosowanie obniżonej stawki celnej. Dlatego uznać należy, iż jest on dłużnikiem zobowiązanym do uiszczenia kwoty wynikającej z długu celnego, w rozumieniu przepisu art.209 § 3 zdanie trzecie ustawy Kodeks celny. Podniósł również Dyrektor Izby Celnej, że oświadczenie W. P., iż dokonując zgłoszenia celnego opierał się na wiedzy polskich i niemieckich urzędników państwowych, należy uznać za niewystarczające. W momencie dokonywania weryfikacji przedmiotowego zgłoszenia celnego organ I instancji nie dysponował wynikami sprawdzenia autentyczności dowodu pochodzenia. Weryfikacja dowodów pochodzenia – przeprowadzona w oparciu o postanowienia art.32 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego – jest natomiast jedyną formą kontroli dowodów pochodzenia. Zgodnie z dyspozycją art.221 ustawy Kodeks celny jeżeli w odniesieniu do tego samego długu celnego występuje kilku dłużników, o których mowa w art.209 § 3, są oni solidarnie zobowiązani do zapłacenia kwoty wynikającej z tego długu. Skargę na powyższą decyzję wniósł W. P.. Zarzucając decyzji rażące naruszenie przepisów art.133 i 134 Ordynacji podatkowej w zw. z art.209 § 3 Kodeksu celnego przez przyjęcie, że skarżący jest stroną w postępowaniu celnym, na której ciąży dług celny, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej uznania skarżącego za osobę, na której ciąży dług celny. W uzasadnieniu skargi W. P. wskazał, że spór sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy zebrane w sprawie dowody są wystarczające do przyjęcia, że skarżący wiedział lub przy należytej staranności mógł się dowiedzieć, że składane przez niego dokumenty są nieprawdziwe, mając na uwadze, iż zgodnie z art.6 Kodeksu cywilnego ciężar dowodu spoczywa na organie. Skarżący wywodzi, że organy nie przeprowadziły dowodu w tym kierunku, nie jest zdaniem skarżącego, tym dowodem okoliczność, że "W. P., prowadząc działalność gospodarczą i dokonując w jej ramach zgłoszeń celnych pojazdów samochodowych, winien być dobrze zaznajomiony z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa" oraz "wątpliwości W. P. winien zatem w szczególności wzbudzić fakt, iż deklaracja o pochodzeniu towaru dotyczy pojazdu, który jest oznaczony numerem nadwozia [...]. Z numeru nadwozia wynika natomiast, iż pojazd nim oznaczony pochodzi z Japonii". Z przedstawionej opinii biegłego rzeczoznawcy, dołączonej do zgłoszenia wynikało, że przedmiotowy samochód pochodzi z unii europejskiej, europejskie pochodzenie samochodu wskazane było również w zagranicznym dowodzie rejestracyjnym. Ponadto przyjmujący zgłoszenie celne celnicy nie kwestionowali pochodzenia pojazdu, mimo, że system kodowania VIN znany był również w czasie przyjmowania zgłoszenia, żadnej wątpliwości nie mieli również agenci celni przygotowujący dokument SAD. Skoro, jak wyżej napisano biegli w powyższej sprawie uznali, że przedmiotowy samochód ma pochodzenie europejskie, urzędnicy celni również nie mieli wątpliwości, to nie można mówić o braku staranności skarżącego, działającego w zaufaniu do organów państwa i przeświadczeniu, że dokumenty przez niego składane są prawdziwe. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz.1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz.1270). W myśl art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.Nr 153, poz.1269) i art.134 § 1 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej... pod względem zgodności z prawem, rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanymi zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpoznawanej sprawie podstawową kwestią dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji i postępowania – w jakim została ona wydana, jest właściwe rozumienie przepisu art.209 § 3 Kodeksu celnego. Przepis art.209 § 3 Kodeksu celnego stanowi, że dłużnikiem jest zgłaszający; w wypadku przedstawicielstwa pośredniego, o którym mowa w art.253 § 1 pkt 2, dłużnikiem jest również osoba, na rzecz której składane jest zgłoszenie celne. Jeżeli zgłoszenie celne o objęcie towaru procedurą, o której mowa w § 1, zostało sporządzone na podstawie nieprawdziwych danych, co spowodowało, że należności celne przywozowe nie zostały pobrane lub zostały pobrane w kwocie niższej niż prawnie należna, osoby które dostarczyły danych wymaganych do sporządzenia zgłoszenia i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że dane te są nieprawdziwe, zostają uznane za dłużników. Przepis ten zakreśla zatem krąg osób, które mogą być uznane za dłużnika w przypadku powstania długu celnego w przywozie. W rozpoznawanej sprawie zgłoszenie celne o objęciu towaru procedurą dopuszczenia do obrotu towaru podlegającego należnościom celnym przywożonym zostało sporządzone na podstawie nieprawdziwych danych – co do preferencyjnego pochodzenia, i należności celne zostały pobrane w kwocie niższej niż prawnie należna a zatem w kręgu osób będących dłużnikiem celnym są osoby, które dostarczyły danych wymaganych do sporządzenia zgłoszenia i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że dane te są nieprawdziwe. Jak wynika z akt sprawy skarżący na podstawie upoważnienia do przywiezienia i dokonania odprawy celnej samochodu osobowego marki Nissan sprowadził z Niemiec i zgłosił samochód do odprawy celnej – dostarczając organom celnym dokumenty w tym dokument o pochodzeniu, w oparciu o które samochód ten został dopuszczony do obrotu na polskim obszarze celnym. Skarżący przy tym wyjaśniał w piśmie z dnia 9.12.2001r., że prowadzi działalność gospodarczą, której przedmiotem jest między innymi transport, przy realizacji którego robi zdjęcia samochodów wystawionych na sprzedaż i umieszcza ogłoszenia w gazetach motoryzacyjnych w celu zachęcenia klienta do zakupu i zlecenia mu transportu, zobowiązując się czasem również do dokonania zgłoszenia celnego (formalności celnych). Ponadto skarżący wyjaśnił, że nie jest w stanie wyjaśnić, kto dostarczył fakturę zakupu, wskazał jednak, iż czasami wyświadcza nabywcy przysługę związaną z zakupem np. przez wręczenie sprzedającemu pozostałej części umówionej zapłaty, zaś dokumenty związane z transakcją otrzymuje od właściciela w Polsce lub odbiera je wraz z odbiorem samochodu od sprzedawcy. W świetle niekwestionowanych wyjaśnień S. K. z dnia 20.12.2001r., że sprzedającym był p. W., którego S. K. poznał na podstawie anonsu prasowego w ogólnopolskiej telegazecie o sprzedaży samochodu o wskazanej marce, roczniku i cenie, że po obejrzeniu zdjęć i ustaleniu z p. W. ceny S. K. zapłacił 75% ceny – reszta została zapłacona po odbiorze samochodu, że pełnomocnictwa W. P. S. K. udzielił na polecenie p. W., sam nie był za granicą przy zakupie samochodu i nie podpisywał się na rachunku, nie dostarczał też W. P. przedmiotowej umowy kupna-sprzedaży, organy celne były uprawnione do przyjęcia, iż to skarżący był osobą, która dostarczyła danych wymaganych do sporządzenia zgłoszenia celnego. Kolejną kwestią jest czy skarżący zachował należytą staranność, aby dowiedzieć się czy dane o preferencyjnym unijnym pochodzeniu samochodu Nissan są prawdziwe. Z zebranego w sprawie materiału zwłaszcza z wyjaśnień skarżącego z dnia 9.12.2001r. dotyczących przedmiotowej umowy sprzedaży wynika, iż nie zachował on należytej staranności. W stanie prawnym rozpoznawanej sprawy ustawodawca wskazał, iż osoba dostarczająca dokumenty winna zachować należytą staranność. Termin ten, zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie, oznacza iż jest to staranność ogólnie wymagana w stosunkach danego rodzaju i kryterium to nie zostanie spełnione w wypadku ograniczenia się tylko do staranności wystarczającej, minimalnej. Staranność ogólnie wymagana to staranność normalna, przeciętna. W odniesieniu do wzorców typu zawodowego w judykaturze i doktrynie mówi się o staranności dobrego adwokata, lekarza, kierowcy, nauczyciela. Wskazuje się jednak, iż nie chodzi tu o jakiś szczególny lub kwalifikowany typ staranności, podnosząc, że "odniesienie zawodowe" następuje w ramach jednego rodzaju stosunków i przy zachowaniu skali porównawczej odpowiedniej do tychże stosunków. Podkreśla się przy tym, że nawet w takich sytuacjach oczekiwana staranność to "staranność należyta". Skoro zatem skarżący wielokrotnie dokonywał sprowadzenia samochodu na zlecenie – prośbę innej osoby, dodatkowo ogłaszając się w prasie, że świadczy tego rodzaju usługi, to mógł zdaniem Sądu dowiedzieć się czy dane w dokumentach przedłożonych do zgłoszenia celnego są prawdziwe. Poprzez proste zapoznanie się z treścią dokumentu o unijnym pochodzeniu japońskiego samochodu, skarżący mógł dowiedzieć się, iż dane o jego europejskim pochodzeniu są nieprawdziwe. Mając to na uwadze na mocy art.151 cyt. ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI