I SA/Go 266/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.Gorzów Wlkp.2007-05-15
NSApodatkoweWysokawsa
podatek akcyzowyprawo wspólnotoweart. 90 TWEdyskryminacja podatkowasamochody osobowenabycie wewnątrz wspólnotowezwrot podatkuETSneutralność podatkowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów celnych dotyczące podatku akcyzowego od samochodu osobowego nabytego wewnątrz wspólnotowo, uznając, że stawki podatku naruszały prawo wspólnotowe poprzez dyskryminacyjne opodatkowanie pojazdów używanych sprowadzanych z UE.

Skarżący wniósł o zwrot podatku akcyzowego zapłaconego od samochodu osobowego nabytego w Niemczech, argumentując, że jego opodatkowanie jest niezgodne z art. 90 TWE, który zakazuje dyskryminacji podatkowej. Organy celne odmówiły zwrotu, powołując się na krajowe przepisy o podatku akcyzowym. Sąd administracyjny uchylił decyzje organów, stwierdzając, że stawki akcyzy naruszały prawo wspólnotowe, ponieważ były wyższe dla samochodów używanych sprowadzanych z UE niż dla podobnych pojazdów krajowych, co było sprzeczne z zasadą neutralności podatkowej.

Sprawa dotyczyła skargi B.D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego odmawiającą stwierdzenia nadpłaty i zwrotu podatku akcyzowego w wysokości 3.093,00 zł, zapłaconego z tytułu nabycia wewnątrz wspólnotowego samochodu osobowego marki [...] z Niemiec. Skarżący argumentował, że zgodnie z prawem wspólnotowym, w szczególności art. 90 TWE, opodatkowanie samochodów sprowadzanych z innych państw członkowskich nie może być dyskryminujące w stosunku do produktów krajowych. Podkreślił, że na samochody używane sprzedawane i wcześniej zarejestrowane w Polsce nie nakłada się podatku akcyzowego, co stanowi naruszenie zasady neutralności podatkowej. Organy celne obu instancji stały na stanowisku, że polska ustawa o podatku akcyzowym jest zgodna z prawem wspólnotowym i dyrektywami, a organy celne nie są uprawnione do oceny zgodności prawa krajowego z prawem wspólnotowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uznał skargę za uzasadnioną. Sąd podkreślił, że od 1 maja 2004 r. prawo wspólnotowe stało się częścią polskiego porządku prawnego i ma pierwszeństwo przed normami krajowymi w przypadku sprzeczności. Powołując się na wyrok ETS w sprawie C-313/05 (Maciej Brzeziński), Sąd stwierdził, że podatek akcyzowy od samochodów osobowych powinien być oceniany w świetle art. 90 TWE. Sąd uznał, że przyjęta przez organy podatkowe wykładnia art. 90 TWE była nieprawidłowa, ponieważ stawki akcyzy dla samochodów używanych sprowadzanych z UE, które rosły wraz z wiekiem pojazdu, mogły prowadzić do wyższego opodatkowania niż w przypadku podobnych pojazdów krajowych, naruszając tym samym zasadę neutralności podatkowej. W związku z tym Sąd uchylił zaskarżone decyzje i nakazał organom ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wykładni prawa wspólnotowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, opodatkowanie takie narusza art. 90 TWE, jeśli stawki podatku dla samochodów używanych sprowadzanych z UE są wyższe niż dla podobnych pojazdów krajowych, co narusza zasadę neutralności podatkowej.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na orzecznictwie ETS (sprawa C-313/05 Brzeziński), zgodnie z którym podatek akcyzowy od samochodów powinien być oceniany w świetle art. 90 TWE. Stawki podatku akcyzowego, które rosną wraz z wiekiem pojazdu, mogą prowadzić do dyskryminacji samochodów używanych sprowadzanych z UE w porównaniu do pojazdów krajowych, naruszając zasadę neutralności podatkowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

TWE art. 90

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Zakazuje nakładania na produkty innych państw członkowskich podatków wewnętrznych wyższych od tych nakładanych na podobne produkty krajowe, ani podatków pośrednio chroniących produkty krajowe. Ma na celu zapewnienie neutralności podatków wewnętrznych.

u.p.a. art. 80 § ust. 1 i 2

Ustawa o podatku akcyzowym

Określa, że akcyzie podlegają samochody osobowe nie zarejestrowane na terytorium Polski, a podatnikami są m.in. podmioty dokonujące nabycia wewnątrz wspólnotowego. Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem jak właściciel, nie później niż z chwilą jego rejestracji.

Pomocnicze

u.p.a. art. 75 § ust. 1

Ustawa o podatku akcyzowym

Określa stawkę podatku akcyzowego dla wyrobów niezharmonizowanych, w tym samochodów, na 65% podstawy opodatkowania.

Konstytucja RP art. 87

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wskazuje źródła prawa powszechnie obowiązującego, w tym ustawy i ratyfikowane umowy międzynarodowe.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt. 1 lit. a i c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu administracji.

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 209

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

o.p. art. 21 § § 3 i 5

Ordynacja podatkowa

Określa zasady wydawania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.

TWE art. 234

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Reguluje kwestię zadawania pytań prejudycjalnych do ETS w celu zapewnienia jednolitej wykładni prawa wspólnotowego.

TWE art. 10

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Wyraża zasadę efektywności prawa wspólnotowego.

TWE art. 292

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Nakłada na państwa członkowskie obowiązek poddawania sporów dotyczących wykładni lub stosowania Traktatu tylko przewidzianej procedurze.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opodatkowanie samochodu używanego nabytego wewnątrz wspólnotowo narusza art. 90 TWE poprzez dyskryminacyjne stawki akcyzy w porównaniu do pojazdów krajowych. Prawo wspólnotowe ma pierwszeństwo przed prawem krajowym w przypadku sprzeczności. Wyrok ETS w sprawie C-313/05 Brzeziński wiąże sąd w kwestii interpretacji art. 90 TWE.

Odrzucone argumenty

Organy celne stały na stanowisku, że polska ustawa o podatku akcyzowym jest zgodna z prawem wspólnotowym i dyrektywami. Organy celne twierdziły, że nie są uprawnione do oceny zgodności prawa krajowego z prawem wspólnotowym. Organy celne argumentowały, że podatek akcyzowy jest częścią powszechnego systemu podatkowego i nie narusza TWE, a stawki są takie same dla samochodów krajowych i importowanych.

Godne uwagi sformułowania

Prawo wspólnotowe cechuje się bezpośrednią skutecznością i ma pierwszeństwo przed normami państw członkowskich w przypadku sprzeczności. Podatek akcyzowy winien zostać oceniony w świetle art. 90 TWE. Art. 90 TWE ma służyć gwarancjom neutralności podatków wewnętrznych ze względu na konkurencję między produktami znajdującymi się już na rynku krajowym, a produktami przywożonymi z zagranicy. Podatek rezydualny to podatek który ulega proporcjonalnemu zmniejszeniu wraz z obniżaniem się wartości używanego pojazdu.

Skład orzekający

Jan Grzęda

przewodniczący

Stefan Kowalczyk

sprawozdawca

Anna Juszczyk - Wiśniewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 90 TWE w kontekście opodatkowania samochodów używanych nabywanych wewnątrz wspólnotowo, zasada neutralności podatkowej, pierwszeństwo prawa wspólnotowego."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacjami przepisów lub orzecznictwem, które mogło zmienić interpretację.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zgodności polskiego prawa podatkowego z prawem UE, co ma bezpośrednie przełożenie na sytuację obywateli sprowadzających samochody z zagranicy. Pokazuje, jak prawo wspólnotowe może wpływać na krajowe regulacje.

Czy akcyza na sprowadzany samochód była niezgodna z prawem UE? Sąd administracyjny wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 3093 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Go 266/07 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2007-05-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-03-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Anna Juszczyk - Wiśniewska
Jan Grzęda /przewodniczący/
Stefan Kowalczyk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne
Podatek akcyzowy
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 90 poz 864
art.90
Traktat podpisany w Atenach w dniu 16 kwietnia 2003 r. między Królestwem Belgii, Królestwem Danii, Republiką Federalną Niemiec, Republiką Grecką, Królestwem Hiszpanii, Republiką Francuską, Irlandią, Republiką Włoską, Wielkim Księstwem Luksemburga, Królestwem Niderlandów, Republiką Austrii, Republiką Portugalską, Republiką Finlandii, Królestwem Szwecji, Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej) a Republiką Czeską, Republiką Estońską, Republiką Cypryjską, Republiką Łotewską, Republiką Litewską, Republiką Węgierską, Republiką Malty, Rzecząpospolitą Polską, Republiką Słowenii, Republiką Słowacką dotyczący przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej do Unii Europejskiej,
Dz.U. 2004 nr 29 poz 257
Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Grzęda, Sędziowie Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska, Sędzia WSA Stefan Kowalczyk (spr.), Protokolant Asystent sędziego Aleksandra Mokrzycka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2007 r. sprawy ze skargi B.D. na Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...]r. nr [...]; 2. określa, że uchylona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę 124,00 (sto dwadzieścia cztery ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
I SA /Go 266/07
U Z A S A D N I E N I E
Skarżący B.D. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] października 2005 r.nr [...] odmawiającej stwierdzenia nadpłaty i zwrotu podatku akcyzowego w wysokości 3.093,00 złotych zapłaconego z tytułu nabycia wewnątrz wspólnotowego samochodu osobowego marki [...].
Z akt sprawy wynika że :
Skarżący nabył na terenie Niemiec samochód osobowy marki [...], wyprodukowany w 1994 roku za kwotę 1.000 euro.
W dniu [...] maja 2004 r. skarżący złożył deklarację uproszczoną nabycia wewnątrz wspólnotowego, wskazując wysokość podatku akcyzowego na kwotę 3.084,00 zł.
W dniu [...] maja 2004 r. skarżący uiścił powyższą kwotę akcyzy na konto Izby Celnej .
Co do uiszczenia powyższej kwoty skarżący uzyskał dokument potwierdzający zapłatę akcyzy na terytorium kraju z tytułu nabycia samochodu osobowego.
Pismem z dnia 23 sierpnia 2005 r. skarżący wniósł o zwrot podatku akcyzowego W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że w związku z wejściem w życie w stosunku do Polski Traktatu o przystąpieniu do Unii Europejskiej, od 1 maja 2004 r. obowiązuje w Polsce prawo Unii Europejskiej, w tym Traktat Rzymski o ustanowieniu Wspólnoty Europejskiej. W związku z tym prawo wspólnotowe jest częścią polskiego porządku prawnego, a w przypadku sprzeczności z prawem krajowym przysługuje mu prymat. Art. 90 TWE ustanawia natomiast jasny, bezwarunkowy i zupełny zakaz dyskryminacyjnego opodatkowania produktów (towarów) innych państw członkowskich. Podatki wewnętrzne nakładane na produkty innych państw członkowskich powinny być więc takie same jak nakładane na podobne produkty krajowe. W związku z tym nie ma zastosowania ustawa o podatku akcyzowym oraz inne uzupełniające ją przepisy.
Decyzją z dnia [...] października 2005 r. Naczelnik Urzędu Celnego określił skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym powstałym w związku z dokonaniem nabycia wewnątrz wspólnotowego przedmiotowego samochodu na kwotę 3.093 zł.
W uzasadnieniu organ celny wskazał iż zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 23.01.2004 roku o podatku akcyzowym, akcyzie podlegają samochody osobowe nie zarejestrowane na terytorium Polski zgodnie z przepisami o ruchu drogowym.
Podatnikami podatku są importerzy, podmioty dokonujące nabycia wewnątrz wspólnotowego.
Obowiązek podatkowy w przypadku nabycia wewnątrz wspólnotowego powstaje nie później niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Podatnik jest obowiązany zapłacić akcyzę nie później niż z chwilą rejestracji tego pojazdu w kraju.
Organ wyjaśnił, że przyjęta stosownie do art. 120 ordynacji podatkowej zasada praworządności pokrywa się z określona w art. 7 Konstytucji RP zasadą zobowiązującą organy państwa do działania na podstawie i w granicach prawa. Działanie na podstawie prawa w postępowaniu podatkowym obejmuje dwa zasadnicze elementy, a mianowicie ustalenie przez organ podatkowy zdolności prawnej do prowadzenia postępowania w danej sprawie oraz zastosowanie przepisów prawa materialnego i przepisów prawa procesowego przy rozpoznawaniu i rozstrzygnięciu sprawy.
Stosownie do art. 87 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej źródłami powszechnie obowiązującego prawa są : Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz akty prawa miejscowego. Natomiast nakładanie podatków i innych danin publicznych, określenie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych oraz zasad przyznawania ulg i umorzeń itp. następuje w drodze ustawy.
Z tego organ wywiódł iż nie jest uprawniony do rozstrzygania zgodności przepisów prawa krajowego z przepisami Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską.
Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie orzeczenia stwierdzającego nadpłatę podatku akcyzowego w wysokości 3.084,00 zł.
Skarżący wskazał, iż zapłacenie podatku akcyzowego było niezbędnym elementem procedury rejestracyjnej przedmiotowego pojazdu w Polsce, bez której nie jest możliwe użytkowanie samochodu na terenie Polski. Akcyza stanowi natomiast opłatę nienależną w świetle prawa wspólnotowego, skoro prawo wspólnotowe jest częścią polskiego porządku prawnego, opłata ta jest nienależna w świetle prawa polskiego. Organ w analizie charakteru pobranej opłaty pominął natomiast wątek wspólnotowy. Kwestia, która winna być natomiast rozstrzygnięta w przedmiotowej sprawie, dotyczy obowiązku stosowania przez organ administracyjny przepisu prawa wspólnotowego jeżeli istnieje sprzeczność między ustawą krajową a przepisem prawa wspólnotowego. Stanowisko takie zostało potwierdzone orzeczeniami Trybunału sprawiedliwości Wspólnot Europejskich. W kilku orzeczeniach kwestie te zostały wyjaśnione przez Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich w sprawach, których przedmiotem było nakładanie podatków na samochody używane sprowadzane z innego państwa członkowskiego Wspólnoty Europejskiej. Trybunał wyjaśnił, że:
- po pierwsze - opłata nakładana nie z powodu przekroczenia przez pojazd granicy państwa członkowskiego, które ją ustanowiło, lecz w związku z innymi odpowiednimi zdarzeniami tj. pierwszą rejestracją pojazdu w tym państwie, musi być uważana za część ogólnego systemu opłat wewnętrznych nakładanych na towary i stąd musi być badana w świetle art. 90 TWE,
- po drugie - co do podatku nakładanego na importowane samochody używane, celem art. 90 TWE jest zapewnienie neutralności podatków wewnętrznych w stosunku konkurencji między produktami znajdującymi się już na rynku krajowym i produktami importowanymi,
- po trzecie - zgodnie z dobrze ustalonym orzecznictwem, art. 90 ust. l TWE jest naruszony, gdy podatek nałożony na produkt importowany (używany samochód osobowy sprowadzony z innego państwa członkowskiego) oraz podatek nałożony na podobny produkt krajowy obliczane są w różny sposób, na podstawie różnych kryteriów, które prowadzą, nawet jeśli tylko w pewnych przypadkach, do wyższego opodatkowania produktów importowanych.
Na używane samochody osobowe sprzedawane i wcześniej zarejestrowane w Polsce nie jest nakładany ani podatek akcyzowy, ani inna podobnego typu opłata. System ten wyraźnie różnicuje oba rodzaje produktów i skutkuje wyłączeniem produktów krajowych z opodatkowania. Warunek opodatkowania (w tym szczególnym przypadku -sprowadzenie pojazdu z zagranicy), który z definicji nigdy nie może być spełniony przez podobny produkt krajowy, nie może być uważany za zgodny z zakazem dyskryminacji określonym w art. 90 TWE.
Skarżący wskazał także, że również dobrze ustaloną normą prawa wspólnotowego jest, iż następstwem uprawnień nadanych jednostkom przez postanowienia wspólnotowe zakazujące dyskryminacyjnego opodatkowania towarów jest obowiązek zwrotu opłat pobranych przez państwo członkowskie sprzecznie z zasadami prawa wspólnotowego.
Ponadto skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja została wydana na skutek wszczęcia postępowania na jego wniosek, a nie jak wynika z uzasadnienia decyzji, z urzędu.
Jednocześnie skarżący wskazał, że jego zdaniem z sentencji zaskarżonej decyzji wynika, że powinien zapłacić na wskazane przez organ konto kwotę 3.093,00 zł oraz kwotę 9,00 zł, natomiast on już uiścił kwotę 3.084 zł z tytułu nabycia wewnątrz wspólnotowego przedmiotowego pojazdu.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że organ I instancji wydał decyzję na podstawie art. 21 § 5 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity z 2005 r. Dz. U. Nr 8, póz. 60, ze zm.), który jasno określa, że jeżeli w toku postępowania podatkowego stwierdzono, iż dane zawarte w deklaracji, mogące mieć wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego, są niezgodne ze stanem faktycznym, wynikiem czego zgodnie z art. 21 § 3 podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku nie zapłacił w całości lub w części podatku, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Decyzja ta ma zatem charakter korygujący w stosunku do zaniechania podatnika, który nie czynił zadość warunkom prawnie określonym. Efektem tego zamiast wykazanego przez stronę we wniosku o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w podatku akcyzowym, prawa do zwrotu podatku, powstało obciążenie zaległością podatkową. Organ odwoławczy wskazał zatem, że zarzut strony odnośnie wszczęcia postępowania podatkowego należy uznać za bezzasadny.
Ponadto organ odwoławczy wskazał, że na porządek prawny Unii Europejskiej składa się prawo pierwotne oraz prawo wtórne, uzupełnione orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS), który został powołany w celu kontrolowania przestrzegania oraz dokonywania wykładni prawa wspólnotowego. Organ powołał się na treść dyrektywy Rady nr 92/12/EWG z 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania i wydanej przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej dla realizacji jej zaleceń ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 29, poz. 257 ze zm.) dostosowującej krajowy porządek prawny w zakresie opodatkowania wyrobów akcyzowych do norm obowiązujących we Wspólnocie. Na podstawie jej art. 3 ust. 3 Państwa Członkowskie zachowują prawo do wprowadzenia lub utrzymania podatków na wyroby inne niż wyroby akcyzowe zharmonizowane, pod warunkiem, że podatki te nie spowodują zwiększania formalności związanych z przekraczaniem granicy w handlu miedzy Państwami Członkowskimi. Zapis ten pozwolił zatem na unormowanie w ustawie o podatku akcyzowym, zasad opodatkowania wyrobów akcyzowych niezharmonizowanych, w tym samochodów i przyjęcie w tym zakresie rozwiązań uznanych przez polskiego ustawodawcę za najwłaściwsze. Opodatkowanie samochodów na zasadach ujętych w ustawie nie spowodowało przy tym zwiększenia formalności związanych z przekraczaniem granicy w handlu między Państwami Członkowskimi, a więc spełniono warunek ustanowiony dyrektywą. Należy także przypomnieć, że z dniem l maja 2004 r. na polskiej wewnętrznej granicy z krajami Unii Europejskiej nie dokonuje się żadnych czynności dotyczących kontroli celnej towarów. Zarzut stosowania krajowego porządku prawnego zamiast bezpośredniego stosowania prawa wspólnotowego nie zasługuje zatem na aprobatę. Ustawa o podatku akcyzowym została bowiem wydana zgodnie z obowiązującym w Unii zasadami w ramach realizacji obowiązku dostosowania prawa krajowego do standardów wspólnotowych i w ramach delegacji zawartych w odpowiednich aktach prawa europejskiego.
Organ celny podkreślił iż organy celne nie są uprawnione do rozstrzygania zgodności przepisów Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską z przepisami krajowymi, bowiem kwestię tę może rozstrzygnąć tylko ETS.
Zdaniem organu podatek akcyzowy i jego wysokość regulowany jest ustawą z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym i rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego i jest jednym z elementów powszechnego systemu podatkowego obowiązującego w Polsce toteż sam fakt nakładania akcyzy jak i jej wysokość j nie narusza Traktatu.
Nie jest zasadny zarzut, iż obowiązek zapłaty akcyzy powstaje tylko przy imporcie lub nabyciu wewnątrz wspólnotowym tylko samochodów importowanych z wyłączeniem samochodów używanych zakupionych w kraju.
Zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym akcyzie podlegają samochody osobowe nie zarejestrowanie na terytorium Polski zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, a podmiotami tego podatku są również podmioty dokonujące sprzedaży samochodu osobowego przed pierwszą rejestracją na terytorium kraju.
Oznacza to że podatkiem tym są również objęte samochody wyprodukowane w Polsce. Warunkiem natomiast obciążenia podatkiem akcyzowym jest brak rejestracji na terenie Polski.
W świetle powyższych wywodów skarżący na skutek nabycia wewnątrz wspólnotowego samochodu osobowego stał się płatnikiem akcyzy wobec którego powstał obowiązek podatkowy z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem jak właściciel, nie później nież z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju.
Organ II instancji nie podzielił również stanowiska skarżącego co do nakładania na samochody sprowadzane z krajów UE wyższej akcyzy niż na podobne samochodu krajowe.
Art. 75 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym wprowadza jedną stawkę dla wyrobów akcyzowych niezharmonizowaych w tym samochodów wynoszącą 65% podstawy określonej w art. 10. Stawki podatku określone w rozporządzeniu i sprecyzowane w załącznikach nr 1 i 2 są takie same.
Na powyższą decyzję skargę złożył B.D.i. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zarzucając jej naruszenie art. 4 ust. 1 pkt 5 , art. 75 ust. 1 i 3 oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym w zw. z art. 9, 83, 87, 91 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską.
W złożonym wniosku kwestionował zasadność pobrania akcyzy i twierdzeń przedstawionych przez organy celne obu instancji oraz podtrzymał i powtórzył stanowisko wyrażone w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o oddalenie skargi w uzasadnieniu zawierając argumenty już wywiedzione w podjętej decyzji.
Obecnie kraje UE są ograniczane dwoma dyrektywami w zakresie nakładania podatku akcyzowego na pojazdy importowane z innych krajów unijnych przez obywateli dla ich osobistego użytku : dyrektywą Rady 83 / 182 / EWG dotyczącą importu na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy dokonanego przez osobę zamieszkałą w innym kraju członkowskim i 83 / 183 / EWG dotycząca importu na stałe do kraju członkowskiego którego to importu dokonuje osoba mieszkająca w innym kraju wspólnotowym, zmieniająca miejsce zamieszkania na kraj do którego następuje import.
W pozostałych sprawach co do importu samochodu osobowego nie występuje harmonizacja na poziomie wspólnotowym, co oznacza że jeżeli respektowane są podstawowe zasady ustawodawstwa UE to kraje członkowskie mają pełną swobodę w stosowaniu podatku od samochodów nabywanych wewnątrz wspólnotowo, przed ich pierwszą rejestracją jak i ustalaniu stawek podatkowych na poziomie jaki uznają za właściwy, powołując się przy tym na orzeczenie ETS z dnia 21.03.2002 roku w sprawie C - 451 / 91 i z dnia 17.06.2003 roku w sprawie C - 383 / 01.
Tak więc podatek od samochodu który nabył skarżący nie stanowi podatku powszechnego, gdyż nie ma na celu objęcia swym zakresem wszystkich transakcji gospodarczych dokonywanych w Polsce.
Z ustawy o podatku akcyzowym wynika iż dotyczy to tylko pojazdów samochodowych osobowych, a wiec wyłącznie ograniczonej klasy wyrobów które dodatkowo nie są zarejestrowane w kraju zgodnie z przepisami prawo o ruchu drogowym i to bez względu na to czy zostały nabyte w kraju czy też za granicą jak i bez względna to czy mamy do czynienia z nabyciem traktowanym jako import.
Podatek ten jest nakładany w związku z pierwszą rejestracją pojazdu.
Zdaniem organu nie naruszono art. 25 TWE bowiem podatek akcyzowy jest należny z tytułu ustawy akcyzowej.
Nie naruszono również art. 90 TWE bowiem podatkiem akcyzowym obciążane są samochody osobowe sprzedawane w kraju jak i nabywane wewnątrz wspólnotowo zarówno nowe jak i używane według tych samych stawek.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zdaniem Sądu skarga okazała się uzasadniona.
Z dniem 1 maja 2004 r., a więc z dniem przystąpienia Rzeczypospolitej Polskie do Unii Europejskiej, częścią porządku prawnego obowiązującego w RP stał się system prawa wspólnotowego.
Przy czym normy prawa wspólnotowego cechują się bezpośrednią skutecznością i mają pierwszeństwo przed normami państw członkowskich w przypadku sprzeczności z normami ich prawa krajowego, co oznacza iż w przypadku sprzeczności orzeczenie winno być oparte na prawie wspólnotowym.
Wskazać należy, iż podatek akcyzowy nakładany jest na podstawie ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym / Dz U nr 29 poz. 257 z późn. zm. /
Nadto należy podkreślić iż Sąd jak również inne organy państwa członkowskiego, jest związany interpretacją przepisów prawa wspólnotowego zawartą w wyroku ETS z dnia 18.01.2007 roku wydanym w sprawie C - 313 / 05 Maciej Brzeziński v Dyrektor Izby Celnej w Warszawie.
Związanie to oparte jest na art. 234 TWE zgodnie z zasadą zapewnienia jednolitej wykładni i stosowania prawa wspólnotowego, jak równie na art. 10 TWE wyrażającego zasadę efektywności prawa wspólnotowego.
Nadto państwa członkowskie są zobowiązane zgodnie z art. 292 WTE do poddawania sporów dotyczących wykładni lub stosowania Traktatu tylko procedurze tam przewidzianej.
Wyroki ETS dotyczące wykładni przepisów prawa wspólnotowego są skuteczne wstecz, a więc winny być stosowane do stosunków prawnych powstałych przed ogłoszeniem orzeczenia.
W wspomnianym wyroku C - 313/05 Brzeziński ETS stwierdził, że podatek akcyzowy regulowany ustawą z dnia 23.01.2004 roku nie stanowi cła, ani opłaty o równoważnym skutku, bowiem nie jest nakładany na towar w związku z przekroczeniem granicy.
Jako część wewnętrznego systemu opodatkowania towarów podatek ten winien zostać oceniony w świetle art. 90 TWE.
Zgodnie z brzmieniem tego przepisu żadne państwo członkowskie nie może nakładać bezpośrednio lub pośrednio na produkty innych państw członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych które nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe, jak również podatków wewnętrznych które pośrednio chronią inne produkty.
W związku z tym przedmiotem porównania są samochody osobowe znajdujące się na rynku krajowym i nabyte w innych państwach członkowskich - art. 90 ustęp 1 TWE.
Zgodnie z przepisem natomiast prawa krajowego akcyzie podlegają samochody osobowe nie zarejestrowane na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym.
Podatnikami natomiast są podmioty dokonujące każdej sprzedaży samochodu osobowego przed pierwszą jego rejestracją na terytorium kraju oraz importerzy i podmioty dokonujące nabycia wewnątrz wspólnotowego - art. 80 ust. 2 pkt. 1 i 2 ustawy o podatku akcyzowym /.
Podatek akcyzowy, zgodnie z ustawą jest nakładany zarówno na samochody nowe jak i używane przeznaczone do zarejestrowania w Polsce, niezależnie od tego czy zostały wyprodukowane w Polsce czy też w innych państwach członkowskich UE.
Zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.04.2004 roku w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego / Dz.U. nr 87 poz. 825 z późn. zm. / w dniu powstania obowiązku podatkowego / a więc z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym / stawki akcyzy określone w poz. 27 załącznika nr 1 miały zastosowanie do każdej sprzedaży samochodu dokonanej przed jego pierwszą rejestracją na terenie kraju w trybie określonych w przepisach ustawy z dnia 20.06.1997 roku - Prawo o ruchu drogowym / Dz U z 2003 nr 58 poz. 515 z późn. zm. /
W przypadku nabycia wewnątrz wspólnotowego samochodów osobowych dokonywanego po upływie 2 lat kalendarzowych od ich produkcji wliczając rok produkcji jako pierwszy rok kalendarzowy stosował się procentowe stawki akcyzy obliczone według zmieszczonego tam wzoru z uwzględnieniem akcyzy określonych odpowiednio w poz. 27 załącznika nr. 1 przy sprzedaży krajowej i w poz. 21 zał. Nr 2 przy sprzedaży wewnątrz wspólnotowym /
Stawki powyższe rosły wraz z wiekiem pojazdu, jednak nie mogły być wyższe niż stawka akcyzy przewidziana war t. 75 ust. 1 ustawy, tj. 65% podatny opodatkowania.
W poz. 27 zał. Nr 1 oraz poz. 21 zał. Nr 2 przewidywały analogiczne stawki akcyzy uzależnione od pojemności silnika dla samochodów osobowych o pojemności silnika powyżej 2.000 cm3 stawka ta wynosiła 13,6% dla pozostałych samochodów 3,1%.
Wskazać należy iż przepis art. 90 TWE ma służyć gwarancjom neutralności podatków wewnętrznych ze względu na konkurencję między produktami znajdującymi się już na rynku krajowym, a produktami przywożonymi z zagranicy.
Podatek akcyzowy więc może być uznany za zgodny z art. 90 TWE gdy jest tak skonstruowany iż wyklucza w każdym przypadku opodatkowanie przywożonych produktów w wyższym stopniu niż produktów krajowych, nie wywołując dyskryminujących skutków.
Oznacza to, zgodnie z treścią uzasadnienia wyroku C - 313 / 05 Brzeziński, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu w takim zakresie w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w innym państwie członkowskim, przewyższa kwotę tego podatku / nazwaną rezydualną / obciążającą podobne pojazdy, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim które nałożyło podatek.
Podatek rezydualny natomiast to podatek który ulega proporcjonalnemu zmniejszeniu wraz z obniżaniem się wartości używanego pojazdu.
Tak więc przyjęta przez organy podatkowe wykładnia art. 90 TWE jest nieprawidłowa w świetle wykładni zawartej w w / w wyroku, co w konsekwencji skutkowało uchyleniem decyzji organów podatkowych.
Podkreślić należy że zgodnie z dokonaną wykładnią art. 90 ust. 1 TWE kwota podatku winna maleć wraz z obniżaniem się wartości pojazdu, a nie rosnąć.
W związku z powyższym organy podatkowe winny dokonać ustaleń czy nałożony na skarżącego podatek akcyzowy dyskryminuje samochody używane nabywane w krajach UE, a sprowadzane i rejestrowane w Polsce.
W tym celu organ podatkowy winien ustalić czy wzrost stawki podatku wraz z wiekiem pojazdu dotyczy tylko pojazdów używanych pochodzących z innego państwa niż RP, a także czy w przypadku takich pojazdów zarejestrowanych w Polsce jako nowe stawka podatku / rezydualnego / pozostaje niezmienna.
Jednocześnie w przypadku ustalenia, że nastąpiło pobranie opłaty nienależnej, wobec ustalenia iż wartość podatku / rezydualnego / jest większa co do pojazdów używanych nabywanych w krajach członkowskich a sprowadzanych i rejestrowanych w Polsce, od pojazdów wcześniej zarejestrowanych w Polsce, powstanie po stronie skarżącego roszczenia o jej zwrot, którego można dochodzić na podstawie prawa krajowego.
Tak więc na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 209 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 124,00 złotych.
Asesor WSA A.Juszczyk-Wiśniewska Sędzia NSA J. Grzęda Sędzia WSA S. Kowalczyk

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI