I SA/Gd 191/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2004-06-16
NSApodatkoweŚredniawsa
VATdoręczeniekontrola podatkowazaległość podatkowaodsetki za zwłokęfaktura VATewidencjadeklaracja VAT-7czynny udział stronypostępowanie podatkowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę podatnika na decyzję Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT za grudzień 1996 r., uznając, że mimo wadliwości doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, podatnik miał faktyczną możliwość wniesienia odwołania i skargi, a zarzuty dotyczące kontroli poza siedzibą firmy również nie znalazły uzasadnienia.

Sprawa dotyczyła skargi M. T. na decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 1996 r. Podatnik zarzucał naruszenie przepisów o doręczeniach oraz brak czynnego udziału w postępowaniu kontrolnym. Sąd uznał, że mimo wadliwości doręczenia decyzji organu I instancji, podatnik faktycznie otrzymał pismo i wniósł odwołanie w terminie, co nie naruszyło jego praw. Zarzuty dotyczące kontroli poza siedzibą firmy również zostały uznane za niezasadne, gdyż organ działał zgodnie z przepisami, a podatnik miał możliwość przedstawienia dokumentów. Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa materialnego, wskazując na obowiązek zapłaty VAT-u wynikający z wystawienia faktury, nawet jeśli sprzedaż nie była objęta obowiązkiem podatkowym lub była zwolniona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę M. T. na decyzję Izby Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług za grudzień 1996 r. Podatnik podnosił zarzuty dotyczące wadliwości doręczenia decyzji organu pierwszej instancji oraz naruszenia zasady czynnego udziału w postępowaniu poprzez przeprowadzenie kontroli poza siedzibą firmy. Sąd, analizując sprawę, stwierdził, że choć doręczenie decyzji organu pierwszej instancji pełnomocnikowi skarżącego mogło być wadliwe, to jednak decyzje faktycznie dotarły do adresata, umożliwiając mu wniesienie odwołania i skargi w ustawowym terminie. W związku z tym, sąd uznał, że prawa podatnika, w tym prawo do dwuinstancyjności postępowania i dostępu do sądu, nie zostały naruszone. Sąd odniósł się również do zarzutów dotyczących kontroli podatkowej, wskazując, że organ działał zgodnie z przepisami, kontynuując czynności w siedzibie urzędu skarbowego po tym, jak podatnik oświadczył o opuszczeniu dotychczasowej siedziby i niemożności odnalezienia dokumentów. Podkreślono, że upoważnienie do kontroli zawierało wymagany zakres, a podatnik miał możliwość złożenia wyjaśnień. W kwestii merytorycznej, sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały prawo materialne. Podkreślono, że wystawienie faktury z wykazanym podatkiem VAT rodzi obowiązek jego zapłaty, nawet jeśli sprzedaż nie była objęta obowiązkiem podatkowym lub była zwolniona. Brak ewidencji faktur i rozliczenia sprzedaży w deklaracjach VAT-7 stanowił naruszenie przepisów ustawy o VAT. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wadliwe doręczenie, które faktycznie umożliwiło stronie wniesienie odwołania i skargi w terminie, nie narusza praw strony i nie skutkuje bezskutecznością doręczenia, jeśli nie naraża interesów strony.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mimo formalnych uchybień w doręczeniu, faktyczne otrzymanie pisma przez pełnomocnika i możliwość skorzystania z drogi odwoławczej i sądowej niweczą zarzut naruszenia praw strony. Kluczowe jest faktyczne dotarcie pisma i możliwość realizacji uprawnień procesowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

u.p.t.u. art. 6 § ust. 1 i 4

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług powstaje z chwilą wydania, dostarczenia towaru lub wykonania usługi; jeżeli sprzedaż towaru lub wykonanie usługi powinno być potwierdzone fakturą lub rachunkiem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia rachunku lub faktury, nie później niż 7 dnia od wydania towaru lub wykonania usługi.

u.p.t.u. art. 33

Ustawa o podatku od towarów i usług

W przypadku gdy osoba prawna, jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku, jest obowiązana do jego zapłaty także wówczas, gdy dana sprzedaż nie była objęta obowiązkiem podatkowym albo została zwolniona od podatku.

Pomocnicze

O.p. art. 145

Ordynacja podatkowa

Doręczenie pisma stronie ustanawiającej pełnomocnika powinno nastąpić do rąk pełnomocnika. Doręczenie zastępcze jest dopuszczalne w określonych sytuacjach.

O.p. art. 144

Ordynacja podatkowa

Wymaga, aby pisma doręczane były za pokwitowaniem.

O.p. art. 152 § § 1

Ordynacja podatkowa

Pokwitowanie odbioru pisma powinno zawierać własnoręczny podpis ze wskazaniem daty doręczenia.

O.p. art. 149

Ordynacja podatkowa

Dotyczy doręczenia zastępczego w przypadku nieobecności adresata.

O.p. art. 123 § § 1

Ordynacja podatkowa

Zapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania.

O.p. art. 281 § § 1

Ordynacja podatkowa

Kontrolę podatkową przeprowadza się u podatnika.

u.p.t.u. art. 10 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Obowiązek prowadzenia rejestru sprzedaży.

u.p.t.u. art. 26

Ustawa o podatku od towarów i usług

Obowiązek składania deklaracji podatkowych.

u.p.t.u. art. 27 § ust. 4

Ustawa o podatku od towarów i usług

Obowiązek rozliczania sprzedaży w deklaracjach.

O.p. art. 284 § § 3

Ordynacja podatkowa

Pobranie dokumentów od podatnika w trybie określonym w tym przepisie.

O.p. art. 283 § § 1 i 2

Ordynacja podatkowa

Zakres kontroli podatkowej powinien być wskazany w upoważnieniu do kontroli.

O.p. art. 291

Ordynacja podatkowa

Prawo strony do złożenia zastrzeżeń lub wyjaśnień w trybie określonym w tym przepisie.

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kognicja sądu administracyjnego ogranicza się do badania zaskarżonych decyzji pod względem ich legalności.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 97 § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przejście spraw z NSA do WSA po 1 stycznia 2004 r.

Ustawa o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców art. 14

Podstawa do wniosku o zawieszenie postępowania w związku z restrukturyzacją.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Faktyczne doręczenie decyzji organu I instancji umożliwiło stronie wniesienie odwołania i skargi w terminie, co nie naruszyło jej praw. Kontrola podatkowa przeprowadzona poza siedzibą podatnika była uzasadniona okolicznościami faktycznymi i zgodna z przepisami. Wystawienie faktury VAT z wykazanym podatkiem rodzi samoistny obowiązek jego zapłaty.

Odrzucone argumenty

Wadliwość doręczenia decyzji organu I instancji skutkuje bezskutecznością tego doręczenia. Przeprowadzenie kontroli poza siedzibą podatnika bez jego zgody narusza zasadę czynnego udziału w postępowaniu.

Godne uwagi sformułowania

nie można bowiem dokonywać oceny procesu doręczenia pisma adresatowi jedynie w oznaczonych przez tego adresata fragmentach, pomijając ocenę procesu doręczenia jako określonej całości zawierającej ciągłość zdarzeń. nie narażając interesu stron postępowania podatkowego, w tym podatnika, dojdzie - poprzez m. in. niewłaściwą wykładnię celowościową przepisów proceduralnych - do tamowania biegu postępowania podatkowego. obowiązek podatkowy wynikający z tego przepisu ma charakter samoistny i jest związany jedynie z faktem wystawienia faktury.

Skład orzekający

Ewa Kwarcińska

przewodniczący-sprawozdawca

Sławomir Kozik

członek

Alicja Stępień

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących doręczeń w postępowaniu podatkowym, zasady czynnego udziału strony w kontroli podatkowej oraz samoistny charakter obowiązku zapłaty VAT wynikającego z wystawienia faktury."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z doręczeniem i przebiegiem kontroli.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na szczegółową analizę przepisów o doręczeniach i kontroli podatkowej, choć dla szerszej publiczności może być zbyt techniczna.

Wadliwe doręczenie decyzji nie zawsze oznacza wygraną: Sąd analizuje kluczowe zasady postępowania podatkowego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 191/02 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2004-06-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-01-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alicja Stępień
Ewa Kwarcińska /przewodniczący sprawozdawca/
Sławomir Kozik
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Sygn. powiązane
FSK 2085/04 - Wyrok NSA z 2005-06-17
I SA/Gd 187/02 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2004-06-16
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Kwarcińska /spr./, Sędziowie NSA NSA Sławomir Kozik, NSA Alicja Stępień, Protokolant Zuzanna Baca, po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. T. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 17 grudnia 2001 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 1996 r. oddala skargę
Uzasadnienie
I SA/Gd 191/02
UZASADNIENIE
Organ podatkowy I instancji wydał w dniu 9 czerwca 2001r. decyzje w sprawie określenia podatnikowi M.T. zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące kwiecień ( I SA/Gd [...] ), maj ( I SA/Gd [...]), czerwiec ( I SA/Gd [...]), listopad ( I SA/Gd [...]) i grudzień 1996r. ( I SA/Gd [...]), określił zaległość podatkową w podatku VAT i wysokość odsetek za zwłokę. W uzasadnieniach wskazano, że w trakcie kontroli podatkowej przeprowadzonej u podatnika obejmującej rozliczenie podatku VAT za okres od kwietnia do grudnia 1996r. oraz za poszczególne miesiące lat 1998, 1999, 2000, i za styczeń, luty i marzec roku 2001 stwierdzono nieprawidłowości skutkujące koniecznością przeprowadzenia postępowania podatkowego; podatnik dokonywał sprzedaży tarcicy na rzecz "A", sp. z o.o. w G. w latach 1996-2000, dokumentował sprzedaż fakturami VAT, ale nie zaewidencjonował u nie rozliczył w deklaracjach VAT-7 sprzedaży i należności podatkowych wynikających z wystawionych faktur. Podatnik nie okazał kopii faktur VAT i nie zakwestionował faktu wystawienia tego dokumentu ani dokonania tej transakcji Ponadto z dokumentów rejestrowych wynika, że podatnik był zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT w okresie od 1 marca 1996r. do 3 kwietnia 1997r., a w pozostałych latach korzystał ze zwolnienia w podatku VAT ze względu na wykazywany obrót.
Decyzją z dnia 16 maja 2001r. organ podatkowy I instancji określił w przybliżeniu kwotę zaległości w podatku od towarów i usług za lata 1996-2000 w wysokości należności głównej [...] zł i odsetki w wysokości [...]zł ( I SA/Gd [...]).
Od decyzji organu I instancji z dnia 9 sierpnia 2001r. pełnomocnik podatnika złożył odwołania wnosząc o ich uchylenie oraz o umorzenie postępowań. W uzasadnieniu podkreślono, że podatnik ustanowił pełnomocnika celem uchronienia się przed skutkami nieznajomości prawa, dlatego też jeżeli organ pomija pełnomocnika w toku czynności to niweczy skutki staranności strony w dążeniu do ochrony swoich praw i interesów oraz otrzymania takiej ochrony prawnej, jaką powinna uzyskać w państwie prawa. Pełnomocnik, wskazując na art. 145 Ordynacji podatkowej stwierdził, że dokonanie przez organ podatkowy czynności procesowej pod nieobecność pełnomocnika przy braku dowodu doręczenia mu zawiadomienia stanowi rażące naruszenie przepisu Ordynacji podatkowej ( art. 145 ). Art. 144 O.p. wymaga przy tym, aby pisma doręczane były za pokwitowaniem ( potwierdzone własnoręcznym podpisem ze wskazaniem daty doręczenia – art. 152 § 1 O.p. ), co oznacza, że istotnym jest aby pismo dotarło do rąk adresata. Nie doręczenie decyzji organu I instancji pełnomocnikowi podatnika a innej osobie znajdującej się w kancelarii prawnej jest bezskuteczne i nie może wywołać skutków prawnych. Autor skargi przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 1998r. w sprawie I SA/Gd [...], w którym stwierdzono, że w sytuacji gdy jednostka organizacyjna nie posiada obsługi, która zwyczajowo zajmuje się wysyłaniem i odbiorem korespondencji, a żaden z pracowników funkcjonujących w siedzibie jednostki organizacyjnej nie został formalnie upoważniony do odbioru korespondencji, za prawidłowe należy uznać doręczenie pisma do rąk pracownika uprawnionego do sprawowania bieżącej obsługi firmy.
Ponadto pełnomocnik podatnika wskazał, że czynności podejmowane przez Urząd Kontroli Skarbowej ( należy rozumieć, jak się wydaje, że chodzi autorowi o organ I instancji ) w trakcie przeprowadzonej kontroli podatkowej naruszył jedną z podstawowych zasad postępowania podatkowego jaką jest zapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, Podatnik nie został dopuszczony do przeprowadzonych przez organ podatkowy czynności procesowych, czym naruszono art. 123 § 1 w związku z art. 281 § 1 Ordynacji podatkowej. Dokonanie kontroli poza miejscem prowadzenia działalności przez podatnika, bez wyraźnego powiadomienia go o podjętych działaniach, a także bez uzyskania zgody podatnika na powzięcie takich czynności poza siedzibą podatnika stanowi bezspornie naruszenie jej praw do czynnego udziału w postępowaniu oraz art. 281 § 1 O.p. w myśl którego kontrolę podatkową przeprowadza się u podatnika. W wyroku NSA z dnia 4 kwietnia 1997r. w sprawie III SA [...] stwierdzono, iż naruszenie zagwarantowanej stronie ustawowo zasady czynnego jej udziału w postępowaniu, we wszystkich jego istotnych czynnościach, stanowi kwalifikowaną wadę procesową tego postępowania, niezależnie od tego, czy miało to, czy też nie, wpływ na treść decyzji.
Decyzjami z dnia 17 grudnia 2001r. Izba Skarbowa utrzymała w mocy zaskarżone decyzje organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na następujący bezsporny stan faktyczny sprawy:
podatnik M.T. prowadził działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Produkcyjno – Handlowe "B" M.T. w T. ( od 1 marca 1996r. do 3 kwietnia 1997r. ) a następnie jako Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe "C" M.T. w P. ( od czerwca 1997r. do stycznia 2000r. ) i wykonywał czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług ( VAT ). Poza sporem jest okoliczność, że podatnik w badanych miesiącach roku 1996 wystawił "A", sp. z o.o. z G. faktury VAT dokumentując sprzedaż tarcicy. Faktur tych podatnik nie zaewidencjonował w rejestrze sprzedaży za poszczególne miesiące, nie rozliczył sprzedaży i należności podatkowych wynikających z zakwestionowanych w trakcie kontroli faktur. Tym samym naruszony został art. 6 ust. 1 i 4 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, zgodnie z którym obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług powstaje z chwilą wydania, dostarczania towaru lub wykonania usługi; jeżeli sprzedaż towaru lub wykonanie usługi powinno być potwierdzone fakturą lub rachunkiem uproszczonym obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia rachunku lub faktury ie później niż 7 dnia od wydania towaru lub wykonania usługi.
Izba Skarbowa podkreśliła ponadto, że decyzje organu I instancji doręczone zostały przez pracownika organu podatkowego na adres kancelarii pełnomocnika skarżącego w dniu 16 sierpnia 2001r.; odbiór decyzji pokwitował ( pod nieobecność pełnomocnika ) p. M. W. przebywający w tym czasie w kancelarii, po jego stwierdzeniu, że zastępuje nieobecnego radcę prawnego T. ( pełnomocnika podatnika ). Pełnomocnik podatnika nie kwestionuje, że decyzje te otrzymał ( podając datę 22 sierpnia 2001r. ) od których w dniu 28 sierpnia 2001r. wniósł odwołania zachowując ustawowy termin 14-dniowy. M. W., pomimo prawidłowych wezwań ( również telefonicznych ) nie stawił się w organie odwoławczym celem jego przesłuchania. Wobec faktu pokwitowania odbioru przesyłek przez p. M. W. w dacie 16 sierpnia 2001r. organ podatkowy podkreślił, że nie dał wiary twierdzeniom pełnomocnika, że doręczenie zastępcze o jakim mowa w art. 149 Ordynacji podatkowej nie miał miejsca. P. M. W. był znany pełnomocnikowi skarżącego i godny zaufania na tyle, że osoba odbywająca w kancelarii praktykę pozostawiła go w kancelarii w czasie gdy odnosiła korespondencje kancelarii na pocztę. Pokwitowanie odbioru przesyłki datowane jest bezspornie na dzień 16 sierpnia 2001r. Zatem doręczenie decyzji nastąpiło nie później niż w dacie wskazanej przez pełnomocnika tj. w dacie 22 sierpnia 2001r. Izba Skarbowa udzieliła pełnomocnikowi skarżącego dodatkowego terminu 7 dni do ewentualnego uzupełnienia zarzutów zawartych w odwołaniu. Pełnomocnik z tego nie skorzystał wnosząc o uchylenie decyzji w celu prawidłowego przeprowadzenia postępowania podatkowego.
Ponadto Izba Skarbowa nie dopatrzyła się naruszenia przez organ I instancji innych przepisów Ordynacji podatkowej. Podatnik, co wynika z materiału zebranego w sprawie, miał zapewniony udział w każdym stadium postępowania. W protokole kontroli podatnik został pouczony o uprawnieniach przysługujących jej na podstawie art. 291 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, został zapoznany z zebranym w sprawie materiałem oraz ustaleniami kontroli w zakresie zaniżenia podatku od towarów i usług, złożył wyjaśnienia w sprawie. Podatnik udzielił pełnomocnictwa w dniu 24 maja 2001r. o czym organ I instancji został poinformowany w dniu 31 maja 2001r. Od chwili doręczenia organowi pełnomocnictwa, pełnomocnik był zawiadamiany o wszystkich czynnościach i wzywany do udziału w nich, co zdaniem organu odwoławczego zapewniało prawidłowy udział strony w postępowaniu. Zgodnie z art. 281 § 1 Ordynacji podatkowej organy podatkowe I instancji przeprowadzają kontrolę podatkową u podatników. W myśl art. 7 § 1 Ordynacji podatkowej podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu. W tej sprawie podatnikiem jest M.T. W dacie 16 maja 2001r., tj. w dacie rozpoczęcia czynności kontrolnych u podatnika, podatnik prowadził działalność gospodarczą w P. pod firmą Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe "C" M.T. Również z tym dniem w związku ze złożonym w dacie 5 czerwca 2001r. dokumentem VAT-Z ( zgłoszenie o zaprzestaniu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT ) organ podatkowy I instancji, zgodnie z art. 9 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług wykreślił M.T. z rejestru podatników VAT tego urzędu skarbowego. W dniu 16 maja 2001r. tj. w dniu rozpoczęcia kontroli, M.T. oświadczył, że z dniem 14 maja 2001r. jego firma opuściła miejsce prowadzenia działalności; rozpoczęte w dacie 16 maja 2001r. czynności kontrolne urząd skarbowy kontynuował w siedzibie Urzędu Skarbowego, bowiem podatnik wskazał, że dokumenty związane z prowadzoną do tej pory działalnością gospodarczą znajdują się w L. i T. i zobowiązał się dostarczyć je do godziny 800 dnia 17 maja 2001r. do US, bowiem w dniu rozpoczęcia kontroli, ze zdenerwowania nie może ich znaleźć ( protokół z dnia 16 maja 2001r. pobrania dokumentów w trybie art. 284§ 3 Ordynacji podatkowej ). Organ odwoławczy podkreślił ponadto, że organ I instancji prowadził wszystkie czynności po uprzednim okazaniu podatnikowi upoważnienia do kontroli, które podatnik podpisał; z upoważnienia wynika zakres kontroli, co zdaniem Izby Skarbowej jest wystarczającą informacją o podjętych działaniach.
Od decyzji tych pełnomocnik podatnika złożył skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o stwierdzenie nieważności wskazanych decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt. 2 Kpa oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w sprawach. Uzasadnienie skarg stanowi powtórzenie obu zarzutów podniesionych w odwołaniach.
W odpowiedzi na skargi organ odwoławczy wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W aktach sprawy znajduje się pismo skarżącego o odwołaniu pełnomocnictwa radcy prawnemu W. T. z dniem 1 października 2002r.; złożono pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego adw. M. G.
W dniu 22 maja 2004r. pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania restrukturyzacyjnego, wskazując na art. 14 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców. Na rozprawie w dniu 16 czerwca 2004r. wniosek pełnomocnika skarżącego został oddalony wobec braku przesłanek o jakich mowa w art. 124 i 125 psa; rozstrzygnięcie niniejszych spraw nie jest uzależnione od wyniku postępowania restrukturyzacyjnego o jakim mowa w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. o restrukturyzacji niektórych nale4żności publicznoprawnych od przedsiębiorców ( Dz. U. Nr 155/02, poz. 1287 ).
Zgodnie z art. 97 § 1ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U nr 153/02, poz. 1271 ze zm. – w skrócie psa ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153/02, poz. 1270 ).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na jej uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem; zarówno argumentacja skargi jak również analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogłyby mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie.
Zdaniem Sądu organy podatkowe nie przekroczyły granic swobody interpretacyjnej ograniczając stosowanie powołanych przepisów do podanego wyżej znaczenia. Sąd uznał również, że organy podatkowe obu instancji nie naruszyły reguł prowadzenia postępowania dowodowego i ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności.
W ocenie Sądu wniosek organu odwoławczego jak i organu podatkowego I instancji wyprowadzony z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykracza poza swobodną ocenę dowodów, a więc nie stanowi naruszenia prawa.
Zarzuty strony skarżącej ograniczają się do kwestionowania skuteczności doręczeń decyzji organu I instancji i zarzut niedopuszczenia skarżącego do przeprowadzonych czynności procesowych poprzez przeprowadzenie kontroli poza siedzibą podatnika bez wyraźnego powiadomienia go o podjętych działaniach, a także bez uzyskania jego zgody na powzięcie takich czynności poza siedzibą skarżącego. Tak sformułowane zarzuty decydują o kolejności ustosunkowania się do nich.
I.
Organ odwoławczy stanął na stanowisku, iż co prawda zaistniała wadliwość doręczenia decyzji, jednakże wadliwość ta pozostaje bez wpływu na istotę rozstrzygnięcia w sprawie. Pogląd ten, w tej konkretnej sprawie, przy tak ustalonym stanie faktycznym, należy jednak uzupełnić i uzasadnić przed wyrażeniem stanowiska akceptującego.
Bezsporną okolicznością w tej sprawie jest fakt, iż bez względu na tryb i sposób doręczenia decyzji określających wysokość zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za ww. okresy, decyzje te faktycznie dotarły do rąk adresata a więc do rąk pełnomocnika skarżącego, umożliwiając mu tym samym prawidłowe, bo w terminie, wniesienie odwołań a następnie wniesienie skarg do NSA. Tym samym nie zostały naruszone prawa podatnika wyrażone między innymi w zasadzie dwuinstancyjności postępowania podatkowego a następnie prawa dostępu do sądu poprzez skuteczne wniesienie skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Na podstawie art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej, jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Doręczenie pism osobom fizycznym następuje w ich mieszkaniu lub miejscu pracy; pisma mogą być też doręczane w siedzibie organu podatkowego, w miejscu pracy adresata osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji; w razie niemożności doręczenia pisma w jednym z omówionych sposobów ustawodawca wprowadza możliwość doręczenia pisma w każdym miejscu, gdzie się zastanie adresata tego pisma ( art. 148 Ordynacji podatkowej omawia doręczenie właściwe ). W przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu, pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi, dozorcy domu ( gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi ), o czym umieszcza się zawiadomienie na drzwiach mieszkania adresata ( art. 149 O.p. dot. doręczenia zastępczego ). Osobom prawnym i jednostkom organizacyjnym nie posiadającym osobowości prawnej doręcza się pisma w lokalu ich siedziby ( art. 151 O.p. ).
Zasada oficjalności doręczeń pism w postępowaniu podatkowym o jakiej mowa w art. 145 Ordynacji podatkowej, związana z zasadą pisemności postępowania podatkowego ( art. 126 O.p. ) wprowadzona została z jednej strony dla ochrony interesów podatnika jako strony postępowania podatkowego celem właściwego komunikowania się organów podatkowych z podatnikiem, z drugiej jednak strony ustawodawca dopuszcza nie tylko doręczenie zastępcze ale również akceptuje prawny skutek samej możliwości odebrania pism przez adresata a wszystko po to by zapobiec tamowaniu biegu postępowania podatkowego.
Ww. przepisy, uściślające m. in. sposób doręczenia pism organów podatkowych, powstały w celu stworzenia takiej procedury, by doręczenie to było skuteczne. Ażeby można było mówić o skuteczności doręczenia pisma należy ustalić czy doszło, w konsekwencji, do faktycznego otrzymania tego pisma do wiadomości adresata, tu: podatnika, a jeżeli podatnik ustanowił pełnomocnika – do jego wiadomości.
Sąd w tej sprawie, pomimo nie doręczenia decyzji pełnomocnikowi skarżącego w formie doręczenia właściwego, nie może pominąć bezspornej okoliczności faktycznego otrzymania pism przez pełnomocnika i nie naruszenia tym samym żadnego z interesów podatnika prawem chronionych. Sąd nie podziela tym samym stanowiska pełnomocnika skarżącego, nie można bowiem dokonywać oceny procesu doręczenia pisma adresatowi jedynie w oznaczonych przez tego adresata fragmentach, pomijając ocenę procesu doręczenia jako określonej całości zawierającej ciągłość zdarzeń.
Żaden z przepisów Ordynacji podatkowej nie może być w ten sposób wykorzystany, iż pomimo zaistnienia założonego przez ustawodawcę skutku ( efektu ) i bez narażenia interesu stron postępowania podatkowego, w tym podatnika, dojdzie - poprzez m. in. niewłaściwą wykładnię celowościową przepisów proceduralnych - do tamowania biegu postępowania podatkowego.
W zakresie ww. przepisów postępowania odnoszących się do instytucji doręczeń wydanych zostało wiele orzeczeń zarówno Sądu Najwyższego jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Większość z nich wydanych zostało w związku z wnioskiem strony o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania. W każdej z tych spraw Sąd analizował konkretny stan faktyczny. Dotyczy to również wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 1998r. w sprawie I SA/Gd [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Sąd podziela pogląd zawarty w uzasadnieniu orzeczenia ( oddalającego skargę podatnika ), iż skoro Kpc nie przewiduje innego niż w siedzibie firmy doręczenie korespondencji jednostkom organizacyjnym, a wspólnicy spółki cywilnej nie są w stanie osobiście kwitować odbioru pism w godzinach funkcjonowania firmy, należy przyjąć, na zasadzie domniemania faktycznego, że osoba zatrudniona w jednostce organizacyjnej przy wykonywaniu jej podstawowych zadań może ze skutkiem prawnym pokwitować odbiór pism adresowanych na spółkę. Treść ww. orzeczenia nie wpływa, wbrew stanowisku prezentowanemu przez pełnomocnika skarżącego, na dokonaną wyżej ocenę stanu faktycznego i prawnego.
II.
Odnośnie zarzutu niedopuszczenia skarżącego do przeprowadzonych czynności procesowych poprzez przeprowadzenie kontroli poza siedzibą podatnika bez wyraźnego powiadomienia go o podjętych działaniach, a także bez uzyskania jego zgody na powzięcie takich czynności poza siedzibą skarżącego stwierdzić należy, iż w świetle treści akt postępowania podatkowego zarzut ten nie jest zasadny.
Faktury i ich kopie są dowodami księgowymi i powinny być przechowywane w sposób umożliwiający sprawdzalność ksiąg rachunkowych. Zapewnienie dostępności ksiąg do badania przez organy kontroli to zarówno obowiązek podatnika jak i zagwarantowane Ordynacja podatkową uprawnienie organu przeprowadzającego kontrolę ( art. 284 O.p. ). Dlatego też, skoro skarżący zakończył działalność gospodarczą kilkanaście dni po rozpoczęciu u niego czynności kontrolnych, zaś w dniu rozpoczęcia czynności kontrolnych tj. 16 maja 2001r. złożył oświadczenie, że w dniu 14 maja 2001r. jego firma opuściła swoją dotychczasową siedzibę, a po wtóre związane z prowadzoną działalnością gospodarczą dokumenty znajdują się w dwóch różnych miejscowościach i że ze zdenerwowania faktem kontroli podatkowej nie może ich odnaleźć, działanie organu podatkowego, kontynuujące czynności kontrolne w siedzibie urzędu skarbowego są zgodne z prawem. Nie narusza też prawa pobranie dokumentów od skarżącego w trybie art. 284 § 3 Ordynacji podatkowej.
Podkreślić też należy, że Ordynacja podatkowa stanowi, że zakres kontroli podatkowej winien być wskazany w upoważnieniu do kontroli podatkowej. W tej sprawie upoważnienie zawierało zarówno zakres przedmiotowy jak i podmiotowy, co wyczerpuje dyspozycję art. 283 § 1 i 2 O.p. Strona skarżąca pokwitował odbiór upoważnienia do kontroli. Poza kontrolą organów podatkowych i oceną Sądu jest okoliczność czy skarżący z treścią tego upoważnienia zapoznał się.
Ustawodawca wyznaczył tak funkcję kontroli podatkowej, iż jest ona kompleksowym i wszechstronnym sprawdzeniem wywiązania się przez kontrolowanego z obowiązku wynikającego z przepisów prawa podatkowego ( dział VI Ordynacji podatkowej pt. Kontrola podatkowa; art. 281-292 ). W tej sprawie prawa i obowiązki obu stron postępowania podatkowego zostały zachowane. Wskazać należy, jedynie dodatkowo, że skarżący miał prawo w zakreślonym ustawą terminie, złożyć zastrzeżenia lub wyjaśnienia w trybie art. 291 Ordynacji podatkowej.
III.
Dokonując oceny merytorycznej zaskarżonych decyzji Sąd stwierdza, iż nie naruszają one prawa materialnego. Skoro skarżący wykonywał czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT oraz wystawiał w kontrolowanych miesiącach roku 1996 faktury VAT z wykazanym podatkiem należnym to jest on zobowiązany do jego zapłaty. Zgodnie bowiem z art. 33 ustawy o podatku od towarów i usług w przypadku gdy osoba prawna, jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku, jest obowiązana do jego zapłaty także wówczas, gdy dana sprzedaż nie była objęta obowiązkiem podatkowym albo została zwolniona od podatku. Obowiązek podatkowy wynikający z tego przepisu ma charakter samoistny i jest związany jedynie z faktem wystawienia faktury.
Skarżący nie ewidencjonował faktur dokumentujących sprzedaż towarów w rejestrze sprzedaży oraz nie rozliczył sprzedaży i należności podatkowych wynikających z zakwestionowanych faktur w złożonych za przedmiotowe okresy rozliczeniowe deklaracjach VAT-7, do czego był zobowiązany na podstawie art. 10 ust. 1 i art. 26 i 27 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług; tym samym skarżący naruszył art. 6 ust. 1 i 4 ustawy VAT, zgodnie z którym obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług powstaje z chwilą wydania, dostarczenia towaru lub wykonania usługi; jeżeli sprzedaż towaru lub wykonanie usługi powinno być potwierdzone fakturą lub rachunkiem nie później niż 7 dnia od wydania towaru lub wykonania usługi.
Strona skarżąca, zarówno w odwołaniu jak i w skardze nie kwestionuje ustaleń stanu faktycznego sprawy.
Organ podatkowy prowadzący postępowanie musi dążyć do ustalenia prawdy materialnej i według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenić wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności ( wyrok NSA z dnia 8 lipca 1999 r. w sprawie III SA [...]; LEX [...] ), co też organy podatkowe obu instancji w rozpoznanych sprawach skarżącego M. T. uczyniły.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, którego kognicja ustalona w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) ogranicza się do badania zaskarżonych decyzji pod względem ich legalności, a więc zgodności z powszechnie obowiązującym prawem materialnym i procesowym, nie stwierdzając naruszenia przy wydaniu zaskarżonej decyzji prawa mającego wpływ na wynik sprawy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153/02, poz. 1270 ) skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI