I SA/GD 1702/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2023-02-21
NSApodatkoweŚredniawsa
postępowanie egzekucyjnezaległości podatkowezaliczenie wpłatrachunek bankowyorgan egzekucyjnywada proceduralnaupoważnienieuchylenie postanowieniaponowne rozpatrzenie

WSA w Gdańsku oddalił skargę podatnika na postanowienie Dyrektora IAS uchylające postanowienie Naczelnika US o zaliczeniu środków na poczet zaległości, uznając wadę proceduralną podpisu postanowienia organu I instancji za uzasadnioną podstawę do przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Podatnik zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które uchyliło postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego dotyczące zaliczenia środków pieniężnych na poczet zaległości podatkowych. Głównym zarzutem Dyrektora IAS było podpisanie postanowienia organu I instancji przez osobę nieposiadającą upoważnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, uznając, że wadliwość proceduralna postanowienia organu pierwszej instancji była wystarczającą podstawą do jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Sprawa dotyczyła skargi W.N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, które uchyliło postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni z dnia 5 sierpnia 2021 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Postanowienie organu I instancji dotyczyło zaliczenia środków pieniężnych uzyskanych z zajęcia rachunku bankowego na poczet zaległości podatkowych. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił postanowienie Naczelnika US, wskazując na podpisanie go przez pracownika nieposiadającego odpowiedniego upoważnienia, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym i oddalił skargę. Sąd uznał, że wadliwość proceduralna postanowienia organu pierwszej instancji, w tym brak upoważnienia do jego podpisania, była uzasadnioną podstawą do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy nie badał meritum sprawy, a jedynie wadę proceduralną, a przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania nie pozbawiło skarżącego jego uprawnień procesowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, podpisanie postanowienia przez pracownika nieposiadającego upoważnienia stanowi naruszenie przepisów postępowania, które ma wpływ na wynik sprawy i uzasadnia uchylenie postanowienia przez organ odwoławczy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., uchylając postanowienie organu I instancji z powodu braku upoważnienia do jego podpisania przez pracownika. Wskazano, że taka wada proceduralna jest wystarczającą podstawą do przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, a organ odwoławczy nie musiał badać meritum sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.p.e.a. art. 115 § 7

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 138 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 124 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 268a

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 119 § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wada proceduralna w postaci braku upoważnienia do podpisania postanowienia przez pracownika organu I instancji stanowiła uzasadnioną podstawę do uchylenia tego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ odwoławczy.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącego dotyczące meritum sprawy zaliczenia wpłat, sposobu prowadzenia postępowań egzekucyjnych oraz naruszenia zasad postępowania administracyjnego i Konstytucji RP, które nie mieściły się w zakresie kognicji sądu w postępowaniu dotyczącym postanowienia kasacyjnego. Skarżący kwestionował zasadność uchylenia postanowienia organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, argumentując, że organ odwoławczy powinien rozstrzygnąć sprawę co do istoty.

Godne uwagi sformułowania

brak upoważnienia do podjęcia rozstrzygnięcia niewątpliwie stanowi naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy organ nie badał merytorycznie zaskarżonego postanowienia z uwagi na stwierdzoną wadę proceduralną zarzuty skargi w tym zakresie wymykają się spod zakresu kognicji sądu sprawowanej w ramach niniejszego postępowania

Skład orzekający

Krzysztof Przasnyski

przewodniczący sprawozdawca

Elżbieta Rischka

sędzia

Irena Wesołowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie uchylenia postanowienia organu I instancji z powodu wadliwości proceduralnej, w szczególności braku upoważnienia do jego podpisania, oraz zakres kognicji sądu administracyjnego w postępowaniu dotyczącym postanowienia kasacyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z podpisaniem postanowienia przez nieupoważnionego pracownika. Nie rozstrzyga meritum sprawy zaliczenia wpłat.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z prawidłowością podpisywania dokumentów przez organy administracji, co ma znaczenie praktyczne dla prawników procesowych. Nie zawiera jednak nietypowych faktów ani przełomowych rozstrzygnięć.

Wada formalna w urzędzie: czy podpis pracownika bez upoważnienia może unieważnić decyzję podatkową?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 1702/21 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2023-02-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-12-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Elżbieta Rischka
Irena Wesołowska
Krzysztof Przasnyski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1427
art. 115 par.7
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Irena Wesołowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 21 lutego 2023 r. sprawy ze skargi W.N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 11 października 2021 r. nr 2201-IEE.711.2.233.2021.AR w przedmiocie zaliczenia środków pieniężnych na poczet innych należności pieniężnych oddala skargę.
Uzasadnienie
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni, będący jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym, prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku W. N. m.in. na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 20 sierpnia 2020 r.:
- nr 2209.723.488240.2020, obejmującego nieuregulowany podatek dochodowy od osób fizycznych za 2019 r. w wysokości należności głównej 3. 876,00 zł,
-nr 2209.723.488248.2020, obejmującego nieuregulowane odsetki od zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za styczeń, luty, kwiecień i maj 2019 r. w łącznej wysokości 179,00 zł,
-nr 2209.723.488255.2020, obejmującego nieuregulowane odsetki od zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za czerwiec, lipiec i październik 2019 r., w łącznej wysokości 57,00 zł.
W toku postępowania egzekucyjnego Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni w oparciu o ww. tytuły wykonawcze, sporządził w dniu 31 sierpnia 2020 r. zawiadomienie nr 2209-SEE.711.22994023.2020.1.JAM9 o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego W. N. w M S.A.
Zawiadomienie doręczono bankowi w dniu 31 sierpnia 2020 r., który tego samego dnia poinformował organ egzekucyjny o braku środków na zajętym rachunku bankowym. Natomiast odpis zawiadomienia wraz z odpisami tytułów wykonawczych nr 2209.723.488240.2020 nr 2209.723.488248.2020 i nr 2209.723.488255.2020 doręczono stronie w dniu 16 września 2020 r.
W dniu 29 kwietnia 2021 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni wszczął postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego nr 2209-723.359036.2021, obejmującego nieuregulowany podatek od towarów i usług za grudzień 2020 r. w wysokości należności głównej 738,00 zł. Zawiadomieniem z dnia 13 maja 2021 r. nr 2209-SEE.711.34441483.2021.1.JAM9, w oparciu o tytuł wykonawczy nr 2209-723.359036.202, organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego W. N. w M. S.A. Odpis zawiadomienia wraz z odpisem ww. tytułu wykonawczego doręczono stronie w dniu 4 czerwca 2021 r.
W dniu 1 czerwca 2021 r. organ egzekucyjny wystawił tytuły wykonawcze:
- nr 2209-723.446667.2021, obejmujący nieuregulowany podatek od towarów i usług za marzec 2021 r. w wysokości należności głównej 1042,00 zł,
-nr 2209-723.446702.2021, obejmujący nieuregulowany podatek od towarów i usług za wrzesień i październik 2020 r. w łącznej wysokości należności głównej 535,00 zł.
W oparciu o ww. tytuły wykonawcze z dnia 1 czerwca 2021 r., Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni sporządził 9 czerwca 2021 r. zawiadomienie nr 2209-SEE.711.35825065.2021.1JAM9 o zajęciu rachunku bankowego strony w "M" S.A. Odpis zawiadomienia doręczono do M. S.A., który tego samego dnia poinformował organ egzekucyjny o braku środków na zajętym rachunku bankowym. Natomiast stronie odpis zawiadomienia wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczono 28 czerwca 2021 r.
W dniu 5 sierpnia 2021 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni wydał postanowienie w sprawie zaliczenia na poczet zaległości objętych tytułami wykonawczymi z dnia 20 sierpnia 2020 r. nr 2209.723.488248.2020 i nr 2209.723.488255.2020 środków pieniężnych uzyskanych w wyniku zajęcia dokonanego zawiadomieniem z dnia 19 maja 2020 r. nr 2209-SEE.711.19594898.2020.3.SLO9 i przekazanych przez M. S.A.: 6 listopada 2020 r. w wysokości 8,00 zł, 29 czerwca 2021 r. w wysokości 84,25 zł; a także uzyskanych w wyniku zajęcia rachunku bankowego dokonanego zawiadomieniem nr 2209-EA.511.842438.2016.42.MD i przekazanych przez G. S.A.: 1 października 2020 r. w wysokości 2,15 zł, 1 grudnia 2020 r. w wysokości 18,80 zł, 4 stycznia 2021 r. w wysokości 21,88 zł, 1 lutego 2021 r. w wysokości 21,27 zł, 26 lutego 2021 r. w wysokości 19,78 zł, 31 marca 2021 r. w wysokości 19,88 zł, 4 maja 2021 r. w wysokości 25,24 zł, 1 czerwca 2021 r. w wysokości 23,58 zł, 30 czerwca 2021 r. w wysokości 22,89 zł.
Na to postanowienie W. N. wniósł zażalenie, wskazując, że samo przekazanie uzyskanych środków finansowych na wskazane w postanowieniu zaległości podatkowe nie budzi jego wątpliwości. Zastrzeżenia strony budzi jedynie fakt przekazywania środków pieniężnych uzyskanych w wyniku wcześniej umorzonych postępowań egzekucyjnych. Ponadto stanowisko zaprezentowane przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni w postanowieniu z dnia 5 sierpnia 2021 r. stoi w sprzeczności ze stanowiskiem zaprezentowanym w postanowieniach z dnia 13 lipca 2021 r. o numerach: 2209-SEW.711.63.2021 UNP: 2209-21-057035 i 2209-SEW.711.63.2021 UNP: 2209-21-057036.
Postanowieniem z dnia 11 października 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni z dnia 5 sierpnia 2021 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu wskazał, że postanowienie z dnia 5 sierpnia 2021 r. zostało podpisane w imieniu Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni przez pracownika nieposiadającego upoważnienia do podpisywania postanowień. Wobec powyższego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że organ I instancji, wydając ponownie rozstrzygnięcie w sprawie, dopełni wszystkich wymogów formalnych określonych w art. 124 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) – dalej jako "k.p.a." .
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na opisane postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej W. N. zarzucił naruszenie:
1. zasad postępowania administracyjnego, poprzez brak wskazania w wydanym postanowieniu okoliczności, jakie należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy,
2.art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm.) – dalej jako "u.p.e.a.", poprzez uznanie, że na wydanym postanowieniu Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni brak jest pieczątki z podaniem imienia, nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby podpisującej wydane postanowienie,
3. zasad prowadzenia postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez brak wyjaśnienia, w jaki sposób możliwe jest zaliczenie wpłat środków pieniężnych dokonanych na podstawie zawiadomień o zajęciu rachunków bankowych będących przedmiotem wcześniej wydanych postanowień o umorzeniu tych postępowań egzekucyjnych z lat 2014 i 2020,
4.zasady legalizmu wyrażonej w art. 6 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. oraz art. 7 Konstytucji RP, poprzez niezgodne ze stanem rzeczywistym określenie statusu prawnego prowadzonych postępowań egzekucyjnych oraz naruszenie tym samym praw skarżącego jako podatnika i zasad państwa praworządnego.
Skarżący wniósł o uchylenie w całości wydanego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej; uznanie, że wskazane postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem zasad prowadzenia postępowań administracyjnych określonych w k.p.a., czego skutkiem jest przyjęcie rozstrzygnięcia sprawy niewspółmiernego do przedstawionych dowodów; nakazanie Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej wyjaśnienia kwestii rozliczenia w wydanym postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego, na obecnie prowadzone postępowanie egzekucyjne środków pieniężnych uzyskanych w wyniku zajęć egzekucyjnych rachunków bankowych, będących przedmiotem wydanych przez organ egzekucyjny postanowień o umorzeniu prowadzonych postępowań egzekucyjnych z lat 2014 i 2020.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Sąd na wstępie wskazuje, że złożoną w sprawie skargę rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
W związku z powyższym Sąd nie był związany zawartym w skardze wnioskiem o przeprowadzenie rozprawy i rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. jest niezależne od woli stron. Sąd mógł rozpoznać niniejszą sprawę w trybie uproszczonym, gdyż przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Uprawnieniem Sądu jest ocena, czy sprawę rozpoznać w trybie uproszczonym, czy też zgodnie z art. 122 p.p.s.a. na rozprawie. Dopuszczenie rozpoznania spraw w trybie uproszczonym stanowi odpowiedź ustawodawcy na postulaty społeczne, domagające się umożliwienia załatwiania spraw drobnych i prostych szybko, w postępowaniu odformalizowanym i pozbawionym zbędnych komplikacji. Zastosowanie trybu uproszczonego w tego typu sprawach z pewnością nie może być więc uznane za niedopuszczalne ograniczenie prawa do sądu, ponieważ stanowi element skracania i przyspieszenia procedur sądowych, bez pozbawienia strony należnych uprawnień procesowych (zob. też wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2019 r. sygn. akt I OSK 511/18, z dnia 28 maja 2019 r. sygn. akt II FSK 1894/17, dnia 24 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 597/16, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, którym uchylił rozstrzygnięcie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni z dnia 5 sierpnia 2021 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Organ II instancji, podejmując rozstrzygnięcie, oparł się na mającej zastosowanie w niniejszym postępowaniu na mocy art. 18 u.p.e.a. dyspozycji art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., zgodnie z którą organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję (postanowienie) w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy decyzja (postanowienie) ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Zatem kontrola prawidłowości zaskarżonego postanowienia dotyczy oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ odwoławczy w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania rozstrzygnięcia kasacyjnego, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty. Podstawowym obowiązkiem sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na decyzję (postanowienie) kasacyjną jest więc przede wszystkim ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., a więc odstąpienie od zasady ogólnej ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy albo zakończenia jej w inny sposób. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. sąd nie jest natomiast władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, skoro na skutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2017 r. II OSK 2219/15, publ. j.w.).
Wymaga również wyjaśnienia, że konieczność wydania orzeczenia kasacyjnego zachodzi wtedy, kiedy zasada dwuinstancyjności postępowania wyłącza przeprowadzenie w tym zakresie uzupełniającego postępowania dowodowego, gdyż jego zakres wskazuje, że w swej istocie organ odwoławczy musiałby sam przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie mogącym mieć bezpośredni wpływ na treść decyzji. W konsekwencji sprawa byłaby rozstrzygana w jednej instancji, przez co pozbawionoby stronę prawa kwestionowania wyników postępowania wyjaśniającego w drodze odwołania. Potwierdzeniem powyższego jest treść art. 136 § 1 k.p.a., w myśl którego organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Jeżeli zatem organ pierwszej instancji nie wyjaśnił części istotnych okoliczności sprawy albo zgromadził niepełny, ale obszerny materiał dowodowy, wówczas organ odwoławczy ma obowiązek te uchybienia usunąć we własnym zakresie. Kasacyjne rozstrzygnięcie może zapaść wyłącznie w sytuacji, gdy wątpliwości organu II instancji co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a.
W niniejszej sprawie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że zaskarżone postanowienie z dnia 5 sierpnia 2021 r. zostało podpisane w imieniu Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni przez pracownika nieposiadającego upoważnienia do podpisywania postanowień wydanych w oparciu o art. 115 § 7 u.p.e.a.
Wobec powyższego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni. Organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji, wydając ponownie rozstrzygnięcie w sprawie, dopełni wszystkich wymogów formalnych określonych w art. 124 § 1 k.p.a., który stanowi, że postanowienie powinno zawierać m.in. podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania.
W tym zakresie Sąd zwraca uwagę na treść art. 268a k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej może upoważniać, w formie pisemnej, pracowników obsługujących ten organ do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień, zaświadczeń, a także do poświadczania za zgodność odpisów dokumentów przedstawionych przez stronę na potrzeby prowadzonych postępowań z oryginałem.
Sens konstrukcji wspomnianego upoważnienia przedstawiono w wyroku NSA z dnia 11 kwietnia 2006 r., sygn. I OSK 703/05, LEX nr 209123. Zauważono w nim, że upoważnienie udzielone na podstawie art. 268a k.p.a. wywiera ten skutek, że zmienia się osoba wykonująca kompetencje organu w zakresie podejmowania czynności w prawnych formach działania administracji publicznej. Z kolei w postanowieniu SN z 5 czerwca 2003 r., II CKN 194/01, LEX nr 137549, sprecyzowano, że upoważnienie do wykonywania kompetencji, nazywane pełnomocnictwem administracyjnym, nie powoduje przejęcia przez upoważnionego kompetencji organu upoważniającego. Organ wyposażony w kompetencje nie traci ich, a podmiot upoważniony nie staje się organem administracji, nie nabywa tych kompetencji jako własne, lecz wykonuje je w imieniu i na rzecz organu, do którego kompetencje należą.
Zdaniem Sądu, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, uchylając postanowienie organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni, podjął prawidłowe rozstrzygnięcie. Brak upoważnienia do podjęcia rozstrzygnięcia niewątpliwie stanowi naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy. Wbrew twierdzeniom skarżącego, organ przekazując sprawę organowi I instancji zastosował się do dyspozycji przepisu art. 138 § 2 k.p.a. i wskazał, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, tj. polecił Naczelnikowi Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni przy ponownym wydawaniu rozstrzygnięcia dopełnienie wszystkich wymogów formalnych określonych w art. 124 § 1 k.p.a.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze, stwierdzić należy, że nie zasługują one na uwzględnienie. Podkreślić należy, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej jako organ administracji publicznej działał zgodnie z zasadą legalizmu oraz zasadą praworządności, o których mowa w art. 6 i art. 7 k.p.a. W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Zawiera wszystkie elementy, w tym uzasadnienie prawne, jak i faktyczne. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie jest obarczone wadliwością uzasadniającą jego uchylenie. Stąd bezzasadne są również zarzuty naruszenia przepisów Konstytucji.
Zaakcentować trzeba, że organ II instancji miał obowiązek przy rozpatrywaniu zażalenia badać rozstrzygnięcie organu I instancji nie tylko pod kątem wniesionych przez stronę zarzutów, ale także ocenić całokształt sprawy, uwzględniając również okoliczności, dotyczące uprawnień pracowników do podpisywania decyzji i postanowień w imieniu organu administracji publicznej. Tym samym Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, mając na uwadze okoliczność podpisania postanowienia z dnia 5 sierpnia 2021 r. przez osobę do tego nieuprawnioną, był zobowiązany wyeliminować je z obrotu prawnego. Podkreślić należy, że organ nie badał merytorycznie zaskarżonego postanowienia z uwagi na stwierdzoną wadę proceduralną. Przy czym uchylenie postanowienia i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji nie pozbawiło skarżącego jego uprawnień do ochrony jako strony postępowania.
W odniesieniu do zarzutów skargi, związanych z brakiem wyjaśnienia, w jaki sposób możliwe jest zaliczenie wpłat środków pieniężnych dokonanych na podstawie zawiadomień o zajęciu rachunków bankowych będących przedmiotem wcześniej wydanych postanowień o umorzeniu tych postępowań egzekucyjnych z lat 2014 i 2020, zaznaczyć należy, że zarzuty skargi w tym zakresie wymykają się spod zakresu kognicji sądu sprawowanej w ramach niniejszego postępowania, które dotyczy wyłącznie kontroli rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 11 października 2021 r., którym uchylił rozstrzygnięcie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni z dnia 5 sierpnia 2021 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Sąd nie dopatrzył się naruszenia wskazywanego przez skarżącego art. 6 p.p.s.a.
Zgodnie z tym przepisem sąd administracyjny w razie uzasadnionej potrzeby udziela stronom występującym w sprawie bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych i skutków ich zaniedbań.
Wskazówki i pouczenia sądu powinny dotyczyć dokonywanych przez stronę czynności procesowych na danym etapie postępowania i w powstałej sytuacji procesowej. Sąd nie ma obowiązku udzielania pouczeń co do wszelkich możliwych zachowań, a obowiązek ten odnosi się do wskazówek i pouczeń celowych z punktu widzenia prawidłowego przebiegu procesu i gwarancji procesowych strony (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 53). W żadnym zatem razie sąd nie jest zobligowany do zastępowania strony w dokonywaniu określonych czynności procesowych, czy sugerowaniu kierunku pożądanych działań.
Należy odnotować, że z akt sprawy wynika, że na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia 26 stycznia 2022 r. zdygitalizowane w całości akta sprawy sądowej udostępniono skarżącemu (vide: akta sprawy, tom I karta 48). Dodać również należy, że system PASSA umożliwia stronom dostęp tylko do akt sądowych i tylko w takim zakresie mógł być wniosek skarżącego zrealizowany.
Podsumowując, Sąd podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że w stanie faktycznym sprawy brak było podstaw rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty z uwagi na fakt, że postanowienie organu I instancji obarczone było wadą proceduralną, która stanowiła podstawę do uchylenia rozstrzygnięcia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
Uwzględniając zatem charakter i zakres rozstrzygnięcia kasatoryjnego, które powoduje przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji z uwagi na dostrzeżone uchybienie w jego postępowaniu, wbrew twierdzeniom skarżącego, zaskarżone postanowienie organu II instancji poprzedzone zostało dokładnym wyjaśnieniem wszystkich istotnych okoliczności sprawy (art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.), co znalazło odzwierciedlenie w jego treści. Organ uwzględnił przy tym zasadę, że rozstrzygnięcie organu odwoławczego, wydane w oparciu o art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 18 u.p.e.a., nie kształtuje stosunku materialnoprawnego, ale stanowi wręcz przeszkodę do jego ostatecznego ukształtowania. Następstwem wydania orzeczenia kasacyjnego jest powrót sprawy na drogę postępowania przed organem pierwszej instancji.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI