I SA/Gd 174/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka "M" Sp. z o.o. z siedzibą w Nicponi zwróciła się do organów podatkowych o stwierdzenie nadpłaty w podatku od towarów i usług za czerwiec 2021 r. w wysokości 375.511 zł, argumentując, że sprzedaż nieruchomości dokonana 1 czerwca 2021 r. jest zwolniona z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a lit. b oraz art. 43 ust. 7a ustawy o VAT. Organy podatkowe, po kilku postępowaniach i decyzjach, ostatecznie odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając, że sprzedaż nieruchomości powinna być opodatkowana VAT, a złożone przez spółkę korekty deklaracji są bezskuteczne. Kluczową kwestią sporną stało się ustalenie, czy strony transakcji złożyły zgodne oświadczenie o rezygnacji ze zwolnienia z VAT, zgodnie z art. 43 ust. 10 i 11 ustawy o VAT. Spółka twierdziła, że nie złożyła takiego oświadczenia, a notariusz zasugerował opodatkowanie transakcji. Nabywca nieruchomości, pan T. L., potwierdził, że wiedział o wątpliwościach co do opodatkowania i podpisał porozumienie ze spółką, zgodnie z którym w przypadku zwrotu VAT, spółka zwróci mu podatek PCC. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżone decyzje organów obu instancji. Sąd uznał, że organy wadliwie oceniły treść aktu notarialnego, porozumienia stron oraz zeznań świadków. Stwierdził, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż strony oświadczyły o wyborze opodatkowania, a oświadczenie o rezygnacji ze zwolnienia nie może mieć charakteru domniemania. Sąd podkreślił, że niepewność co do prawa i stanowisko notariusza nie mogą kształtować prawnopodatkowej sytuacji stron. W związku z tym, sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez organ, z uwzględnieniem ustalenia, czy spełnione zostały przesłanki do zwolnienia od podatku VAT oraz czy wystąpiła nadpłata.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zwolnienia z VAT przy sprzedaży nieruchomości, wymogów formalnych dla oświadczeń o rezygnacji ze zwolnienia oraz roli porozumień i stanowiska notariusza w kształtowaniu zobowiązań podatkowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży nieruchomości zabudowanej, gdzie istniały wątpliwości co do opodatkowania i zwolnienia, a strony zawarły porozumienie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sprzedaż nieruchomości zabudowanej, w przypadku której strony nie złożyły zgodnego oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia z VAT, powinna być opodatkowana podatkiem VAT, czy też korzysta ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, strony nie złożyły zgodnego oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia z VAT, a porozumienie zawarte między nimi potwierdzało wątpliwości co do opodatkowania, co oznacza, że transakcja powinna korzystać ze zwolnienia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż strony oświadczyły o wyborze opodatkowania. Oświadczenie o rezygnacji ze zwolnienia nie może mieć charakteru domniemania, a niepewność co do prawa i stanowisko notariusza nie mogą kształtować prawnopodatkowej sytuacji stron. Porozumienie zawarte między stronami potwierdzało brak zgodności co do zwolnienia od podatku.
Czy kwota zapłaconego podatku VAT od sprzedaży nieruchomości, która powinna być zwolniona z VAT, stanowi nadpłatę w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, kwota zapłaconego podatku VAT, który nie był należny z uwagi na zwolnienie, stanowi nadpłatę.
Uzasadnienie
Za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Podatek zapłacony nienależnie to kwota uiszczona, gdy nie było ustawowego obowiązku jej zapłacenia. Prawidłowa wykładnia art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej uzasadnia stwierdzenie, że warunkiem uznania wpłaty podatku za nadpłatę nie jest konieczność wykazania przez podatnika z tego tytułu uszczerbku majątkowego.
Czy uchylenie art. 43 ust. 7a ustawy o VAT z dniem 1 września 2019 r. wyklucza możliwość zastosowania zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a lit. b ustawy o VAT do transakcji z czerwca 2021 r.?
Odpowiedź sądu
Nie zostało to jednoznacznie rozstrzygnięte w kontekście uchylenia art. 43 ust. 7a, jednak sąd skupił się na braku oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia.
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że skoro w momencie zawarcia transakcji nie obowiązywał przepis art. 43 ust. 7a ustawy o VAT, to nie mógł być on podstawą zwolnienia. Sąd nie odniósł się bezpośrednio do tej kwestii w kontekście uchylenia przepisu, skupiając się na interpretacji art. 43 ust. 1 pkt 10 i braku oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia.
Przepisy (14)
Główne
u.p.d.o.u. art. 43 § 1 pkt 10
Ustawa o podatku od towarów i usług
Zwolnienie od podatku zależy od tego, czy budynek lub jego część będąca przedmiotem sprzedaży jest w dacie sprzedaży "zasiedlona" w rozumieniu ustawy. Zwolnienie jest fakultatywne i wymaga złożenia oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia.
u.p.d.o.u. art. 43 § 1 pkt 10a lit. b
Ustawa o podatku od towarów i usług
Zastosowanie zwolnienia wymagało spełnienia przesłanek, w tym braku opodatkowania.
u.p.d.o.u.
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
o.p. art. 72 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.d.o.u. art. 43 § 7a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przepis uchylony z dniem 1 września 2019 r., ale podnoszony przez stronę skarżącą jako podstawa zwolnienia.
u.p.d.o.u. art. 29a § 8
Ustawa o podatku od towarów i usług
W przypadku dostawy budynków trwale związanych z gruntem z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu.
u.p.d.o.u. art. 43 § 10
Ustawa o podatku od towarów i usług
Podatnik może zrezygnować ze zwolnienia, dokonując wyboru opodatkowania.
u.p.d.o.u. art. 43 § 11
Ustawa o podatku od towarów i usług
Warunkiem wyboru opodatkowania jest złożenie oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia.
o.p. art. 121 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
o.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej.
o.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.c. art. 158
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
Wymogi dotyczące formy umowy sprzedaży.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Strony nie złożyły zgodnego oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia z VAT. • Porozumienie między stronami potwierdzało wątpliwości co do opodatkowania. • Niepewność prawna i stanowisko notariusza nie mogą kształtować sytuacji prawnopodatkowej stron. • Sprzedaż nieruchomości spełniała przesłanki do zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.
Odrzucone argumenty
Transakcja sprzedaży nieruchomości powinna być opodatkowana VAT, ponieważ strony nie złożyły oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia. • Akt notarialny zawierał cenę brutto i deklarację podatku VAT, co świadczy o opodatkowaniu transakcji. • Nabywca nie zaakceptował faktur korygujących, co potwierdza brak zgody na zmianę formy opodatkowania.
Godne uwagi sformułowania
oświadczenie o rezygnacji ze zwolnienia nie może mieć charakteru domniemania • niepewność co do prawa i stanowcze wskazanie notariusza nie mogą kształtować prawnopodatkowej sytuacji stron
Skład orzekający
Joanna Zdzienicka-Wiśniewska
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Gorzeń
członek
Elżbieta Rischka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia z VAT przy sprzedaży nieruchomości, wymogów formalnych dla oświadczeń o rezygnacji ze zwolnienia oraz roli porozumień i stanowiska notariusza w kształtowaniu zobowiązań podatkowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży nieruchomości zabudowanej, gdzie istniały wątpliwości co do opodatkowania i zwolnienia, a strony zawarły porozumienie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy częstego problemu w obrocie nieruchomościami – wątpliwości co do opodatkowania VAT i możliwości skorzystania ze zwolnienia. Pokazuje, jak ważne jest precyzyjne formułowanie umów i oświadczeń w kontekście podatkowym.
“Sprzedaż nieruchomości: Czy wątpliwości co do VAT i porozumienie z notariuszem wystarczą do zwolnienia?”
Dane finansowe
WPS: 375 511 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.