I SA/GD 353/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2025-07-02
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowyulga abolicyjnaumowa o unikaniu podwójnego opodatkowaniapraca za granicąstatek morskirezydencja podatkowatransport międzynarodowyNSAWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, odmawiając prawa do ulgi abolicyjnej z tytułu pracy na statku morskim, ponieważ dochody te nie podlegały opodatkowaniu w Norwegii.

Skarżący, pracujący na statku morskim pod banderą Gibraltaru, domagał się zastosowania ulgi abolicyjnej od dochodów uzyskanych w Norwegii. Organy podatkowe i WSA uznały, że dochody te nie podlegały opodatkowaniu w Norwegii, co wyklucza zastosowanie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania i tym samym prawa do ulgi. Sąd podkreślił, że brak opodatkowania za granicą nie zwalnia polskiego rezydenta z obowiązku podatkowego w Polsce.

Sprawa dotyczyła skargi W.B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Słupsku określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2019 rok. Skarżący, pracując na statku morskim eksploatowanym w transporcie międzynarodowym pod banderą Gibraltaru, wykazał w zeznaniu PIT-36 dochód z pracy w Norwegii i zastosował ulgę abolicyjną. Organy podatkowe odmówiły prawa do ulgi, argumentując, że dochody te nie podlegały opodatkowaniu w Norwegii, co wyklucza zastosowanie Konwencji między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Norwegii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, oddalając skargę, potwierdził prawidłowość stanowiska organów. Sąd wskazał, że kluczowe dla zastosowania umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania jest istnienie obowiązku podatkowego w obu umawiających się państwach. Ponieważ norweska administracja podatkowa potwierdziła brak podstaw do opodatkowania dochodów Skarżącego w Norwegii, umowa nie miała zastosowania. W konsekwencji, Skarżącemu nie przysługiwało prawo do ulgi abolicyjnej, a dochody podlegały opodatkowaniu w Polsce na zasadach ogólnych. Sąd podkreślił, że brak opodatkowania za granicą nie może prowadzić do całkowitego zwolnienia z podatku polskiego rezydenta, co naruszałoby zasady konstytucyjne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Dochody te podlegają opodatkowaniu w Polsce na zasadach ogólnych, a ulga abolicyjna nie przysługuje, ponieważ umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania nie ma zastosowania, gdy dochody nie podlegają opodatkowaniu w drugim państwie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowym warunkiem zastosowania umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania jest istnienie obowiązku podatkowego w obu umawiających się państwach. Skoro norweska administracja podatkowa potwierdziła brak podstaw do opodatkowania dochodów skarżącego w Norwegii, umowa nie miała zastosowania, a tym samym nie mógł on skorzystać z ulgi abolicyjnej. Brak opodatkowania za granicą nie zwalnia polskiego rezydenta z obowiązku podatkowego w Polsce.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

Konwencja polsko-norweska art. 14 § ust. 3

Konwencja między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Norwegii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu oraz Protokół do tej Konwencji

Konwencja polsko-norweska art. 22 § ust. 1

Konwencja między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Norwegii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu oraz Protokół do tej Konwencji

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 3 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 4a

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 27 § ust. 8-9a

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 27g

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 14 § ust. 1-3

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

PPSA art. 145

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zastosowanie ulgi abolicyjnej do dochodów z pracy na statku morskim, które nie podlegały opodatkowaniu w Norwegii. Naruszenie przepisów Konwencji polsko-norweskiej i ustawy o PIT przez odmowę zastosowania ulgi abolicyjnej.

Godne uwagi sformułowania

Istnienie obowiązku podatkowego w umawiającym się państwie, w którym Podatnik ma uzyskać dochód, jest kluczowe dla uznania, że wobec Podatnika zastosowanie mają zapisy umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Jeżeli natomiast drugie państwo nie rości sobie prawa do opodatkowania dochodów uzyskanych przez polskiego rezydenta podatkowego poza granicami Polski (...), to do dochodów tych nie mają zastosowania przepisy umów o unikaniu podwójnego opodatkowania. Brak opodatkowania za granicą nie może prowadzić do całkowitego zwolnienia z podatku polskiego rezydenta, co naruszałoby zasady konstytucyjne.

Skład orzekający

Elżbieta Rischka

przewodniczący

Małgorzata Gorzeń

sprawozdawca

Joanna Zdzienicka-Wiśniewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ulgi abolicyjnej w przypadku dochodów z pracy na statkach morskich eksploatowanych w transporcie międzynarodowym, gdy dochody te nie podlegają opodatkowaniu w państwie, z którym Polska ma umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku opodatkowania w państwie źródła dochodu, co wyklucza zastosowanie umowy międzynarodowej i ulgi abolicyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy popularnego zagadnienia ulgi abolicyjnej i pracy za granicą, ale z nietypowym faktem pracy na statku morskim. Wyjaśnia kluczowe zasady stosowania umów o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Praca na statku za granicą: kiedy ulga abolicyjna nie działa?

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 353/25 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-07-02
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-05-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Elżbieta Rischka /przewodniczący/
Joanna Zdzienicka-Wiśniewska
Małgorzata Gorzeń /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1387
art. 3 ust. 1, art. 4a, art. 27 ust. 8-9a, art. 27g
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - t.j.
Dz.U. 2010 nr 134 poz 899
art. 14 ust. 1-3, art. 22 ust. 1
Konwencja między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Norwegii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się  od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu oraz Protokół do tej Konwencji, podpisane w Warszawie dnia 9 września 2009 r.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędzia NSA Joanna Zdzienicka - Wiśniewska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 lipca 2025 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 28 lutego 2025 r. nr 2201-IOD-2.4102.82.2024.17 w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2019 rok oddala skargę.
Uzasadnienie
1. Zaskarżoną decyzją z dnia 28 lutego 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej "Dyrektor IAS"), po rozpatrzeniu odwołania W.B. (dalej "Skarżący") od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Słupsku (dalej "Naczelnik US") z dnia 30 września 2024 r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2019 r. w wysokości 11.732 zł, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
2. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy:
2.1. Skarżący złożył zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w 2019 r. PIT-36, w którym wykazał dochód z pracy w Norwegii w kwocie 62.790,86 zł oraz ulgę abolicyjną w kwocie 10.597,10 zł.
2.2. W wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego, Naczelnik US decyzją z dnia 30 września 2024 r. określił Skarżącemu zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2019 r. w kwocie 11.732 zł, stwierdzając, że Skarżący podlegał w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, w 2019 r. świadczył pracę najemną na statku M. (IMO [...]), eksploatowanym w transporcie międzynarodowym, podnoszącym banderę Gibraltaru, ww. statek nie był zarejestrowany w norweskich rejestrach statków NIS/NOR, Skarżący uzyskał przychód z tyt. wynagrodzenia ze stosunku pracy w kwocie 21.291,18 USD, nie przedłożył dokumentów potwierdzających zapłatę podatku za granicą, do uzyskanych dochodów nie znajdą zastosowania przepisy Konwencji między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Norwegii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu, zmienionej Protokołem sporządzonym w Oslo z dnia 05.07.2012 r. (Dz.U. z 2010 r. Nr 134, poz. 899 ze zm., dalej "Konwencja polsko-norweska"), nie doszło do podwójnego opodatkowania dochodów osiągniętych przez Skarżącego poza granicami kraju (nie zachodzi kolizja obowiązków podatkowych w różnych krajach), dochody te podlegają opodatkowaniu wyłącznie w Polsce na zasadach ogólnych, określonych w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1387 ze zm., dalej "u.p.d.o.f."), w sprawie nie mają zastosowania przepisy art. 27g u.p.d.o.f., a zatem Skarżącemu nie przysługuje prawo do odliczenia tzw. "ulgi abolicyjnej".
2.3. W wyniku rozpatrzenia odwołania Skarżącego, Dyrektor IAS decyzją z dnia 28 lutego 2025 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Skarżący nie widnieje w norweskich bazach podatkowych, w latach 2018-2019 pracował na pokładzie statku M., ww. statek był eksploatowany w transporcie międzynarodowym, statek ten uprawiał żeglugę pomiędzy różnymi portami w Europie, za eksploatację i zarządzanie statkiem M. w latach 2018-2019 odpowiedzialny był podmiot A. AS, od uzyskanych dochodów Skarżący nie zapłacił podatku w Norwegii.
W odpowiedzi przesłanej 13 grudnia 2024 r. norweska administracja podatkowa poinformowała, że: Skarżący nie podlegał opodatkowaniu w Norwegii w latach 2018-2019, w ww. latach pracował na statku M. zarejestrowanym w Gibraltarze, statek ten nie znajdował się na norweskim szelfie kontynentalnym/Norwegii, Norwegia nie miała krajowej podstawy prawnej aby Skarżącego opodatkować, ponieważ nie pracował na pokładzie statku zarejestrowanego w Norwegii, Norwegia nie miała wewnętrznego prawa do opodatkowania dochodów Skarżącego, a tym samym umowa podatkowa między Norwegią a Polską nie miała zastosowania.
Dyrektor IAS uznał, że dochody Skarżącego nie podlegały opodatkowaniu w Norwegii (nie wystąpił tam obowiązek podatkowy), bo jako nierezydent norweski wykonywał on pracę na statku operującym poza obrębem norweskiego szelfu kontynentalnego, a także wykonywał pracę na statku podnoszącym banderę Gibraltaru. Zatem nie był zobowiązany do zapłaty podatku w Norwegii i podatku w tym kraju nie zapłacił. Nie miały zastosowania przepisy Konwencji polsko-norweskiej.
Organ stwierdził, że bez znaczenia pozostaje (a czego organy podatkowe nie kwestionują), że statek M., na pokładzie którego Skarżący wykonywał pracę najemną w 2019 r. pływał w transporcie międzynarodowym i był eksploatowany przez A. AS - przedsiębiorstwo, będące norweskim podatnikiem.
Brak podstaw (brak nawet hipotetycznej możliwości) opodatkowania w Norwegii uzyskanych przez Skarżącego w 2019 r. dochodów wykluczył w ogóle stosowanie w sprawie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania między Norwegią a Polską.
Dochód Skarżącego z tytułu świadczenia pracy na statku M. w 2019 r. nie podlegał opodatkowaniu w Norwegii, ani w żadnym innym kraju. Z dokumentów nie wynika, że Skarżący zapłacił podatek za granicą, nie doszło do podwójnego opodatkowania dochodu uzyskanego w 2019 r., nie miała zastosowania jakakolwiek umowa zawarta przez Polskę z innymi krajami w sprawie unikania podwójnego opodatkowania. W świetle powyższego dochód uzyskany przez Skarżącego w 2019 r. podlega opodatkowaniu w Polsce na zasadach przewidzianych w u.p.d.o.f.
3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie:
- art. 14 ust. 3 oraz art. 22 ust. 1 lit. b) i d) Konwencji polsko-norweskiej przez uznanie, iż nie znajdują one zastosowania z uwagi na wykonywanie przez Skarżącego pracy poza obrębem norweskiego szelfu kontynentalnego oraz brak zapłaty podatku za granicą, pomimo dostarczenia przez Skarżącego dokumentów wystarczających do potwierdzenia jego stanowiska w zakresie prawa do skorzystania z ulgi abolicyjnej, w tym wykazania sprawowania zarządu przedsiębiorstwem pracodawcy w Norwegii;
- art. 27 ust. 8, 9 i 9a u.p.d.o.f. przez ich niezastosowanie i błędne uznanie, iż Skarżącemu nie przysługuje ulga abolicyjna, o której mowa w art. 27g u.p.d.o.f., w sytuacji nieuiszczenia podatku poza granicami kraju, prowadzące do niezgodnego z prawem nałożenia na Skarżącego obciążeń podatkowych z pominięciem przepisów Konwencji polsko-norweskiej.
4. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
5.1. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
5.2. Istota sporu związana jest z ustaleniem tego, czy organ podatkowy, określając Skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2019 r. zgodnie z prawem odmówił zastosowania tzw. ulgi abolicyjnej, o jakiej mowa w art. 27g ust. 2 u.p.d.o.f.
Sąd uznaje za prawidłowe stanowisko organów, że w pierwszej kolejności należało zbadać w niniejszej sprawie, czy do uzyskiwanych przez Skarżącego dochodów z tytułu pracy na statku morskim znajdują zastosowanie przepisy Konwencji polsko-norweskiej, a w szczególności czy stan faktyczny odpowiada przesłankom określonym w jej art. 14 ust. 3. Niezbędne przy tym było ustalenie jaki był w 2019 r. status prawnopodatkowy Skarżącego na obszarze Norwegii, bowiem Skarżący składając zeznanie PIT-36 o wysokości uzyskanego dochodu w 2019 r., wskazał Norwegię jako państwo uzyskania dochodu.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.d.o.f. osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy). W świetle ww. przepisu za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym. Przepisy art. 3 ust. 1, 1a, 2a i 2b u.p.d.o.f. stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska (art. 4a u.p.d.o.f.).
Jak podkreśla się w orzecznictwie (por. wyrok NSA z dnia 7 maja 2019 r., sygn. akt II FSK 1639/17, wszystkie przywołane orzeczenia dostępne w CBOSA na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl), międzynarodowe prawo podatkowe posługuje się pojęciem rezydenta na określenie osoby, która podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, to znaczy opodatkowaniu w państwie rezydencji co do całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich uzyskania. Podatnik w państwie innym, niż jego rezydencji jest natomiast określany mianem nierezydenta. Na podmiocie takim spoczywa ograniczony obowiązek podatkowy, to znaczy że jest on w danym państwie opodatkowany tylko w zakresie uzyskanych w nim dochodów.
W ten sposób zagadnienie rezydenta i nierezydenta zostało uregulowane także w przepisach prawa polskiego, to jest odpowiednio w art. 3 ust. 1 oraz art. 3 ust. 2a u.p.d.o.f. W sytuacji gdy Skarżący nie jest rezydentem podatkowym innego państwa, istotna jest informacja, czy podlega on w państwie uzyskiwania dochodu ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu jako nierezydent. O tym, czy spoczywa na nim wskazany obowiązek nie przesądza natomiast okoliczność, że nie płacił on podatku bądź jego subiektywna ocena, że nie powinien był zapłacić podatku w danym państwie.
Zagadnienie powstawania obowiązku podatkowego jest o tyle istotne, że jak wskazuje się w piśmiennictwie przedmiotu, kolizja norm prawa podatkowego uzasadniająca ich rozstrzygnięcie poprzez zastosowanie umowy międzynarodowej, może dotyczyć trzech przypadków. Po pierwsze, może nastąpić nałożenie się na siebie ograniczonych obowiązków podatkowych w dwóch państwach. Po drugie, kolizja może dotyczyć dwóch nieograniczonych obowiązków podatkowych. Po trzecie, i jest to sytuacja niemal powszechna, może dojść do kolizji pomiędzy nieograniczonym obowiązkiem podatkowym w jednym państwie i ograniczonym obowiązkiem w drugim państwie. (K. Holmes, International Tax Policy and Double Tax Treaties, Amsterdam 2007, s. 23-24).
W sprawie niesporne jest, że Skarżący w analizowanym roku podatkowym podlegał nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce, jak również, że nie jest on rezydentem Norwegii, co za tym idzie nie podlega opodatkowaniu w tym państwie. Powyższe okoliczności niewątpliwie wykluczają więc możliwość wystąpienia zarówno pierwszej, jak i drugiej z opisanych kolizji. Nie wykluczają jednak możliwości wystąpienia trzeciej kolizji, to znaczy pomiędzy nieograniczonym obowiązkiem podatkowym w Polsce i ograniczonym w Norwegii. W tym zakresie organy podatkowe dokonały ustaleń, które ich zdaniem, potwierdzały brak objęcia Skarżącego również ograniczonym obowiązkiem podatkowym w Norwegii.
Zgodnie z art. 14 ust. 1 Konwencji polsko-norweskiej umawiające się Państwa ustaliły, że wynagrodzenia, pensje oraz inne podobne świadczenia uzyskane przez osobę mającą miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie w związku z wykonywaniem pracy najemnej podlegają opodatkowaniu tylko w tym Państwie, chyba że praca wykonywana jest w drugim Umawiającym się Państwie. Jeżeli praca jest tam wykonywana, to otrzymane za nią wynagrodzenie może być opodatkowane w tym drugim Państwie. Stosownie do treści art. 14 ust. 2 ww. Konwencji, bez względu na postanowienia ustępu 1, wynagrodzenie, pensja lub inne podobne świadczenie uzyskane przez osobę mającą miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie w związku z wykonywaniem pracy najemnej w drugim Umawiającym się Państwie podlega opodatkowaniu tylko w pierwszym wymienionym Państwie, jeżeli: (a) odbiorca wynagrodzenia przebywa w drugim Państwie przez okres lub okresy nieprzekraczające łącznie 183 dni w każdym dwunastomiesięcznym okresie rozpoczynającym się lub kończącym w danym roku podatkowym; i (b) wynagrodzenie jest wypłacane przez pracodawcę lub w imieniu pracodawcy, który nie posiada miejsca zamieszkania lub siedziby w drugim Państwie; i (c) wynagrodzenie nie jest ponoszone przez zakład, który pracodawca posiada w drugim Państwie; i (d) praca najemna nie stanowi przypadku wynajmowania siły roboczej.
Zgodnie z art. 14 ust. 3 Konwencji bez względu na poprzednie postanowienia tego artykułu, wynagrodzenie uzyskane w związku z wykonywaniem pracy najemnej na pokładzie statku morskiego eksploatowanego w transporcie międzynarodowym przez przedsiębiorstwo Umawiającego się Państwa, może być opodatkowane w tym Państwie. Zgodnie z kolei z art. 22 ust. 1 Konwencji, w przypadku Polski, podwójnego opodatkowania unika się w następujący sposób: a) Jeżeli osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce osiąga dochód, który zgodnie z postanowieniami niniejszej Konwencji może być opodatkowany w Norwegii, Polska zwolni taki dochód z opodatkowania, z zastrzeżeniem postanowień punktu b niniejszego ustępu; b) Jeżeli osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce osiąga dochód lub zyski majątkowe, które zgodnie z postanowieniami artykułów 10, II, 12, 13 lub ustępu 7 artykułu 20 niniejszej Konwencji mogą być opodatkowane w Norwegii, Polska zezwoli na odliczenie od podatku od dochodu lub zysków majątkowych tej osoby kwoty równej podatkowi zapłaconemu w Norwegii. Jednakże, takie odliczenie nie może przekroczyć tej części podatku, obliczonego przed dokonaniem odliczenia, które przypada na dochód lub zyski majątkowe uzyskane w Norwegii; c) Jeżeli zgodnie z jakimkolwiek postanowieniem niniejszej Konwencji dochód uzyskany przez osobę mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę, w Polsce jest zwolniony z opodatkowania w Polsce, Polska może przy obliczaniu kwoty podatku od pozostałego dochodu lub zysków majątkowych takiej osoby, uwzględnić zwolniony dochód. Jednocześnie zgodnie z brzmieniem art. 22 ust. 1 lit. d, (dodanym Protokołem), w przypadku Polski podwójnego opodatkowania unika się w następujący sposób: bez względu na postanowienia litery a), unikanie podwójnego opodatkowania następuje poprzez zastosowanie odliczenia, o którym mowa w literze b), jeżeli osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce uzyskuje dochód, który zgodnie z postanowieniami tej Konwencji może być opodatkowany w Norwegii, jednakże zgodnie z prawem wewnętrznym Norwegii, dochód ten jest zwolniony z podatku.
W tak zakreślonych ramach prawnych, jak wyżej wskazano, w sprawie należało w pierwszej kolejności ustalić, czy Skarżący obok opodatkowania w Polsce jednocześnie może podlegać opodatkowaniu w Norwegii, a zatem czy w sprawie będzie można zastosować Konwencję polsko-norweską. W tym zakresie organy podatkowe zebrały materiał dowodowy i na jego podstawie poczyniły stosowne ustalenia, które doprowadziły je do wniosku, że w Norwegii nie wystąpił obowiązek podatkowy w odniesieniu do uzyskanych przez Skarżącego dochodów.
W niniejszej sprawie, w kontekście właśnie podlegania opodatkowaniu podatkiem dochodowym w Norwegii, z zebranego materiału dowodowego, w tym również z informacji uzyskanych przez Dyrektora IAS od administracji podatkowej Norwegii, wynika, że Skarżący w latach 2018-2019 wykonywał pracę na statku M., zarejestrowanego w Gibraltarze, który pływał w transporcie międzynarodowym i był eksploatowanym przez norweskie przedsiębiorstwo, a Skarżący nie podlegał opodatkowaniu w Norwegii, bowiem ta nie miała krajowej podstawy prawnej by jego opodatkować, gdyż nie pracował na pokładzie statku zarejestrowanego w Norwegii, Norwegia nie miała wewnętrznego prawa do opodatkowania jego dochodów, a tym samym Konwencja polsko-norweska nie miała zastosowania.
W zaskarżonej decyzji zasadnie zatem przyjęto, że treść informacji udzielonych przez norweską administrację podatkową prowadzi do wniosku, że dochody Skarżącego osiągane w 2019 r. z tytułu pracy najemnej świadczonej na ww. statku nie podlegały ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Norwegii. Konsekwencją powyższego jest stwierdzenie, że zastosowania w rozpoznawanej sprawie nie miały postanowienia umowy polsko-norweskiej co do unikania podwójnego opodatkowania, skoro owe dochody nie podlegały norweskim przepisom prawa podatkowego. Prawidłowo zatem uznały organy, że brak podstaw opodatkowania w Norwegii uzyskanych przez Skarżącego w 2019 r. dochodów wyklucza stosowanie w sprawie Konwencji polsko-norweskiej.
Istnienie obowiązku podatkowego w umawiającym się państwie, w którym Podatnik ma uzyskać dochód, jest kluczowe dla uznania, że wobec Podatnika zastosowanie mają zapisy umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Przepisy umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, jako stanowiące modyfikację ogólnej zasady nieograniczonego obowiązku podatkowego, znajdują zastosowanie w określonych sytuacjach, mianowicie kiedy zachodzi ryzyko podwójnego opodatkowania, a zatem kiedy jednocześnie obce państwo rości sobie prawo do przypisania podatnikowi obowiązku podatkowego. Jeżeli natomiast drugie państwo nie rości sobie prawa do opodatkowania dochodów uzyskiwanych przez polskiego rezydenta podatkowego poza granicami Polski (chociażby w postaci objęcia ich obowiązkiem podatkowym w tym drugim państwie), to do dochodów tych nie mają zastosowania przepisy umów o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartych przez Polskę z innymi państwami. Nie występuje bowiem wówczas ryzyko dwukrotnego opodatkowania tego samego dochodu przez dwa różne państwa. Stosowanie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania jest możliwe jedynie wtedy, gdy podatnik w wyniku zajścia tego samego stanu faktycznego zobowiązany byłby do zapłaty podatku w obu umawiających się państwach (por. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2022 r. sygn. akt II FSK 1002/22).
Jednakże, jak już podkreślono, w niniejszej sprawie organy prawidłowo ustaliły, że w stosunku do Skarżącego nie znajdują zastosowania postanowienia Konwencji polsko-norweskiej. Wskazały bowiem na okoliczności uzasadniające przyjęcie stanowiska, że dochody Skarżącego, niebędącego norweskim rezydentem, uzyskane z tytułu świadczenia pracy na ww. statku, nie są objęte obowiązkiem podatkowym w Norwegii. Skoro zatem nie wystąpiła sytuacja możliwości objęcia dochodów Skarżącego opodatkowaniem w dwóch różnych krajach, to nie ma podstaw do zastosowania przepisów Konwencji o unikaniu podwójnego opodatkowania. Tym samym nie mogło dojść do spełnienia się przesłanki określonej w art. 14 ust. 3 Konwencji polsko-norweskiej. To zaś oznacza, że zastosowania w niniejszej sprawie nie znajdowały przepisy regulujące możliwość zastosowania tzw. ulgi abolicyjnej (art. 27g ust. 2 u.p.d.o.f.), której konstrukcja polega na odliczeniu od podatku kwoty stanowiącej różnicę między podatkiem obliczonym zgodnie z art. 27 ust. 9 albo ust. 9a u.p.d.o.f. a podatkiem obliczonym zgodnie z zasadami określonymi w art. 27 ust. 8 tej ustawy. Zastosowanie w art. 27g ust. 2 u.p.d.o.f. zwrotu "podatkiem obliczonym zgodnie z art. 27 ust. 9 albo ust. 9a u.p.d.o.f." sprawia, że warunkiem zastosowania konstrukcji podatkowej ustanowionej w art. 27g tej ustawy jest ziszczenie się hipotezy wyrażonej w art. 27 ust. 9 albo ust. 9a u.p.d.o.f. W przeciwnym bowiem wypadku, tj. gdy hipoteza wyrażona w art. 27 ust. 9 albo ust. 9a u.p.d.o.f. nie ziści się, nie będzie możliwości przeprowadzenia operacji kluczowej dla zastosowania tzw. ulgi abolicyjnej, tj. obliczenia kwoty stanowiącej różnicę między podatkiem obliczonym zgodnie z zasadami określonymi w art. 27 ust. 9 albo ust. 9a u.p.d.o.f. a podatkiem obliczonym zgodnie z art. 27 ust. 8 tej ustawy.
W konsekwencji bezpodstawne okazały się podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów art. 14 ust. 3 i art. 22 ust. 1 lit. b) i d) Konwencji polsko-norweskiej oraz art. 27 ust. 8, 9 i 9a, art. 27g u.p.d.o.f. poprzez brak ich zastosowania w sprawie. Okoliczność opodatkowania dochodów Skarżącego w Norwegii została wykluczona przez norweską administrację podatkową, co wynika z udzielonej odpowiedzi. W świetle ustalonych okoliczności, organy prawidłowo przyjęły, że do rozliczenia dochodów uzyskanych przez Skarżącego z tytułu pracy na ww. statku w badanym roku podatkowym nie miały zastosowania zasady określone w art. 27 ust. 9 albo 9a u.p.d.o.f., a zatem nie przysługiwało Skarżącemu prawo do zastosowania określonej w art. 27g u.p.d.o.f. tzw. ulgi abolicyjnej. Organy w tej sytuacji prawidłowo wskazały, że uzyskane przez Skarżącego dochody podlegały opodatkowaniu w Polsce na zasadach ogólnych. W zeznaniu podatkowym Skarżący bezpodstawnie wykazał prawo do tzw. ulgi abolicyjnej, gdyż nie wystąpiły okoliczności przewidziane w art. 27g w zw. z art. 27 ust. 9 i 9a u.p.d.o.f. Wystąpiła zatem konieczność wydania zaskarżonej decyzji wymiarowej. Sąd za prawidłowe uznaje dokonane przez organ wyliczenie należnego podatku dochodowego.
W ocenie Sądu nie można zaaprobować argumentacji, w której Skarżący wobec braku opodatkowania dochodów za granicą, korzystając z przepisów abolicyjnych, nie poniósłby żadnego obciążenia fiskalnego z tytułu uzyskanych przychodów, jako rezydent Rzeczpospolitej Polskiej. Taka sytuacja zdaniem Sądu prowadziłaby do naruszenia konstytucyjnej zasady powszechności opodatkowania, stosownie do art. 84 Konstytucji RP, ale także podważałoby zasadę równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP). Taka sytuacja byłaby także sprzeczna z celem przepisów normujących abolicję podatkową.
Mając powyższe na uwadze, rozpatrujący niniejszą sprawę Sąd uznaje, że dokonane przez organ podatkowy rozliczenie w podatku dochodowym od osób fizycznych za badany rok oraz określenie wysokości zobowiązania jest prawidłowe, a podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego nie zasługują na uwzględnienie.
5.3. Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana na jej podstawie w mocy decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają prawu, a ocena przeprowadzonego postępowania nie ujawniła wad, o których mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935), dających podstawę do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.
Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ww. ustawy, oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI