I SA/Gd 185/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2005-01-12
NSApodatkoweŚredniawsa
egzekucja administracyjnazaległości podatkoweodpowiedzialność osób trzecichzarzuty w postępowaniu egzekucyjnymkontrola decyzji podatkowychostateczność decyzjitytuł wykonawczybezskuteczność egzekucjipodatek od towarów i usług

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę E.Ż. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy decyzję o odpowiedzialności podatkowej za zaległości spółki, uznając, że postępowanie egzekucyjne nie jest płaszczyzną do kwestionowania ostatecznych decyzji podatkowych.

Skarga E.Ż. dotyczyła postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującego w mocy decyzję o odpowiedzialności podatkowej za zaległości spółki "A". Skarżąca zarzucała błąd co do osoby zobowiązanego oraz bezskuteczność egzekucji z majątku spółki. Sąd uznał, że postępowanie egzekucyjne nie służy kontroli ostatecznych decyzji podatkowych, a zarzut błędu co do osoby zobowiązanego dotyczy kontroli formalnej, a nie merytorycznej zasadności tytułu wykonawczego. Egzekucja z majątku osoby trzeciej była dopuszczalna z uwagi na bezskuteczność egzekucji z majątku spółki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę E.Ż. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, które utrzymało w mocy decyzję o odpowiedzialności podatkowej skarżącej za zaległości spółki "A" w podatku od towarów i usług. Skarżąca podnosiła zarzut błędu co do osoby zobowiązanego, twierdząc, że od 2000 roku nie jest członkiem zarządu spółki, oraz zarzucała organowi egzekucyjnemu prowadzenie postępowania bez wykazania bezskuteczności egzekucji z majątku spółki. Sąd podkreślił, że postępowanie egzekucyjne nie jest miejscem do kwestionowania ostatecznych decyzji podatkowych, a kontrola decyzji podatkowych odbywa się na etapie postępowania wymiarowego lub w trybach nadzwyczajnych. Zarzut błędu co do osoby zobowiązanego dotyczy jedynie formalnej tożsamości, a nie merytorycznej zasadności tytułu wykonawczego. Sąd wskazał, że egzekucja z majątku osoby trzeciej była dopuszczalna na podstawie art. 108 § 4 Ordynacji podatkowej, ponieważ egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna. W związku z tym skarga została oddalona jako niezasadna.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie egzekucyjne nie jest płaszczyzną do kontroli decyzji podatkowych ani do ustalania, kto jest podatnikiem. Kontrola merytoryczna decyzji podatkowych odbywa się na etapie postępowania wymiarowego lub w trybach nadzwyczajnych.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że postępowanie egzekucyjne służy wykonaniu ostatecznych decyzji, a nie ich merytorycznej kontroli. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, w tym błąd co do osoby zobowiązanego, dotyczą kontroli formalnej tożsamości, a nie zasadności tytułu wykonawczego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

o.p. art. 108 § § 4

Ordynacja podatkowa

Egzekucja zobowiązania wynikająca z decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej może być wszczęta, gdy egzekucja z majątku podatnika okazała się bezskuteczna.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 33 § pkt 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 34 § § 1 i 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 29 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny nie może badać zasadności i wymagalności tytułu wykonawczego.

p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 116

Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie egzekucyjne nie jest płaszczyzną do kontroli ostatecznych decyzji podatkowych. Zarzut błędu co do osoby zobowiązanego dotyczy kontroli formalnej, a nie merytorycznej zasadności tytułu wykonawczego. Egzekucja z majątku osoby trzeciej jest dopuszczalna, gdy egzekucja z majątku podatnika okazała się bezskuteczna.

Odrzucone argumenty

Zarzut błędu co do osoby zobowiązanego powinien prowadzić do ustalenia, kto jest podatnikiem. Egzekucja była niedopuszczalna, ponieważ nie wykazano bezskuteczności egzekucji z majątku spółki.

Godne uwagi sformułowania

postępowanie egzekucyjne nie może być jeszcze jedną płaszczyzną, na której dokonuje się kontroli decyzji podatkowych Na tym etapie nieskuteczne jest żądanie stwierdzenia nieistnienia obowiązku podatkowego w stosunku do strony skarżącej, kiedy to wydane decyzje stały się ostateczne zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, podnoszący błąd co do osoby zobowiązanego, nie może zmierzać w kierunku ustalenia, kto jest podatnikiem, byłoby to bowiem badanie zasadności i wymagalności tytułu wykonawczego.

Skład orzekający

Ewa Kwarcińska

przewodniczący

Alicja Stępień

sprawozdawca

Halina Adamczewska-Wasilewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności egzekucji z majątku osoby trzeciej po bezskutecznej egzekucji z majątku spółki oraz ograniczenia kontroli decyzji podatkowych w postępowaniu egzekucyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej za zaległości spółki oraz interpretacji przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady dotyczące granic postępowania egzekucyjnego i możliwości kwestionowania decyzji podatkowych, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Egzekucja z majątku osoby trzeciej – kiedy jest możliwa?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 185/04 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2005-01-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-04-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alicja Stępień /sprawozdawca/
Ewa Kwarcińska /przewodniczący/
Halina Adamczewska-Wasilewicz
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Kwarcińska sędzia NSA Alicja Stępień (spr.) sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Protokolant – Zuzanna Baca po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi E.Ż. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 6 lutego 2004 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
I SA/Gd 185/04
U z a s a d n i e n i e
Organ egzekucyjny Urzędu Skarbowego prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku K.Ż. (na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...], [...] i [...]) i E.Ż. (na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...], [...] i [...]) obejmujących zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące wrzesień, listopad i grudzień 2000 r. Spółki "A". Pismem z dnia 3.01.2003 r. zobowiązani zwrócili się z wnioskami o "wstrzymanie egzekucji i naliczania odsetek oraz umorzenie wobec nich kwoty w całości".
Organ egzekucyjny Urzędu Skarbowego potraktował pismo jako zarzuty wniesione w postępowaniu egzekucyjnym na podstawie art. 33 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W przedmiotowej sprawie w trybie art. 34 § 1 i 2 ustawy wierzyciel postanowieniem nr [...] z dnia 28.01.2003 r. wyraził swoje stanowisko w zakresie zgłoszonych zarzutów.
Pismem z dnia 10.02.2003 r. zobowiązani złożyli na postanowienie zażalenie do Izby Skarbowej. Organ nadzoru postanowieniem nr [...] z dnia 28.03.2003 r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji albowiem rozstrzygnięcie wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.
Pismem nr DE/1/720/03 z dnia 17.04.2003 r. organ egzekucyjny Urzędu Skarbowego wezwał E.Ż. do sprecyzowania żądań i wypowiedzenia się w jakim trybie mają one zostać rozpatrzone. Zobowiązana pismem z dnia 19.05.2003 r. potwierdziła wniesienie zarzutu – błędu co do osoby zobowiązanego.
Postanowieniem nr [...] z dnia 10.06.2003 r. działając w oparciu o art. 34 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wierzyciel – Urząd Skarbowy wydał rozstrzygnięcie, w którym potwierdził, iż organ podatkowy może dochodzić zaległych należności. Pismem z dnia 25.06.2003 r. (uzupełnionym pismem z dnia 8.07.2003 r.) E.Ż. złożyła na wym. postanowienie zażalenie. Postanowieniem nr [...] z dnia 25.08.2003 r. Izba Skarbowa utrzymała w mocy postanowienie Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia 10.06.2003 r.
Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem nr [...] z dnia 18.11.2003 r. uznał zarzuty wniesione przez zobowiązaną pismem z dnia 3.01.2003 r. za bezpodstawne.
Zobowiązana E.Ż., nie zgadzając się z postanowieniem, pismem z dnia 25.11.2003 r. wniosła do Dyrektora Izby Skarbowej zażalenie, żądając jego uchylenia i uwzględnienia zarzutów. W zażaleniu zobowiązana podniosła, iż podtrzymuje swoje stanowisko.
Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpoznaniu sprawy w postępowaniu zażaleniowym, postanowieniem nr [...] z dnia 6.02.2004 r., postanowienie organu egzekucyjnego utrzymał w mocy i zażalenie oddalił.
E.Ż., pismem z dnia 9.03.2004 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej nr [...] z dnia 6.02.2004 r., żądając jego uchylenia. W uzasadnieniu wniesionej skargi strona skarżąca stwierdza, iż od 31 grudnia 2000 roku nie jest członkiem zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "A" i że nie ma wpływu na to, że nowy zarząd nie dokonał w pełni formalności rejestrowych spółki. Odnośnie postępowania egzekucyjnego skarżąca zarzuca organowi egzekucyjnemu wdrożenie postępowania podczas gdy Urząd Skarbowy nie wykazał, że egzekucja z majątku spółki jest bezskuteczna.
Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał stanowisko zajęte w przedmiotowej sprawie, że zaskarżone postanowienie z dnia 6.02.2004 r. oraz poprzedzające je postanowienie organu egzekucyjnego Urzędu Skarbowego z dnia 18.11.2003 r. nie naruszają obowiązujących przepisów prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie rozważań należy poczynić tego rodzaju zastrzeżenie, iż postępowanie egzekucyjne nie może być jeszcze jedną płaszczyzną, na której dokonuje się kontroli decyzji podatkowych. Postępowanie podatkowe można podzielić na kolejne swoiste etapy takie, jak postępowanie wyjaśniające, postępowanie wymiarowe i postępowanie wykonawcze. Na każdym z tych etapów podatnikowi przysługują środki zaskarżenia, czy to zażalenie, czy to odwołanie.
W postępowaniu wymiarowym mogą wystąpić decyzje rodzące zobowiązanie podatkowe lub decyzje korygujące wykonanie przez podatnika zobowiązania podatkowego powstałego z mocy prawa albo określające wysokość tego zobowiązania. Jedno, co łączy te decyzje, to prawo złożenia odwołania na wypadek, gdy podatnik przekonany jest, że zobowiązanie podatkowe nie istnieje w ogóle lub w części. Jest to jedyna płaszczyzna (pomijając postępowania nadzwyczajne), na której dokonuje się kontroli decyzji w administracyjnym toku instancyjnym.
Postępowanie wykonawcze zmierza do wyegzekwowania podatku wynikającego z decyzji (lub zeznania) poprzez jego zapłatę lub ściągnięcie w trybie postępowania egzekucyjnego. Na tym etapie nieskuteczne jest żądanie stwierdzenia nieistnienia obowiązku podatkowego w stosunku do strony skarżącej, kiedy to wydane decyzje stały się ostateczne. Decyzja staje się ostateczna wówczas, gdy nie złożono od niej odwołania albo gdy wydano decyzję odwoławczą. Decyzje ostateczne mogą być wzruszane w nadzwyczajnych trybach przewidzianych przepisami Ordynacji podatkowej.
Podstawą wystawienia tytułów wykonawczych była decyzja Urzędu Skarbowego z dnia 8.11.2002 r. Stroną postępowania prowadzonego w trybie art. 116 ustawy Ordynacja podatkowa była strona skarżąca, która została również wskazana w tytułach wykonawczych – jako podmiot zobowiązany (tj. osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie ciążącego na niej obowiązku o charakterze pieniężnym).
W tym przypadku zachodzi więc tożsamość podmiotu wskazanego w decyzji z dnia 8.11.2002r. będącej podstawą wystawienia tytułów wykonawczych z podmiotem wskazanym jako zobowiązany w części "A" tytułów wykonawczych. Ostateczna decyzja Izby Skarbowej z dnia 18.04.2003 r. nie zmieniła zakresu odpowiedzialności strony za zaległości podatkowe "A" sp. z o.o. Uchyliła jedynie decyzję organu podatkowego pierwszej instancji w części dotyczącej podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2000 r.
Należy pamiętać, że zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, podnoszący błąd co do osoby zobowiązanego, nie może zmierzać w kierunku ustalenia, kto jest podatnikiem podatku, byłoby to bowiem badanie zasadności i wymagalności tytułu wykonawczego. Tego rodzaju merytoryczna kontrola tytułu wykonawczego przez organ egzekucyjny jak wskazano wyżej jest niedopuszczalna z mocy art. 29 § 1 ustawy. Zarzut błędu co do osoby zobowiązanego dotyczy kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję.
Zgodnie z art. 108 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa, egzekucja zobowiązania wynikająca z decyzji o odpowiedzialności podatkowej "osoby trzeciej" mogła być wszczęta, ponieważ egzekucja z majątku podatnika ("A" spółka z o.o.) okazała się bezskuteczna. Strona zobowiązana została również poinformowana, iż orzeczenie odpowiedzialności konkretnej "osoby trzeciej" nie uwalnia od odpowiedzialności dłużnika głównego.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W tej sytuacji orzeczono o oddaleniu skargi jako niezasadnej (art. 151 ustawy o p.s.a.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI