I SA/GD 170/25

I SA/Gd 170/25 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-06-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Joanna Zdzienicka-Wiśniewska /przewodniczący/
Marek Kraus
Sławomir Kozik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 44 § 1-4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Zdzienicka - Wiśniewska Sędziowie: Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.) Sędzia WSA Marek Kraus po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 17 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi J. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 9 stycznia 2025 r., nr 2201-IEE.7192.1.12.2024.AW w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę
Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego w Tczewie (dalej Naczelnik) protokołem zajęcia i odbioru ruchomości z 16 kwietnia 2024 r. dokonał zajęcia należących do zobowiązanego S. S. ruchomości tj. łodzi motorowej G. oraz przyczepy ciężarowej podłodziowej T.
J. G.(dalej: Strona lub Skarżący) pismem wniesionym do Naczelnika 19 kwietnia 2024 r. zwrócił się o wyłączenie spod egzekucji ww. ruchomości wskazując, że jest ich właścicielem.
Naczelnik postanowieniem z 13 września 2024 r. nr 2219-SEE.7113.1.21.2024.26 odmówił wyłączenia spod egzekucji ww. ruchomości. Postanowienie zostało doręczone Stronie 7 października 2024 r. w trybie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.) - dalej: "k.p.a."
17 września 2024 r. drogą mailową, a 20 września 2024 r. pocztową do Naczelnika wpłynęło pełnomocnictwo z 10 września 2024 r. do reprezentowana Strony przez adwokatów M. L. oraz J. C.
Pismem z 31 października 2024 r. Pełnomocnik Strony złożył wniosek o doręczenie odpisu postanowienia w sprawie wyłączenia spod egzekucji. Odpis postanowienia Pełnomocnik odebrał 20 listopada 2024 roku.
Pismem z 27 listopada 2024 r., nadanym 21 listopada 2024 roku, Pełnomocnik złożył zażalenie z 27 listopada 2024 r. na postanowienie Naczelnika z 13 września 2024 roku.
Postanowieniem z 9 stycznia 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: Dyrektor) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.
W uzasadnieniu Dyrektor wskazał, że postanowienie Naczelnika z 13 września 2024 r. doręczono Stronie 7 października 2024 r. w trybie art. 44 k.p.a. Dowodem powyższego jest znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru tego postanowienia nr [...]. Wskazuje ono, że przesyłka zawierająca postanowienie wysłana została na adres ul. [...] (wskazany przez Stronę we wniosku o wyłączenie). Po raz pierwszy została awizowana 23 września 2024 roku. Powtórne awizo nastąpiło 1 października 2024 roku. Następnie przesyłkę zwrócono do urzędu. Postanowienie zostało uznane za doręczone 7 października 2024 roku tj. po upływie 14 dniu od pierwszego awiza (zgodnie z art. 44 k.p.a.). Od tej daty liczono 7 dniowy termin do wniesienia zażalenia. Aby zachować ten termin zażalenie należało nadać za pośrednictwem operatora wyznaczonego (lub też w inny przewidziany prawem sposób), najpóźniej 14 października 2024 r. Tymczasem Pełnomocnik zażalenie nadał 27 listopada 2024 roku. Datę wniesienia środka zaskarżenia potwierdza stempel pocztowy znajdujący się na kopercie. Zatem Strona uchybiła siedmiodniowemu terminowi do jego wniesienia.
Odnosząc się do prawidłowości doręczenia postanowienia Stronie Dyrektor wskazał, że pełnomocnictwo wpłynęło do organu egzekucyjnego drogą mailową 17 września 2024 roku, a 20 września 2024 r. pocztową, czyli już po wydaniu zaskarżonego postanowienia. Nie można zatem mówić o uchybieniu procesowym, gdyż dopiero od momentu zawiadomienia organ zobligowany jest doręczać korespondencje pełnomocnikowi.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżący zaskarżył ww. postanowienie w całości wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 40 § 2 k.p.a. poprzez niedoręczenie decyzji Pełnomocnikowi oraz błędne uznanie przez organ, że termin na wniesienie zażalenia upłynął, mimo że nie rozpoczął on biegu z powodu braku doręczenia decyzji Pełnomocnikowi.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że w dniu 16 września 2024 r. Pełnomocnik zgłosił swoje uczestnictwo w postępowaniu, składając jednocześnie ponaglenie. Od tego momentu organ był zobowiązany do kierowania wszelkiej korespondencji dotyczącej sprawy bezpośrednio do Pełnomocnika. Organ nie doręczył Pełnomocnikowi decyzji merytorycznej. W konsekwencji termin na wniesienie środka zaskarżenia nie rozpoczął biegu, ponieważ zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, doręczenie pisma stronie, która posiada ustanowionego pełnomocnika, nie wywołuje skutków prawnych. Doręczenie z pominięciem pełnomocnika jest bezskuteczne i nie ma znaczenia procesowego. W związku z powyższym, stwierdzenie, że zażalenie zostało wniesione po upływie terminu, jest niezasadne, gdyż termin ten nie mógł rozpocząć biegu z powodu braku prawidłowego doręczenia decyzji Pełnomocnikowi.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał stanowisko jak w postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zaskarżone postanowienie jest zgodne z przepisami, dlatego skarga podlega oddaleniu.
Kwestią wymagającą rozstrzygnięcia jest ocena prawidłowości stanowiska Dyrektora IAS, że Strona uchybiła terminowi do wniesienia zażalenia.
Zdaniem Skarżącego termin do wniesienia zażalenia należy liczyć od daty doręczenia postanowienia ustanowionemu w sprawie Pełnomocnikowi. Dyrektor zaś wskazuje, że doręczenie korespondencji Stronie było prawidłowe, gdyż informacja o ustanowieniu Pełnomocnika wraz z pełnomocnictwem dotarła do organu po wysłaniu do Strony postanowienia.
Na wstępie należy wyjaśnić, że organ w postępowaniu wstępnym podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy zażalenie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Warunkiem skuteczności czynności procesowej – wniesienia zażalenia – jest zachowanie ustawowego terminu. Uchybienie tego terminu powoduje bezskuteczność zażalenia, co oznacza, że sprawa nie będzie podlegała ponownej merytorycznej ocenie przez organ odwoławczy. Badając, czy zażalenie zostało wniesione w terminie organ zobowiązany jest określić następujące daty: datę doręczenia postanowienia, datę upływu terminu do złożenia zażalenia oraz datę wniesienia zażalenia.
W myśl art. 17 § 1 u.p.e.a. o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżone postanowienie, w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia.
Zdaniem Skarżącego doręczenie postanowienia powinno nastąpić do rąk ustanowionego w sprawie Pełnomocnika. W konsekwencji zbadania wymagało, czy organ prawidłowo skierował korespondencję bezpośrednio do Strony i w związku z tym czy był uprawniony do stwierdzenia, że postanowienie z dnia 12 czerwca 2024 r. zostało skutecznie doręczone Stronie w trybie art. 44 k.p.a. w dniu 1 lipca 2025 r.
Zgodnie z art. 40 k.p.a. pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi (§ 1). Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Strona może wskazać takiego pełnomocnika (§ 2).
Z powyższych przepisów wynika zasada, że w przypadku ustanowienia w sprawie pełnomocnika, doręczenie następuje do jego rąk.
Przy czym istotne jest, że o ustanowieniu pełnomocnika organ musi mieć wiedzę. Tym samym konieczne jest zawiadomienie organu prowadzącego postępowanie o tym fakcie. Dopiero z chwilą zawiadomienia organu o ustanowieniu pełnomocnika ma on obowiązek kierowania do niego korespondencji. Natomiast dokonane już czynności pozostają w mocy. Jeżeli zatem korespondencja została przesłana do strony i oczekuje na odbiór z urzędu pocztowego, a w tym czasie do organu wpłynie pełnomocnictwo, to okoliczność zgłoszenia się pełnomocnika nie ma wpływu na prawidłowość i skuteczność wcześniejszego wysłania a późniejszego doręczenia stronie korespondencji.
Z akt sprawy wynika, że wniosek o wyłączenie z egzekucji Skarżący wniósł osobiście pismem z 19 kwietnia 2024 roku. Z treści pisma nie wynikało, że w sprawie ustanowiono pełnomocnika. Do pisma nie załączono też pełnomocnictwa. Organ egzekucyjny w dacie wydania postanowienia z 13 września 2024 r. nie miał więc wiedzy, że Skarżący w sprawie ustanowił pełnomocnika, gdyż Strona o tym fakcie go nie poinformowała.
Pełnomocnictwo z 10 września 2024 roku, wpłynęło do organu egzekucyjnego drogą mailową 17 września 2024 r., a 20 września 2024 r. pocztową, czyli już po wydaniu zaskarżonego postanowienia i wysyłce korespondencji.
Dyrektor ma rację, że kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje domniemania istnienia pełnomocnictwa. Obowiązek wykazania istnienia pełnomocnictwa w konkretnej sprawie ciąży na stronie lub na samym pełnomocniku.
Pełnomocnictwo, aby mogło wywrzeć skutek w postępowaniu, musi zostać uzewnętrznione, czyli informacja o jego istnieniu musi dotrzeć do organu po myśli art. 33 § 2 k.p.a. Poza tym, informacja ta zgodnie z obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadą pisemności musi znaleźć odzwierciedlenie w aktach sprawy. Stosownie bowiem do art. 33 § 3 zd. 1 k.p.a. pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Organ musi zostać zawiadomiony o fakcie ustanowienia pełnomocnika w danej, konkretnej sprawie np. przez złożenie dokumentu pełnomocnictwa do akt. Natomiast nie można domniemywać istnienia pełnomocnictwa. Dopiero od momentu zawiadomienia organ zobligowany jest doręczać pełnomocnikowi wszelkie pisma procesowe i zapewnić udział w postępowaniu taki, jak stronie tego postępowania (zob. wyrok II OSK 831/20 z 12 października 2021 roku).
Mając na uwadze powyższe nie sposób przyjąć za uzasadnione twierdzeń Skarżącego, że postanowienie należało doręczyć pełnomocnikowi, skoro informację o tym fakcie organ otrzymał już po wydaniu postanowienia. Procedura doręczenia została zatem wszczęta prawidłowo i toczyła się zgodnie z normami obowiązującymi w zakresie doręczeń. Postanowienie zostało więc prawidłowo skierowane do Strony i doręczone w trybie art. 44 k.p.a.
Zgodnie z art. 44 § 1 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego (pkt 1); pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ (pkt 2).
Stosownie do art. 44 § 2 k.p.a. zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.
W myśl art. 44 § 3 k.p.a. w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia.
Zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
Dla przyjęcia, że doszło do doręczenia przesyłki, pomimo braku jej faktycznego przekazania adresatowi, konieczne jest spełnienie określonych czynności, które mogą zostać zweryfikowane w oparciu o adnotacje dokonane przez doręczyciela na kopercie lub zwrotnym potwierdzeniu odbioru. W szczególności chodzi o wskazanie dat kolejnych zawiadomień o pozostawieniu przesyłki w określonym urzędzie, miejsca pozostawienia zawiadomień oraz przyczynę braku doręczeń przesyłki adresatowi. Aby uznać, że przesyłka została skutecznie doręczona w drodze tzw. fikcji doręczenia należy dysponować kopertą z naklejonym zwrotnym potwierdzeniem odbioru, na której znajdą się stosowne pieczęcie i podpisy doręczyciela przy pierwszym i drugim awizowaniu oraz data zwrotu pisma (z podpisem pracownika podejmującego próbę doręczenia przesyłki i datą zwrotu). Dodatkowo konieczna jest adnotacja doręczyciela ze wskazaniem, gdzie zostało umieszczone awizo i gdzie złożona została przesyłka. Kolejne czynności z tym związane winny znaleźć odzwierciedlenie na kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru. W aktach sprawy musi się zatem znajdować się dowód, z którego jednoznacznie i jasno wynika, jak działał doręczający (tak WSA w Łodzi w wyroku o sygn. akt II SA/Łd 871/24 z 11 kwietnia 2025 r., publ. LEX nr 3859714).
Ze znajdującego się w aktach zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że wszystkie opisane wyżej czynności zostały prawidłowo dokonane i udokumentowane - z zachowaniem wymogów określonych w art. 44 k.p.a.
Dyrektor w oparciu o znajdujący się w aktach sprawcy dowód doręczenia przesyłki prawidłowo ustalił datę doręczenia postanowienia. Analiza dowodu doręczenia przesyłki nr [...] wskazuje, że przesyłka została wysłana na adres Strony i wobec nieobecności adresata pod wskazanym adresem była awizowania 23 września 2024 roku (I awizo) i 1 października 2024 r. (II awizo). Od daty I awiza biegł 14-dniowy termin, o którym mowa w art. 44 § 1 i 3 k.p.a., z którego upływem nastąpił skutek prawny w postaci doręczenia zastępczego (tj. 7 października 2024). Od tej daty liczono 7 dniowy termin do wniesienia zażalenia.
Wszystkie ww. czynności znajdują potwierdzenie na zwrotnym potwierdzeniu odbioru i kopercie. Na przesyłce znajdą się bowiem pieczęcie i podpisy doręczyciela przy pierwszym i drugim awizowaniu oraz data zwrotu pisma z podpisem pracownika podejmującego próbę doręczenia przesyłki i datą zwrotu. Na potwierdzeniu widnieje też adnotacja doręczyciela z informacją, gdzie zostało umieszczone awizo i gdzie złożona została przesyłka.
W tej sytuacji zasadnie w zaskarżonym postanowieniu przyjęto, że postanowienie doręczono Stronie w trybie art. 44 k.p.a. 7 października 2024 r., gdyż nie wystąpiły jakiekolwiek nieprawidłowości przy doręczaniu korespondencji.
Podkreślenia wymaga, że zwrotne poświadczenie odbioru jest dokumentem urzędowym, który z mocy art. 76 § 1 k.p.a. korzysta z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone, zatem organ słusznie posłużył się nim do określenia daty odbioru postanowienia.
Przy czym w niniejszej sprawie nie było podstaw do prowadzenia postępowania reklamacyjnego, gdyż wszystkie czynności zostały przez doręczającego prawidłowo udokumentowane.
W konsekwencji należało przyjąć, że siedmiodniowy termin do złożenia zażalenia liczony od 7 października 2024 r. upływał z dniem 14 października 2024 r. Tymczasem zażalenie nadano dopiero 27 listopada 2024 r. tj. z przekroczeniem ustawowego terminu. Datę wniesienia środka zaskarżenia potwierdza stempel pocztowy znajdujący się na kopercie. Zatem prawidłowe jest stanowisko Dyrektora, żre Strona uchybiła siedmiodniowemu terminowi do jego wniesienia.
Z uwagi na powyższe – przekroczenie terminu – Dyrektor prawidłowo stwierdził, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu i zastosował art. 134 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W konsekwencji zarzuty skargi okazały się bezzasadne. Sąd nie stwierdził także z urzędu innych uchybień.
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), nie stwierdził naruszeń prawa, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.
Mając na względzie wszystkie przedstawione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ww. ustawy, oddalił skargę.