I SA/Gd 190/06

I SA/Gd 190/06 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2006-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-02-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Ewa Wojtynowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 846/07 - Wyrok NSA z 2008-02-20
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), Protokolant Sekretarz Sądowy Marzena Cybulska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 listopada 2006 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [ ...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2002 r. do grudnia 2003 r. oraz za styczeń i luty 2004 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzjami z dnia [...] roku Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego określił A. B. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2002 roku do grudnia 2003 roku oraz za styczeń i luty 2004 roku.
W wyniku rozpoznania odwołań, Dyrektor Izby Skarbowej, decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji.
Organy podatkowe obu instancji wskazały na następujący stan faktyczny, ustalony w sprawie. A. B. na podstawie umowy najmu lokalu z dnia 1 lutego 1999 roku wynajmował firmie "A" Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością lokal użytkowy przy ul. [...], przy czym pierwszą deklarację na zaliczkę miesięczną na podatek dochodowy PIT-5 złożył za kwiecień 1998 roku, wykazując przychód z najmu. Umowa najmu zawarta została na czas określony z możliwością jej przedłużenia, a płatność za wynajem lokalu dokonywana była do dnia 10-go każdego miesiąca. Skarżący 14 sierpnia 1998 roku złożył oświadczenie o wyborze zwolnienia od podatku od towarów i usług w trybie art. 14 ust. 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, a wobec nie przekroczenia kwoty upoważniającej do korzystania ze zwolnienia podmiotowego korzystał ze zwolnienia od podatku w latach 1999 i 2000 na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 1 wymienionej wyżej ustawy.
Kwestię sporną stanowi zasadność opodatkowania podatkiem od towarów i usług świadczonych przez skarżącego usług najmu lokalu użytkowego, wobec stwierdzenia, że osiągnięta w roku 2000 wartość sprzedaży przekroczyła kwotę uprawniającą do korzystania ze zwolnienia podmiotowego w rozumieniu art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym w następnym roku podatkowym; czy świadczenie usług polegających na wynajmie lokalu użytkowego spełnia kryteria art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Organy podatkowe wskazały, że w myśl art. 2 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym opodatkowaniu podlega sprzedaż towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie zaś z art.14 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, zwalnia się od podatku podatników, u których wartość sprzedaży towarów w rozumieniu art. 2 ust. 1 i 3, (...) nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty wyrażonej w złotych, odpowiadającej kwocie 10.000 euro. Skarżący 14 sierpnia 1998 roku złożył oświadczenie o wyborze zwolnienia od podatku od towarów i usług VAT - 6, korzystając w następnych latach ze zwolnienia na mocy art.14 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Osiągniętym w roku 2000 przychodem w wysokości 57.942 złotych skarżący przekroczył kwotę uprawniającą do korzystania ze zwolnienia, określoną przez Ministra Finansów w § 1 rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2000 r. w sprawie określenia kwoty uprawniającej do zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 115. poz. 112) na rok 2001 w wysokości 39.800 złotych. Tym samym, wobec utraty prawa do zwolnienia skarżący z dniem 1 stycznia 2001 roku stał się czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług zobowiązanym do wypełniania ciążących na nim z tego tytułu obowiązków, tj. złożenia zgłoszenia rejestracyjnego VAT - R, prowadzenia ewidencji zawierającej dane służące do prawidłowego sporządzenia deklaracji podatkowych, składania deklaracji podatkowych dla podatku od towarów i usług za okresy miesięczne w terminie do 25 dnia następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy oraz obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług w terminie do 25 dnia następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy. Opodatkowaniu, zgodnie z art.15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług podlegał osiągnięty przez A. B. obrót z tytułu świadczenia usług najmu w poszczególnych miesiącach 2002 i 2003 roku oraz w styczniu i lutym 2004 roku.
Organ odwoławczy podkreślił, że 16 maja 2001 roku skarżący złożył zgłoszenie rejestracyjne VAT - R oraz deklaracje VAT - 7 za miesiące styczeń - kwiecień 2001 roku. Następnie, 20 lipca 2001 roku zarówno do powyższych deklaracji jak też druku VAT-R skarżący złożył korekty wyjaśniając, że dokumenty te zostały złożone przez pomyłkę oraz, że jego zdaniem nie powinien składać zgłoszenia rejestracyjnego VAT - R, ponieważ lokal został wynajęty na podstawie jednej umowy tylko jednemu podmiotowi, nie stanowi on składnika majątku prowadzonej działalności gospodarczej i podatnik nie świadczy najemcy żadnych innych dodatkowych usług.
W tym zakresie mając na uwadze, że skarżący nie zgłaszał zaprzestania wykonywania czynności, jak również likwidacji działalności gospodarczej organ I instancji przeprowadził postępowanie, w wyniku którego wydał decyzje określające zobowiązanie podatkowe za poszczególne okresy rozliczeniowe, tj. od stycznia 2002 roku do grudnia 2003 roku i za styczeń i luty 2004 roku. Skarżący poprzez złożenie oświadczenia o wyborze zwolnienia zadeklarował rozpoczęcie wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług od 15 sierpnia 1998 roku, a zatem miał status podatnika podatku od towarów i usług korzystającego ze zwolnienia podmiotowego w rozumieniu art. 14 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, a w kolejnych latach tj. 1999 i 2000, z uwagi na osiągniętą wartość sprzedaży, objęty był zwolnieniem na podstawie art. 14 ust, 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Podatnik zawarł w dniu 1 lutego 1999 roku umowę najmu lokalu użytkowego z firmą "A" sp. z o. o. obowiązującą do dnia 4 grudnia 2004 roku z możliwością dalszego jej przedłużenia, na podstawie której osiągał przychód miesięczny. Skarżący wskazał w odwołaniu, że w wydanych decyzjach organu I instancji nie wykazano jakichkolwiek przesłanek świadczących o tym, że powyższa umowa zawarta została z zamiarem wykonywania w sposób częstotliwy. Organ odwoławczy zauważył, że wbrew stanowisku skarżącego oceny takiej dokonał organ I instancji. W okolicznościach sprawy podniesiono przy tym, że istotne znaczenie dla określenia przedmiotu opodatkowania ma treść art. 5 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Przepis ten określa wprawdzie podmioty podlegające ustawie, jednak pośrednio przyczynia się do wyznaczenia ram pojęcia usługi. Zestawienie treści przepisów art. 5 i art. 2 prowadzi do wniosku, że podatnikami są osoby, które świadczą odpłatnie usługi z zamiarem ich częstotliwego wykonywania. Zamiar wykonywania usługi w sposób częstotliwy stanowiący kryterium z art. 5 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym w swym zakresie powinien zmieścić także stany wynikające z zawarcia jednej umowy kreującej długotrwały stosunek prawny, czyli umowy, w której podatnika obciąża świadczenie ciągłe polegające na znoszeniu. Taki zaś stan zaistniał w sprawie objętej odwołaniem. Zdaniem organu odwoławczego akta sprawy dowodzą, że skarżący osiągał przychód z najmu od 1998 roku, natomiast umowa o najem lokalu użytkowego zawarta została w dniu 1 lutego 1999 roku. Dokonując oceny wystąpienia po stronie skarżącego okoliczności wskazujących na zamiar wykonywania usług najmu lokalu w sposób częstotliwy, nie można pominąć, że skarżący zawierając umowę najmu był podatnikiem podatku od towarów i usług korzystającym ze zwolnienia podmiotowego na podstawie złożonego w dniu 14 sierpnia 1998 roku oświadczenia VAT - 6. Prowadzenie przez skarżącego opodatkowanej działalności gospodarczej uprawnia stwierdzenie, iż z reguły jego poczynania o cechach działalności gospodarczej, nastawione na zysk, noszą znamiona poczynań celowych służących systematycznemu powiększaniu tego zysku. Nie bez znaczenia dla oceny zamiaru podatnika, co do wykonywania usług wynajmu w sposób częstotliwy ma w przedmiotowej sprawie przedmiot najmu. Dysponowanie, bowiem przez podatnika lokalem o charakterze użytkowym, przesądza jego gospodarcze wykorzystanie, a więc uzyskiwanie przez właściciela dochodu; dlatego też wynajem lokalu użytkowego jednemu podmiotowi, na czas określony stanowi dokonanie tej czynności z zamiarem wykonywania tej czynności w sposób częstotliwy w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 powołanej wyżej ustawy. Bez znaczenia w świetle powyższego pozostaje podniesiony przez stronę argument, że zawarto tylko jedną umowę i tylko z jednym podmiotem, opodatkowaniu podlega faktyczne zachowanie podatnika poprzez wykonywanie czynności, czy udostępnianie własnej rzeczy do korzystania innej osobie, jeśli stanowi ono źródło stałych korzyści; zawarta przez skarżącego umowa najmu kreująca długotrwały stan odpłatnego udostępniania innemu podmiotowi lokalu użytkowego stanowiła usługę, której świadczenie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług stosownie do dyspozycji art. 2 w związku z art. 5 ust. 1 oraz art. 15 ust. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Od decyzji organu drugiej instancji skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzających ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skarżący wskazał na następujące okoliczności sprawy:
W wynajmowanym lokalu do 1997 roku, była prowadzona działalność gastronomiczna. Po likwidacji tej działalności skarżący z bratem - dokonali zakupu tego lokalu, z zamiarem prowadzenia dalej działalności gastronomicznej, jednak na skutek istniejącej wówczas sytuacji słabego popytu na tego rodzaju usługi skorzystali z okazji wynajęcia lokalu. Umowa najmu została zawarta tylko z jednym najemcą, to jest spółką z o. o. "A" i tylko na czas określony. O słuszności, że najem tego lokalu nie podlega podatkowi od towarów i usług i stąd dokonania korekty deklaracji, upewniło skarżącego zakończenie czynności sprawdzających na etapie złożonych korekt i nie wzywania do zmiany przyjętego stanowiska. 14 sierpnia 1998 roku złożone zostało oświadczenie o wyborze zwolnienia od podatku VAT - 6, natomiast pismem z dnia 21 lutego 2002 roku dokonano wycofania zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R oraz korekty deklaracji VAT - 7 za okres styczeń - kwiecień 2001 roku. Organ podatkowy uznał korektę za słuszną, wobec tego zasadnym było domaganie się w toku całego postępowania określenia w decyzjach, dlaczego w 2002 roku organ podatkowy uznał korektę w tej samej sprawie za słuszną a w 2004 roku i następnie w 2005 roku zmienia stanowisko w tej sprawie, które argumenty i dowody uznał, a których nie uznał, a przecież rozpatrzenie i rozstrzygnięcie takiej kwestii stanowi fundamentalną zasadę postępowania podatkowego. Skarżący podniósł także, że decyzją z dnia 30 listopada 2004 roku Dyrektor Izby Skarbowej uchylił w całości decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego u określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdyż rozstrzygnięcie sprawy wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania w znacznej części. Jednakże w toku ponownego postępowania nie przeprowadzono jakichkolwiek czynności mieszczących się w pojęciu przeprowadzenia postępowania dowodowego w podmiotowym i przedmiotowym aspekcie.
Skarżący podał, że wbrew twierdzeniu organu podatkowego pierwsze zgłoszenie rejestracyjne zostało dokonane już po zawarciu umowy najmu. Wprawdzie zgłoszenie rejestracyjne nie dowodzi samo w sobie, że powstaje obowiązek podatkowy, to jednak organ odwoławczy bezpodstawnie stwierdził, że od zgłoszenia rejestracyjnego w 1998 roku i po utracie zwolnienia podmiotowego skarżący nadal pozostawał czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Jest to sprzeczne z materiałem dowodowym, gdyż organ podatkowy uznał korektę i przyjął, że strona nie podlega obowiązkowi podatkowemu od towarów i usług.
Zdaniem skarżącego organ odwoławczy dokonał wadliwej interpretacji art. 5 ust. 1 i art. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, stwierdzając, że przepis ten obejmuje stany wynikające z zawarcia jednej umowy, kreującej długotrwały stosunek prawny, czyli umowy, w której podatnika obciąża świadczenie ciągłe polegające na znoszeniu.
Ponadto umowa najmu nie została zawarta w ramach działalności przedsiębiorstwa, ponieważ skarżący nie prowadził działalności gospodarczej nie wystąpiły, więc okoliczności mogące sugerować, iż miał zamiar zawierać umowy najmu w sposób częstotliwy. Tak samo bezzasadnym jest twierdzenie organu odwoławczego, iż o zamiarze dokonywania najmu w sposób częstotliwy świadczy charakter lokalu.
W orzeczeniu nr K 32/99 z dnia 3 kwietnia 2001 roku Trybunał Konstytucyjny, zwrócił uwagę (...) na znaczenie, jakie dla określenia przedmiotu opodatkowania ma treść art. 5 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Przepis ten określa wprawdzie podmioty podlegające ustawie, jednak - pośrednio - przyczynia się do wyznaczenia ram pojęcia usługi. Stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1, podatnikami VAT są osoby (...) jeżeli wykonują we własnym imieniu i na własny rachunek czynności, o których mowa w art. 2, w okolicznościach wskazujących "na zamiar ich wykonywania w sposób częstotliwy". Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniu z dnia 21 tycznia 2004 roku, sygn. I SA/Gd 1958/00, stwierdził, że organ przed wezwaniem strony do złożenia deklaracji VAT-7 winien dokonać konkretnych ustaleń, czy wnioskodawca jest podatnikiem podatku od towarów i usług i z jakiego tytułu, oraz czy prowadzona przez niego działalność nie jest przedmiotowo zwolniona z podatku od towarów i usług. Zaniechanie dokonania takich ustaleń prowadzi wprost do ewidentnego naruszenia zasady działania organów podatkowych na podstawie przepisów prawa (art. 120 Ordynacji podatkowej), zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej) i zasady podejmowania przez organy wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia i załatwienia sprawy (art. 122 Ordynacji podatkowej).
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę podtrzymał argumentację przestawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/, b/ i c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) - określanej dalej jako ustawa p.p.s.a.
Z przepisu art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności do tylko zarzutów i wniosków skargi.
Tak rozumiejąc swoją rolę Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie zauważyć należy, że Sąd rozpoznając niniejszą skargę podzielił stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] Sygn. akt [...], którym oddalono skargę A. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2001 roku.
Zarzut skargi co do naruszenia art. 2 ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 2 i art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.), które stanowią - między innymi - materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji, uznać należy za nieuzasadniony.
Na wstępie, wobec treści stanowiska strony skarżącej, wskazać należy, że w świetle przepisów powstanie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług nie wiąże się z prowadzeniem działalności gospodarczej, a więc zgłoszeniem do właściwego organu ewidencyjnego tego faktu, lecz wykonywaniem, także przez osobę fizyczną czynności, o których mowa w art. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, w okolicznościach wskazujących na zamiar ich wykonywania w sposób częstotliwy. Wynika to w szczególności z brzmienia art. 13 tej ustawy, który łączy obowiązek podatkowy w tym podatku z wykonaniem czynności określonych w art. 2 ustawy.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega sprzedaż towarów i odpłatne świadczenie usług na terenie RP. Przez usługi - według art. 4 ust. 2 - rozumie się usługi wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce państwowej. Jednak zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 wymienionej ustawy podatnikami są osoby, które wykonują te czynności we własnym imieniu i na własny rachunek w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania ich w sposób częstotliwy, nawet, jeżeli zostały wykonane jednorazowo.
Organy podatkowe, powołując się na ten przepis jako podstawę rozstrzygnięcia, dokonały jego prawidłowej interpretacji w związku z okolicznościami faktycznymi rozpatrywanej sprawy.
W ocenie Sądu istotne znaczenie dla zastosowania art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym winno mieć dokonanie wykładni użytego w tym przepisie zwrotu (...) w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania w sposób częstotliwy (...).
Z akt rozpatrywanej sprawy wynika, iż organy podatkowe dokonały wnikliwej analizy, czy zawarcie umowy najmu lokalu użytkowego spełnia wymogi określone w cyt. wyżej artykule, a zwłaszcza zaistnienie (...) okoliczności wskazujących na (1) zamiar ich wykonania (2) w sposób częstotliwy (...).
Ad. (1) Prawo podatkowe, w tym również przepisy ww. ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym nie dają definicji pojęcia (...) zamiar (...).
Zgodnie z zasadą zakazu stosowania analogii w prawie podatkowym granic opodatkowania należy szukać w ustawie podatkowej. Jest kwestią oczywistą, że przez analogię nie można tworzyć nowych podatkowoprawnych stanów faktycznych podlegających opodatkowaniu ani też tworzyć nowych stanów faktycznych w zakresie ulg i zwolnień. Zasada ta znajduje swoje uzupełnienie w zasadzie prawdy obiektywnej, która obliguje między innymi organy do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności procesowych zmierzających do dokładnego ustalenia stanu faktycznego, z którym wiążą się określone skutki podatkowoprawne.
Skoro ustawodawca nie daje definicji na użytek prawa podatkowego, to zasadne byłoby przyjęcie określonego pojęcia w takim znaczeniu, w jakim funkcjonuje ono w języku polskim, Słownik języka polskiego (pod redakcją naukową Stanisława Skorupki, PWN, Warszawa 1969, s. 972) pojęcie zamiar określa (...) to, co ktoś zamierzył, umyślił sobie, określony projekt, cel (...). Przyjmując tak rozumiane pojęcie zamiaru w odniesieniu do ww. fragmentu przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym należałoby przyjąć, że organ podatkowy winien w każdym przypadku udowodnić, iż intencją określonej czynności cywilnoprawnej, z którą łączą się skutki podatkowoprawne, było dokonywanie tej czynności wielokrotnie. Intencja dokonywania tej czynności wielokrotnie winna być wykazana w chwili dokonywania tej czynności. Z tych też przyczyn można przyjąć tezę, że okoliczności wskazujące na zamiar wykonywania usług bądź sprzedaży w sposób częstotliwy określony w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym muszą istnieć w chwili ich wykonywania w rozumieniu tejże ustawy, a nie w okresie późniejszym. Za takim twierdzeniem przemawiałaby okoliczność, że ustawodawca nie wskazuje, iż zawarte unormowanie odnosiłoby się również do zamiaru podatnika, który powstał w okresie późniejszym, jak również zasada stosowania interpretacji in dubio pro fisco, a nadto ww. zasada zakazu stosowania analogii w prawie podatkowym.
Tym samym uzasadnionym staje się stwierdzenie, że w tego typu sprawach organy podatkowe winny wykazać istnienie ww. okoliczności wymienionych w cytowanym przepisie, bowiem od spełnienia tych przesłanek zależy, czy dany podmiot jest podmiotem podatku od towarów i usług w rozumieniu tego przepisu, jak również czy do danego podmiotu można odnieść skutki podatkowe w zakresie tego podatku.
Zdaniem Sądu, wymogom tym organy podatkowe w tej sprawie sprostały.
W wyroku z dnia 4 czerwca 1997 r., sygn. akt III SA 405/96, Naczelny Sąd Administracyjny nakazywał organom podatkowym badać zamiar osoby świadczącej usługi najmu - a więc czy wykonuje je w sposób częstotliwy czy też nie (ONSA z 1998 r. z. 1 poz. 34).
W sprawie niniejszej organy podatkowe dokonały takich ustaleń, zaś przeprowadzona ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie jest dowolna. Świadczą o tym okoliczności sprawy, które podlegały prawidłowej ocenie, szczegółowo wykazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, odnoszącej się jednocześnie do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu.
Ad. (2) Organy podatkowe dokonały również prawidłowej oceny w zakresie użytego przez ustawodawcę pojęcia (...) częstotliwości (...) działań podatnika - powinna być rozumiana jako czynności powtarzające się w określonym przedziale czasowym, przy czym podkreślić należy, że podatnik może świadczyć usługi o charakterze ciągłym, trwające odpowiednio długo z obowiązkiem usługobiorcy do świadczeń powtarzających się, będących zapłatą za wykonaną usługę. Przykładem tego typu usługi jest najem i dzierżawa.
Zdaniem Sądu, nie ma znaczenia, przy ocenie w ramach art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, ilość zawartych umów najmu i wielość kontrahentów, skoro słownikowe rozumienie wyrazu częstotliwy oznacza następujący raz po raz, wielokrotny (...).
Rozpoznawana sprawa należy do tego typu, że wiodące znaczenie ma ustalony i skonkretyzowany stan faktyczny a nie, jak chce skarżący, jedynie ocena poglądów wyrażonych w wyrokach NSA i WSA podjętych w innych sprawach, obejmujących przecież odmienne stany faktyczne.
Zdaniem Sądu dla oceny zamiaru strony skarżącej, co do wykonywania usług wynajmu w sposób częstotliwy ma w przedmiotowej sprawie kluczowe znaczenie przedmiot najmu.
Dysponowanie przez skarżącego lokalem użytkowym o przeznaczeniu gospodarczym (lokal gastronomiczny o powierzchni 191 m2), przesądza o jego gospodarczym wykorzystaniu, a więc uzyskiwanie przez właściciela przychodu (w tej sprawie jedynego zresztą źródła przychodu).
Odnosząc się do stanowisk obu stron tego postępowania, z powołaniem się na liczne orzecznictwo sądowe, wskazać należy, że Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku z dnia 21 czerwca 2000 r. w sprawie SA/Sz 571/99 (LEX nr 44035), zgodnie z którym wynajem hal produkcyjnych, jednemu podmiotowi, na określony czas stanowi dokonanie tej czynności z zamiarem wykonywania w sposób częstotliwy, w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Sąd tym samym nie podziela stanowiska prezentowanego przez skarżącego, że o częstotliwości świadczonej usługi najmu świadczyłoby wynajmowanie lokalu różnym podmiotom.
Należy, zatem stwierdzić, że zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym skarżący był podatnikiem podatku od towarów i usług w związku z odpłatnym świadczeniem usług najmu lokali na cele użytkowe. W związku z tym był obowiązany do wypełnienia określonych działań, wymienionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Uzasadniając przedstawiony na wstępie pogląd przywołać należy stanowisko NSA wyrażone w wyroku z dnia 14 września 1999 r. sygn. akt III SA 5294/98 akcentujące, że przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym nie wiążą opodatkowania tym podatkiem wyłącznie z prowadzeniem działalności gospodarczej; w wyroku z dnia 19 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA/Wr 1726/98 NSA stanął na stanowisku, że strona jest zobowiązana do zapłaty podatku od towarów i usług, mimo że nie uruchomiła żadnej z działalności mieszczących się w zakresie działalności ujętym w akcie notarialnym założenia spółki. Jednakże najem (dzierżawa) nieruchomości świadczony na rzecz innego podmiotu stanowi o wykonywaniu działalności w postaci usług, objętych obowiązkiem podatkowym w podatku od towarów i usług (wyrok NSA z dnia 28.10. 1999 r., w sprawie sygn. akt III SA 7670/98, wyrok NSA z dnia 09.10. 2000 r., w sprawie I SA/Ka 870/99).
Przyjąć należy, że podatnikiem zostaje się przez sam fakt wykonywania czynności, polegających między innymi na sprzedaży towarów i odpłatnym świadczeniu usług (art. 2 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym). Fakt bycia lub niebycia podatnikiem nie zależy wcale od woli danej osoby; nie zależy też od tego, czy ktoś pobierał podatek od kontrahentów, czy wystawiał faktury i czy zarejestrował się jako podatnik (wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 1998 r. sygn. akt. III SA 1500/96). W wyroku z dnia 11 grudnia 1998 r. sygn. akt 703/97 NSA wyraził pogląd, że powszechność podatku od towarów i usług oznacza, że obejmuje on z zasady nie tylko każdą sprzedaż towaru czy usługi (zakres przedmiotowy), ale również każdego sprzedawcę towaru czy usługi (zakres podmiotowy podatku).
Zwolnienia podmiotowe w tym podatku, jako wyjątki od jego powszechności, zostały uregulowane w art. 14 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Ustawa przewidywała zwolnienia obligatoryjne i zwolnienia fakultatywne. To ostatnie zwolnienie polega na tym, że podatnikowi pozostawia się wybór pomiędzy opodatkowaniem a zwolnieniem od podatku. Rozwiązanie to, nie spotykane w innych podatkach, wynika z faktu, że ze względu na utratę m.in. możliwości potrącenia podatku od zakupów, zwolnienie podatkowe w systemie podatku od wartości dodanej wcale nie musi być korzystniejsze od opodatkowania. Zasadnicza jednak przyczyna stosowania zwolnień podmiotowych w podatku od wartości dodanej, jakim jest podatek od towarów i usług, jest nienajprostsza, w porównaniu z innymi rodzajami podatku obrotowego, procedura wymiaru i poboru podatku. Wymaga, bowiem ona prowadzenia dobrze udokumentowanej ewidencji, co może nastręczać spore trudności, zwłaszcza drobnym sprzedawcom towarów i usług i jest stosunkowo kosztowne.
Na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym zwolnieniem obligatoryjnym (z mocy samego prawa, bez potrzeby podejmowania jakichkolwiek starań ze strony podatników) objęto w roku 2003 podatników, u których wartość sprzedaży w rozumieniu art. 2 ust. 1 i 3 ustawy, a także wartość eksportu towarów i usług, nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty wyrażonej w złotych, odpowiadającej 10.000 EURO.
Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego sprawy, skarżący w dniu 14 sierpnia 1998 r. złożył oświadczenie o wyborze zwolnienia od podatku od towarów i usług VAT - 6, korzystając w następnych latach ze zwolnienia na mocy art. 14 ust. 1 pkt. 1 ustawy o VAT. Osiągniętym w roku 2000 przychodem w wysokości 57.942,-zł skarżący przekroczył kwotę uprawniającą do korzystania ze zwolnienia, określoną przez Ministra Finansów w § 1 Rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2000 r. w sprawie określenia kwoty uprawniającej do zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 115, poz. 112) na rok 2001 w wysokości 39.800 zł. Tak, więc, wobec utraty prawa do zwolnienia, skarżący z dniem 1 stycznia 2001 r. stał się czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług zobowiązanym do wypełnienia ciążących na nim obowiązków (złożenia zgłoszenia rejestracyjnego VAT - R, prowadzenie ewidencji zawierającej dane służące do prawidłowego sporządzenia deklaracji podatkowych, składania deklaracji podatkowych dla podatku od towarów i usług w ustalonym przez ustawodawcę terminie i trybie oraz obliczenia i wpłacenia podatku od towarów i usług).
Zasadnie w związku z powyższym organy podatkowe przywołały dyspozycję art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, zgodnie z którą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegał osiągnięty przez skarżącego obrót z tytułu świadczenia usług najmu w poszczególnych miesiącach 2002 i 2003 roku oraz w styczniu i lutym 2004. W ocenie Sądu organy podatkowe trafnie wywiodły, że w okresie objętym opodatkowaniem w niniejszej sprawie najem lokali użytkowych podlegał opodatkowaniu wg stawki 22%, stosownie do art. 18 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Sąd nie podziela również zarzutu naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej.
W swym orzecznictwie zarówno Naczelny Sąd Administracyjny jak i Sąd Najwyższy wypowiadał się przeciwko stosowaniu w sprawach podatkowych zasady in dubio pro fisco, stwierdzając, że wszelkie niejasności czy wątpliwości i rozbieżności, nie mogą w żadnej mierze być rozstrzygane na niekorzyść podatnika. Obowiązek wynikający z zasady praworządności jest przerzucony na organy podatkowe - organy podatkowe nie są związane podaną przez podatnika podstawą prawną wynikającą z określonego stanu faktycznego sprawy, ale mają obowiązek dochodzenia prawdy obiektywnej i działania na podstawie przepisów prawa; innymi słowy organ podatkowy ma obowiązek rozpoznać sprawę co do jej istoty, na podstawie obowiązującego w danym roku podatkowym prawa materialnego mającego zastosowanie w konkretnym stanie faktycznym. W rozpoznawanej sprawie zasada zaufania do organów państwa również nie została naruszona. Tym bardziej, że strona skarżąca uczestnicząc w toku postępowania mogła stwierdzić, że organ podatkowy ustalając zakres postępowania dowodowego, dopuszcza dowody, które zostały przez nią zaproponowane jak i wszystkie pozostałe a zmierzające do właściwego ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy.
Nie został w sprawie narzucony prymat interesu publicznego, w tym również poprzez zakres dopuszczonych dowodów w sprawie.
W ocenie Sądu bez znaczenia w niniejszej sprawie jest wydanie przez Dyrektora Izby Skarbowej decyzji kasacyjnej z dnia [ ...] Decyzja ta dotyczyła innych okresów rozliczeniowych tj. lipiec – grudzień 2001 r. Przedmiotem sprawy niniejszej jest natomiast decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń – grudzień 2002 i 2003 r. oraz styczeń i luty 2004 r. Na marginesie wskazać należy, że decyzja Dyrektora Izby Skarbowej rozstrzygająca w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec – grudzień 2001 r. `była przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który powołanym na wstępie wyrokiem z dnia [...] skargę oddalił.
Odnosząc się do przekazanych przy piśmie z dnia 13 września 2006 r. kserokopii dokumentów Sąd stwierdza, że z kserokopii tych wynika tyle tylko, że "Od niniejszego pisma wymierzono opłatę skarbową w kwocie (...), podstawa prawna wymiaru oraz pouczenie o środku zaskarżenia". Brak jest natomiast wskazania, jakiego rodzaju pisma ten wymiar dotyczy oraz, kto jest podmiotem tego wymiaru. W tych okolicznościach dokumenty te nie mogą być uznane za istotny dowód w sprawie.
Reasumując - Sąd nie stwierdza naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. a) ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Sąd nie stwierdza również naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania ani też innego naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 b) i c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Zdaniem Sądu, organy w zakresie wystarczającym dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy zebrały materiał dowodowy, który następnie, bez przekroczenia ustawowych granic poddały szczególnie wnikliwej analizie, wyciągając logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione wnioski.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, którego kognicja ustalona w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) ogranicza się do badania zaskarżonych decyzji pod względem ich legalności, a więc zgodności z powszechnie obowiązującym prawem materialnym i procesowym, nie stwierdzając naruszenia przy wydaniu zaskarżonej decyzji prawa mającego wpływ na wynik sprawy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 – ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) skargę oddalił.