I SA/Gd 1586/03

I SA/Gd 1586/03 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2006-02-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-12-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Elżbieta Rischka
Irena Wesołowska /sprawozdawca/
Małgorzata Tomaszewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska Sędziowie NSA Elżbieta Rischka Asesor WSA Irena Wesołowska /spr./ Protokolant Agnieszka Zalewska po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi L. i A. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 1 grudnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Uzasadnienie
I SA/Gd 1586/03
U z a s a d n i e n i e
Decyzją z dnia 28 sierpnia 2003 r. Urząd Skarbowy określił A. i L. S. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. w kwocie 5.141,00 zł. Rozstrzygnięcie to, było wynikiem zakwestionowania przez organ podatkowy odliczenia w zeznaniu PIT-36 za rok 2000, darowizny w kwocie 2.000 zł dokonanej przez L. S. na rzecz Stowarzyszenia A przy [...] w W. Jak bowiem ustalono, syn podatników otrzymał w 2000 r. od Stowarzyszenia A stypendium w wys. 4.000 zł, skoro zaś darczyńca odniósł korzyść z własnych pieniędzy (pomoc finansowa udzielona członkom rodziny pozostającym na utrzymaniu podatników pochodziła ze środków darczyńcy), to środki przekazane Stowarzyszeniu utraciły cechy darowizny i nie mogły zostać odliczone od dochodu przed opodatkowaniem na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 29 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.).
W odwołaniu wniesionym od tej decyzji podatnicy zarzucili jej naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 26 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz naruszenie prawa procesowego:
- art. 120-129, art. 180 § l, art. 187 § 1, art. 200 § 1, art. 210 § 4, art. 224a, art. 240 § 1
pkt 1, art. 247 § 1 pkt 2, 3, 6 i 7, art. 293-298 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa,
- art. 6-8 i art. 75 Kodeksu postępowania administracyjnego,
- przepisy ustawy o ochronie danych,
- art. 23, art. 36 i 37 ustawy o ochronie informacji niejawnych
- art. 2, art. 32 i art. 51 ust. 3 Konstytucji RP.
Uzasadniając swoje odwołanie podatnicy stwierdzili, iż nie zebrano i nie rozpatrzono całego materiału dowodowego (art. 187 § 1 Ordynacji), a nie występując do Stowarzyszenia o potwierdzenie zdarzeń cywilno-prawnych (stypendiów) zaniechano czynności dowodowych, co stanowi rażące naruszenie zasad prawa proceduralnego (art. 121 Ordynacji). Zdaniem podatników, organ podatkowy naruszył przepisy art. 200 § 1, art. 123 § 1 Ordynacji, gdyż co prawda wyznaczył 7 dniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego, ale niemożliwe jest ustosunkowanie się do materiału, którego stronie nie przedstawiono. Pomimo obecności podatniczki w urzędzie skarbowym nie okazano jej żadnych dokumentów, a zatajenie dowodów jest poważnym naruszeniem zasad prawa procesowego.
Podatnicy zarzucili także, iż organ podatkowy nie wyjaśnił czy Stowarzyszenie A przy [...] i Stowarzyszenie A są tym samym podmiotem czy są odrębnymi stowarzyszeniami. W dokumentach urzędowych słowa [...] lub [...] [...] pojawiają się i znikają, zatem spełniona została przesłanka art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji.
W ocenie podatników, organ podatkowy ujawniając ewentualny dochód osoby fizycznej ze stypendium innej osobie fizycznej (nawet z bliskiej rodziny) naruszył art. 293 Ordynacji podatkowej, art. 1.1 ustawy o ochronie danych osobowych oraz art. 23 Kodeksu cywilnego-chroniącego dobra osobiste.
Kolejny zarzut dotyczył naruszenia art. 298 Ordynacji, z którego wynika, iż informacje z akt podatkowych mogą być przekazywane przez organy podatkowe innym organom podatkowych. Zgodnie z art. 13 Ordynacji, organami podatkowymi są urzędy skarbowe, izby skarbowe i samorządowe kolegia odwoławcze. Zdaniem podatników, z treści art. 13 § 2 i
art. 298 Ordynacji wynika, że Ministerstwo Finansów nie jest organem podatkowym i nie ma uprawnień do przekazywania jakichkolwiek danych z akt kontrolnych czy podatkowych, gdyż żaden przepis ordynacji podatkowej nie upoważnia go do tego, a żadne postępowanie w sprawie A nie toczyło się na szczeblu instancji Ministerstwa Finansów. Skoro pismo Izby Skarbowej zostało sporządzone na podstawie pisma z Ministerstwa Finansów, to doszło do naruszenia art. 298 Ordynacji podatkowej poprzez udostępnienie informacji stanowiącej tajemnicę skarbową przez nieupoważniony do tego organ.
Podatnicy zarzucili również urzędowi skarbowemu, iż w decyzji znalazło się błędne pouczenie, że wniesienie odwołania nie wstrzymuje wykonania decyzji. Takie działanie, ich zdaniem, podważa zaufanie do państwa prawa i zasad praworządności, o których mowa w art. 2 Konstytucji, w art. 6-8 K.p.a., art. 120-121 Ordynacji podatkowej oraz w bogatym orzecznictwie NSA, Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego. Ponadto przypomnieli, że błędne pouczenie nie może szkodzić podatnikowi.
Następnie podatnicy zarzucili, że organ podatkowy nie wskazał podstawy prawnej, na podstawie której liczy się odsetki za zwłokę, bowiem obwieszczenia i komunikaty nie są źródłem prawa. Stawka odsetek za zwłokę jest w Ordynacji podatkowej określona na zasadzie rocznej, ale żaden przepis prawny nie określa jak następuje wyliczenie stawki dziennej – czy według metody arytmetycznej czy tez geometrycznej. Dodatkowo podnieśli, że od 1998 r. Prezes NBP nie ustalał żadnych podstawowych stawek kredytowych, a zatem od tego roku nie było w trybie art. 56 § 1 Ordynacji podatkowej podstaw do określenia stawek odsetek za zwłokę, więc wyliczenie odsetek za zwłokę w świetle obowiązujących przepisów prawnych jest niewykonalne i ta niewykonalność ma charakter trwały co powoduje, że zachodzi przesłanka wymieniona w art. 247 § 1 pkt 6 ustawy Ordynacja podatkowa.
W odwołaniu podatnicy wnieśli również w trybie art. 188 Ordynacji o przeprowadzenie czynności dowodowych, polegających na:
1. przesłuchaniu J. K. na okoliczność wydania pisma z 11.03.1997 r.
nr [...] i S. M. na okoliczność wydania pisma z 14.12.1998 r. nr [...] oraz przesłuchaniu J. B., M. B. i G. K. na okoliczność w/w pism;
2. wyjaśnieniu, czy urzędnik skarbowy prowadzący postępowanie posiadał odpowiednie poświadczenie bezpieczeństwa uprawniające do dostępu do danych niejawnych jakimi są akta skarbowe podatników i włączenie kopii poświadczenia do akt;
3. wskazaniu podstaw prawnych przekazania przez Ministerstwo Finansów danych postępowania dotyczących konkretnego podatnika (obdarowane Stowarzyszenie) do Izb Skarbowych, skoro Ministerstwo Finansów nie jest organem podatkowym w świetle
art. 13 i 298 Ordynacji;
4. wystąpieniu do Ministerstwa Finansów i MSWiA w sprawie klauzul jakie powinny zawierać pisma Izby Skarbowej z danymi finansowymi osób fizycznych, bowiem pismo Izby Skarbowej z dnia 15.07.2002 r. nie zawierało żadnej klauzuli;
5. wskazaniu przepisów prawnych tj. ustawy lub rozporządzenia, w których określono wzór na obliczenie odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych;
6. wskazaniu podstaw prawnych naliczenia odsetek za zwłokę w latach 1998-2002, skoro Prezes NBP od 1998 roku nie ustalał podstawowej stawki kredytu lombardowego, gdyż czyniła to Rada Polityki Pieniężnej; nadto wnioskowano o wystąpienie do Ministra Finansów, Prezesa Narodowego Banku Polskiego, Rady Polityki Pieniężnej i do Sądu Najwyższego w powyższej kwestii;
7. wystąpieniu do Krajowego Rejestru Sądowego o potwierdzenie istnienia bądź nieistnienia Stowarzyszenia A przy [...];
8. wystąpieniu do NSA i Sądu Najwyższego o odpisy wskazanych przez podatników wyroków tych sądów, z których wynika, że stosowanie się przez podatnika do interpretacji prawa dokonanych przez organy podatkowe nie może szkodzić podatnikowi;
9. określeniu stron w postępowaniu podatkowym – skoro działanie urzędu skarbowego narusza interes faktyczny i prawny obdarowanego Stowarzyszenia, to powinno być ono stroną postępowania.
Ponadto, podatnicy wnieśli w trybie art. 178 § 1 i 3 Ordynacji o udostępnienie im oraz przesłanie kopii akt sprawy, przy czym podkreślili, że chodzi im o kopie a nie o uwierzytelnione odpisy czy dokumenty poświadczone za zgodność, a odmowa spełnienia tego wniosku będzie świadczyć o pozorności postępowania i stanowić będzie rażące naruszenie prawa tj. spełniać przesłanki z art. 247 Ordynacji.
Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego podatnicy wskazali, że organ podatkowy nie uwzględnił faktu, iż darowizny na rzecz osób prawnych z poleceniem na rzecz osób fizycznych podlegają odpisowi podatkowemu. Nadto przypomnieli, że Departament Podatków Bezpośrednich Ministerstwa Finansów w piśmie z 14.12.1998 r. nr [...] skierowanym do A stwierdził m.in., że składki dodatkowe poniesione przez członków na rzecz stowarzyszeń z przeznaczeniem na cele statutowe (naukowe, oświatowe itp.) podlegają odpisowi podatkowemu zgodnie z art. 26 ust. l pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z zastrzeżeniem zachowania formy przewidywanej dla darowizny. Zatem w ich ocenie, zgodnie z wyjaśnieniami Ministerstwa Finansów darowizny na rzecz A mogły być przedmiotem odpisu podatkowego, niezależnie od ich późniejszego przeznaczenia.
W świetle art. 2 Konstytucji RP, Ordynacji podatkowej, kodeksu postępowania administracyjnego i orzecznictwa NSA oraz Sądu Najwyższego obowiązuje zasada zaufania do państwa prawa, a zatem podatnik nie może ponosić skutków błędnego wyjaśnienia przez organy podatkowe.
Jak podnieśli podatnicy, skoro darowiznę przekazano na rzecz osoby prawnej, na cele wymienione w art. 26 ust. l pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i potwierdzona jest ona stosownymi dokumentami (umowa darowizny i kwit KP), to spełnione zostały przesłanki z art. 888 Kodeksu cywilnego tj. uszczuplenie ich majątku na rzecz A bez żadnego świadczenia w zamian.
Podatnicy odwołali się ponadto do przykładu, nie kwestionowanych przez organy podatkowe darowizn na rzecz komitetów rodzicielskich, szkół i szpitali, które często świadczą usługi na rzecz dzieci darczyńców.
Zdaniem podatników w ich sprawie nie występuje świadczenie ekwiwalentne, co wynika chociażby z faktu, że stronami poszczególnych umów są inne osoby.
Końcowo podatnicy powołali się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18.01.1988 r. (II SA 964/87) i wyrok NSA z dnia 22.11.1995 r. (SA/Bk 46/95) stwierdzające, że organy podatkowe mają obowiązek dokonywania wykładni w granicach "luzu interpretacyjnego" na korzyść podatnika.
Dyrektor Izby Skarbowej nie uznał zarzutów odwołania i decyzją z dnia
1 grudnia 2003 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W motywach decyzji organ odwoławczy wskazał, że na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 9 lit.a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.) odliczeniu od dochodu podlegają kwoty darowizn przekazane na cele naukowe, naukowo-techniczne, oświatowe, oświatowo-wychowawcze, kulturalne, kultury fizycznej i sportu, ochrony zdrowia i pomocy społecznej, rehabilitacji zawodowej i społecznej inwalidów (...) – łącznie do wysokości nie przekraczającej 15 proc. dochodu.
Dla uznania danego świadczenia za darowiznę nie wystarczy samo zawarcie umowy darowizny w sposób odpowiadający wymogom ustawy Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.). Konieczne jest, aby spełniało ono przesłankę wynikającą z art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego, który to przepis reguluje pojęcie darowizny. W myśl tego przepisu – przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.
Umowa darowizny polega na bezpłatnym, nieekwiwalentnym świadczeniu darczyńcy kosztem swego majątku dla przysporzenia korzyści obdarowanemu, a więc nie wiąże się z uzyskaniem w zamian jakiegokolwiek dobra albo innego świadczenia w związku z np. przekazaną kwotą pieniędzy. Bezpłatność świadczenia oznacza bowiem, że nie może mieć ono odpowiednika w świadczeniu drugiej strony umowy, czyli darczyńca w zamian za darowiznę nie może uzyskać jakiegokolwiek ekwiwalentu, albowiem umowa darowizny jest umową jednostronnie zobowiązującą.
Wpłacona przez stronę kwota nie spełnia tej przesłanki, gdyż L. S. dokonując wpłaty na rzecz Stowarzyszenia A otrzymała dla członka rodziny (syna) stypendium od obdarowanego Stowarzyszenia. W ocenie organu odwoławczego wpłata dokonana przez podatniczkę na rzecz A stanowiła ekwiwalent za uzyskanie przez syna stypendium, co pozbawiło świadczenie cech bezpłatności. Dlatego też będąca przedmiotem świadczenia na rzecz obdarowanego zapłata sumy pieniężnej (2.000,00 zł) – nie spełnia przesłanek wynikających z art. 888 § l Kodeksu cywilnego (brak przymiotu nieekwiwalentności) i w konsekwencji nie daje podatnikowi podstaw do dokonania z tego tytułu odliczeń od dochodu na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 9 lit.a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Ponadto Dyrektor Izby zauważył, że darowizna jest umową jednostronnie zobowiązującą, a zatem nie może mieć charakteru umowy wzajemnej. Zgodnie z art. 487 § 2 Kodeksu cywilnego, cechą umowy wzajemnej jest to, że "obie strony zobowiązują się w taki sposób, że świadczenie jednej z nich ma być odpowiednikiem świadczenia drugiej". Przyjmuje się więc, że umowa wtedy jest wzajemna, gdy wedle oceny stron świadczenia ich są względem siebie równowartościowe. Natomiast nie wymaga się ekwiwalentności obiektywnej, to znaczy, że świadczenia niekoniecznie muszą mieć ten sam walor ekonomiczny ustalany wedle kryteriów obiektywnych. Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie organu odwoławczego, nie ma znaczenia okoliczność, że występuje brak zbieżności między kwotami wpłat darowizn i wypłat stypendiów.
Dyrektor Izby podkreślił jednocześnie, że w sprawie nie występowała darowizna na rzecz osób prawnych z poleceniem na rzecz osób fizycznych.
Organ odwoławczy rozpatrując złożone odwołanie nie dopatrzył się także naruszenia przez organ I instancji zasad Ordynacji podatkowej i procedury postępowania podatkowego. Przede wszystkim odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy stwierdził, iż faktem jest, że organ I instancji nie wystąpił do A o potwierdzenie zdarzeń cywilno-prawnych (stypendiów). Należy jednak zauważyć, że Urząd Skarbowy na okoliczność wypłaconego przez Stowarzyszenie na rzecz A. S. stypendium, pismem z dnia 05.05.2003 r. wezwał syna podatników do złożenia wyjaśnień w powyższej sprawie. W protokole z dnia 10.05.2003 r. A. S. potwierdził fakt otrzymania stypendium od Stowarzyszenia. Strona nie kwestionowała w toku postępowania, ani w odwołaniu faktu uzyskania przez swoje dziecko stypendium. W tej sytuacji zarzut zaniechania podjęcia czynności dowodowych poprzez nie wystąpienie do A o potwierdzenie udzielenia stypendium oraz naruszenia art. 121 Ordynacji podatkowej, w ocenie Dyrektora Izby, nie jest zasadny, gdyż brak jest podstaw do negowania przez organ podatkowy wyjaśnień stron, jak i stypendysty w tej kwestii.
Ponadto odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 123 § 1 i art. 200 Ordynacji podatkowej, organ odwoławczy wyjaśnił, iż stronie zapewniono czynny udział w prowadzonym postępowaniu. Poza tym podkreślił, że organ I instancji innych dowodów, poza tymi, z którymi zapoznano stronię, nie gromadził, a zatem nie można stawiać zarzutu zatajenia dowodów. Jak wynika z pisma Urzędu Skarbowego z dnia 26.09.2003 r. Nr [...], organ podatkowy był w posiadaniu listy darczyńców, którzy przekazali darowizny na rzecz A, jak również stypendystów tego Stowarzyszenia, jednak z uwagi na fakt, iż była ona źródłem wiedzy o wszystkich darczyńcach i stypendystach związanych ze Stowarzyszeniem, a zatem stanowi tajemnicę skarbową – nie została ona ujawniona stronie. Przy czym organ odwoławczy podkreślił, że strona nie kwestionowała faktu przekazania darowizny na rzecz A, ani otrzymania stypendium przez syna. Tym samym dowody, z którymi strona się zapoznała, dały jej możliwość wypowiedzenia się w sprawie.
Organ odwoławczy stwierdził, iż wbrew twierdzeniom skargi nie została złamana tajemnica skarbowa, bowiem informacje podatkowe przekazywane organom podatkowym przez inne podmioty są objęte tajemnicą skarbową na podstawie art. 293 Ordynacji podatkowej. Wszyscy pracownicy mają dostęp do takich informacji, gdyż składali stosowne oświadczenia o zachowaniu tajemnicy. W postępowaniu będącym przedmiotem odwołania, nie były zebrane dokumenty wymagające poświadczenia bezpieczeństwa.
Za bezzasadny uznano zarzut odwołania, iż organ podatkowy z góry założył pozorność oświadczeń woli i nie poczynił w tym kierunku żadnych czynności celem potwierdzenia bądź zanegowania określonego zdarzenia cywilno-prawnego, gdyż w sprawie nie istniała potrzeba wystąpienia do A o potwierdzenie faktu przekazania darowizny przez stronę, czy też otrzymania stypendium, bowiem fakty te nie były sporne i ani strona, ani organ podatkowy nie kwestionowały tych zdarzeń.
Organ II instancji uznał za chybiony także zarzut nie wyjaśnienia czy Stowarzyszenie A i Stowarzyszenie A przy [...] jest tym samym stowarzyszeniem. Organy podatkowe nie mają wątpliwości, że Stowarzyszenie A jak i Stowarzyszenie A przy [...] jest tym samym stowarzyszeniem. W trakcie prowadzonego postępowania strona nie kwestionowała tego faktu, a ze zgromadzonych w sprawie dowodów wynika, że samo stowarzyszenie raz używa pełnej a raz skróconej nazwy.
Za nietrafny, Dyrektor Izby Skarbowej uznał kolejny zarzut strony, dotyczący naruszenia przepisów o tajemnicy skarbowej, jak i ustawy o ochronie danych osobowych z uwagi na ujawnienie rodzicom faktu otrzymania stypendium ich syna. Należy bowiem zauważyć, iż A. S. w roku 2000 pozostawał na utrzymaniu rodziców i z nimi wspólnie zamieszkiwał, a zatem fakt otrzymywania stypendium musiał być znany podatnikom, wobec czego nie można mówić o naruszeniu przepisów art. 293 Ordynacji podatkowej jak
i art. 29, 30, 36, 51 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych.
Nietrafny jest również zarzut strony odnośnie nieprawidłowego pouczenia zawartego w zaskarżonej decyzji, że wniesienie odwołania nie wstrzymuje terminu płatności podatku. Podkreślono, iż podstawę prawną do wydania przedmiotowej decyzji stanowił art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, a nie wskazywany przez podatników przepis art. 24b § l Ordynacji, bowiem nie stawiano stronie zarzutu pozorności czynności cywilnoprawnej, a co za tym idzie, w sprawie nie miały zastosowania skutki wynikające z art. 224a tejże ustawy. W konsekwencji, w decyzji zawarto prawidłowe pouczenie.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 298 Ordynacji podatkowej, organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie podatkowe prowadzone było w oparciu o dowody przedstawione przez podatników w trakcie czynności sprawdzających tj. umowę darowizny oraz złożone w dniu 10 maja 2003 r. oświadczenie A. S. Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o te dowody, a pismo Izby Skarbowej , na które powołują się podatnicy w odwołaniu, jak i fakt czy w stosunku do A toczyło się postępowanie podatkowe, nie miały bezpośredniego wpływu na wydaną decyzję.
Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów w kwestii naliczenia odsetek za zwłokę wyjaśnił, że przepis art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej – w brzmieniu obowiązującym od 01.01.2003 r. – stanowi, że decyzje wymiarowe określają jedynie wysokość zobowiązania podatkowego. Nie określają one natomiast wysokości zaległości podatkowej, a tym samym należnych od zaległości odsetek za zwłokę. W decyzji organu pierwszej instancji pouczono podatników o obowiązku naliczenia odsetek na podstawie art. 53 § 3 i 4 Ordynacji podatkowej. Argument strony, że nie może wyliczyć odsetek z zwłokę ze względu na brak właściwych przepisów wykonawczych określających sposób naliczania odsetek za zwłokę jest chybiony. Stawki odsetek za zwłokę ogłasza w formie obwieszczenia Minister Finansów w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", na podstawie upoważnienia zawartego w przepisach art. 56 § 3 Ordynacji podatkowej. Odsetki za zwłokę za rok 2000, zgodnie z przepisami art. 53 § 4 Ordynacji podatkowej liczone są od upływu terminu płatności tj. od 01.05.2001 r. w związku z tym nie wystąpił problem podzielnika 365 dni, czy 366 dni bowiem w tym przedziale czasowym żaden rok nie był przestępny.
Dyrektor Izby Skarbowej nie doszukał się także przesłanek do przeprowadzenia wskazanych przez stronę czynności dowodowych, albowiem do podjęcia stosownego rozstrzygnięcia w sprawie, wystarczające były dowody zebrane przez organ I instancji w trakcie czynności sprawdzających.
W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. i L. S. wnieśli o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 26 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a także szeregu przepisów prawa procesowego, będących powtórzeniem zarzutów podniesionych w odwołaniu.
Skarżący zarzucili także naruszenie zasady nieszkodzenia określonej w bogatym orzecznictwie NSA.
Przy czym argumenty podniesione w skardze stanowią powielenie argumentów wcześniej podniesionych w odwołaniu.
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Sądy administracyjne wyposażone zostały w funkcje kontrolne, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji sąd bada zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa
(art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych, Dz.U. Nr 153, poz. 1269).
W ustalonym stanie faktycznym zaskarżona decyzja nie może się ostać, bowiem narusza ona przepisy prawa procesowego, a w szczególności art. 122 Ordynacji podatkowej i to w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Kluczowe znaczenie dla każdego postępowania ma należyte ustalenie stanu faktycznego sprawy, bowiem tylko w takim przypadku możliwe jest prawidłowe ustalenie zakresu praw i obowiązków strony prowadzonego postępowania. Przy czym zgodnie z jedną z podstawowych zasad postępowania podatkowego wyrażoną w treści art. 122 Ordynacji podatkowej, obowiązkiem organów podatkowych jest podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Jak podkreśla się w orzecznictwie i literaturze przedmiotu zasada prawdy obiektywnej jest nie tylko zasadą dotyczącą sposobu prowadzenia postępowania, lecz w równym stopniu wskazówką interpretacyjną prawa materialnego. Zasada ta znajduje rozwinięcie w art. 187 Ordynacji podatkowej, nakazującej organowi podatkowemu zebranie i w sposób wyczerpujący rozpatrzenie materiału dowodowego.
Na gruncie rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że spór między stronami powstał na tle możliwości odliczenia od dochodu przed opodatkowaniem kwoty 2.000,00 zł przekazanej przez skarżącą tytułem darowizny na rzecz Stowarzyszenia A przy [...] w W.
Przy czym organy podatkowe zakwestionowały prawo skarżącej do odliczenia przekazanej kwoty, wskazując że świadczenie to miało charakter ekwiwalentny, bowiem syn skarżących w roku 2000 otrzymał stypendium od obdarowanego Stowarzyszenia w wysokości 4.000,00 zł.
W tej sytuacji stwierdzić należy, że w przeprowadzonym postępowaniu podatkowym organy podatkowe nie wyjaśniły należycie okoliczności faktycznych sprawy pozwalających na jej rozstrzygnięcie.
W sprawie jest bezsporne między stronami, że skarżąca w roku 2000 przekazała na rzecz A kwotę 2.000,00 zł, a także i to że syn skarżących otrzymał stypendium ufundowane przez obdarowane przez skarżącą Stowarzyszenie. Dla jej rozstrzygnięcia najistotniejsze jest zatem ustalenie czy wykonane świadczenie ma charakter nieekwiwalentny, co pozwoliłoby na dokonanie odliczenia na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 9a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynika, że organy podatkowe nie przeprowadziły w tym zakresie żadnego postępowania, zaś swe rozstrzygnięcie oparły wyłącznie o dwa dowody: umowę darowizny pomiędzy skarżącą a A oraz oświadczenie syna skarżącej złożone do protokołu w dniu 10 maja 2005 r., z którego wynika, iż zostało mu przyznane stypendium przez A w wysokości ok. 1.000 – 1.200 zł. Przy czym wg tego oświadczenia syn skarżących nie pamięta ani dokładnej kwoty, ani też żadnych okoliczności związanych z przyznaniem stypendium.
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala zatem, w ocenie Sądu, na rozstrzygnięcie czy przekazane przez skarżącą na rzecz A świadczenie ma w istocie charakter ekwiwalentny.
W aktach sprawy brak jest bowiem jakichkolwiek dokumentów pozwalających na ustalenie jakimi zasadami kierowało się A przyznając stypendia.
Dla rozstrzygnięcia czy przekazane przez skarżącą świadczenie miało charakter nieekwiwalentny konieczne jest rozszerzenie postępowania o ten aspekt.
Tylko bowiem w sytuacji, gdy przyznanie stypendium warunkowało uprzednie przysporzenie na rzecz Stowarzyszenia można mówić o ekwiwalentności świadczenia.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, stwierdzając naruszenie przepisów prawa procesowego mającego wpływ na wynik sprawy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) skargę uwzględnił. O niemożności wykonania decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.s.a. Orzeczenie nie zawiera rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów wobec braku stosownego wniosku.