I SA/GD 175/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę spółki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zwrotu dotacji, uznając za prawidłowe ustalenia organów dotyczące wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem i pobrania jej w nadmiernej wysokości z powodu naruszenia procedur wydawania opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju.
Spółka złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Starosty o zwrocie dotacji. Spór dotyczył wykorzystania dotacji na wczesne wspomaganie rozwoju (WWR) dzieci. Sąd uznał, że spółka nieprawidłowo wydawała opinie o potrzebie WWR, nie dołączając wymaganej dokumentacji medycznej i opierając się na tzw. opiniach cząstkowych. Ponadto, stwierdzono, że część dotacji została wykorzystana na wynagrodzenia dla osób bez wymaganych kwalifikacji pedagogicznych oraz na dzieci, którym nie zapewniono zajęć. W konsekwencji, sąd oddalił skargę, potwierdzając prawidłowość decyzji o zwrocie dotacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę "P" Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o zwrocie dotacji pobranej w nadmiernej wysokości (40.109,85 zł) oraz wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem (11.490,31 zł). Sprawa dotyczyła dotacji przyznanej na dofinansowanie zajęć wczesnego wspomagania rozwoju (WWR) dzieci w niepublicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej. Sąd, związany wcześniejszym wyrokiem sygn. akt I SA/Gd 248/21, ocenił, że organy prawidłowo stwierdziły naruszenia przepisów dotyczących wydawania opinii o potrzebie WWR. Kluczowe było ustalenie, że poradnia wydawała opinie bez wymaganej dokumentacji medycznej, opierając się jedynie na tzw. opiniach cząstkowych specjalistów, a także wydawała opinie bez wniosków rodziców i nie zapewniła faktycznie zajęć dla wszystkich dzieci, na które pobrano dotację. Dodatkowo, część dotacji została wykorzystana na wynagrodzenia dla fizjoterapeutów, którzy nie posiadali wymaganego przygotowania pedagogicznego. Sąd uznał, że te naruszenia procedury i przepisów materialnych uzasadniają zwrot dotacji, oddalając skargę spółki.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, jest to niezgodne z przepisami. Do wniosku o wydanie opinii o potrzebie WWR należy dołączyć dokumentację uzasadniającą wniosek, w szczególności opinie, zaświadczenia oraz wyniki obserwacji i badań psychologicznych, pedagogicznych i lekarskich.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że tzw. opinie cząstkowe nie spełniają wymogów dokumentacji uzasadniającej wniosek o wydanie opinii o potrzebie WWR, zgodnie z § 6 ust. 2 Rozporządzenia z 2008 r. Brakowało m.in. informacji o wykryciu niepełnosprawności, dat badania i wydania opinii, a także dokumentacji medycznej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (20)
Główne
u.f.p. art. 252 § ust. 1-5
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Dotacje wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi wraz z odsetkami.
u.s.o. art. 90 § ust. 1a, 3d
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty
Dotacje dla niepublicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych na wczesne wspomaganie rozwoju dziecka, przeznaczone na dofinansowanie zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki.
u.s.o. art. 71b § ust. 1, 2a, 3, 3a
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty
Definiuje wczesne wspomaganie rozwoju dziecka oraz zasady wydawania opinii o potrzebie WWR.
Rozporządzenie z 2008 r. art. 2 § ust. 1 pkt 5
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych
Określa, że zespoły orzekające wydają opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka.
Rozporządzenie z 2008 r. art. 5 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych
Zespoły wydają opinie na wniosek rodziców (prawnych opiekunów) dziecka.
Rozporządzenie z 2008 r. art. 6 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych
Do wniosku o wydanie opinii należy dołączyć dokumentację uzasadniającą wniosek, w szczególności opinie, zaświadczenia oraz wyniki obserwacji i badań psychologicznych, pedagogicznych i lekarskich.
Rozporządzenie z 2008 r. art. 6 § ust. 6
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych
W przypadku braku lub niewystarczającej dokumentacji, przewodniczący zespołu wzywa wnioskodawcę do jej przedstawienia.
Rozporządzenie z 2008 r. art. 14 § ust. 1 i 2
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych
Określa elementy, które powinna zawierać opinia o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka.
Rozporządzenie z 2009 r. art. 14 § ust. 4 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia lub ukończonego kursu kształcenia nauczycieli
Określa kwalifikacje do prowadzenia zajęć WWR, w tym wymóg przygotowania pedagogicznego dla fizjoterapeutów.
Rozporządzenie z 2013 r. art. 1
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 października 2013 r. w sprawie organizowania wczesnego wspomagania rozwoju dzieci
Określa warunki organizowania wczesnego wspomagania rozwoju dzieci.
Rozporządzenie z 2013 r. art. 3 § ust. 3 i 5
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 października 2013 r. w sprawie organizowania wczesnego wspomagania rozwoju dzieci
Określa zadania zespołu wczesnego wspomagania rozwoju dziecka.
Rozporządzenie z 2013 r. art. 4 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 października 2013 r. w sprawie organizowania wczesnego wspomagania rozwoju dzieci
Określa wymiar godzin zajęć w ramach wczesnego wspomagania.
Pomocnicze
K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § § 1-2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, b i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy i sądy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów dotyczących procedury wydawania opinii o potrzebie WWR (brak dokumentacji medycznej, oparcie na opiniach cząstkowych). Wykorzystanie dotacji na wynagrodzenia dla osób bez wymaganych kwalifikacji pedagogicznych. Niezapewnienie faktycznych zajęć WWR dla części dzieci lub realizacja ich z naruszeniem prawa. Wydawanie opinii o potrzebie WWR bez wniosków rodziców.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 6, 7, 10, 75, 77, 78, 80, 107 K.p.a.) poprzez brak zebrania materiału dowodowego, brak opinii biegłych, brak przesłuchania świadków. Zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 90 ust. 3d u.s.o. w zw. z ust. 1a, § 3 ust. 3 Rozporządzenia z 2013 r.). Zarzut naruszenia art. 90 ust 3da u.s.o. w zw. z art. 252 ust 2 u.f.p. dotyczący terminu zwrotu dotacji.
Godne uwagi sformułowania
tzw. opinie cząstkowe nie mogą być uznane za dokumentację uzasadniającą wniosek w rozumieniu § 6 ust. 2 Rozporządzenia z 2008 r. Poradnia powołując do zespołu WWR osoby nieposiadające odpowiednich kwalifikacji realizowała zadanie oświatowe niezgodnie z obowiązującymi przepisami. Sformalizowanie procedury związanej z wydawaniem opinii o potrzebie WWR dziecka służy także temu, by możliwa była weryfikacja trafności orzeczeń także w kontekście postępowania związanego ze zwrotem dotacji. W demokratycznym państwie prawnym obowiązki strony skarżącej kształtują obowiązujące przepisy prawne, a nie poglądy prawne urzędnika.
Skład orzekający
Joanna Zdzienicka-Wiśniewska
przewodniczący
Małgorzata Gorzeń
sprawozdawca
Elżbieta Rischka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wydawania opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju, kwalifikacji osób prowadzących zajęcia WWR oraz zasad zwrotu dotacji w przypadku naruszenia procedur."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w danym okresie, jednak zasady interpretacji przepisów proceduralnych i materialnych mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia finansowania zadań oświatowych i prawidłowości procedur administracyjnych w kontekście wsparcia dla dzieci. Pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie formalnych wymogów, nawet jeśli intencje były dobre.
“Błędy formalne w dokumentacji kosztowały placówkę ponad 50 tys. zł zwrotu dotacji. Sąd wyjaśnia, dlaczego.”
Dane finansowe
WPS: 51 600,16 PLN
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gd 175/23 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2023-07-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-02-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Elżbieta Rischka Joanna Zdzienicka-Wiśniewska /przewodniczący/ Małgorzata Gorzeń /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego Hasła tematyczne Oświata Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 1634 art. 252 ust. 1-5 Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka – Wiśniewska, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Protokolant Specjalista Dorota Zawiślińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 lipca 2023 r. sprawy ze skargi "P" Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 25 listopada 2022 r. sygn. akt SKO Gd/1558/22 w przedmiocie zwrotu dotacji oddala skargę. Uzasadnienie 1. Zaskarżoną decyzją z dnia 25 listopada 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku (dalej jako "SKO"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 7356 ze zm., dalej "K.p.a.") oraz art. 252 ust. 1 pkt 2, ust. 3, 5 i 6, art. 251 ust. 1, 4 i 5 w zw. z art. 60 pkt 1 oraz art. 61 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1634 ze zm., dalej "u.f.p.") i art. 38 ust. 1 w zw. z art. 91 ust. 2 i art. 97 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1930 ze zm., dalej "u.f.z.o."), po rozpatrzeniu odwołania P. Sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej jako "Skarżąca") od decyzji Starosty W. (dalej jako "Starosta") z dnia 31 stycznia 2022 r. w przedmiocie zwrotu dotacji na rzecz Powiatu W. (dalej "Powiat"), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. 2. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy: 2.1. Decyzją z dnia 23 marca 2020 r. Starosta zobowiązał Skarżącą, prowadzącą Poradnię Psychologiczno-Pedagogiczną "P." w R. (dalej jako "Poradnia"), do zwrotu na rzecz Powiatu: 1) kwoty 40.109,85 zł jako dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w okresie od 1 stycznia do 31 marca 2017 r.; 2) kwoty 11.490,31 zł jako dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w okresie od 1 stycznia do 28 lutego 2017 r., określając sposób naliczenia odsetek od wymienionych kwot. W wyniku wniesionego odwołania, SKO decyzją z dnia 10 grudnia 2020 r. utrzymało w mocy powyższą decyzję. Wyrokiem z dnia 23 czerwca 2021 r. sygn. akt I SA/Gd 248/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję SKO z dnia 10 grudnia 2020 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia 23 marca 2020 r., wskazując, że przedwczesna jest ocena, iż dzieci były kierowane do Wczesnego Wspomagania Rozwoju (dalej "WWR") bez dokumentacji uzasadniającej wniosek i bez jej uzupełnienia w trybie § 6 ust. 6 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz.U. z 2008 r. nr 173 poz. 1072, dalej "Rozporządzenie z 2008 r."). Skarżąca dysponowała bowiem wnioskami o wydanie opinii o potrzebie WWR, zaś organy nie zażądały ich przedłożenia. Sąd wskazał, że osobnego rozważenia wymaga kwestia dokumentacji uzasadniającej wniosek o wydanie opinii, a konkretnie czy w sytuacji nieposiadania takiej dokumentacji przez rodziców wystarczająca dla wydania opinii jest dokumentacja wydana przed wnioskiem rodziców w ramach procedury opisanej w skardze. Skarżąca wskazała, że rodzice zgłaszali potrzebę zbadania dziecka. Po przeprowadzeniu badań i przygotowaniu cząstkowych opinii przez specjalistów Poradni rodzice otrzymywali informacje o możliwości wystąpienia z wnioskiem o wydanie opinii i wówczas taką decyzję podejmowali. Sąd stwierdził, że przy ponownym rozpoznaniu tej kwestii rzeczą organu będzie ocena, czy tzw. opinie cząstkowe mogą być uznane za dokumentację uzasadniającą wniosek w rozumieniu § 6 ust. 2 rozporządzenia z 2008 r. Ponadto rzeczą organu będzie zweryfikowanie ilości wniosków o wydanie opinii, gdyż strona skarżąca sama wskazała, że nie dysponuje kompletem tych wniosków. Odnosząc się natomiast do pozostałych kwestii spornych, Sąd uznał za prawidłowe stanowisko organów. 2.2. Decyzją z dnia 31 stycznia 2022 r. Starosta zobowiązał Skarżącą do zwrotu na rzecz Powiatu: 1) kwoty 11.490,31 zł jako dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w okresie od 1 stycznia 2017 r. do 28 lutego 2017 r.; 2) kwoty 40.109,85 zł jako dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w okresie od 1 stycznia 2017 r. do 31 marca 2017 r. oraz określił termin naliczania odsetek należnych w wysokości jak od zaległości podatkowych: a) od kwoty w pkt 1 odsetki nalicza się począwszy od dnia 27 lutego 2017r. - do dnia zapłaty; b) od kwoty w pkt 2 odsetki nalicza się od 16 dnia, licząc od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Organ wskazał, że Skarżąca prowadziła Poradnię, która w okresie od 1.01.2017 r. do 31.03.2017 r. otrzymała z budżetu Powiatu dotację w wysokości 254.862,08 zł z przeznaczeniem na dofinansowanie zajęć WWR dziecka, które zorganizowano w Poradni. W miesięcznych rozliczeniach dotacji z budżetu Powiatu, Poradnia zadeklarowała za styczeń 2017 r. wydatkowaną kwotę z dotacji w wysokości 12.462,05 zł i za luty 2017 r. - w wysokości 73.193,28 zł na dofinansowanie działalności Poradni w zakresie prowadzenia zajęć WWR dzieci. Przeprowadzona w Poradni w terminie od 20 do 31 marca 2017 r. kontrola ustaliła, że w okresie od 1.01.2017 r. do 31.03.2017 r., w każdym miesiącu, faktyczna liczba dzieci objętych WWR była mniejsza niż liczba dzieci podana do dotacji oraz, że sfinansowano z dotacji wydatki niezwiązane z realizacją zadania WWR: 1) zakup usług fotograficznych na kwotę 710 zł, 2) zakup kwestionariuszy i podręczników do diagnozy zaburzeń ze spektrum autyzmu oraz kwestionariuszy i podręcznika do diagnozy dysleksji i ADHD, na kwotę 2.322,42 zł; 3) zakup mebli, których nie wskazano gdzie się znajdują; 4) zakup materiałów remontowych, mimo, że remonty się nie odbywały. Na wniosek Starosty, Pomorski Kurator Oświaty przeprowadził w Poradni kontrolę zgodności wydawania opinii i organizacji WWR dziecka z obowiązującymi przepisami prawa, w okresie od 1.09.2016r. do 31.01.2017r., wskutek której poinformował Starostę o stwierdzeniu w Poradni licznych nieprawidłowości stojących w sprzeczności z przepisami obowiązującego prawa, które przedstawiono w protokole kontroli z dnia 26 kwietnia 2017 r. Starosta w oparciu o wyniki obu kontroli ujęte w protokołach, w dniu 17 lipca 2017 r. skierował wystąpienie pokontrolne, w którym nakazał zwrot dotacji pobranej w nadmiernej wysokości i wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Kontrolowany odmówił zwrotu dotacji. Wobec stwierdzonych nieprawidłowości w pobraniu i wykorzystaniu dotacji, które ujęto w protokołach kontroli i wydanych zaleceniach, z powodu niezwrócenia części dotacji pobranej w nadmiernej wysokości i wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, organ wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu dotacji udzielonej z budżetu Powiatu za okres od 1.01.2017 r. do 31.03. 2017 r. Organ stwierdził, że część wydatków sfinansowanych z dotacji nie była przeznaczona na dofinansowanie realizacji zadań Poradni w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej w związku z realizowanym zadaniem WWR: 1) zakup usług fotograficznych na kwotę 710 zł, nie ma związku z prowadzeniem terapii i zajęć z dzieckiem i jego rodziną. Organ nie dopatrzył się związku wydatku z celem, na jaki udzielana jest dotacja. Nie stwierdzono, aby w dokumentacji Zespołu WWR zawarto wskazanie do terapii przy pomocy usług fotograficznych. W odniesieniu do wydatków związanych z zakupem usług fotograficznych dowody takie nie zostały przedstawione. Strona nie kwestionowała tych ustaleń; 2) organ na podstawie zgromadzonych dowodów dostarczonych przez stronę - dyplomów i świadectw nauczycieli potwierdzających posiadanie przygotowania pedagogicznego i Protokół kontroli z dnia 26 kwietnia 2017 r. stwierdził, że zatrudnione w Zespole WWR Dziecka wskazane w tabeli osoby, nie legitymowały się dyplomem lub świadectwem o przygotowaniu pedagogicznym do prowadzenia zajęć WWR, czyli były nieuprawnione do prowadzenia zajęć WWR. Pracownikom tym wypłacono wynagrodzenie za styczeń 2017 r., w dniu 11.02.2017r. w łącznej kwocie 10.780,31 zł, które w całości było sfinansowane z dotacji, co wynika z protokołu kontroli z dnia 28 kwietnia 2017 r. Na dzień zatrudnienia osoby te były zobowiązane spełniać kwalifikacje zgodne z § 14 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia lub ukończonego kursu kształcenia nauczycieli (Dz.U. z 2015 r. poz. 1264), w którym określono kwalifikacje do prowadzenia zajęć WWR dziecka. Poradnia powołując do zespołu WWR osoby nieposiadające odpowiednich kwalifikacji realizowała zadanie oświatowe niezgodnie z obowiązującymi przepisami. Sfinansowanie z dotacji wynagrodzenia tych osób w kwocie 10.780,31 zł skutkuje wydatkowaniem dotacji niezgodnie z przeznaczeniem. W okresie od 1.01.2017 r. do 28.02.2017 r. Poradnia wykorzystała niezgodnie z przeznaczeniem pobraną dotację, poprzez sfinansowanie wydatków na wynagrodzenia pracowników nieposiadających pełnych kwalifikacji do prowadzenia zajęć wczesnego wspomagania rozwoju dziecka oraz nieuzasadniony i niecelowy zakup usług fotograficznych. Przechodząc do kwestii pobrania dotacji w nadmiernej wysokości, organ wskazał, że w protokole kontroli z dnia 26.04.2017 r. Pomorski Kurator Oświaty poinformował, że zespół orzekający w Poradni wydawał opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka niezgodnie z § 2 ust. 1 pkt 5 Rozporządzenia z 2008 r. Na 83 wydane opinie żadna nie była wydana dla dziecka, u którego wykryto niepełnosprawność. Były wydane na podstawie diagnoz zatrudnionych w Poradni logopedy, pedagoga, psychologa i fizjoterapeutów oraz żadna z opinii WWR nie zawierała obowiązkowego uzasadnienia opinii, w tym właściwego uzasadnienia wskazanej formy pomocy i wsparcia (§ 14 ust. 2 rozporządzenia). W opiniach WWR podano nieaktualną podstawę prawną. Nadzór pedagogiczny poinformował Starostę ponadto o organizowaniu przez Poradnię zajęć WWR bez przydziału godzin czyli niezgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 11 października 2013 r. w sprawie organizowania wczesnego wspomagania rozwoju dzieci (Dz.U. z 2013 r. poz. 1257, dalej "Rozporządzenie z 2013 r."). Następnie Kuratorium Oświaty w Gdańsku powiadomiło, że Poradnia zgodziła się z ustaleniami kontroli i przyjęła do realizacji zalecenia pokontrolne, a Kuratorium przesłało odpowiedź dyrektora Poradni na zalecenia pokontrolne. Starosta wystąpił do strony o dostarczenie 81 wydanych opinii o potrzebie WWR wraz z dokumentacją będącą podstawą ich wydania tj. kartę informacyjną dziecka, opinie i zaświadczenia specjalistów, badania psychologiczne, kartę indywidualnych potrzeb dziecka, plan działań wspierających realizowanych w ramach WWR, kontrakt z rodzicami, a po ich otrzymaniu (otrzymano 80 opinii wraz załącznikami) włączył do materiału dowodowego i rozpatrzył na czym polega ich wadliwość. Następnie zgodnie ze wskazaniem WSA w Gdańsku w wyroku z 23.06.2021 r. sygn. akt I SA/Gd 248/21, rozważył kwestię uzasadniającą wniosek o wydanie opinii o potrzebie WWR, w sytuacji nieposiadania przez rodziców dokumentacji wystarczającej dla wydania opinii, oceniając czy tzw. opinie cząstkowe wydane przed wnioskiem rodziców przez pracowników Poradni mogą być uznane za dokumentację uzasadniającą wniosek w rozumieniu § 6 ust. 2 Rozporządzenia z 2008 r. Poradnia w okresie od 1.09.2016 r. do 31.01.2017 r. wydała (wszystkie opinie wydano w styczniu 2017 r.) opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju na podstawie tzw. opinii cząstkowych sporządzonych przez pracowników Poradni członków zespołu orzekającego w Poradni. Były to opinie zawierające diagnozy postawione przez logopedów, rehabilitantów, psychologów i pedagogów. Organ oceniając, czy tzw. opinie cząstkowe mogą być uznane za dokumentację uzasadniającą wniosek w rozumieniu § 6 ust. 2 rozporządzenia z 2008 r. stwierdził, że: 1) w treści opinii tzw. cząstkowych nie występuje sformułowanie świadczące o wykryciu u któregokolwiek badanego dziecka niepełnosprawności (dysfunkcji); 2) w treści opinii brak powołania się na dokumentację medyczną (zaświadczenia lekarskie, badania i wyniki lekarskie) oraz wydane przez innych specjalistów opinie, wyniki obserwacji i badań psychologicznych, pedagogicznych; 3) w opiniach cząstkowych brak daty przeprowadzonego badania i daty wydania opinii; 4) z wielu wypełnionych przez rodziców ankiet "Karta informacyjna dziecka w wieku 0-7 roku życia", wynika, że w dniu ich wypełniania rodzice nie wiedzieli, że ich dziecko posiada opinię o potrzebie WWR, pomimo że taka opinia wydana była z datą wcześniejszą. W ocenie organu tzw. opinie cząstkowe sporządzone przez pracowników Poradni: logopedów, fizjoterapeutów, psychologów i pedagogów, wchodzących do składu zespołów orzekających w Poradni powołanych do wydania dzieciom opinii o potrzebie wspomagania rozwoju, jako jedyne dokumenty bez dokumentacji medycznej, z której wynikałby fakt wykrycia niepełnosprawności u dziecka lub zagrożenia niepełnosprawnością, nie są podstawą do wydania opinii o potrzebie wspomagania rozwoju dziecka. Z treści § 6 ust. 2 Rozporządzenia z 2008 r. wynika zobowiązanie do dołączenia do wniosku o opinię o potrzebie WWR dokumentacji uzasadniającej wniosek, tj. w szczególności wydanych przez specjalistów opinii, zaświadczeń oraz wyników obserwacji i badań psychologicznych, pedagogicznych i lekarskich. Jest to zestaw dokumentów niezbędnych, aby ocenić czy u dziecka występuje niepełnosprawność, by wskazać opinią potrzebę WWR. Rozporządzenie z 2013 r. nie zawiera definicji niepełnosprawności. Wczesnym wspomaganiem rozwoju obejmowane są dzieci niepełnosprawne oraz ich rodziny od chwili stwierdzenia u dziecka niepełnosprawności do rozpoczęcia nauki w szkole. W ocenie organu, pomimo braku definicji niepełnosprawności, to zaświadczenie lekarskie i inna dokumentacja medyczna jest niezbędnym dokumentem, który stwierdza ten fakt. Wskazane w rozporządzeniu dokumenty uzasadniające wniosek o wydanie opinii WWR są obowiązkowe. W szczególności do oceny stanu zdrowia dziecka istotne jest badanie, wyniki lub zaświadczenie lekarskie. Lekarz powinien przeprowadzić chociażby uproszczoną kwalifikację, aby jako posiadający uprawnienia stwierdzić niepełnosprawność u dziecka, lub zagrożenie niepełnosprawnością. Nie żądając od wnioskodawców dostarczenia dokumentów medycznych, na podstawie tylko opinii cząstkowych wydanych przez Poradnię, w których pominięto datę badania, datę jej wydania i nie podano faktu wykrycia niepełnosprawności, wydano 79 dzieciom niezasadnie opinię o potrzebie WWR. Organ stwierdził i Kurator Oświaty (nadzór pedagogiczny) potwierdził, że opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju, były wydawane niezgodnie z § 2 ust. 1 pkt 5 Rozporządzenia z 2008 r. 79 dzieci z opinią Poradni wciągnięto na listę zajęć WWR zainicjowanych przez Poradnię i pobrano dotację tytułem objęcia dzieci WWR w lutym i marcu 2017 r. Starosta włączył do sprawy złożone przez stronę w postępowaniu przed WSA w Gdańsku, 66 wniosków rodziców o wydanie dzieciom opinii o potrzebie WWR. Wnioski rodziców/prawnych opiekunów skierowane do zespołu orzekającego wraz z dokumentacją uzasadniająca wniosek są warunkiem koniecznym do wydania opinii WWR, przesądza o tym § 5 Rozporządzenia z 2008 r. 13 opinii o potrzebie WWR wydano dzieciom samowolnie bez pisemnego wniosku rodziców (prawnych opiekunów) dziecka. Na podstawie protokołu kontroli i fotografii dziennika zajęć, organ stwierdził, że 44 dzieciom zapisanym od lutego 2017 r. w lutym 2017 r. nie zapewniono żadnych zajęć, czyli nie zrealizowano zadania, na które pobrano dotację, w tym 36 dzieciom, których wpisu dokonano na podstawie opinii wydanych przez Poradnię. Poradnia założyła tylko dziennik zajęć fizjoterapeuty, w którym wpisała nazwiska i imiona 36 dzieci wraz z datą zajęć dla każdej osoby w lutym 2017 r., z których żadne się nie odbyły. Kolejnym ośmiorgu dzieciom Poradnia nie zapewniła w lutym i marcu 2017 r. ani jednej godziny zajęć i terapii. Dyrektor Poradni oświadczyła, że w każdym z przypadków nie udało się ustalić z rodzicami terminów, czyli również nie zrealizowano zadania na które pobrano dotację. Pozostałym dzieciom Zespół WWR nie określił harmonogramu i kierunków działań, nie określił wymiaru godzin realizacji WWRD w miesiącu, a udział dziecka w zajęciach odnotowywano w dzienniku zajęć nauczyciela specjalisty bez udokumentowania działań prowadzonych z dzieckiem w ramach indywidualnego programu. Ponadto w oparciu o protokół kontroli przeprowadzonej przez Kuratora Oświaty organ stwierdził inne nieprawidłowości w organizacji WWR w Poradni poprzez nieopracowanie indywidualnego programu WWR dla każdego dziecka, brak harmonogramu zajęć dla każdego dziecka, brak przydziału godzin, brak harmonogramu pracy z rodziną dziecka, brak współpracy z podmiotami leczniczymi w celu zapewnienia dziecku pomocy stosownie do jego potrzeb. W ocenie organu, strona pobrała dotację na realizację w Poradni zadania WWR z 79 dziećmi w okresie od 1.01.2017 r. do 31.03.2017 r., które było zrealizowane z naruszeniem prawa, bez ustalenia miesięcznego przydziału godzin zajęć i terapii, poprzez niezapewnienie dzieciom udziału w zajęciach w ogóle oraz w wymiarze mniejszym niż minimalny. Strona nie dowiodła realizacji zajęć w ilości wynikającej z opinii o potrzebie WWR i Rozporządzenia. Starosta po stwierdzeniu niezgodności z przepisami objęcia 79 dzieci WWR poprzez niezasadnie wydanie opinii, w tym 13 dzieciom samowolnie bez wniosku rodziców/prawnych opiekunów, a następnie niezrealizowania zadania WWR przez Poradnię dla 44 dzieci, a z pozostałymi dziećmi realizowanie zadania z naruszeniem prawa, stwierdził pobranie dotacji w okresie od 1.01.2017 r. do 31.03.2017 r. w nadmiernej wysokości w kwocie 40.109,85 zł przez Skarżącą, na zadania WWR dziecka w Poradni, wskazując jakie przepisy naruszono przy wydawaniu dla dzieci opinii o potrzebie WWR oraz wykonywaniu zadań WWR. Na kwotę dotacji, którą organ określił jako pobraną w nadmiernej wysokości w okresie od 1.01.2017 r. do 31.03.2017 i szczegółowo wyjaśnił powód uznania za kwotę dotacji pobranej w nadmiernej wysokości, składają się kwoty pobrane na 79 dzieci, szczegółowo opisane na kolejnych 40 stronach uzasadnienia decyzji organu. 2.3. W wyniku rozpatrzenia wniesionego przez Skarżącą odwołania, SKO decyzją z dnia 25 listopada 2022 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ, przywołując treść zapadłego w sprawie wyroku WSA, wskazał, że uznanie, że tzw. opinie cząstkowe nie stanowią dokumentacji uzasadniającej wniosek w rozumieniu § 6 ust. 2 Rozporządzenia z 2008 r. będzie uzasadniało żądanie zwrotu dotacji. Przytaczając treść § 2 ust. 1 pkt 5, § 5 ust. 1, § 6 ust. 2 i 6 Rozporządzenia z 2008 r., organ stwierdził, że do wniosku o wydanie opinii o potrzebie WWR dziecka należy dołączyć dokumentację uzasadniającą wniosek, w szczególności wydane przez specjalistów opinie, zaświadczenia oraz wyniki obserwacji i badań psychologicznych, pedagogicznych i lekarskich. W ocenie organu odwoławczego tzw. opinie cząstkowe o funkcjonowaniu dziecka wydawane przez specjalistów Poradni (psychologa, pedagoga, logopedę i fizjoterapeutę) nie mogą być uznane za wydane przez specjalistów opinie, zaświadczenia oraz wyniki obserwacji i badań psychologicznych, pedagogicznych i lekarskich w rozumieniu § 6 ust. 2 Rozporządzenia z 2008 r. Szczególna procedura opisana przez Stronę (rodzice zgłaszali dzieci na badania - badania przeprowadzali specjaliści Poradni - w razie wskazań do terapii kontaktowano się z rodzicami, którzy składali wniosek o wydanie WWRD) jest niezgodna z przepisami Rozporządzenia z 2008 r. W przepisach Rozporządzenia wyraźnie wskazano, że do wniosku rodziców należy dołączyć dokumentację go uzasadniającą, w szczególności wydane przez specjalistów opinie, zaświadczenia oraz wyniki obserwacji i badań psychologicznych, pedagogicznych i lekarskich. Nie można jednak zgodzić się z tym, że osoby badające dzieci i stwierdzające potrzebę terapii będą następnie wchodziły w skład zespołu orzekającego. Przepisy Rozporządzenia przewidywały udział specjalistów poradni w innym charakterze niż członkowie zespołów orzekających w procesie diagnozującym jedynie w szczególnej sytuacji. Zgodnie z § 6 ust. 7 tego aktu, jeżeli wnioskodawca nie posiada dokumentacji, o której mowa w ust. 2 rozporządzenia, albo dołączona przez niego do wniosku dokumentacja jest niewystarczająca do wydania orzeczenia albo opinii, badania niezbędne do wydania orzeczenia albo opinii przeprowadzają specjaliści poradni wskazani przez przewodniczącego zespołu, odpowiednio do posiadanej specjalności, z wyłączeniem badań i wydania zaświadczenia, o którym mowa w ust. 3-5. Z brzmienia ww. przepisu wynika, że jedynie w przypadku braku dokumentacji wymaganej na podstawie § 6 ust. 2 Rozporządzenia z 2008 r. lub gdy dokumentacja ta nie jest kompletna przewodniczący zespołu wskazuje specjalistów poradni właściwych do przeprowadzenia badań. Jednocześnie specjaliści poradni nie mogą przeprowadzać badań i wydawać zaświadczeń, o których mowa w § 6 ust. 3-5 Rozporządzenia z 2008 r. Powyższe uzasadnia wniosek, że udział specjalistów poradni polega na członkostwie w zespole orzekającym powołanym przez dyrektora poradni (§ 4 Rozporządzenia z 2008 r. przewiduje, że w skład zespołu wchodzą: dyrektor poradni lub upoważniona przez niego osoba, psycholog, pedagog oraz lekarz; w skład zespołu mogą wchodzić inni specjaliści, jeżeli ich udział w pracach zespołu jest niezbędny) lub na możliwości przeprowadzania badań w wypadku braku lub niekompletnej dokumentacji. W tym drugim przypadku możliwości te są ograniczone poprzez wyłączenie możliwości przeprowadzania badań i wydawania zaświadczeń, o których mowa w § 6 ust. 3-5 Rozporządzenia z 2008 r. Organ odwoławczy wskazał, że szczególna procedura związana z wydawaniem opinii ma służyć zapewnieniu możliwie kompleksowej i trafnej diagnozy dziecka wyrażanej w opinii. Z tego też względu podmiot prowadzący Poradnię zajmującą się diagnozowaniem dzieci, a następnie realizacją WWR powinien dołożyć szczególnej staranności by dochowane zostały wszystkie wymogi wynikające w tym zakresie z obowiązujących przepisów. W szczególności te dotyczące procedury opiniowania dzieci w zakresie skierowania na WWR. Należy bowiem przyjąć, że skoro prawodawca uregulował szczególny tryb postępowania w zakresie wydawania orzeczeń i opinii przez zespoły orzekające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, to zarówno podmioty prowadzące poradnie, jak i osoby ubiegające się o objęcie dzieci opieką tego typu poradni są zobowiązane do przestrzegania tego trybu. Zdaniem SKO nie ma możliwości zaakceptowania innego trybu postępowania nie wynikającego z przepisów prawa, zatem w sprawie doszło do naruszenia przepisów. Ustalając wysokość dotacji pobranej w nadmiernej wysokości organ przyjął, że jest to kwota 40.109,85 zł. SKO odniosło się do zakresu pojęcia niepełnosprawności, przywołując treść art. 71b ust. 1 i 3a oraz art. 7ab ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (dalej "u.s.o."), wskazując, że żaden z tych przepisów nie wprowadza wymogu, by dzieci objęte WWR były dziećmi niepełnosprawnymi, obejmują one bowiem również dzieci niedostosowane społecznie lub zagrożone niedostosowaniem społecznym. Opinię o potrzebie WWR dziecka stanowiącą jedną z podstaw dla objęcia kształceniem specjalnym mogły wydawać m.in. zespoły orzekające działające w niepublicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych. W ocenie SKO wbrew twierdzeniom strony rozstrzygnięcie sprawy nie jest warunkowane prawidłowym ustaleniem zakresu pojęcia "niepełnosprawność", którego to u.s.o. nie definiowała. Z treści uzasadnienia decyzji Starosty wynika, że pojęcie to wiązał z formalnym orzeczeniem o niepełnosprawności wydawanym w sformalizowanej procedurze przez właściwe do tego organy. Brak jednoznacznego zdefiniowania pojęcia, jakie przyjął organ I instancji, stanowi uchybienie art. 107 § 3 K.p.a. Wadliwość ta nie jest wystarczająca do uchylenia decyzji. Dziecku, u którego stwierdzona zostanie jakaś niepełnosprawność lub inne zaburzenie rozwoju zwyczajnie przysługuje możliwość uczęszczania na zajęcia WWR. Warunkiem skorzystania z tej możliwości jest jednak - w ocenie SKO - dochowanie procedury kwalifikowania dzieci na te zajęcia. W tym zakresie nie można przyjąć, że podmiot prowadzący Poradnię może stosować jakiś inny tryb kwalifikacji niż wynikający z powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Opinie Poradni zostały wydane bez zachowania wymogów wynikających z Rozporządzenia z 2008 r. Naruszenia tego nie może "naprawiać" powołanie w postępowaniu o zwrot dotacji świadków czy biegłych. Nawet gdyby uznać, że dowody takie należałoby przeprowadzić to nie ma możliwości ustalenia stanu rozwoju dzieci jaki był w roku 2016/2017, to jest w momencie wydawania opinii o WWR. Sformalizowanie procedury związanej z wydawaniem opinii o potrzebie WWR dziecka służy także temu, by możliwa była weryfikacja trafności orzeczeń także w kontekście postępowania związanego ze zwrotem dotacji. Za dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem w okresie od 1 stycznia do 28 lutego 2017 r. Starosta uznał kwotę 11.490,31 zł. Za wydatki nieprzeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań Poradni w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej w związku z realizowanym zadaniem WWR nie uznano kwot wydatkowanych na zakup usług fotograficznych (710 zł) oraz na wynagrodzenie dla osób nie legitymujących się dyplomem lub świadectwem o przygotowaniu pedagogicznym do prowadzenia zajęć WWR (10.780,31 zł). Organ nie dopatrzył się związku wydatku 710 zł z celem na jaki udzielona została dotacja. Organ stwierdził, że pięć osób zatrudnionych w Zespole WWR Dziecka nie legitymowało się dyplomem lub świadectwem potwierdzającym przygotowanie pedagogiczne do prowadzenia zajęć WWR. Wysokość wypłaconego tym osobom wynagrodzenia sfinansowanego z dotacji uznana została za dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem. Reasumując, SKO uznał, że prawidłowo organ I instancji ustalił stan faktyczny sprawy i orzekł o obowiązku zwrotu kwoty 40.109,85 zł dotacji pobranej w nadmiernej wysokości oraz kwoty 11.490,31 zł dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. 3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie: I. w odniesieniu do części decyzji odnoszącej się do dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w kwocie 40.109,85 zł, wobec postawionych przez organy tez, że konkretne dzieci nie potrzebowały zajęć WWR, były dziećmi zdrowymi, czy też wydane opinie o potrzebie WWR byty wystawione niezasadnie czy niesłusznie, przy jednoczesnym braku kwalifikacji organów do podważania ustaleń lekarza, psychologa, czy logopedy z tychże opinii WWR: 1) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na jego wynik, a mianowicie art. 6 oraz art. 75 K.p.a. w zw. z art. 6 ust 1 i 2 Rozporządzenia z 2008 r. poprzez wprowadzenie niewynikających z przepisów rozporządzenia ani ustawy zakazów dowodowych co do rodzaju dokumentów załączanych do wniosku rodzica warunkujących wydanie przyszłej Opinii, pomimo że przepisy rozporządzenia wprowadzają otwarty katalog dokumentów (fraza "w szczególności"), które mogą być załączane do wniosku rodzica i w konsekwencji przypisanie sobie przez organy kompetencji niewynikającej z przepisów, w tym tak co do podstawy jak i trybu postępowania - w zakresie oceniania wiedzy medycznej i zasadności podjęcia przez zespół do spraw WWR określonej decyzji po otrzymania wniosku rodzica, w tym w zakresie wezwań do uzupełnienia braków lub nie oraz wydania opinii WWR; 2) naruszenie art. 75 K.p.a. poprzez ustalenie bez wyraźnej podstawy ustawowej, że pewne fakty mogą być udowodnione jedynie za pomocą ściśle określonych dowodów, z naruszeniem tego przepisu; 3) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na jego wynik, a mianowicie art. 6 K.p.a. poprzez przypisanie sobie przez organy kompetencji niewynikającej z przepisów, w tym tak co do podstawy jak i trybu postępowania co do stwierdzania nieważności /uchylania/stwierdzania wadliwości opinii wydawanych przez zespół opiniodawczy WWR, o którym mowa w § 2 Rozporządzenia z 2013 r. i eliminowania takich opinii z obrotu prawnego, bez zasięgnięcia opinii biegłych; 4) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na jego wynik, a mianowicie art. 10, art. 7, art. 77 i art. 50 K.p.a. poprzez poczynienie i ukierunkowanie przedmiotu postępowania dowodowego organu I instancji na kwestie dotyczące rodzaju niepełnosprawności dzieci (i braku owej niepełnosprawności w rozumieniu innych przepisów) co stanowiło przesłankę wydania decyzji Starosty i czego dotyczyło odwołanie strony, zaś w sytuacji, w której na etapie II instancji organ ten podzielił argumentacje strony i jednocześnie stwierdził wadliwość oceny organu I instancji, że zajęciami WWR powinny być objęte dzieci wyłącznie niepełnosprawne, co jednakże zostało ocenione jako niewystarczające do uchylania decyzji; 5) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na jego wynik, a mianowicie art. 7, art. 77, art. 80 K.p.a. jak również art. 8, art. 9, art. 10 in fine oraz art. 107 § 1 i 3 K.p.a. polegające na braku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w celu wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisów prawa, w tym w szczególności: a) brak przeprowadzenia dowodów z opinii biegłego psychologa jak i opinii z zespołu specjalistów o kwalifikacjach tożsamych z kwalifikacjami zespołu w rozumieniu § 4 rozporządzenia ws opinii i orzeczeń wydawanych przez ppp - pomimo, że kwestionowanie zasadności opinii WWR dla danego dziecka wymagało wiadomości specjalnych. b) brak przeprowadzenia dowodów z przesłuchania świadków - członków zespołu WWR: lekarza, psychologa, fizjoterapeuty, pedagoga, logopedy – na okoliczność schorzeń opisanych w opiniach oraz udzielonej terapii WWR, wobec ich kwestionowania przez organ; c) brak przeprowadzenia dowodów z przesłuchania świadków – rodziców - na okoliczność schorzeń opisanych w opiniach oraz udzielonej terapii WWR; 6) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na jego wynik, a mianowicie art. 142 w zw. z art. 7, art. 77 i art. 78 K.p.a. poprzez zaaprobowanie przez SKO decyzji o oddalanie wniosków dowodowych strony zmierzających do wykazania prawidłowości zajęć WWR dla poszczególnych dzieci i brak prawidłowego rozpoznania tego zarzutu przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji; II. w odniesieniu do części decyzji objętej dotacją wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem na kwotę 7.412,65 zł: 1) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na jego wynik, a mianowicie art. 7, art. 77, art. 80 K.p.a. poprzez brak dokonania pełnych ustaleń związanych ze statusem fizjoterapeutów jako "innych specjalistów" wchodzących w skład zespołu wczesnego wspomagania rozwoju i przez to błędną ocenę elementu przygotowania pedagogicznego takich specjalistów; 2) naruszenie prawa materialnego w postaci art. 90 ust. 3d w zw. z ust. 1a u.s.o. poprzez jego błędną wykładnie i uznanie, iż wydatki poczynione przez stronę na wynagrodzenia pracowników - fizjoterapeutów w poradni psychologiczno-pedagogicznej nie mieszczą się w katalogu wydatków bieżących związanych z wychowaniem, nauczaniem i opieką; 3) naruszenie prawa materialnego w postaci § 3 ust. 3 Rozporządzenia z 2013 r. poprzez błędną wykładnię terminu "inni specjaliści"; a nadto z ostrożności procesowej 4) naruszenie prawa materialnego w postaci art. 90 ust 3da u.s.o.w zw. z art. 252 ust 2 u.f.p., poprzez jego niezastosowanie i orzeczenie o obowiązku zwrotu dotacji wykorzystanej rzekomo niezgodnie z przeznaczeniem w trakcie trwającego roku budżetowego 2017, w sytuacji w której dotacja ta ma charakter roczny i (nawet w razie hipotetycznej trafności argumentów organów) mogła zostać wykorzystana aż do 31 grudnia 2017 r., a więc do końca roku. 4. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: 5.1. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 5.2. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259, dalej "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. W wyniku takiej kontroli postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji ani poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. 5.3. Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do oceny prawidłowości zobowiązania Skarżącej do zwrotu kwoty 11.490,31 zł jako dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w okresie 01.01.-28.02.2017 r. oraz kwoty 40.109,85 zł jako dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w okresie 01.01.-31.03.2017 r. Dokonując sądowej kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia należy zaznaczyć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 23 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 248/21, uchylił decyzję SKO z dnia 10 grudnia 2020 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia 23 marca 2020 r. w przedmiocie zwrotu dotacji. W związku z powyższym orzekanie w niniejszej sprawie odbywa się w warunkach związania oceną prawną, o których mowa w art. 153 p.p.s.a. Należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W związku z powyższym wskazać należy, że w uzasadnieniu wyroku z dnia 23 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 248/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu będzie ocena, czy tzw. opinie cząstkowe mogą być uznane za dokumentację uzasadniającą wniosek w rozumieniu § 6 ust. 2 Rozporządzenia z 2008 r. oraz zweryfikowanie ilości wniosków o wydanie opinii. W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie należy stwierdzić, że wskazania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o sygn. akt I SA/Gd 248/21 zostały uwzględnione w ponownie przeprowadzonym postępowaniu, bowiem organy obydwu instancji odniosły się w treści wydanych rozstrzygnięć do kwestii tzw. opinii cząstkowych, a w toku postępowania doszło do weryfikacji, precyzyjnego wyliczenia i szczegółowego omówienia wniosków o wydanie opinii. Przechodząc tym samym do merytorycznego rozpatrzenia zaistniałego w sprawie sporu, mając na uwadze związanie Sądu oceną prawną wyrażoną w uprzednio wydanym wyroku z dnia 23 czerwca 2021 r., Sąd stwierdza, że przeprowadzone w sprawie zwrotu dotacji postępowanie oraz kończąca je decyzja organu odpowiadają przepisom prawa. Skarżąca prowadziła niepubliczną poradnię psychologiczno-pedagogiczną i otrzymała w styczniu, lutym i marcu 2017 r. dotację z przeznaczeniem na dofinansowanie zajęć wczesnego wspomagania rozwoju (dalej "WWR") dzieci. Podstawą otrzymanej dotacji stanowił przepis art. 90 ust. 1a u.s.o., stosownie do treści którego niepubliczne poradnie psychologiczno-pedagogiczne, które zgodnie z art. 71b ust. 2a prowadzą wczesne wspomaganie rozwoju dziecka, otrzymują na każde dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, niezależnie od dotacji, o których mowa w ust. 1b, 1ba, 1c, 2a, 2b, 2ca, 2d, 2ea, 2ec, 3a, 3ab i 3ac, dotację z budżetu odpowiednio gminy lub powiatu w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na takie dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju w części oświatowej subwencji ogólnej odpowiednio dla gminy lub powiatu, pod warunkiem że osoba prowadząca niepubliczne przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę, ośrodek lub poradnię poda organowi właściwemu do udzielenia dotacji informację o planowanej liczbie dzieci, które mają być objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji. Zgodnie zaś z ust. 3d powyższego przepisu, dotacje te są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na: 1) pokrycie wydatków bieżących szkół, przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego i placówek, obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności szkoły, przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego lub placówki, w tym na: a) wynagrodzenie osoby fizycznej prowadzącej szkołę, przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego lub placówkę, jeżeli odpowiednio pełni funkcję dyrektora szkoły, przedszkola lub placówki albo prowadzi zajęcia w innej formie wychowania przedszkolnego, b) sfinansowanie wydatków związanych z realizacją zadań organu prowadzącego, o których mowa w art. 5 ust. 7 - z wyjątkiem wydatków na inwestycje i zakupy inwestycyjne, zakup i objęcie akcji i udziałów lub wniesienie wkładów do spółek prawa handlowego; 2) zakup środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, obejmujących: a) książki i inne zbiory biblioteczne, b) środki dydaktyczne służące procesowi dydaktyczno-wychowawczemu realizowanemu w szkołach, przedszkolach i placówkach, c) sprzęt sportowy i rekreacyjny, d) meble, e) pozostałe środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne o wartości nieprzekraczającej wielkości ustalonej w przepisach o podatku dochodowym od osób prawnych, dla których odpisy amortyzacyjne są uznawane za koszt uzyskania przychodu w 100% ich wartości, w momencie oddania do używania. Zasady wykorzystania i zwrotu dotacji regulują natomiast przepisy u.f.p. Zgodnie z art. 251 ust. 1 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w części niewykorzystanej do końca roku budżetowego podlegają zwrotowi do budżetu tej jednostki w terminie do dnia 31 stycznia następnego roku, z zastrzeżeniem terminów wynikających z przepisów wydanych na podstawie art. 189 ust. 4 u.f.p. Wykorzystanie dotacji następuje w szczególności przez zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja była udzielona, albo, w przypadku gdy odrębne przepisy stanowią o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji, wykorzystanie następuje przez realizację celów wskazanych w tych przepisach (art. 251 ust. 4 u.f.p.). Od kwot dotacji zwróconych po terminach określonych w ust. 1-3 nalicza się odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, począwszy od dnia następującego po upływie terminów zwrotu określonych w ust. 1-3 (art. 251 ust. 5 u.f.p.). Kwestię zwrotu dotacji reguluje art. 252 ust. 1 u.f.p., który stanowi, że dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem (pkt 1) lub pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości (pkt 2) podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. Definicja dotacji pobranej w nadmiernej wysokości zawarta została w art. 252 ust. 3 u.f.p. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu jest to dotacja otrzymana z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania. Dotacjami nienależnymi są dotacje udzielone bez podstawy prawnej (art. 252 ust. 4 u.f.p.). Zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości (art. 252 ust. 5 u.f.p.). Skarżąca została zobowiązana do zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie 11.490,31 zł oraz pobranej w nadmiernej wysokości w kwocie 40.109,85 zł. Odnosząc się do kwestii dotacji uznanej za wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem, Sąd wskazuje, iż kwestia ta została już prawomocnie przesądzona w wyroku tut. Sądu z dnia 23 czerwca 2021 r. sygn. akt I SA/Gd 248/21. Powtórzyć w tym miejscu wypada, iż organy zasadnie uznały, że zakup usług fotograficznych na kwotę 710 zł nie ma związku z realizacją zadań, na które udzielona została dotacja, zaś strona skarżąca nie kwestionuje tych ustaleń. W odniesieniu do kwoty dotacji uznanej za wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem, tj. tytułem wypłacenia wynagrodzenia psychologowi oraz logopedzie, z uwagi na brak potwierdzonych kwalifikacji pedagogicznych, Sąd ponownie stwierdza prawidłowość konstatacji organów w tym zakresie, zaś strona skarżąca ustaleń tych nie podważa. Sporna w tym zakresie pozostaje kwestia uznania przez organ kwot wypłaconego trzem fizjoterapeutom wynagrodzenia, jako dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, z powodu braku legitymowania się przez te osoby dyplomem lub świadectwem o przygotowaniu pedagogicznym do prowadzenia zajęć WWR, a zatem braku uprawnień do prowadzenia tychże zajęć. Sąd potwierdza słuszność stanowiska organów w tym zakresie. Poradnia powołując do zespołu WWR osoby nieposiadające odpowiednich kwalifikacji realizowała zadanie oświatowe niezgodnie z obowiązującymi przepisami, a zatem sfinansowanie wynagrodzenia tychże osób z dotacji skutkuje jej wydatkowaniem niezgodnie z przeznaczeniem. Zgodnie bowiem z treścią przepisów znajdującego zastosowanie w rozpatrywanej sprawie (stanowiącego podstawę rozstrzygnięć organów obu instancji stosownie do wytycznych zawartych w ww. wyroku WSA w Gdańsku) Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia lub ukończonego kursu kształcenia nauczycieli (Dz.U. z 2015 r., poz. 1264), kwalifikacje do prowadzenia zajęć wczesnego wspomagania rozwoju dziecka ma m.in. fizjoterapeuta, który obok ukończenia studiów wyższych w zakresie fizjoterapii, rehabilitacji ruchowej lub terapii pedagogicznej, posiada także przygotowanie pedagogiczne (§ 14 ust. 4 pkt 2 ww. rozporządzenia). Zatem finansowanie z dotacji wynagrodzenia osób nieposiadających przygotowania pedagogicznego zasadnie uznane zostało za wydatkowanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem. Sąd ponownie podkreśla (w ślad za treścią uzasadnienia wyroku z dnia 23 czerwca 2021 r.), że autor skargi niezasadnie powołał się na § 3 obowiązującego do 1 września 2017 r. Rozporządzenia z 2013 r., w którym wskazano osoby wchodzące w skład zespołu WWR dziecka. Przepis ten nie określa bowiem kwalifikacji zawodowych fizjoterapeutów. Natomiast stanowi on, że w skład zespołu wchodzi pedagog posiadający odpowiednie kwalifikacje do rodzaju niepełnosprawności dziecka skład zespołu (np. oligofrenopedagog, tyflopedagog, czy surdopedagog), a nadto psycholog, logopeda i inni specjaliści - w zależności od potrzeb dziecka i jego rodziny. Oczywiste jest, że każda z ww. osób, w tym fizjoterapeuta prowadzący zajęcia WWR dziecka powinna posiadać przygotowanie pedagogiczne (co z kolei wynika z przytoczonego powyżej Rozporządzenia z 12 marca 2009 r.), zatem wydatkowanie środków z dotacji na wynagrodzenia osób, które nie legitymują się wymaganymi kwalifikacjami zawodowymi stanowi naruszenie prawa. Bez znaczenia pozostają pisma z Ministerstwa Edukacji Narodowej, sporządzane zresztą w późniejszym stanie prawnym. W demokratycznym państwie prawnym obowiązki strony skarżącej kształtują obowiązujące przepisy prawne, a nie poglądy prawne urzędnika. Zasadnie przyjęto więc, że również kwota wynagrodzeń fizjoterapeutów stanowi dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem. W świetle powyższych ustaleń niezasadne okazały się podnoszone w skardze zarzuty naruszenia art. 90 ust. 3d w zw. z ust. 1a u.s.o. oraz § 3 ust. 3 Rozporządzenia z 2013 r. Odnosząc się do drugiej podstawy orzeczenia o zwrocie dotacji, czyli pobrania jej w nadmiernej wysokości, Sąd stwierdza, że organy właściwie wykazały przyczyny stwierdzenia naruszenia prawa w zakresie wydawania opinii o potrzebie WWR oraz organizowania zajęć WWR w Poradni. Opinie o potrzebie WWR dziecka oraz orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego albo indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego i indywidualnego nauczania, a także o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych wydają zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego (art. 71b ust. 3 u.s.o.). Przewidziano także, że opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, o których mowa w art. 71 ust. 3 u.s.o., mogą również wydawać zespoły opiniujące działające w niepublicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych, założonych zgodnie z art. 82 oraz zatrudniających pracowników posiadających kwalifikacje określone dla pracowników publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych. Do wydawania opinii stosuje się przepisy wydane na podstawie art. 71b ust. 6, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości zespołu (art. 71b ust. 3a u.s.o.). Zatem opinię o potrzebie WWR dziecka stanowiącą jedną z podstaw dla objęcia kształceniem specjalnym mógł wydawać Zespół opiniujący w Poradni. Wydany na podstawie u.s.o. akt wykonawczy (Rozporządzenie z 2008 r.) przewidywał szczególną procedurę związaną z wydawaniem opinii o potrzebie WWR dziecka. Zgodnie z regulacjami Rozporządzenia z 2008 r. zespoły orzekające w poradniach psychologiczno-pedagogicznych wydają m.in. opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka od chwili wykrycia niepełnosprawności do podjęcia nauki w szkole (§ 2 ust. 1 pkt 5); zespoły wydają opinie na wniosek rodziców (prawnych opiekunów) dziecka (§ 5 ust. 1), do którego dołącza się dokumentację uzasadniającą wniosek, w szczególności wydane przez specjalistów opinie, zaświadczenia oraz wyniki obserwacji i badań psychologicznych, pedagogicznych i lekarskich (§ 6 ust. 2), a jeżeli wnioskodawca nie dołączył do wniosku dokumentacji, o której mowa w ust. 2-5, przewodniczący zespołu wzywa wnioskodawcę do przedstawienia tej dokumentacji w określonym terminie, nie krótszym jednak niż 14 dni (§ 6 ust. 6). Opinia o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka zawiera: datę wydania opinii; oznaczenie poradni, w której działa zespół wydający opinię; podstawę prawną opinii; skład zespołu, który wydał opinię; imię i nazwisko dziecka, datę i miejsce jego urodzenia oraz miejsce zamieszkania, a także imiona i nazwiska rodziców (prawnych opiekunów) oraz miejsce ich zamieszkania; stwierdzenie, że zachodzi potrzeba wczesnego wspomagania rozwoju dziecka; wskazanie odpowiedniej formy pomocy i wsparcia udzielanych dziecku i rodzinie, w szczególności pomocy psychologiczno-pedagogicznej, w tym logopedycznej, stosownie do potrzeb; uzasadnienie opinii, w tym szczegółowe uzasadnienie wskazanej formy pomocy i wsparcia; podpis przewodniczącego zespołu (§ 14 ust. 1 i 2). W § 1 rozporządzenia z 2013 r. wskazano z kolei, że rozporządzenie to określa warunki organizowania wczesnego wspomagania rozwoju dzieci, mającego na celu pobudzanie psychoruchowego i społecznego rozwoju dziecka od chwili wykrycia niepełnosprawności do podjęcia nauki w szkole, w tym kwalifikacje wymagane od osób prowadzących wczesne wspomaganie, a także formy współpracy z rodziną dziecka. W § 2 tego rozporządzenia przewidziano, że wczesne wspomaganie może być organizowane w przedszkolu i w szkole podstawowej, w tym w specjalnych, w innych formach wychowania przedszkolnego, w ośrodkach, o których mowa w art. 2 pkt 5 u.s.o., oraz w publicznej i niepublicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, jeżeli mają one możliwość realizacji wskazań zawartych w opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, w szczególności dysponują środkami dydaktycznymi i sprzętem, niezbędnymi do prowadzenia wczesnego wspomagania. Do zadań zespołu wczesnego wspomagania rozwoju dziecka należy: ustalenie, na podstawie opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, kierunków i harmonogramu działań w zakresie wczesnego wspomagania i wsparcia rodziny dziecka; nawiązanie współpracy z podmiotem leczniczym lub ośrodkiem pomocy społecznej w celu zapewnienia dziecku rehabilitacji, terapii lub innych form pomocy, stosownie do jego potrzeb; opracowanie i realizowanie z dzieckiem i jego rodziną indywidualnego programu wczesnego wspomagania, z uwzględnieniem działań wspomagających rodzinę dziecka w zakresie realizacji programu, koordynowania działań specjalistów prowadzących zajęcia z dzieckiem oraz oceniania postępów dziecka; analizowanie skuteczności pomocy udzielanej dziecku i jego rodzinie, wprowadzanie zmian w indywidualnym programie wczesnego wspomagania, stosownie do potrzeb dziecka i jego rodziny, oraz planowanie dalszych działań w zakresie wczesnego wspomagania; dokumentowanie działań prowadzonych w ramach indywidualnego programu wczesnego wspomagania (§ 3 ust. 3 i 5 Rozporządzenia z 2013 r.). Zajęcia w ramach wczesnego wspomagania organizuje się w wymiarze od 4 do 8 godzin w miesiącu, w zależności od możliwości psychofizycznych i potrzeb dziecka (§ 4 ust. 1 Rozporządzenia z 2013 r.). Mając powyższe na uwadze, organy prawidłowo stwierdziły, że opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju były w Poradni wydawane niezgodnie z przepisami Rozporządzenia z 2008 r. oraz Rozporządzenia z 2013 r. W tym zakresie wskazano na okoliczności, że 79 dzieciom wydano opinie nie żądając od wnioskodawców dostarczenia dokumentów medycznych, na podstawie wyłącznie tzw. opinii cząstkowych wydanych przez zatrudnionych w Poradni specjalistów, w których pominięto datę badania, datę wydania opinii i nie podano faktu wykrycia niepełnosprawności. Żadna z opinii WWR nie zawierała obowiązkowego uzasadnienia, w tym właściwego uzasadnienia wskazanej formy pomocy i wsparcia. Trzynaście opinii o potrzebie WWR wydano bez pisemnego wniosku rodziców (opiekunów prawnych) dziecka. Zajęcia były organizowane bez przydziału godzin. 44 dzieciom zapisanym od lutego 2017 r. w miesiącu tym nie zapewniono żadnych zajęć, czyli nie zrealizowano zadania, na które pobrano dotację, w tym 36 dzieciom, których wpisu dokonano na podstawie opinii wydanych przez Poradnię. Poradnia, założyła tylko dziennik zajęć fizjoterapeuty, w którym wpisała nazwiska i imiona 36 dzieci wraz z datą zajęć dla każdej osoby w lutym 2017 r., z których żadne się nie odbyły. Kolejnym ośmiorgu dzieciom Poradnia nie zapewniła w lutym i marcu 2017 r. ani jednej godziny zajęć i terapii. Pozostałym dzieciom Zespół WWR nie określił harmonogramu i kierunków działań, nie określił wymiaru godzin realizacji WWRD w miesiącu, a udział dziecka w zajęciach odnotowywano w dzienniku zajęć nauczyciela specjalisty bez udokumentowania działań prowadzonych z dzieckiem w ramach indywidualnego programu. Nie opracowano indywidualnego programu wczesnego wspomagania rozwoju dla każdego dziecka, brak było harmonogramu zajęć dla każdego dziecka, brak było przydziału godzin, brak było harmonogramu pracy z rodziną dziecka, brak było współpracy z podmiotami leczniczymi w celu zapewnienia dziecku pomocy stosownie do jego potrzeb. Zasadnie zatem uznały organy, że Skarżąca pobrała dotację na realizację w Poradni zadania WWR z 79 dziećmi w styczniu, lutym i marcu 2017 r., które było zrealizowane z naruszeniem prawa, bez ustalenia miesięcznego przydziału godzin zajęć i terapii, poprzez niezapewnienie dzieciom udziału w zajęciach w ogóle oraz w wymiarze mniejszym niż minimalny. Skarżąca nie dowiodła realizacji zajęć w ilości wynikającej z opinii o potrzebie WWR i ww. Rozporządzeń. Ustosunkowując się natomiast do kwestii tzw. opinii cząstkowych o funkcjonowaniu dziecka, Sąd podziela stanowisko organów, iż opinie takie sporządzone przez pracowników Poradni (logopedów, fizjoterapeutów, psychologów i pedagogów), wchodzących w skład zespołów orzekających w Poradni, powołanych do wydawania opinii o potrzebie WWR dzieci, jako jedyne dokumenty nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do wydania opinii o potrzebie WWR dziecka, w sytuacji gdy do wniosku nie załączono żadnej innej dokumentacji medycznej, z której wynikałby fakt wykrycia niepełnosprawności, nieprzystosowania społecznego bądź zagrożenia nim. Tzw. opinie cząstkowe nie mogą zatem być uznane za wydane przez specjalistów opinie, zaświadczenia oraz wyniki obserwacji i badań psychologicznych, pedagogicznych i lekarskich w rozumieniu § 6 ust. 2 Rozporządzenia z 2008 r. Zasadnie przy tym podkreślił organ I instancji, iż w treści tzw. opinii cząstkowych nie występuje sformułowanie świadczące o wykryciu u któregokolwiek badanego dziecka dysfunkcji; w treści opinii nie powołano się na dokumentację medyczną (zaświadczenia lekarskie, badania i wyniki lekarskie) oraz wydane przez innych specjalistów opinie, wyniki obserwacji i badań psychologicznych, pedagogicznych; brak jest daty przeprowadzonego badania i daty wydania opinii; z wielu wypełnionych przez rodziców ankiet wynika, że w dniu ich wypełniania rodzice nie wiedzieli, że ich dziecko posiada opinię o potrzebie WWR, pomimo że taka opinia wydana była z datą wcześniejszą. Stosowana przez stronę skarżącą procedura wydawania opinii była niezgodna z przepisami Rozporządzenia z 2008 r., w których wyraźnie wskazano, że do wniosku rodziców należy dołączyć dokumentację go uzasadniającą, w szczególności wydane przez specjalistów opinie, zaświadczenia oraz wyniki obserwacji i badań psychologicznych, pedagogicznych i lekarskich. Nie można jednak zgodzić się z tym, że osoby badające dzieci i stwierdzające potrzebę terapii będą następnie wchodziły w skład zespołu orzekającego. Przepisy ww. Rozporządzenia przewidywały udział specjalistów poradni w innym charakterze niż członkowie zespołów orzekających w procesie diagnozującym jedynie w szczególnej sytuacji. Zgodnie z § 6 ust. 7 tego aktu, jeżeli wnioskodawca nie posiada dokumentacji, o której mowa w ust. 2 rozporządzenia, albo dołączona przez niego do wniosku dokumentacja jest niewystarczająca do wydania orzeczenia albo opinii, badania niezbędne do wydania orzeczenia albo opinii przeprowadzają specjaliści poradni wskazani przez przewodniczącego zespołu, odpowiednio do posiadanej specjalności, z wyłączeniem badań i wydania zaświadczenia, o którym mowa w ust. 3-5. Wskazani w trybie powyższego przepisu specjaliści poradni nie mogą przeprowadzać badań i wydawać zaświadczeń, o których mowa w § 6 ust. 3-5 Rozporządzenia z 2008 r. Powyższe uzasadnia wniosek, że udział specjalistów poradni polega na członkostwie w zespole orzekającym powołanym przez dyrektora poradni lub na możliwości przeprowadzania badań w wypadku braku lub niekompletnej dokumentacji. W tym drugim przypadku możliwości te są ograniczone. W świetle powyższego za bezpodstawne należało uznać zarzuty naruszenia przepisów § 6 ust. 1 i 2 Rozporządzenia z 2008 r. Rację należy przyznać organowi odwoławczemu, że szczególna procedura związana z wydawaniem opinii ma służyć zapewnieniu możliwie kompleksowej i trafnej diagnozy dziecka wyrażanej w opinii. Z tego też względu podmiot prowadzący Poradnię zajmującą się diagnozowaniem dzieci, a następnie realizacją WWR powinien dołożyć szczególnej staranności by dochowane zostały wszystkie wymogi wynikające w tym zakresie z obowiązujących przepisów, w szczególności te dotyczące procedury opiniowania dzieci w zakresie skierowania na WWR. Skoro prawodawca uregulował szczególny tryb postępowania w zakresie wydawania orzeczeń i opinii przez zespoły orzekające w poradniach psychologiczno-pedagogicznych, to zarówno podmioty prowadzące poradnie, jak i osoby ubiegające się o objęcie dzieci opieką tego typu poradni są zobowiązane do przestrzegania tego trybu. Tym samym warunkiem skorzystania z możliwości uczęszczania przez dziecko, u którego stwierdzono jakąś niepełnosprawność bądź inne zaburzenie rozwoju, na zajęcia WWR, jest dochowanie procedury kwalifikowania dzieci na te zajęcia, a zatem ww. przepisów dotyczących procesy wydawania opinii o potrzebie WWR dziecka. Rację należy przyznać przy tym organowi odwoławczemu, że przepisy u.s.o. nie wymagają dla objęcia dziecka WWR, aby dziecko takie było osobą niepełnosprawną, z niepełnosprawnością stwierdzoną na podstawie orzeczenia, bowiem kształcenie specjalne, w tym wczesne wspomaganie rozwoju (wskazane w art. 71b ust. 1 u.s.o.) obejmuje dzieci zarówno niepełnosprawne, niedostosowanie społecznie, jak i dzieci zagrożone niedostosowaniem społecznym. Jednakże, zasadnie stwierdziło SKO, że zbyt wąskie ujęcie przez organ I instancji pojęcia niepełnosprawności, jako pozostające bez wpływu na prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia, nie uzasadnia uchylenia wydanej przez tenże organ decyzji. Wbrew zarzutom skargi organy nie twierdziły, że "wskazane dzieci nie potrzebowały zajęć WWR, gdyż były dziećmi zdrowymi, a wydane opinie o potrzebie WWR były wystawiane niezasadnie czy niesłusznie". Przyczyną stwierdzenia pobrania dotacji w nadmiernej wysokości były bowiem wymienione powyżej uchybienia w procedurze wydawania opinii o potrzebie WWR dzieci. Treść wydawanych opinii nie była przez organy oceniania pod kątem ich słuszności czy zasadności, a jedynie w kontekście przepisów prawa regulujących tryb wydawania tychże opinii. Tym samym zbędne było przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego psychologa, czy zespołu specjalistów oraz dowodu z przesłuchania świadków na okoliczność schorzeń opisanych w wydanych opiniach oraz udzielonej terapii WWR – czego brak dokonania zarzuciła Skarżąca we wniesionej skardze. Nie ma także możliwości uzupełnienia stwierdzonych braków w procedurze wydawania opinii o potrzebie WWR i walidowania zaistniałych nieprawidłowości poprzez przeprowadzenie żądanych przez Skarżącą dowodów. W związku z tym bezpodstawne okazały się podnoszone w skardze zarzuty naruszenia art. 6, art. 75 i art. 78 K.p.a., gdyż postępowanie dowodowe w rozpatrywanej sprawie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, doprowadzając do ustalenia zaistniałego w sprawie stanu faktycznego oraz jego subsumpcji pod znajdujące zastosowanie przepisy prawa, Reasumując, prawidłowo organy uznały za pobraną w nadmiernej wysokości dotację w kwocie 40.109,85 zł, na którą złożyły się kwoty pobrane na wyszczególnione w treści decyzji organu I instancji 79 dzieci. Niezasadne okazały się podnoszone w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego, ujętych w art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 K.p.a., gdyż przeprowadzone przez organy postępowanie czyniło zadość opisanym w tych przepisach zasadom, zapewniając stronie czynny udział w toku postępowania, które doprowadziło do prawidłowego odtworzenia zaistniałego w sprawie stanu faktycznego na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego oraz jego wszechstronnej oceny w ramach przyznanej organom swobody, co urzeczywistniło dyrektywę pogłębiania zaufania do organów władzy. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 90 ust. 3d u.s.o. w zw. z art. 252 ust. 2 u.f.p., Sąd stwierdza, iż nie zasługuje on na uwzględnienie, bowiem w rozpatrywanej sprawie zastosowanie znajdował przepis art. 252 ust. 1 u.f.p., w którym termin zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem bądź pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości, określono jako 15 dni od dnia stwierdzenia tychże okoliczności. Nie miał więc zastosowania w sprawie przepis art. 252 ust. 2 u.f.p., zgodnie z treścią którego w przypadku gdy termin wykorzystania dotacji, o których mowa w ust. 1, jest krótszy niż rok budżetowy, podlegają one zwrotowi w terminie 15 dni po upływie terminu wykorzystania dotacji. Tym samym pomimo rocznego charakteru przekazywanej w miesięcznych częściach dotacji, prawidłowym było określenie zwrotu dotacji w odniesieniu do wskazanego w decyzjach okresu. 5.4. Po dokonaniu kontroli Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu, a ocena przeprowadzonego postępowania nie ujawniła wad, o których mowa w art. 145 p.p.s.a., dających podstawę do ich wyeliminowania z obrotu prawnego. 5.5. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako nieuzasadnioną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI