I SA/Gd 1669/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2005-10-14
NSApodatkoweWysokawsa
VATpodatek od towarów i usługrozliczenia wewnętrzneodrębność podatkowaoddziały spółkiświadczenie usługsprzedaż usługklasyfikacja statystycznaPKWiUKWiU

WSA w Gdańsku oddalił skargę spółki A S.A. Ośrodek Szkoleniowo – Wypoczynkowy B, uznając, że rozliczenia finansowe między oddziałami tej samej osoby prawnej, które posiadają odrębną podmiotowość podatkową, podlegają opodatkowaniu VAT.

Spółka A S.A. Ośrodek Szkoleniowo – Wypoczynkowy B kwestionowała decyzję Izby Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług za grudzień 2000 r. Spór dotyczył opodatkowania szkoleń i imprez promocyjnych organizowanych przez jeden oddział dla drugiego oddziału tej samej osoby prawnej. Spółka argumentowała, że takie wewnętrzne rozliczenia nie stanowią sprzedaży usług w rozumieniu przepisów podatkowych i statystycznych. Sąd uznał jednak, że skoro oba oddziały posiadają odrębną podmiotowość podatkową i samodzielnie sporządzają bilans, to dokonywane między nimi czynności podlegają opodatkowaniu VAT, zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy o VAT.

Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem od towarów i usług (VAT) szkoleń pracowników oraz imprez promocyjnych organizowanych przez jeden oddział spółki A S.A. Ośrodek Szkoleniowo – Wypoczynkowy B (dalej jako OSW B) dla innego oddziału tej samej osoby prawnej – A Regionalnego Oddziału G. Urząd Skarbowy i Izba Skarbowa uznały te czynności za odpłatne świadczenie usług, podlegające opodatkowaniu VAT, co skutkowało określeniem dodatkowego zobowiązania podatkowego. Skarżąca spółka argumentowała, że rozliczenia wewnętrzne między oddziałami tej samej osoby prawnej nie stanowią sprzedaży usług w rozumieniu ustawy o VAT ani przepisów statystycznych (KWiU), ponieważ nie dochodzi do odpłatnego świadczenia usług między odrębnymi podmiotami prawnymi. Podkreślano, że obie jednostki są częścią tej samej osoby prawnej i nie posiadają odrębnej podmiotowości prawnej, a jedynie podatkową. Sąd, opierając się na wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznał, że kluczowe jest posiadanie przez oba oddziały statusu odrębnych podatników VAT, uzyskana zgoda urzędu skarbowego oraz samodzielne sporządzanie bilansu. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy o VAT, odpłatne świadczenie usług między takimi oddziałami jest traktowane jako sprzedaż podlegająca opodatkowaniu, niezależnie od braku więzi cywilnoprawnych między nimi. Sąd podkreślił, że wykładnia prawa podatkowego nie zawsze pokrywa się z wykładnią cywilnoprawną, a celem ustawy VAT jest opodatkowanie każdego aktu obrotu między podatnikami.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, rozliczenia finansowe dokonywane pomiędzy oddziałami tej samej osoby prawnej, które posiadają odrębną podmiotowość podatkową i samodzielnie sporządzają bilans, podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na wyroku NSA, zgodnie z którym fakt posiadania przez oddziały statusu odrębnych podatników VAT, uzyskana zgoda urzędu skarbowego i samodzielne bilansowanie się sprawiają, że dokonywane między nimi czynności podlegają opodatkowaniu VAT na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy o VAT, niezależnie od braku więzi cywilnoprawnych. Wykładnia prawa podatkowego może różnić się od cywilnoprawnej, a celem jest opodatkowanie obrotu między podatnikami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.p.t.u. i p.a. art. 2 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Opodatkowaniu podlega sprzedaż towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

u.p.t.u. i p.a. art. 5 § ust. 2

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Za zgodą urzędu skarbowego podatnikami mogą być również zakłady (oddziały) osoby prawnej wykonujące czynności, o których mowa w art. 2, jeżeli samodzielnie sporządzają bilans.

u.p.t.u. i p.a. art. 5 § ust. 3

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Sprzedażą towarów dokonywaną przez podatników, o których mowa w ust. 2, jest także odpłatne przekazywanie towarów oraz świadczenie usług innym zakładom (oddziałom) osoby prawnej samodzielnie sporządzającym bilans.

Pomocnicze

u.p.t.u. i p.a. art. 54 § ust. 4

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Do celów poboru podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego w okresie do 31 grudnia 2000 r. stosuje się klasyfikacje statystyczne obowiązujące przed dniem l lipca 1997 r.

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Posiadanie przez oddziały odrębnej podmiotowości podatkowej, zgoda urzędu skarbowego i samodzielne bilansowanie się sprawiają, że obrót między nimi podlega opodatkowaniu VAT. Prawo podatkowe może mieć inną wykładnię niż prawo cywilne w kwestii obrotu między jednostkami tej samej osoby prawnej. Celem ustawy VAT jest opodatkowanie każdego aktu obrotu między podatnikami.

Odrzucone argumenty

Rozliczenia wewnętrzne między oddziałami tej samej osoby prawnej nie stanowią sprzedaży usług w rozumieniu przepisów podatkowych i statystycznych. Nie dochodzi do odpłatnego świadczenia usług między odrębnymi podmiotami prawnymi, ponieważ obie jednostki są częścią tej samej osoby prawnej. Decydujące znaczenie ma klasyfikacja statystyczna (KWiU), która wyłącza z definicji usług czynności wewnątrzzakładowe.

Godne uwagi sformułowania

podmiotowość podatkowa w znacznym zakresie różni się od podmiotowości prawnej dla uznania czynności dokonywanej między jednostkami tej samej osoby prawnej jako czynności opodatkowanej podatkiem od towarów i usług nieistotne jest, iż co do zasady wynikającej z unormowań cywilnoprawnych, czynności dokonywane w ramach tego samego podmiotu, a więc między jego wewnętrznymi jednostkami, nie mogą być klasyfikowane jako sprzedaż czy usługi. generalną zasadą podatku od towarów i usług jest poddanie opodatkowaniu każdego aktu dokonywanego obrotu, zwłaszcza gdy dochodzi do niego między podatnikami tego podatku

Skład orzekający

Małgorzata Gorzeń

przewodniczący sprawozdawca

Elżbieta Rischka

sędzia

Małgorzata Tomaszewska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania VAT obrotu między oddziałami tej samej osoby prawnej, które posiadają odrębną podmiotowość podatkową."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w grudniu 2000 r. i interpretacji przepisów ustawy o VAT z 1993 r. Może wymagać analizy w kontekście aktualnych przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonej kwestii opodatkowania VAT wewnętrznych rozliczeń między oddziałami tej samej firmy, co jest częstym problemem w praktyce gospodarczej. Wykładnia przepisów podatkowych w kontekście prawa cywilnego jest zawsze interesująca dla prawników.

Czy wewnętrzne przelewy między oddziałami firmy podlegają VAT? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 1669/02 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2005-10-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-08-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Elżbieta Rischka
Małgorzata Gorzeń /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Tomaszewska
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 121/06 - Wyrok NSA z 2006-12-18
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.) Sędziowie: NSA Elżbieta Rischka NSA Małgorzata Tomaszewska Protokolant – Beata Jarecka po rozpoznaniu w dniu 14 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A S.A. Ośrodek Szkoleniowo – Wypoczynkowy B w J. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 08.07.2002 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2000 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
I SA/Gd 1669/02
U z a s a d n i e n i e
Urząd Skarbowy decyzją z dnia 18 marca 2002 r. określił A S.A. O.S.W. B wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy za grudzień 2000 r. jak i ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za ten sam miesiąc.
Od decyzji powyższej podatnik wniósł odwołanie w wyniku rozpatrzenia, którego Izba Skarbowa wydała w dniu 08.07.2002 r. decyzję, którą utrzymała w mocy decyzje organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podał, iż przeprowadzona przez Urząd Skarbowy kontrola podatkowa wykazała, iż podatnik organizuje szkolenia pracowników oraz imprezy promocyjne dla A Regionalnego Oddziału G. Wykonanie tych usług podatnik dokumentował dowodami w postaci - "rozliczenie usług". Za każdą z wykonanych usług następowała zapłata w postaci przelewu na wyodrębniony rachunek podatnika. Usług tych nie wykazano w deklaracji VAT-7, gdyż traktowano je jako nieodpłatne świadczenie usług, a nie sprzedaż usług.
Z posiadanych przez jednostkę dokumentów (polecenia przelewów z uwidocznionymi numerami rozliczenia usług oraz wyciągi bankowe) wynika, że za każdą usługę następowała zapłata na wyodrębniony rachunek bankowy.
Działając na podstawie art. 2 ust. l, art. 5 ust. 2, art. 18 ust. 2 Urząd Skarbowy dokonał obliczenia należnego podatku od towarów i usług za wykonane usługi zgodnie z dokumentami - "rozliczenie usług", a następnie wydał decyzję, w której określił wysokość zobowiązania podatkowego.
Izba Skarbowa podkreśliła, iż przepis art. 2 ust. l ustawy o VAT stanowi, iż opodatkowaniu podlega sprzedaż towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Natomiast przepis art. 5 ust. 2 definiuje podatników podatku od towarów i usług, którymi z zasady są osoby prawne, jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne spełniające wskazane w przepisie warunki. Jednocześnie ustawodawca w art. 5 ust. 2 przewidział wyjątkową sytuację, w której podatnikami mogą być również zakłady (oddziały) osoby prawnej wykonujące czynności, o których mowa w art. 2, jeżeli samodzielnie sporządzają bilans. W kolejnym ustępie artykułu 5 wskazano, iż sprzedażą towarów dokonywaną przez podatników, o których mowa w ust.2, jest także odpłatne przekazywanie towarów oraz świadczenie usług innym zakładom (oddziałom) osoby prawnej samodzielnie sporządzającym bilans.
Tym samym podatnikami podatku VAT są podmioty wskazane w art. 5, które wykonują czynności wskazane w art. 2 ustawy o VAT. Jednakże organ odwoławczy podkreśla, iż podmiotowość podatkowa w znacznym zakresie różni się od podmiotowości prawnej nadawanej jednostkom zgodnie z przepisami Kodeksu Cywilnego. Podmiotowość podatkowa w podatku od towarów i usług jest pojęciem znacznie szerszym. Ponadto Izba Skarbowa wyjaśniła, iż ustawa o VAT w art. 4 ust. 2 definiując pojecie usług w rozumieniu ustawy odsyła do klasyfikacji wydanych na podstawie przepisów o statystyce państwowej.
Klasyfikacja taką jest Polska Klasyfikacja Wyrobów i Usług wprowadzona rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 marca 1997 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług. W punkcie 4 określającym Zakres Rzeczowy Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług wskazano, iż pod pojęciem usług rozumie się:
- wszelkie czynności świadczone na rzecz jednostek gospodarczych prowadzących działalność o charakterze produkcyjnym nie tworzące bezpośrednio nowych dóbr materialnych - usługi na rzecz produkcji;
- wszelkie czynności świadczone na rzecz jednostek gospodarki narodowej oraz na rzecz ludności, przeznaczone dla celów konsumpcji indywidualnej, zbiorowej i ogólnospołecznej.
Ponadto w punkcie zatytułowanym "Zakres rzeczowy grupowań obejmujących usługi" (5.3.) PKWiU w punkcie 5.3.1 wskazano, iż przedmiotem klasyfikowania wg PKWiU są czynności (będące końcowymi efektami działalności) o charakterze usługowym, świadczone przez podmioty gospodarcze (jednostki organizacyjne) na rzecz innych podmiotów gospodarczych (jednostek organizacyjnych) lub na rzecz ludności. PKWiU nie ma zastosowania do klasyfikowania czynności wewnątrz-zakładowych.
Definicje tę należy stosować dla potrzeb podatku od towarów i usług z uwzględnieniem specyfiki materii podatkowej. Oznacza to, iż pod pojęciami jednostek należy rozumieć podatników podatku od towarów i usług określonych w przepisach ustawy o VAT. PKWiU jednoznacznie wskazuje, iż nie ma zastosowania wyłącznie do czynności wewnątrzzakładowych.
W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, iż A Ośrodek Szkoleniowo-Wypoczynkowy B w J. wyposażony został zgodnie z obowiązującymi przepisami w odrębną podmiotowość podatkową na podstawie przepisu art. 5 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Uzyskano wymaganą zgodę właściwego urzędu skarbowego oraz spełniono wymóg samodzielnego sporządzania bilansu przez stronę. Wobec powyższego dla celów podatkowych jednostka taka będąca zakładem lub oddziałem osoby prawnej stała się odrębnym podatnikiem podatku VAT, któremu nadano odrębny numer NIP.
Bezspornym jest również, iż A Oddział Regionalny w G., ul[...] NIP [...] na podobnych zasadach jest odrębnym podatnikiem podatku VAT. Strona przyznaje również, iż organizowała w kontrolowanym miesiącu dla ww. podatnika szkolenia pracowników dokumentowane dowodami zatytułowanymi "rozliczenie usług", które rozliczane były pomiędzy podatnikami przelewami na konto strony (dokumentowane poleceniami przelewu). Wykonywane czynności uwidocznione w dokumentacji, bez wątpienia mają charakter usługowy - odpłatny.
Tym samym wskazany stan faktyczny spełnia hipotezę określoną w przepisie art. 5 ust. 3 ustawy o VAT, co pozwala traktować wykonane czynności jako sprzedaż towarów czyli czynność opodatkowaną zgodnie z art. 2 ust. l ustawy o VAT.
Wobec powyższego wykonane usługi należało opodatkować właściwą stawką podatku od towarów i usług oraz wykazać we właściwej deklaracji VAT-7.
Wobec powyższych rozważań Izba Skarbowa stwierdziła, iż organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy oraz prawidłowo dokonał obliczenia należnego podatku od towarów i usług.
W skardze na powyższą decyzję Izby Skarbowej wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego A S.A. OSW B wniosła o uchylenie decyzji organów podatkowych I i II instancji.
W uzasadnieniu podniosła, iż w jej ocenie interpretacja przeprowadzona przez Izbę Skarbową nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, a także w stanie prawnym będącym podstawą rozstrzygnięcia. Niezgodne ze stanem faktycznym jest zwłaszcza stwierdzenie Izby Skarbowej, że przeprowadzane przez skarżącego rozliczanie usług wewnętrznych wyczerpywało hipotezę normy prawnej określonej w art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r.
W opinii strony skarżącej stanowisko Izby Skarbowej, podnoszącej w decyzji z dnia 8 lipca 2002 roku, że rozliczenia usług wewnętrznych dokonywane pomiędzy samobilansującymi się jednostkami tej samej osoby prawnej są odpłatnym świadczeniem usług, nie znajduje uzasadnienia w obowiązującym stanie prawnym z tego względu, że nie doszło do odpłatnego świadczenia usług.
