I SA/Gd 179/02

I SA/Gd 179/02 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2005-04-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-01-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alicja Stępień /przewodniczący/
Sławomir Kozik /sprawozdawca/
Tomasz Kolanowski
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Alicja Stępień Sędziowie: WSA Tomasz Kolanowski NSA Sławomir Kozik /spr./ Protokolant: Agnieszka Zalewska po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A spółka z o.o. w G. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 4 grudnia 2001 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad 2000 r. I Uchyla zaskarżoną decyzję; II Orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; III Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 300,- zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Urząd Skarbowy decyzją z dnia 6 września 2001 r. określił dla A spółka z o.o. w G. w podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 2000 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu w kwocie 98.925,00 zł, zaległość podatkową w kwocie 8.579,00 zł oraz odsetki w kwocie 2.393,80 zł, oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w kwocie 2.573,00 zł.
Urząd Skarbowy ustalił, że w październiku 2000 r. A spółka z o.o. wystawiła faktury VAT na dostawę mebli dla B w G., zaewidencjonowała w rejestrze sprzedaży za miesiąc październik 2000 r. i ujęła w deklaracji VAT-7 kwoty podatku należnego z tych faktur na łączną kwotę podatku VAT 8.579,- zł. W wyniku błędów w ww. fakturach (brak określenia sp. z o.o., inny nabywca, błędny nr NIP), kontrahent podatnika firma B w dniu 2.11.2000 r. zwrócił j e do wystawcy.
Spółka z o.o. A ponownie wystawiła faktury VAT dotyczące tej samej sprzedaży, zaewidencjonowała w rejestrze sprzedaży i ujęła w rozliczeniu deklaracji VAT-7 za miesiąc listopad 2000 r. Jednocześnie błędne faktury ujęła w "rejestrze sprzedaży krajowej – korekty" i bezpodstawnie dokonała obniżenia podatku należnego za listopad w kwocie 8.579.15 zł.
A spółka z o.o. w G. w odwołaniu od powyższej decyzji wniosła o jej uchylenie w całości i zarzuciła naruszenie przez organ podatkowy przepisów prawa materialnego - art. 15 ust. 1 i 2, art. 32 i art. 33 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 z późn.zm.) oraz przepisów postępowania - art. 120 i art. 122 ordynacji podatkowej.
Izba Skarbowa decyzją z dnia 4 grudnia 2001 r. utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy i wskazała, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym opodatkowaniu podlega sprzedaż towarów i świadczenia usług. Podstawą opodatkowania zaś jest obrót, stanowiący w rozumieniu art. 15 ust. 1 ww. ustawy kwotę należną z tytułu sprzedaży towarów i usług, pomniejszoną o kwotę podatku.
Organ odwoławczy przedstawił, że fatura VAT zgodnie z art. 32 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym jest podstawowym dokumentem obrazującym dokonanie czynności opodatkowanej podatkiem od towarów i usług i wiążą się z jej wystawieniem określone skutki prawnopodatkowe.
Organ drugiej instancji wskazał, że w dniu 30 października 2000 r. podatniczka wystawiła faktury o nr [...], którymi udokumentowano sprzedaż w październiku. Stosownie do art. 6 ust. 4 ustawy o VAT wystawienie w/w faktur spowodowało, iż w październiku powstał obowiązek podatkowy.
Organ ten wskazał również, że pismo Ministra Fininansów z dnia 8 czerwca 1996 r. nr [...] dopuszcza możliwość "anulowania" faktur, jednakże w przypadku gdy nie doszło do realizacji umowy sprzedaży, co w okolicznościach rozpatrywanej sprawy nie miało miejsca, ponieważ jak wynika z materiału dowodowego transakcja sprzedaży została zrealizowana w miesiącu październiku 2000 r. tj. wystawiono faktury i wydano towar.
Izba Skarbowa podkreśliła, że w niniejszej sprawie sprzedaż towaru przez stronę oraz wydanie tego towaru nastąpiło w miesiącu październiku 2000 r. i rozliczenia tej sprzedaży dokonano w deklaracji VAT-7 za tenże miesiąc, jednakże zdaniem tego organu zgodnie z ustawą o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, jeżeli w również listopadzie 2001 r. wystawiono faktury na ww. towar, to na ich podstawie obowiązek podatkowy powstał w listopadzie. Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że faktury z listopada nie odzwierciedlają stanu faktycznego, jednakże wykazany podatek VAT w ponownie wystawionych fakturach dotyczących tej samej sprzedaży podlega wpłacie do budżetu z mocy zapisu art. 33 ust. 1 ustawy o VAT. Art. 33 ust. l tej ustawy stanowi, że w przypadku, gdy osoba prawna, jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku jest obowiązana do jego zapłaty także, wówczas, gdy dana sprzedaż nie była objęta obowiązkiem podatkowym albo została zwolniona od podatku. Zdaniem Izby Skarbowej zapisu art. 33 ust. 1 ustawy o VAT nie można łączyć z innymi artykułami ustawy, bowiem jest to przepis specyficzny funkcjonujący niezależnie od pozostałych zapisów, określający szczególny, sankcyjny przypadek powstania obowiązku podatkowego już w efekcie samego wystawienia faktury z wykazaną kwotą podatku należnego.
A spółka z o.o. w G. w skardze na decyzję Izby Skarbowej z dnia 4 grudnia 2001 r. wniosła o uchylenie tej decyzji Izby Skarbowej w całości. Decyzji tej skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 15 ust l i 2 ustawy o VAT.
W ocenie skarżacej spółki wbrew stanowisku organów podatkowych, faktury wystawione w październiku 2000 r. i zwrócone spółce zawierały błędy, które nie dotyczyły przypadków o których mowa w § 43 i 44 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. Dlatego też zdaniem strony, wbrew twierdzeniom Izby Skarbowej, nie można było skorygować błędów poprzez wystawienie faktur korygujących, lecz należało w oparciu o pismo Ministra Finansów z dnia 8 czerwca 1996 r. nr [...] faktury te anulować i w miejsce anulowanych wystawić nowe. Skarżąca spółka zarzuciła, że kwestionując prawo do anulowania faktur, naruszono art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT przez to, że zdublowano obrót do opodatkowania. Zdaniem skarżącej spółki opodatkowanie obrotu, którego nie było stanowi bezspornie naruszenie z art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o podatku VAT.
Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę wniosła o oddalenie skargi.
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn.zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga A spółka z o.o. w G. jest uzasadniona, albowiem zaskarżona decyzja Izby Skarbowej rozstrzygająca o zobowiązaniu strony skarżącej w podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 2000 r. wydana została z naruszeniem zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania.
Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Izby Skarbowej Sąd stwierdza, że narusza ona prawo, w szczególności przepisy postępowania - art. 120, 122 ordynacji podatkowej, w takim zakresie, że mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Doszło również w sprawie niniejszej do naruszenia przepisów prawa materialnego art. 33 ust. 1 z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. z 1993, Nr 11, poz. 50 z późn.zm.).
Przede wszystkim nie zasługuje na aprobatę wykładania art. 33 ww. ustawy o podatku VAT, jaką zaprezentowały organy podatkowe obu instancji. Brak jest bowiem jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że przedmiotowe faktury z dnia 2 listopada 2000 r., wystawione zostały w warunkach określonych w art. 33 ww. ustawy. Faktury te nie spełniają tych warunków z tej przyczyny, że nie miała miejsca sprzedaż w nich opisana. Sama Izba Skarbowa stanowczo wskazuje w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że faktury z 2 listopada 2000 r. nie odzwierciedlają stanu faktycznego, bowiem nie zaszła sprzedaż w nich opisana.
W ocenie Sądu skoro w istocie nie miała miejsca sprzedaż opisana w przedmiotwych fakturach z 2 listopada 2000 r., to tym samym faktury te nie mogłyby być uznane za podlegające normie wynikającej z art. 33 ust. 1 ww. ustawy.
Mieć bowiem należy na uwadze, że już tylko samo wystawienie faktury z wykazną kwotą podatku nie zawsze powoduje, że podatnik zobowiązany jest do jego zapłaty, lecz tylko wówczas, gdy owa sprzedaż realnie miała miejsce i ww. obowiązek zachodzi nawet wtedy, gdy ta realnie dokonana sprzedaż nie była objęta obowiązkiem podatkowym lub też została od niego zwolniona.
Organy podatkowe obu instancji wbrew normie wynikającej z art. 33 ust. 1 ww ustawy uznały, że przedmiotowe faktury stanowią podstawę do obciążenia strony skarżącej podatkiem w nich wykazanym.
Wykładnia art. 33 ust. 1 ww ustawy została jednoznacznie ustalona w orzecznictwie sądowym. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 10 lipca 2002 r. w sprawie RN 136/01 wskazał, że "Wystawienie faktury bez związku ze sprzedażą nie powoduje obowiązku podatkowego na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia .1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym." Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 22 kwietnia 1002 r. FPS 2/02 wskazał, że "Przepis art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, póz. 50 ze zm.) nie ma zastosowania w sytuacji, gdy wystawiona faktura z wykazanym w niej podatkiem nie odzwierciedla rzeczywistej sprzedaży." Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w wyroku z dnia 9 listopada 2001 r. w sprawie I SA/Gd 136/99 stwierdził, że "Przepis art. 33 ust. 1 ustawy o VAT ma zastosowanie wyłącznie w przypadku, gdy faktura dokumentuje rzeczywistą transakcję sprzedaży (opodatkowanej, zwolnionej, niepodlegającej opodatkowaniu). Natomiast samo wystawienie faktury, która nie dokumentuje żadnej transakcji sprzedaży (...), nie powoduje obowiązku zapłaty podatku wykazanego w takiej fakturze. Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie w wyroku z dnia 13 października 2004 r. w sprawie III SA 2419/03 stwierdził, że "Jeżeli faktura lub rachunek uproszczony nie dokumentuje sprzedaży, w rozumieniu art. 2 ustawy z 8.1.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, to w myśl art. 33 ustawy nie ma obowiązku zapłaty podatku."
Zatem w ocenie Sądu uznać należało, że w takim wypadku jak w sprawie niniejszej, nie można zastosować wobec strony skarżącej w zakresie przedmiotowych faktur z dnia 2 listopada 2000 r. unormowania wynikającego z art. 33 ust. 1 ww. ustawy na podstawie warunków, których ustawodawca nie przewidywał.
Z uwagi powyższe na mocy art. 145 § 1 pkt 1 ppkt a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku. Orzeczenie w pkt. II oparto na art. 152 ww. ustawy, a rozstrzygnięcie o kosztach uzasadnia dyspozycja art. 200 w zw. z art. 209 tej ustawy.