I SA/Gd 178/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2022-07-19
NSApodatkoweŚredniawsa
egzekucja administracyjnazarzutyniedopuszczalność zarzutówprzedawnieniezobowiązanie podatkoweVATpostępowanie egzekucyjneprawo podatkowesąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, utrzymujące w mocy postanowienie o niedopuszczalności zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej dotyczących nieistnienia obowiązku podatkowego z uwagi na jego przedawnienie.

Skarżący P. Z. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie o niedopuszczalności zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej dotyczących nieistnienia obowiązku podatkowego. Zarzut ten opierał się na przedawnieniu zobowiązań z tytułu VAT za okres od lutego do sierpnia 2014 r. WSA w Gdańsku oddalił skargę, uznając, że kwestia przedawnienia była już przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, co zgodnie z art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a. czyni zarzut niedopuszczalnym. Sąd podkreślił zasadę niekonkurencyjności środków prawnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę P. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o stwierdzeniu niedopuszczalności zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Zarzuty te dotyczyły nieistnienia obowiązku podatkowego (przedawnienie) oraz braku wymagalności obowiązku. Sąd skupił się na zarzucie nieistnienia obowiązku, uznając go za niedopuszczalny na podstawie art. 34 § 2 pkt 3 lit. a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Uzasadnienie opierało się na fakcie, że kwestia przedawnienia zobowiązań podatkowych z tytułu VAT za okres od lutego do sierpnia 2014 r. była już rozpatrzona w ostatecznej decyzji Dyrektora IAS z dnia 22 kwietnia 2021 r., a także w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 19 stycznia 2022 r. (sygn. akt I SA/Gd 937/21), który oddalił skargę na tę decyzję. Sąd podkreślił, że zasada niekonkurencyjności środków prawnych wyklucza ponowne badanie kwestii już rozstrzygniętych w odrębnych postępowaniach. Sąd zauważył również, że postanowienie dotyczące zarzutu braku wymagalności obowiązku nie było przedmiotem tej sprawy. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut nieistnienia obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym jest niedopuszczalny, jeżeli był lub jest przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym, zgodnie z art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kwestia przedawnienia zobowiązania podatkowego została już rozstrzygnięta w ostatecznej decyzji Dyrektora IAS oraz w wyroku WSA, co czyni zarzut niedopuszczalnym na podstawie zasady niekonkurencyjności środków prawnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.p.e.a. art. 34 § § 2 pkt 3 lit. a

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ wydaje postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności zarzutu, jeżeli zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 33 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 1 i 6

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.t.u. art. 108 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

O.p. art. 70 § § 1, 6 i 7

Ustawa – Ordynacja podatkowa

O.p. art. 239e

Ustawa – Ordynacja podatkowa

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 3

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, b i c

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kwestia przedawnienia zobowiązania podatkowego była już przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym i sądowym, co czyni zarzut niedopuszczalnym na podstawie art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a.

Odrzucone argumenty

Zarzut niedopuszczalności zarzutu braku wymagalności obowiązku, gdyż kwestia ta nie została rozpatrzona w odrębnym postępowaniu podatkowym i organ błędnie skupił się na zarzucie przedawnienia.

Godne uwagi sformułowania

zasada niekonkurencyjności środków prawnych organ egzekucyjny nie może wkraczać w kompetencję organu administracji publicznej weryfikacja decyzji ostatecznych w postępowaniu egzekucyjnym jest bezwzględnie niedopuszczalna

Skład orzekający

Małgorzata Gorzeń

przewodniczący

Marek Kraus

sprawozdawca

Elżbieta Rischka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 34 § 2 pkt 3 lit. a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w kontekście niedopuszczalności zarzutów egzekucyjnych, gdy kwestia przedawnienia była już rozstrzygana w postępowaniu podatkowym lub sądowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy zarzut przedawnienia był już przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu podatkowym lub sądowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania egzekucyjnego – niedopuszczalności zarzutów, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego i administracyjnego. Wyjaśnia granice kontroli sądowej w kontekście zasady trwałości decyzji ostatecznych.

Kiedy zarzut przedawnienia w egzekucji administracyjnej staje się niedopuszczalny? Wyjaśnienie WSA w Gdańsku.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 178/22 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2022-07-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-02-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Elżbieta Rischka
Małgorzata Gorzeń /przewodniczący/
Marek Kraus /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 1415/22 - Wyrok NSA z 2024-10-02
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1427
art. 34
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Rischka Sędzia WSA Marek Kraus (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 lipca 2022 r. sprawy ze skargi P. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 22 listopada 2021 r., nr 2201-IEW.720.28.2021.2.MP w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oddala skargę.
Uzasadnienie
1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 listopada 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej jako "Dyrektor IAS" lub "organ drugiej instancji"), po rozpatrzeniu zażalenia P. Z. (dalej jako "Skarżący") na postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni (dalej jako "Naczelnik US" lub "organ pierwszej instancji") z dnia 15 września 2021 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie w części dotyczącej niedopuszczalności zarzutu nieistnienia obowiązku.
2. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy:
2.1. Naczelnik US, na podstawie decyzji Dyrektora IAS z dnia 22 kwietnia 2021 r., wystawił tytuły wykonawcze obejmujące zaległości Skarżącego w podatku od towarów i usług, wynikające z art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r., nr 177 poz. 1054 ze zm., dalej jako "u.p.t.u.") za okres od lutego do sierpnia 2014 r. Ww. zaległości były uprzednio przedmiotem postępowania zabezpieczającego, przeprowadzonego na podstawie zarządzeń zabezpieczeń Naczelnika US, więc Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni – któremu przekazano ww. tytuły wykonawcze jako organowi właściwemu do prowadzenia egzekucji administracyjnej zgodnie z miejscem zamieszkania Skarżącego – dokonał przekształcenia zajęć zabezpieczających w zajęcia egzekucyjne z dniem 31 maja 2021 r., jednocześnie przesyłając odpis tytułów wykonawczych zobowiązanemu.
Pismem z dnia 15 lipca 2021 r., sprecyzowanym pismem z dnia 16 sierpnia 2021 r., Skarżący zgłosił m.in. zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, powołując się na treść art. 33 § 1 w zw. z art. 33 § 2 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm., dalej jako "u.p.e.a."), tj. nieistnienie obowiązku bądź brak wymagalności obowiązku. Uzasadniając zarzuty Skarżący podniósł, że zobowiązania będące przedmiotem postępowania przedawniły się z dniem 31 grudnia 2019 r., co stanowi przedmiot postępowań sądowo-administracyjnych, wszczętych ze skargi na decyzję Dyrektora IAS z dnia 22 kwietnia 2021 r. Odnośnie natomiast co do zarzutu braku wymagalności obowiązku Skarżący wskazał, że ww. zobowiązania nie zostały prawomocnie orzeczone, a w skargach na decyzje określające zobowiązania podatkowe zostały złożone wnioski o wstrzymanie ich wykonania.
2.2. Postanowieniem z dnia 15 września 2021 r. Naczelnik US stwierdził niedopuszczalność zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie powołanych tytułów wykonawczych, zgłoszonych w oparciu o art. 33 § 1 w zw. z art. 33 § 2 pkt 1 i 6 lit. c ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. nieistnienie obowiązku bądź brak wymagalności obowiązku.
W uzasadnieniu ww. postanowienia organ pierwszej instancji powołał treść art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a., wskazując, że podnoszona przez Skarżącego kwestia przedawnienia zobowiązań podatkowych, będących przedmiotem postępowania egzekucyjnego, została rozpatrzona w postępowaniu odwoławczym od decyzji Naczelnika US z dnia 27 lutego 2020 r., określającej podatnikowi zobowiązanie w podatku od towarów i usług na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u. za okres od lutego do sierpnia 2014 r. Dyrektor IAS w decyzji z dnia 22 kwietnia 2021 r. wskazał bowiem, że bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych Skarżącego za poszczególne miesiące od lutego do sierpnia 2014 r. został skutecznie zawieszony z dniem 28 listopada 2017 r. w związku ze wszczęciem postępowania o przestępstwo skarbowe, o którym podatnik został powiadomiony. Jednocześnie organ w uzasadnieniu ww. decyzji wskazał, że brak informacji, by postępowanie to zostało prawomocnie zakończone, i uznał, że zarzut i argumenty podatnika dotyczące naruszenia art. 70 § 1, 6 i 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm., dalej jako "O.p.") były bezzasadne. Organ pierwszej instancji dodatkowo zauważył, że zarzut przedawnienia został podniesiony przez Skarżącego też w skardze do WSA w Gdańsku na ww. decyzję Dyrektora IAS, złożonej wraz z wnioskiem o wstrzymanie jej wykonania. Przesłanka stwierdzenia niedopuszczalności zarzutu została zatem w ocenie Naczelnika US spełniona.
Końcowo w związku z kwestionowaniem przez Skarżącego wymagalności obowiązku organ wskazał, że zobowiązania podatkowe wynikające z decyzji Dyrektora IAS z dnia 22 kwietnia 2021 r., będącej decyzją ostateczną, podlegają wykonaniu w trybie art. 239e O.p. WSA w Gdańsku postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 937/21, odmówił bowiem Skarżącemu wstrzymania wykonania ww. decyzji.
2.3. Postanowieniem z dnia 22 listopada 2021 r., na skutek rozpoznania zażalenia Skarżącego od ww. postanowienia organu pierwszej instancji, Dyrektor IAS utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie w części dotyczącej niedopuszczalności zarzutu nieistnienia obowiązku.
W uzasadnieniu ww. postanowienia organ drugiej instancji wskazał, że Naczelnik US słusznie zauważył, że podnoszona przez Skarżącego kwestia przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście zarzutu nieistnienia obowiązku była przedmiotem odrębnego postępowania podatkowego. Okoliczność, na której Skarżący opiera zarzut, została rozpatrzona w postępowaniu odwoławczym od decyzji Naczelnika US z dnia 27 lutego 2020 r. – Dyrektor IAS w uzasadnieniu decyzji z dnia 22 kwietnia 2021 r. wskazał, że uwzględniając ustalone okoliczności faktyczne i prawne bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych Skarżącego za poszczególne miesiące od lutego do sierpnia 2014 r. "został skutecznie zawieszony z dniem 28 listopada 2017 roku z uwagi na wszczęcie w tym dniu postępowania o przestępstwo skarbowe, o którym Podatnik został powiadomiony w dniu 26 września 2018 roku (Pełnomocnik w dniu 1 listopada 2018 roku); brak informacji, aby przedmiotowe postępowanie zostało prawomocnie zakończone". Tym samym organ stwierdził, że okoliczność, na podstawie której Skarżący sformułował zarzut braku obowiązku, była przedmiotem odrębnego postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją. Jednocześnie Dyrektor IAS uznał, że kwestia przedawnienia ww. zobowiązań będzie też przedmiotem postępowania przed sądem administracyjnym w związku ze złożoną przez Skarżącego skargą. W związku z tym podzielił stanowisko organu pierwszej instancji i uznał zarzuty i argumenty zawarte w zażaleniu Skarżącego za bezzasadne.
Odnosząc się natomiast do zarzutu braku wymagalności obowiązku organ drugiej instancji wskazał, że wydane zostanie odrębne postanowienie.
3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżący zaskarżył ww. postanowienie Dyrektora IAS w całości, zarzucając mu naruszenia art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a. poprzez stwierdzenie niedopuszczalności zarzutów złożonych przez Skarżącego, pomimo że nie zaistniały przesłanki stwierdzenia ich niedopuszczalności, w szczególności w zakresie drugiego zarzutu, który nie został formalnie rozpatrzony przez organy podatkowe (zarzut braku wymagalności obowiązku wskutek złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania).
W związku z powyższym Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia organu drugiej instancji, uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia organu pierwszej instancji i zasądzenie od Dyrektora IAS na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że nie wiadomo, na jakiej podstawie prawnej organ drugiej instancji uznał za niedopuszczalny zarzut w zakresie braku prawomocności i wymagalności, gdyż kwestia ta nie była przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, co oznacza, że podana przez organ podstawa – art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a. jest nieprawidłowa. Organ drugiej instancji w ocenie Skarżącego błędnie skupił się na zarzucie przedawnienia, nie podjął zaś żadnej analizy w sprawie braku wymagalności wskutek złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Tymczasem postanowienie WSA w Gdańsku odmawiające wstrzymania zaskarżonej decyzji ostatecznej jest nieprawomocne, ponieważ Skarżący złożył od niego zażalenie do NSA. Ponadto Skarżący podniósł, że okoliczność, że zarzut przedawnienia był już przedmiotem rozpatrzenia, nie oznacza automatycznie stwierdzenia niedopuszczalności tego zarzutu, ani tym bardziej innych zarzutów. Okoliczność taka mogłaby zdaniem Skarżącego być podstawą stwierdzenia niedopuszczalności tylko tego jednego zarzutu, i tylko wtedy, gdyby zarzut ten był w pełni merytorycznie rozpoznany w innym postępowaniu, co nie miało miejsca.
4. W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
5.1. Skarga jest niezasadna.
5.2. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
W wyniku takiej kontroli postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Ponadto, w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Dyrektora IAS utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika US z dnia 15 września 2021 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, co na podstawie powołanego art. 119 pkt 3 p.p.s.a. pozwoliło na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.
5.3. Spór w niniejszej sprawie dotyczy oceny prawidłowości uznania przez organy, że podniesiony przez Skarżącego zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, tj. zarzut nieistnienia obowiązku, jest niedopuszczalny.
Na wstępie należy wyjaśnić, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym przed niezasadnym bądź niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem egzekucji administracyjnej. Zarzuty te, zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie siedmiu dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. Przesłanki, które stanowią podstawę wniesienia zarzutów, enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., przy czym zgodnie z art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest nieistnienie obowiązku. Procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują natomiast przepisy art. 34 u.p.e.a. Zarzuty zgłaszane są organowi egzekucyjnemu i do tego organu należy rozstrzygnięcie o zasadności bądź bezzasadności czy też niedopuszczalności zarzutów. Zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej są sformalizowanym środkiem prawnym, a ich skuteczne wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do rozpoznania sprawy i wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne.
Zgodnie z art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a. wierzyciel wydaje postanowienie, w którym stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym.
Należy zauważyć, że zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej jest środkiem obrony przed egzekucją, niekonkurencyjnym w stosunku do środków prawnych przysługujących zobowiązanemu w ramach odrębnych postępowań: podatkowego, administracyjnego lub sądowego. Nie ma bowiem powodów, dla których ta sama kwestia miałaby być przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu jurysdykcyjnym, a następnie ponownie – w ramach zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej (por. P. M. Przybysz [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2021, art. 34; wyrok NSA z dnia 30 listopada 2021 r., sygn. akt III FSK 674/21; wszystkie przywołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Organ egzekucyjny nie może wkraczać w kompetencję organu administracji publicznej, który w postępowaniu rozpoznawczym (jurysdykcyjnym) w sposób władczy rozstrzygnął o prawach i obowiązkach strony, wynikających z przepisów prawa materialnego. Innymi słowy, na etapie postępowania egzekucyjnego nie jest możliwe wprowadzanie zmian w tej materii, która jednoznacznie została rozstrzygnięta w decyzji podatkowej, kończącej postępowanie rozpoznawcze. Weryfikacja decyzji ostatecznych w postępowaniu egzekucyjnym jest bezwzględnie niedopuszczalna, gdyż na jej przeszkodzie stoi zasada trwałości takich decyzji i wyraźne ograniczenie możliwości ich weryfikacji w przypadkach wskazanych w art. 128 Ordynacji podatkowej (por. E. Komorowski, Zarzuty w egzekucji administracyjnej (w:) J. Niczyporuk, S. Fundowicz, J. Radwanowicz (red.) System egzekucji administracyjnej, Warszawa 2004, s. 512-514 oraz powołane tam orzecznictwo). Zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji mogą mieć na celu wykazanie nieistnienia obowiązku, ale nie podważenie aktu administracyjnego, nakładającego ten obowiązek (por. J. Dembczyńska, P. Pietrasz, K. Sobieralski, R. Suwaj, Praktyka administracyjnego postępowania egzekucyjnego, Wrocław 2009, s. 249; wyrok NSA z dnia 3 listopada 2020 r., II FSK 1750/18; CBOSA). Należy przy tym podkreślić, że kontrola postępowania zainicjowanego wniesionymi przez stronę zarzutami nie jest kolejną instancją, z wykorzystaniem której strona mogłaby podważać podstawy wszczęcia postępowania egzekucyjnego, poprzez dążenie do wyeliminowania jego źródła. Celem (ratio legis) art. 34 § 2 pkt 3 u.p.e.a. jest usprawnienie postępowania egzekucyjnego. Przepis ten pozbawia organ możliwości merytorycznego badania zarzutu wniesionego w postępowaniu egzekucyjnym, jeśli dana kwestia była już przedmiotem rozpoznania w innym postępowaniu dotyczącym tego samego obowiązku. Stwierdzenie, że taka okoliczność miała miejsce, obliguje organ do wydania postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności zarzutów. Uregulowanie to wprowadza wyżej wspomnianą zasadę niekonkurencyjności środków prawnych (por. wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2014 r., II FSK 1535/12; CBOSA). Jednocześnie, nie ma uzasadnienia do merytorycznego rozpatrywania zarzutów dotyczących danej kwestii, jeżeli została ona określona lub ustalona w orzeczeniu, od którego przysługują odrębne środki zaskarżenia lub zarzut był lub będzie przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2018 r., II FSK 3478/15; CBOSA).
5.4. W niniejszej sprawie organy uznały, że wniesiony przez Skarżącego zarzut nieistnienia obowiązku z uwagi na przedawnienie zobowiązania podatkowego jest niedopuszczalny, ponieważ kwestia przedawnienia ww. zobowiązania była już przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznał przedstawione przez organy stanowisko za zasadne.
W treści uzasadnienia znajdującej się w aktach niniejszej sprawy decyzji Dyrektora IAS z dnia 22 kwietnia 2021 r., wydanej w przedmiocie zobowiązania Skarżącego w podatku od towarów i usług za okres od lutego do sierpnia 2014 r. i będącej podstawą wydania tytułów wykonawczych, na podstawie których prowadzone jest wobec Skarżącego postępowanie egzekucyjne, organ wskazał, że w związku z podniesieniem w odwołaniu zarzutu naruszenia przepisów art. 70 § 1, 6 i 7 O.p. zbadał, czy nie nastąpił upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za wskazany okres. Dalej organ wyjaśnił, kiedy nastąpiłoby przedawnienie ww. zobowiązania według generalnej zasady wyrażonej w art. 70 § 1 O.p., po czym zauważył, że z akt sprawy wynika, że Naczelnik US zawiadomił Skarżącego oraz jego pełnomocnika, że z dniem 28 lutego 2017 r. nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące: luty 2014 r., marzec 2014 r., kwiecień 2014 r., maj 2014 r., czerwiec 2014 r., lipiec 2014 r. i sierpień 2014 r., z uwagi na wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe, którego podejrzenie popełnienia wiąże się z niewykonaniem tych zobowiązań. Skarżący i jego pełnomocnik zostali również zawiadomieni, że z dniem 19 listopada 2018 r. nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia z tytułu podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2014 r. do grudnia 2014 r. z uwagi na wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe, którego podejrzenie popełnienia wiąże się z niewykonaniem tych zobowiązań. Następnie organ zaznaczył, że śledztwo prowadzone jest przez Prokuraturę Okręgową, powołał wybrane orzecznictwo i finalnie ocenił zarzut i argumenty Skarżącego dotyczące naruszenia art. 70 § 1, 6 i 7 O.p. jako bezzasadne. Jak wyraźnie wskazał Dyrektor IAS w uzasadnieniu ww. decyzji, co cytowały również organy w postanowieniach wydanych w niniejszej sprawie, "uwzględniając bowiem ustalone okoliczności faktyczne i prawne bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych Pana P. Z. za poszczególne miesiące od lutego do sierpnia 2014 r. został skutecznie zawieszony z dniem 28.11.2017 r. z uwagi na wszczęcie w tym dniu postępowania o przestępstwo skarbowe, o którym Podatnik został powiadomiony w dniu 26.09.2018 r. (Pełnomocnik strony w dniu 01.11.2018 r.); brak informacji aby przedmiotowe postępowanie zostało prawomocnie zakończone".
W tym stanie rzeczy, mając na uwadze powyższe rozważania, należało stwierdzić, że kwestia przedawnienia zobowiązania podatkowego Skarżącego w podatku od towarów i usług za okres od lutego do sierpnia 2014 r. została już oceniona w odrębnym postępowaniu podatkowym. Postępowanie to zostało zakończone wydaniem ostatecznej decyzji.
Należy ponadto wskazać, że Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na ww. decyzję Dyrektora IAS z dnia 22 kwietnia 2021 r., w której również podniósł zarzut przedawnienia z analogiczną argumentacja jak dotychczas. WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 19 stycznia 2022 r., w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 937/21 uznał zarzuty ( w tym zarzut przedawnienia ) za niezasadne, a skarga została oddalona. Skarżący od powyższego wyroku wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, która będzie przedmiotem oceny tego Sądu. Należy jednakże wskazać, że użyte w art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a. sformułowanie "jest albo był przedmiotem rozpatrzenia" oznacza, że w okolicznościach niniejszej sprawy sam fakt toczenia się ww. postępowania sądowego również stanowi podstawę do stwierdzenia niedopuszczalności zarzutu. Wynika to z wcześniej wspomnianej zasady niekonkurencyjności środków prawnych przysługujących zobowiązanemu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 marca 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 3094/21; CBOSA).
Podniesiony przez Skarżącego zarzut naruszenia art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a. okazał się zatem bezzasadny.
5.5. Jednocześnie Sąd zauważa, że w zaskarżonym postanowieniu Dyrektor IAS utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji jedynie w części dotyczącej niedopuszczalności zarzutu nieistnienia obowiązku, stąd też przedstawione przez niego rozważania i wnioski nie odnoszą się do drugiego z podnoszonych przez Skarżącego zarzutów co do prowadzenia postępowania egzekucyjnego, tj. zarzutu braku wymagalności obowiązku. W zakresie tego zarzutu, jak wskazał organ odwoławczy w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, miało zostać wydane odrębne postanowienie – które to postanowienie nie jest przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu.
Stąd też zarzuty i argumenty Skarżącego wskazujące na nieprawidłowe stwierdzenie przez organ niedopuszczalności zarzutu braku wymagalności obowiązku nie mogły zostać w niniejszej sprawie uwzględnione.
Dodatkowo Sąd wyjaśnia, że Dyrektor IAS postanowieniem z dnia 22 listopada 2021 r., tj. wydanym w tym samym dniu, co postanowienie zaskarżone w niniejszej sprawie, uchylił postanowienie organu pierwszej instancji w części stwierdzającej niedopuszczalność zarzutu braku wymagalności obowiązku i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, który to organ postanowieniem z dnia 8 grudnia 2021 r. oddalił ww. zarzut. Jak wynika z pisma Naczelnika US znajdującego się w aktach administracyjnych niniejszej sprawy, na dzień 13 stycznia 2022 r. brak było informacji o złożeniu przez Skarżącego zażalenia na powyższe rozstrzygnięcie.
W tym stanie rzeczy Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia i wyeliminowania go z obrotu prawnego.
5.6. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI