I SA/GL 1597/04

I SA/Gl 1597/04 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2005-07-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-11-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Marek Kołaczek /sprawozdawca/
Przemysław Dumana /przewodniczący/
Teresa Randak
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędziowie Sędzia NSA Marek Kołaczek (spr.),, Asesor WSA Teresa Randak, Protokolant Anna Charchuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2005 r. sprawy ze skargi Spółki z o.o. "A" w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości za okres od 1 stycznia 1999 r. do 31 grudnia 2002 r. w kwocie [...] zł.
W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołano przepisy art. 233 § 1 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) w związku z art. 1 pkt 1, art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 1 i 2, art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 5, art. 6 ust. 9 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 z późn. zm.).
W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że organ podatkowy I instancji określił spółce "A" wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 1999 – 2002 r. w kwocie [...] zł. Zdaniem organu I instancji podatnik, będący przedsiębiorcą nieprawidłowo dokonał obliczenia podatku od posiadanych budynków stosując stawkę od budynków pozostałych, a w składanych korektach deklaracji również nieprawidłowo zastosował stawkę opodatkowania gruntów.
W odwołaniu od tej decyzji podatnik zakwestionował opodatkowanie baraku tymczasowego, gdyż jako obiekt trwale niezwiązany z gruntem nie stanowi on podstawy opodatkowania. Zdaniem podatnika, wykazując powyższy budynek w deklaracjach za lata 1999-2002 (jako budynek pozostały) podatek został zawyżony na kwotę [...] zł.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znalazło podstaw do uwzględnienia odwołania. W pierwszej kolejności, analizując przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych skonstatowano, że spółka "A" jest podmiotem, na którym ciąży ustawowy obowiązek deklarowania i uiszczania podatku od nieruchomości. Następnie stwierdzono, że z uwagi na fakt, iż zobowiązanie podatkowe dotyczy lat 1999-2002, zastosowanie będą miały w tym wypadku przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązujące do końca 2002 r.
Przechodząc do zasadniczej części rozważań, organ odwoławczy powołał art. 5 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, definiującego pojęcie gruntów związanych z działalnością gospodarczą, według stanu prawnego obowiązującego do dnia 31.12.2002 r. W dalszej kolejności podkreślono, iż zasadniczo zmieniła się definicja budynku dla celów opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W stanie prawnym do końca 2002 r. za budynek, w rozumieniu ustawy, uważa się obiekt budowlany umocowany w ziemi lub na ziemi, posiadający ściany lub słupy albo filary oraz pokrycie dachowe.
Zdaniem organu, w świetle powyższej definicji wiata czy budynek tymczasowy, o którym mowa w sprawie, jest budynkiem w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i podlega opodatkowaniu najwyższą stawką – budynków związanych z działalnością gospodarczą. Natomiast w nowym stanie prawnym obowiązującym od stycznia 2003 r. ustawodawca odmiennie zdefiniował pojęcie gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Organ odwoławczy podkreślił, że najistotniejszy jest sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę, a tym samym dla objęcia budynku stawką podatku od nieruchomości przewidziana dla budynków służących działalności gospodarczej nie ma znaczenia okoliczność, jak intensywnie nieruchomość jest wykorzystywana i jakie przynosi efekty gospodarcze. Okoliczności te, podniesione przez podatnika w odwołaniu, nie zmieniają, zdaniem organu faktu, że posiadane przez podatnika budynki są związane z działalnością gospodarczą i jako takie powinny być wykazane w deklaracjach za poszczególne lata (1997-2002 r.).
W podsumowaniu stwierdzono, że zaskarżona decyzja określająca wysokość należnego podatku przy zastosowaniu stawek jak dla przedmiotów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej jest zgodna z prawem.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego "A" Sp. z o.o. wniosło o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w części dotyczącej podatku od gruntów za lata 1999-2002 w kwocie [...] zł oraz stwierdzenie, że decyzje wydano z naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ odwoławczy naruszył art. 5
ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, stosownie do którego za grunty związane z działalnością gospodarzą uważa się "grunty... na których są lub mogą być realizowane działania inwestycyjne". Zdaniem skarżącego za taki nie można uznać części gruntu położonego przy ul. A w C., ponieważ nad gruntem tym przebiegają linie wysokiego napięcia, skutkiem czego skarżący nie wykorzystał i nie wykorzysta go na planowanie zadania inwestycyjnego. Skarżący wyjaśnił, że w odniesieniu do tej części gruntu dokonał on korekty podatku na ogólną kwotę [...] zł uznając, że nie można tego gruntu traktować jako związanego z działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy i stosować do niego stawek podatku jak z taką działalnością związanego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarga uzasadniona nie jest.
Istota skargi sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy w stanie prawnym odnoszącym się do okresu objętego zaskarżoną decyzją (lata 1999-2002) grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy, podlegające podatkowi od nieruchomości, są z mocy prawa związane z działalnością gospodarczą i podlegają opodatkowaniu stawkami podatkowymi określonymi w art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 z późn. zm.).
Nie ulega wątpliwości, że podstawowe znaczenie w zakresie oceny legalności decyzji określającej skarżącej Spółce z o.o. "A" wysokość podatku od nieruchomości we wskazanym okresie ma treść art. 5 ustawy z dnia 12 stycznia
1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, w brzmieniu nadanym temu przepisowi ustawą z dnia 6 grudnia 1996 r. (Dz. U. Nr 149, poz. 704), a obowiązującym od
1 stycznia 1997 r. Powyższą nowelizacją ustawodawca zdefiniował na użytek wymiaru podatku od nieruchomości, pojęcie "gruntów związanych z działalnością gospodarczą". Tym samym doprowadzono w drodze normatywnej do usunięcia wątpliwości i rozbieżności w interpretacji tego pojęcia, którym posługiwała się ustawa o podatkach i opłatach lokalnych. Wszystkie argumenty, na które powołała się strona skarżąca, mogły mieć ewentualne znaczenie na gruncie przepisów obowiązujących do końca 1996 r. W tym też stanie prawnym zapadły orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, w których podkreślano z jednej strony, że okresowe zaniechanie prowadzenia działalności gospodarczej nie może być podstawą do uznania, że nieruchomość przestała być związana z prowadzeniem działalności gospodarczej, ale z drugiej strony – w licznych wyrokach – podkreślano, że w niektórych sytuacjach sam fakt posiadania nieruchomości przez podmiot gospodarczy może nie być wystarczającą przesłanką do uznania, iż nieruchomość ta jest związana prowadzoną przez ten podmiot działalnością gospodarczą.
Jak wyżej wskazano, wątpliwości te zostały usunięte przez wprowadzenie
ust. 3 do art. 5 ustawy, który to przepis stanowi, że "za grunty związane z działalnością gospodarczą uważa się grunty zabudowane i nie zabudowane będące w posiadaniu przedsiębiorcy". Przepis ten jest jasny i jednoznaczny. Nie przewiduje on ustalania faktycznego sposobu użytkowania nieruchomości przez podmiot gospodarczy (przedsiębiorcę). Bez znaczenia jest zatem czy działalność gospodarcza została już rozpoczęta, czy jej zaniechano okresowo, czy na stałe. Warto przy tym zauważyć, że wśród przykładowo wymienionych w dalszej części przepisu gruntów, wskazano także na "tereny, na których są lub mają być realizowane zadania inwestycyjne". Przesądza to o poprawności interpretacji, iż każdy grunt, pozostający w posiadaniu przedsiębiorcy, jest związany z działalnością gospodarczą. Można także pomocniczo posłużyć się argumentem, że ustawodawca nie używa w powyższej definicji legalnej pojęcia "prowadzonej działalności gospodarczej", a tylko "działalności gospodarczej", jakby dla podkreślenia, iż to czy działalność jest faktycznie prowadzona nie ma znaczenia.
Zaznaczyć w tym miejscu należy, iż stanowisko powyższe jest zbieżne z treścią uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2001 r. sygn. FPK 3/00 (opub. ONSA 2001/4/150). W uchwale tej stwierdzono między innymi, że "(...) wszystkie grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy, podlegające podatkowi od nieruchomości, są w obecnym stanie prawnym związane z działalnością gospodarczą. Przemawiają za tym wykładnie językowa, historyczna, celowościowa i systemowa przepisu art. 5 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Przepis ten wyraźnie stanowi, iż wszystkie grunty znajdujące się w posiadaniu przedsiębiorcy uważa się za związane z działalnością gospodarczą. Zmiana odpowiedniego przepisu, wprowadzona od dnia 1 stycznia 1997 r., świadczy o tym, że ustawodawca zamierzał znacznie rozszerzyć zakres tego pojęcia, obejmując wyższymi stawkami podatkowymi nawet grunty nie służące w rzeczywistości do prowadzenia działalności gospodarczej. U podstaw tego legło niewątpliwie dążenie do objęcia wyższym podatkiem wszystkich nieruchomości, co może wpływać na proces pozbywania się gruntów zbędnych podatnikowi.
Można by twierdzić, iż wyliczenie zawarte w punktach 1-4 art. 5 ust. 3 omawianej ustawy jest zbyteczne z normatywnego punktu widzenia. Stanowi ono jednak ustawową wskazówkę interpretacyjną, podając przykłady gruntów związanych z działalnością gospodarczą. Przykłady te wskazują, iż wymienione w nich grunty nie muszą być związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (z wyjątkiem pkt 4) i mogą spełniać w przedsiębiorstwie funkcje daleko odbiegające od tej działalności (na przykład zieleńce, grunty pod budynkami hotelowymi).
W doktrynie zwrócono też uwagę (T. Mastalski w glosie do wyroku SN z dnia 18 grudnia 1992 r. sygn. III AZP 25/92, OSP 1994 r. nr 1, str. 35-36), że podatek od nieruchomości nie nawiązuje do efektów ekonomicznych uzyskiwanych przez jej wykorzystywanie. Decydujące znaczenie ma to, że podstawę opodatkowania gruntów stanowi ich powierzchnia, a nie jest ważne (...), jak intensywne jest wykorzystywanie tych nieruchomości i jakie przynosi to efekty gospodarcze".
Reasumując powyższe rozważania należy stwierdzić, że dyspozycję art. 5
ust. 3 wyczerpuje zatem zaistnienie dwóch przesłanek faktycznych, a mianowicie tego, że nieruchomość pozostaje w posiadaniu określonego podmiotu i że jest to przedsiębiorca (podmiot prowadzący działalność gospodarczą).
Przechodząc do ustaleń mniejszej sprawy należy wskazać, że obie powołane wyżej przesłanki art. 5 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach zostały wykazane. Podatnikiem niespornie jest przedsiębiorca czyli prowadzący działalność gospodarczą, w tym przypadku – spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Nieruchomość podlegająca opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości pozostawała w latach 1999-2002 w jej posiadaniu, wynikającym z tytułu własności. Wobec tych ustaleń organy podatkowe nie tylko miały prawo, ale – w świetle art. 5 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych – obowiązek zakwalifikować nieruchomości pozostające w posiadaniu Spółki jako grunty związane z działalnością gospodarczą. Na podatniku zaś spoczywał obowiązek obliczenia podatku według stawek przewidzianych dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą i uiszczenia tego podatku. Okoliczności podniesione w odwołaniu i skardze stanowić natomiast mogły podstawę do ubiegania się o zastosowanie przez organ podatkowy ulgi w postaci zaniechania podatku czy też – po upływie terminu płatności – umorzenia zaległości podatkowej.
Reasumując zatem powyższe wywody uznać należało, że zaskarżona decyzja jest słuszna zarówno pod względem merytorycznym jak i podjęta została zgodnie z obowiązującymi przepisami procesowymi. Zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwalał na wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia, dokonane ustalenia faktyczne znajdują oparcie w zgromadzonych dowodach, dały też podstawę do poczynienia trafnych rozważań faktycznych i prawnych. Wyrażone w decyzji stanowisko organu zostało nadto dostatecznie pod względem formalnym uzasadnione.
Kierując się powyższymi względami Sąd Administracyjny skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).