Ponadto zgodnie z art. 54 ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. do celów poboru podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego w okresie do 31 grudnia 2000 r. stosuje się klasyfikacje statystyczne obowiązujące przed dniem l lipca 1997 r. Obecnie obowiązującą w tym zakresie klasyfikacją jest Klasyfikacja Wyrobów i Usług (KWiU). Klasyfikacja Wyrobów i Usług wprowadzona została zarządzeniem nr 47 Prezesa GUS z dnia 29 grudnia 1993 r. i obowiązuje od dnia l lipca 1994 r. Natomiast Polska Klasyfikacja Wyrobów i Usług została wprowadzona rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 marca 1997 r. Zgodnie z przepisem § 3 rozporządzenia z dnia 18 marca 1997 r. przedmiotowe rozporządzenie wchodzi w życie z dniem l lipca 1997 r. Oznacza to, że ze względu na brzmienie przepisu art. 54 ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. dla potrzeb podatku od towarów i usług PKWiU nie obowiązuje, ponieważ do dnia 31 grudnia 2000 r. dla celów poboru tego podatku stosuje się klasyfikacje statystyczne obowiązujące przed dniem l lipca 1997 r.
Z definicji usługi zawartej w treści objaśnień wstępnych do KWiU (przepisów stosowanych dla potrzeb podatkowych) wynika, że "usługi świadczone przez różne zakłady tego samego przedsiębiorstwa (lub jednostki prawnej) nie są usługami w rozumieniu tej klasyfikacji, jak również nie są usługami czynności wykonywane przez przedsiębiorstwa dla potrzeb własnej działalności gospodarczej".
Ponadto w opinii Urzędu Statystycznego stwierdzono, że usługi świadczone przez jednostki prawne w ramach tego samego przedsiębiorstwa podlegają klasyfikacji według obowiązujących standardów klasyfikacyjnych.
OSW B nie jest jednostką prawną, w znaczeniu nadanym temu pojęciu w opinii Urzędu Skarbowego. Pojęcie jednostki prawnej obejmuje bowiem, zgodnie z tą opinią, osoby prawne oraz osoby fizyczne. OSW B nie posiada natomiast osobowości prawnej. W stanie faktycznym będącym przedmiotem rozstrzygnięcia OSW B posiada wyłącznie podmiotowość podatkową (dodatkowo tylko na gruncie jednego podatku), natomiast opinia WUS dotyczy jednostek posiadających podmiotowość prawną.
Skarżący podniósł również, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają określone czynności faktyczne, nie natomiast zawierane przez podatników umowy.
Warunkiem opodatkowania nie jest co do zasady faktyczne zachowanie podatnika, wydanie towaru lub wykonanie usługi, ponieważ wydanie towaru lub wykonanie usługi bez podstawy prawnej nie podlega opodatkowaniu. Zatem ze względu na fakt, że nie jest możliwe skuteczne zawarcie umowy o świadczenie usług pomiędzy Ośrodkiem B a Oddziałem Regionalnym G., gdyż zarówno osoby reprezentujące Ośrodek, jak i Oddział Regionalny, występują w imieniu i na rzecz organu tej samej osoby prawnej - Banku, to zawarta przez te osoby umowa byłaby prawnie nieskuteczna, ponieważ po obu stronach stosunku prawnego występowałby ten sam podmiot prawa. Podmioty te są w sensie prawnym wyłącznie odrębnymi jednostki bilansowymi, niemniej jednak nie dysponują one podmiotowością prawną polegającą na ich odrębności od osoby prawnej - Banku, którego są częścią. Zatem skoro w omawianym stanie faktycznym zleceniodawca i zleceniobiorca są w sensie prawnym tą samą jednostką gospodarczą - osobą prawną, nie można mówić, że organizowanie przez Ośrodek B szkolenia pracowników oraz narad dla dyrektorów Oddziału Regionalnego G. jest świadczeniem usług na rzecz tego oddziału, podlegającym opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Nietrafny w ocenie skarżącego jest również pogląd Izby Skarbowej prezentowany w decyzji z dnia 8 lipca 2002 r., że stanowisko strony odnośnie odpłatności wykonanych usług jest błędne, ponieważ "przesunięcie środków obrotowych z jednego konta rozliczeniowego osoby prawnej na inne konto rozliczeniowe świadczy bezpośrednio o odpłatnym charakterze wykonywanych czynności". Podkreślenia wymaga fakt, że zapłata to przesunięcie środków pieniężnych pomiędzy dwoma stronami stosunku prawnego - stroną zobowiązaną do zapłaty - dłużnikiem (usługobiorcą) oraz stroną otrzymującą zapłatę - wierzycielem (usługodawcą). W przedmiotowym przypadku nie mamy do czynienia z dwoma stronami stosunku prawnego ponieważ - jak to wyżej wskazano - nie mogło dojść do zawarcia skutecznej prawnie umowy przez jeden podmiot prawny. Dodatkowo skarżący pragnie zaznaczyć, że jeżeli idzie o pojęcie odpłatności, to ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. posługuje się pojęciem odpłatności w znaczeniu kauzalno-faktycznym. Odpłatność oznacza przesunięcie środków finansowych na podstawie określonej kauzy prawnej, którą jest stosunek prawny łączący strony umowy o świadczenie usług. W omawianym stanie faktycznym nie nastąpiła zapłata w znaczeniu prawnym, lecz jedynie czynność techniczno - materialna: przesunięcie środków obrotowych z jednego konta rozliczeniowego tej samej osoby prawnej na inne konto rozliczeniowe tej samej osoby prawnej. Dokonane przesunięcie miało jedynie charakter księgowy, a nie charakter prawny.
Zdaniem skarżącego niezależnie od faktu, czy dane czynności wykonywane były odpłatnie czy nie, dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy decydujące znaczenie ma definicja usługi zawarta w KWiU. Oznacza to zdaniem skarżącego, iż czynności wykonywane przez Ośrodek na rzecz Oddziału Regionalnego w G. nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, gdyż nie są usługami w rozumieniu przepisów statystycznych, a co za tym idzie i w rozumieniu ustawy VAT.
W odpowiedzi na zarzuty zawarte w skardze Izba Skarbowa podtrzymała swoje stanowisko w sprawie tj. iż wykazane w decyzjach czynności podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług oraz wniosła o oddalenie skargi.
Izba zgodziła się ze skarżącym w kwestii błędnego powołania się przez organ, w uzasadnieniu decyzji na regulacje zawartą w Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług, jednak w jej ocenie nie ma to znaczenia dla prawidłowości rozstrzygnięcia, albowiem opierając się na obowiązującej w tym zakresie klasyfikacji tj. Klasyfikacji Wyrobów i Usług, wydanoby rozstrzygnięcie identycznej treści.
Zgodnie z art. 97 § 1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2002.153.1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu istota niniejszego sporu sprowadzała się w szczególności do właściwej wykładni przepisu art. 5 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), a w następstwie tego odpowiedzi na pytanie, czy tą normą prawną objęte są również rozliczenia finansowe dokonywane pomiędzy oddziałami osoby prawnej, posiadającymi każdy z osobna status podatnika podatku od towarów i usług, w związku z organizowaniem przez skarżącą szkolenia pracowników oraz imprezy promocyjnej dla A Regionalnego Oddziału w G.
Zgodnie z treścią art. 5 ust. 2 ww. ustawy w brzmieniu obowiązującym w okresie, którego dotyczy decyzja, za zgodą urzędu skarbowego podatnikami mogą być również zakłady (oddziały) osoby prawnej wykonujące czynności, o których mowa w art. 2, jeżeli samodzielnie sporządzają bilans.
W świetle zaś przepisu art. 2 ust. 1 cyt. wyżej ustawy opodatkowaniu podlega sprzedaż towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Z przepisu art. 5 ust. 3 wynika natomiast, iż sprzedażą towarów dokonywaną przez podatników, o których mowa w ust. 2, jest także odpłatne przekazywanie towarów oraz świadczenie usług innym zakładom (oddziałom) osoby prawnej samodzielnie sporządzającym bilans.
Sąd rozstrzygając spór w niniejszej sprawie oparł się na wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29.09.2004 r., w sprawie FSK 301/04 (ONSAiWSA 2005/3/58), który ostatecznie rozstrzygnął niniejszą kwestię, a którego pogląd Sąd w pełni podziela jako zasadny. Zgodnie z sentencją powyższego wyroku bez względu na to, czy między podmiotami wymienionymi w art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym zachodzą więzi cywilnoprawne, czy też nie, okoliczność, że są one podatnikami podatku od towarów i usług, sprawia, że dokonywane między nimi czynności wymienione w art. 2 tej ustawy powodują powstanie obowiązku podatkowego w tym podatku.
W świetle zatem powyższego należy stwierdzić, iż dla uznania czynności dokonywanej między jednostkami tej samej osoby prawnej jako czynności opodatkowanej podatkiem od towarów i usług nieistotne jest, iż co do zasady wynikającej z unormowań cywilnoprawnych, czynności dokonywane w ramach tego samego podmiotu, a więc między jego wewnętrznymi jednostkami, nie mogą być klasyfikowane jako sprzedaż czy usługi.
Zgodnie zatem z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) jeżeli oddziały tej samej osoby prawnej, stanowią odrębne podmioty podlegające podatkowi, to nie ma racjonalnych podstaw do przyjęcia, że obrót pomiędzy nimi, jeżeli jednostki te samodzielnie sporządzają bilans i są podatnikami podatku od towarów i usług, nie jest czynnością opodatkowaną podatkiem od towarów i usług.
Jeżeli zatem skutkiem czynności wewnętrznych ma być opodatkowanie VAT, w zakresie przedmiotowym określonym art. 2 ustawy VAT, przepisy powinny wprost określać okoliczności, w których takie opodatkowanie może mieć miejsce. Przepisem takim jest art. 5 ust. 3 ustawy VAT, który stanowi, że sprzedażą towarów dokonywaną przez podatników, o których mowa w ust. 2 jest także odpłatne przekazywanie towarów oraz świadczenie usług innym zakładom (oddziałom) osoby prawnej samodzielnie sporządzającej bilans. Z przepisu ust. 2 art. 5 wynika natomiast, że podatnikiem VAT może być tylko taki zakład (oddział) osoby prawnej, który uzyskał na to zgodę urzędu skarbowego i samodzielnie sporządza bilans. Organ podatkowy wyrażając zgodę na odrębność podatkową oddziałów, spowodował zatem, iż każdy z tych oddziałów stanowi odrębny podmiot w rozumieniu art. 5 ust. 2 podlegający VAT. W sytuacji zatem gdy mamy dwóch podatników, to uznać należy, że dla celów VAT stosuje się do nich przepisy tak jak dla niezależnych podmiotów. Niezasadne należy zatem uznać argumenty skarżącej wskazujące na dokonywanie pomiędzy oddziałami jedynie rozliczeń finansowych, przeksięgowań, nieskutkujących opodatkowaniem danej czynności podatkiem VAT. Z treści art. 5 ust. 3 VAT wynika, że opodatkowaniu podatkiem VAT zostały czynności, które nie są sprzedażą w rozumieniu cywilnoprawnym a zatem dla ustawodawcy istotne jest, że jest to czynność odpłatnego obrotu rzeczowego realizowana przez podatnika VAT, która nie może być obojętna w sferze podatkowej. Tym samym nie może być również obojętnym (nieopodatkowanym) taki sam obrót pomiędzy podatnikiem jakim jest oddział osoby prawnej (samodzielnie sporządzający bilans) a innym odziałem tej samej osoby prawnej (również samodzielnie sporządzający bilans).
Podkreślić należy, że w wykładni prawa podatkowego, jako należącego do sfery prawa publicznego, nie zawsze można posługiwać się unormowaniami cywilnoprawnymi. Jak zauważa się w literaturze prawnej, generalną zasadą podatku od towarów i usług jest poddanie opodatkowaniu każdego aktu dokonywanego obrotu, zwłaszcza gdy dochodzi do niego między podatnikami tego podatku (por. R. Mastalski: Prawo podatkowe. Część szczegółowa, Warszawa 1996, s. 168 i n.). Przyjęcie w opisanej wyżej sytuacji, że zakład nie dokonuje sprzedaży w rozumieniu art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług, prowadziłoby do naruszenia tej zasady, gdyż podatek naliczony przy zakupie towarów i usług przekazanych odpłatnie zakładowi (oddziałowi) osoby prawnej będącemu podatnikiem podatku od towarów i usług nie podlegałby u tejże osoby prawnej odliczeniu, skoro w świetle art. 19 tej ustawy nabyty towar nie byłby związany ze sprzedażą opodatkowaną.
Ponadto skoro ustawodawca dopuszcza odrębną podmiotowość oddziałów, to tym samym nie zabrania dokonywania między nimi czynności opodatkowanych. Z kolei, jeśli czynność z woli ustawodawcy przynosi korzyść obu podmiotom, to nie można czynić im zarzutu, że z możliwości tej korzystają.
W świetle powyższych unormowań jak i rozważań dla rozstrzygnięcia spornej sprawy nie może mieć zatem decydującego znaczenia kwestia klasyfikacji statystycznej w świetle której tj. z definicji usługi zawartej w treści objaśnień wstępnych do KWiU (przepisów stosowanych dla potrzeb podatkowych) wynika, że "usługi świadczone przez różne zakłady tego samego przedsiębiorstwa (lub jednostki prawnej) nie są usługami w rozumieniu tej klasyfikacji, jak również nie są usługami czynności wykonywane przez przedsiębiorstwa dla potrzeb własnej działalności gospodarczej".
W ocenie Sądu powyższa argumentacja, znajdująca swoje źródło w cyt. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego jest słuszna, co przemawia za uznaniem bezzasadności skargi i jednocześnie stwierdzeniem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Izby Skarbowej.
Reasumując Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących norm prawa materialnego, jak też prawa procesowego, które miało lub mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) i orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI