I SA/Gd 1532/21

I SA/Gd 1532/21 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2022-02-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-11-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alicja Stępień
Krzysztof Przasnyski
Marek Kraus /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Sygn. powiązane
III FZ 334/22 - Postanowienie NSA z 2022-07-06
III FSK 730/22 - Wyrok NSA z 2023-02-08
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1439
art. 6ka ust. 1 i 3
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Kraus (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Alicja Stępień Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 lutego 2022 r. sprawy ze skargi "A" z siedzibą w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 24 września 2021 r., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc luty 2021 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta G.z dnia 19 kwietnia 2021 r., nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G.na rzecz skarżącej kwotę 697 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
1. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako "SKO" lub "organ drugiej instancji"), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm., dalej jako "O.p."), art. 6ka ust. 3, art. 6i ust. 1 pkt 1, art. 6q ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2021 r., poz. 888 ze zm., dalej jako "u.c.p.g.") oraz uchwały Rady Miasta nr XVI/548/20 z dnia 29 stycznia 2020 r. w sprawie metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawek tej opłaty (Dziennik Urzędowy Województwa z 2020 r., Nr 1057, dalej jako "uchwała Rady Miasta"), po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej A. (dalej jako "Skarżąca" lub "Spółdzielnia") od decyzji Prezydenta Miasta G. (dalej jako "Prezydent Miasta" lub "organ pierwszej instancji") z dnia [...] 2021 r., w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na nieruchomości położonej w G., przy ul. [...] za miesiąc [...] 2021 r., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
2. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy:
2.1. Postanowieniem z dnia [...] 2021 r. Prezydent Miasta wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wydania decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, obowiązującej za miesiąc [...] 2021 r., dla nieruchomości położonej w G. przy ul. [...].
Decyzją z dnia [...] 2021 r. Prezydent Miasta określił dla ww. nieruchomości wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc [...] 2021 r. w kwocie 5.025,00 zł.
W uzasadnieniu ww. decyzji organ pierwszej instancji wyjaśnił, że zgodnie z powiadomieniami z dni [...] 2021 r., [...] 2021 r. i [...] 2021 r. podmiot odbierający odpady komunalne, tj. B. Sp. z o.o., zauważył, że na ww. nieruchomości w pojemniku w kolorze żółtym przeznaczonym na plastiki i metale znajdowały się ppsy oraz w pojemniku w kolorze zielonym przeznaczonym na szkło znajdowały się plastiki i makulatura. Na potwierdzenie powyższego do organu przekazano dokumentację zdjęciową. Prezydent powołał treść wybranych przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz uchwały Rady Miasta i w związku z niewypełnieniem przez ww. nieruchomość w miesiącu [...] 2021 r. obowiązku zbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny określił wysokość podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Następnie organ pierwszej instancji wyjaśnił, jak została obliczona wysokość opłaty oraz przedstawił regulacje dotyczące terminu, częstotliwości i trybu jej uiszczenia, a także naliczania odsetek, jednocześnie wskazując, że termin płatności określonej w decyzji opłaty upłynął dnia [...] 2021 r. Organ zauważył również, że Skarżąca wniosła w dniu [...] 2021 r. oraz w dniu [...] 2021 r. pisma, w którym wskazała, że mieszkańcy wskazanej nieruchomości zostali poinformowani o obowiązku przestrzegania zasad segregacji oraz wystosowała prośbę o odstąpienie od podwyższonej opłaty.
2.2. Pismem z dnia [...] 2021 r. Spółdzielnia złożyła odwołanie od ww. decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając jej naruszenie art. 6ka ust. 1 i ust. 3 u.c.p.g. oraz art. 121 § 1 i art. 122 O.p. Jednocześnie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
2.3. Decyzją z dnia [...] 2021 r. SKO utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji powołał wybrane przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach i wyjaśnił, że w niniejszej sprawie kluczowe znaczenie ma norma prawna zawarta w art. 6ka u.c.p.g. W ocenie SKO ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że podmiot odbierający odpady stwierdził, że nie są one segregowane. W sprawie zaistniały więc przesłanki do określenia Skarżącej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w podwyższonej wysokości za miesiąc, w którym stwierdzono brak segregacji odpadów. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ stwierdził, że w istocie podmiot odbierający odpady nie uczynił zadość wymogom ustawy, tj. zaniechał zawiadomienia właściciela nieruchomości o fakcie nieprawidłowej segregacji, poprzestając na zawiadomieniu Prezydenta, jednak zdaniem SKO pozostaje to bez wpływu na poprawność rozstrzygnięcia sprawy. Ustawodawca nie przewidział bowiem żadnych konsekwencji w postaci odstąpienia bądź umorzenia podwyższonej opłaty w sytuacji, gdy podmiot odbierający odpady nie zawiadomi właściciela nieruchomości o naruszeniu, a dokumentacja zdjęciowa nie pozostawia wątpliwości, że do owego naruszenia doszło. W ocenie SKO w sprawie zebrano wystarczający materiał dowodowy, by określić Skarżącej opłatę w podwyższonej wysokości. Jednocześnie organ drugiej instancji zauważył, że Skarżąca miała możliwość aktywnego udziału w postępowaniu wyjaśniającym, mając na uwadze art. 188 O.p., 199 O.p. oraz prawo do samodzielnego składania wyjaśnień i podnoszenia wszelkich okoliczności. Mając na uwadze powyższe SKO uznało, że postępowanie dowodowe nie było dotknięte brakami i Prezydent Miasta uczynił zadość przepisom postępowania zawiadamiając Skarżącą o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie, przedstawiając zebrane dowody i umożliwiając jej wypowiedzenie się co do nich przed wydaniem decyzji. Organ drugiej instancji wskazał także, że błędne skierowanie pisma o wyznaczeniu siedmiodniowego terminu do ww. wypowiedzenia się do Wspólnoty Mieszkaniowej pozostaje bez znaczenia, postanowienie to zostało bowiem sprostowane, a strona zapoznała się z materiałem dowodowym dnia [...] 2021 r. i miała możliwość wypowiedzenia się o nim.
Końcowo organ wskazał m.in., że Prezydent nie wyjaśnił, co znaczy skrót "ppsy", jednak w opisie wykonanych zdjęć wskazano, że w pojemniku na szkło znajdują się PPS – produkty plastikowe, co jest widoczne na fotografiach. Co do samych fotografii organ drugiej instancji wskazał, że choć na zdjęciu z dnia [...] 2021 r. znajduje się sam pojemnik, to na zdjęciach z dnia [...] 2021 r. (w decyzji omyłkowo wskazano [...] 2021 r.) oraz z dnia [...] 2021 r. widoczne jest oznaczenie wiaty, w której znajdował się pojemnik, a samo już dwukrotne naruszenie obowiązku segregowania wystarczy do nałożenia podwyższonej opłaty.
3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika – radcę prawnego, zaskarżyła decyzję SKO z dnia [...] 2021 r. w całości, zarzucając jej niezgodność z prawem, tj.:
1) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6ka ust. 1 i ust. 3 u.c.p.g. w zw. z art. 121 § 1, art. 122 i art. 123 § 1 O.p., mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez uznanie przez organ drugiej instancji, rozpatrujący odwołanie od decyzji Prezydenta, że zaniechanie zawiadomienia Spółdzielni jako właściciela nieruchomości przez podmiot zbierający odpady "B. Sp. z o.o." o fakcie nieprawidłowej segregacji, z uwagi na brak ustawowego uregulowania konsekwencji niedochowania tego obowiązku w postaci odstąpienia bądź umorzenia podwyższonej opłaty, nie miało wpływu na tok postępowania w sprawie wydania przez Prezydenta decyzji o określeniu wysokości stawki podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a postępowanie zostało przeprowadzone w sposób zapewniający stronom udział w postępowaniu, podczas gdy w rzeczywistości brak dokonania zawiadomienia uniemożliwił organowi prowadzącemu postępowanie prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, a ponadto pozbawił Spółdzielnię jako uczestnika postępowania prawa do zajęcia stanowiska w sprawie i możliwości obrony swoich praw poprzez podjęcie we właściwym terminie czynności obejmujących weryfikację twierdzeń zawartych w zgłoszeniu firmy odbierającej odpady i reakcję na dokonane zgłoszenie przez firmę odbierającą odpady celem zapobieżenia dalszych naruszeń, wskutek czego niewłaściwie i bezzasadnie przyjęto w przeprowadzonym postępowaniu, iż umieszczanie odpadów zmieszanych w pojemnikach lub workach miało charakter notoryczny, a właściciel nieruchomości nie wykazywał woli ku temu, aby zbiórka była prowadzona w sposób selektywny,
2) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. w zw. z § 2 ust. 2 uchwały Rady Miasta, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wskutek dopuszczenia się przez organy postępowania powyższych uchybień wymienionych w pkt 1, które w konsekwencji doprowadziły do niewłaściwego uznania, iż zostały spełnione przesłanki do określenia dla nieruchomości położonej w G. przy ul. [...] podwyższonej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Jednocześnie Skarżąca wniosła m.in. o uchylenie decyzji SKO z dnia [...] 2021 r. oraz decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2021 r. w całości, a także o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.
W uzasadnieniu skargi Spółdzielnia podniosła, że organy obu instancji dopuściły się rażącego naruszenia art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. i skupiły się wyłącznie na literalnym brzmieniu przepisu oraz braku ustawowo określonych negatywnych skutków uchybienia obowiązkowi zawiadomienia właściciela nieruchomości przez podmiot odbierający odpady o naruszeniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Skarżąca zaznaczyła, że SKO przyznało, że doszło do ww. uchybienia obowiązkowi zawiadomienia właściciela nieruchomości, jednak uznało, że doręczenie takiego zawiadomienia nie jest konieczne i jego brak nie wywołuje negatywnych skutków. Wbrew twierdzeniom organu, zdaniem Spółdzielni przepis art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. ma na celu umożliwienie właścicielowi reakcji na zgłoszenie firmy odbierającej odpady, a przede wszystkim weryfikację twierdzeń zawartych w tym zgłoszeniu. W ocenie Skarżącej ww. przepis należy interpretować ponadto w ten sposób, że w przypadku, gdy właściciel nieruchomości notorycznie uchybia obowiązkowi i nie wykazuje woli ku temu, aby zbiórka była prowadzona w sposób selektywny, należy określić podwyższoną stawkę opłaty. Skarżąca podniosła, że Spółdzielnia nie została powiadomiona o ujawnionym przypadku braku prawidłowej segregacji odpadów na nieruchomości – informację o zgłoszeniu nieprawidłowego segregowania przez firmę odbierającą odpady uzyskała przeszło po miesiącu, tj. w dniu [...] 2021 r., gdy wpłynęły do niej pisma Prezydenta informujące o wszczęciu postępowania i wyznaczeniu terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego (które to pismo pierwotnie nieprawidłowo skierowano do Wspólnoty Mieszkaniowej), w związku z czym została pozbawiona możliwości weryfikacji, czy zgłoszony fakt miał miejsce, a w przypadku jego potwierdzenia – możliwości niezwłocznego zareagowania. Zdaniem Skarżącej prawa tego nie realizuje wezwanie przez organ do zajęcia stanowiska w sprawie. Tym samym organ pozbawił się również możliwości prawidłowego ustalenia okoliczności mających wpływ na ustalenie podwyższonej opłaty. Skarżąca stwierdziła, że dokonana przez organ interpretacja ww. przepisu jest wadliwa i prowadzi do ukształtowania jednostronnie korzystnej sytuacji na rzecz organów, z pominięciem praw właścicieli nieruchomości. Podkreśliła również, że wyraża wolę selektywnego prowadzenia zbiórki odpadów, sytuacja ustalenia podwyższenia opłaty zaistniała po raz pierwszy oraz że po powzięciu informacji o nieprawidłowościach niezwłocznie podjęto działania zmierzające do zapobiegania problemowi, które przyniosły pożądane efekty. Końcowo Skarżąca zwróciła uwagę, że w jej opinii wolą władz miasta jest to, by każdy mógł wyrzucić odpady do dowolnego pojemnika umiejscowionego przy każdej nieruchomości, na skutek czego mieszkańcy karani są za podrzucanie odpadów przez osoby z zewnątrz.
4. W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odnosząc się do zarzutów podnoszonych przez Skarżącą uzupełniająco stwierdził, że przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie warunkują podwyższenia opłaty od notoryczności naruszania obowiązku selektywnej zbiórki odpadów oraz że naruszenia nie miały jednorazowego charakteru, ale powtórzyły się w okresie późniejszym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
5.1. Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
5.2. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje także środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Ponadto, w myśl art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.
Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, w trybie uproszczonym, Sąd stwierdził naruszenia prawa, które skutkowały koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji SKO oraz poprzedzającej jej decyzji Prezydenta.
5.3. Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do oceny prawidłowości określenia skarżącej Spółdzielni opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z zastosowaniem stawek w podwyższonej wysokości, ze względu na niedopełnienie obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych.
Zdaniem organów obu instancji ze względu na stwierdzone przez podmiot zbierający odpady przypadki braku segregacji odpadów w miesiącu [...] 2021 r. Skarżąca jako właściciel nieruchomości zobowiązana jest na podstawie art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. do uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi według stawki podwyższonej.
Natomiast zdaniem strony skarżącej brak zawiadomienia Spółdzielni jako właściciela nieruchomości, przez podmiot zbierający odpady o fakcie nieprawidłowej segregacji, jak i brak stwierdzenia przypadku notorycznego uchybienia obowiązkowi selektywnej zbiórki odpadów nie pozwala organom określenia podwyższonej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
W ocenie Sądu w tak zaistniałym sporze rację należy przyznać stronie skarżącej, bowiem brak spełnienia przesłanki zawiadomienia właściciela nieruchomości przez podmiot odbierający odpady komunalne o fakcie niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów uniemożliwia określenie opłaty z uwzględnieniem stawki podwyższonej.
5.4. Na wstępie należy wyjaśnić, że w myśl art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości. Jak stanowi art. 6ka ust. 2 ww. ustawy, wójt, burmistrz lub prezydent miasta na podstawie powiadomienia, o którym mowa w ust. 1, wszczyna postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zgodnie natomiast z art. 6ka ust. 3 u.c.p.g., wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc lub miesiące, a w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6j ust. 3b, za rok, w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 6k ust. 3.
Zgodnie natomiast z § 2 ust. 2 uchwały Rady Miasta, wydanej na podstawie m.in. upoważnienia ustawowego zawartego w art. 6k ust. 3 u.c.p.g., ustala się stawki opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeżeli właściciel nieruchomości nie wypełnia obowiązku zbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny, we wskazanej w tym przepisie wysokości, zależnej od powierzchni lokalu mieszkalnego zajmowanego przez gospodarstwo domowe.
Powołany art. 6ka u.c.p.g. określa więc konsekwencje niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Obowiązek powyższy wynika z art. 5 ust. 1 pkt 3 u.c.p.g., zgodnie z którym właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez zbieranie w sposób selektywny powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie oraz sposobem określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4a ust. 1 u.c.p.g.
Pojęcie selektywnej zbiórki odpadków komunalnych, kluczowe dla określenia istoty obowiązku, o którym mowa w art. 6ka u.c.p.g., należy interpretować z uwzględnieniem art. 3 ust. 1 pkt 7 i 24 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2020 r., poz. 797 ze zm.). Odpadami komunalnymi są odpady powstające w gospodarstwach domowych (z wyłączeniem pojazdów wycofanych z eksploatacji) oraz odpady niezawierające odpadów niebezpiecznych pochodzące od innych wytwórców odpadów, które ze względu na swój charakter lub skład są podobne do odpadów powstających w gospodarstwach domowych. Selektywne zbieranie odpadów polega z kolei na ich zbieraniu, w ramach którego dany strumień odpadów, w celu ułatwienia specyficznego przetwarzania, obejmuje jedynie odpady charakteryzujące się takimi samymi właściwościami i takimi samymi cechami. Niedopełnienie przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych polega na nieumieszczeniu odpadów w urządzeniach (pojemnikach lub workach) przeznaczonych na zbieranie frakcji, do której należą, a więc na mieszaniu odpadów podlegających selektywnej zbiórce.
5.5. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że w art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. zawarto przesłanki warunkujące wydanie przez organ decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres, w którym nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej.
Pierwszą z przesłanek uzasadniających wydanie ww. decyzji jest niedopełnienie przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Na podstawie zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, w tym dokumentacji fotograficznej, wskazać należy, że powyższa przesłanka została spełniona. Podmiot wykonujący usługi odbioru odpadów komunalnych ze wskazanej nieruchomości, stanowiącej własność Skarżącej stwierdził i udokumentował nieselektywne zbieranie odpadów – w pojemniku przeznaczonym na plastiki i metale znajdowały się ppsy, a w pojemniku w przeznaczonym na szkło: plastiki i makulatura.
Zaznaczyć przy tym należy, że jednorazowe uchybienie obowiązkowi selektywnej zbiórki odpadów nie uzasadnia określenia stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w podwyższonej wysokości. Konieczne jest bowiem ustalenie, że nieprawidłowości w segregacji odpadów miały miejsce wielokrotnie (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku: z dnia 29 września 2021 r. sygn. akt I SA/Gd 755/21, z dnia 12 października 2021 r. sygn. akt I SA/Gd 722/21, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako "CBOSA").
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podzielając prezentowany w powołanych orzeczeniach pogląd, że jednorazowe uchybienie obowiązkowi selektywnej zbiórki odpadów nie uzasadnia określenia stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w podwyższonej wysokości, stwierdza że w niniejszej sprawie powyższa przesłanka została spełniona.
Z zebranego materiału dowodowego wynika bowiem, że niedopełnienie przez Spółdzielnię obowiązku selektywnego zbierania odpadów w miesiącu [...] 2021 r. zostało stwierdzone przez podmiot odbierający odpady trzykrotnie, tj. w dniach [...] 2021 r., [...] 2021 r. i [...] 2021 r. Jak wskazał organ drugiej instancji, na zdjęciu z dnia [...] 2021 r. widoczny jest sam pojemnik, jednak pozostałe zdjęcia potwierdzają, że do naruszeń doszło co najmniej dwukrotnie. Tym samym uchybienie przez Skarżącą obowiązkowi selektywnego zbierania odpadów komunalnych nie miało charakteru incydentalnego.
5.6. Kolejną przesłanką wymienioną w art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. warunkującą określenie przez organ w drodze decyzji opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z zastosowaniem wysokości stawki opłaty podwyższonej na podstawie art. 6ka ust. 3 u.c.p.g., jest powiadomienie wójta, burmistrza lub prezydenta oraz właściciela nieruchomości o niedopełnieniu przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych.
Jak wynika z akt niniejszej sprawy, podmiot odbierający odpady powiadomił Prezydenta o stwierdzonych nieprawidłowościach w zakresie selektywnego zbierania odpadów w dniach: [...] 2021 r., [...] 2021 r. oraz [...] 2021 r. Niemniej jednak, jak podnosi Skarżąca oraz co potwierdza również organ drugiej instancji w uzasadnieniu wydanej przez siebie decyzji, firma odbierająca odpady nie powiadomiła o nieprawidłowej segregacji odpadów właściciela nieruchomości.
Powiadomienie właściciela nieruchomości o naruszeniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów jest jedną z przesłanek wymienionych w art. 6ka ust. 1 u.c.p.g., które to przesłanki muszą zostać spełnione łącznie, by możliwe było określenie przez organ w drodze decyzji opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z zastosowaniem stawki w podwyższonej wysokości.
Mając na uwadze powyższe, uznanie przez organy, że niezawiadomienie Spółdzielni o nieprawidłowościach w zakresie selektywnego zbierania odpadów jest w niniejszej sprawie nieistotne, jest stanowiskiem błędnym. Nie sposób podzielić argumentacji SKO o braku wpływu na prawidłowość wydanej decyzji, faktu niewykonania ww. obowiązku przez podmiot odbierający odpady. Stanowisko organu odwoławczego oparte jest na twierdzeniu, że ustawodawca nie przewidział żadnych konsekwencji w postaci odstąpienia, bądź umorzenia podwyższonej opłaty w przypadku braku takiego powiadomienia właściciela nieruchomości.
W ocenie Sądu powiadomienie właściciela nieruchomości o niedopełnieniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów jest wynikającą wprost z przepisu art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. przesłanką pozytywną, warunkującą możliwość wydania decyzji przewidzianej w art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. Brak takiego powiadomienia skutkuje więc brakiem podstaw do zastosowania powyższego przepisu i wydania przez organ decyzji w przedmiocie określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w podwyższonej wysokości.
Na marginesie można zauważyć, że przepis określający rodzaj podmiotów, które podmiot odbierający odpady komunalne obowiązany jest powiadomić o niedopełnieniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów, został zmodyfikowany ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 1579 ze zm.). Dotychczas, zgodnie z uchylonym przez ww. nowelizację art. 9f u.c.p.g., w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku w zakresie selektywnego zbierania odpadów komunalnych podmiot odbierający odpady komunalne przyjmował je jako zmieszane odpady komunalne i powiadamiał o tym jedynie gminę. Zatem wolą ustawodawcy było rozszerzenie katalogu podmiotów informowanych o nieprawidłowościach w zakresie selektywnej zbiórki odpadów, celem zapobiegania dalszemu naruszaniu obowiązku selektywnej zbiórki odpadów i uwarunkowanie możliwości wydania decyzji na podstawie art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. od powiadomienia o stwierdzonych naruszeniach tego obowiązku również właściciela nieruchomości.
Ponadto, jak podniosła Skarżąca, niepowiadomienie Spółdzielni przez podmiot odbierający odpady komunalne o stwierdzeniu niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów, uniemożliwiło weryfikację twierdzeń tego podmiotu oraz podjęcie działań mających na celu wyeliminowanie ewentualnych kolejnych uchybień w zakresie selektywnego prowadzenia zbiórki odpadów. Należy przy tym zauważyć, że w niniejszej sprawie podmiot odbierający odpady stwierdził nieprawidłową segregację odpadów trzykrotnie w ciągu miesiąca, jednak nie można wykluczyć, że powiadomienie Skarżącej o pierwszym stwierdzonym naruszeniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów (powiadomienie z dnia [...] 2021 r.) mogłoby odnieść zamierzony skutek i zapobiec powtórnemu wystąpieniu nieprawidłowości, co pozwalałoby uznać naruszenie zasad segregacji odpadów na nieruchomości należącej do Skarżącej za przypadek incydentalny.
Należy przy tym zaznaczyć, że regulacje ustawowe nie określają sposobu, w jaki firma odbierająca odpady ma powiadomić właściciela nieruchomości o niedopełnieniu przez niego obowiązku selektywnej zbiórki odpadów, niemniej jednak z treści omawianego przepisu jednoznacznie wynika, że powiadomienie takie musi być wykonane, aby możliwe było wydanie przez organ decyzji określającej opłatę za gospodarowanie odpadami w podwyższonej wysokości.
Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka wynikająca z art. 6ka ust. 1 u.c.p.g., tj. powiadomienia Spółdzielni jako właściciela nieruchomości przez podmiot odbierający odpady o niedopełnieniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów, warunkująca wydanie decyzji określającej opłatę za gospodarowanie odpadami w podwyższonej wysokości. W tym stanie rzeczy należało uznać za zasadny zarzut naruszenia art. 6ka ust. 1 i ust. 3 u.c.p.g.
5.7. Sąd podkreśla, że w niniejszej sprawie prawidłowo stwierdzono niedopełnienie przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, jak również słusznie uznano, że nieprawidłowości w zakresie segregacji odpadów miały miejsce wielokrotnie. W powyższym zakresie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, w szczególności wskazywanego przez Skarżącą art. 121 § 1 O.p., zgodnie z którym postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
Zarzut naruszenia powyższego przepisu okazał się zasadny jedynie w zakresie, w jakim organ błędnie uznał, że nie jest istotny brak powiadomienia właściciela nieruchomości o stwierdzonych nieprawidłowościach w selektywnym zbieraniu odpadów.
W niniejszej sprawie nie doszło przy tym do naruszenia art. 122 O.p. (według którego w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym) jak również art. 123 § 1 O.p. (który stanowi, że organy podatkowe obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań). Organy podjęły wszelkie niezbędne działania i w oparciu o zebrane dowody prawidłowo ustaliły stan faktyczny niniejszej sprawy. Skarżąca została również poinformowana o wszczęciu postępowania administracyjnego i umożliwiono jej zapoznanie się z materiałem dowodowym sprawy oraz wypowiedzenie się w jego przedmiocie przed wydaniem decyzji. Jednocześnie, jak prawidłowo wskazał organ drugiej instancji, błędne skierowanie pisma o wyznaczeniu siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego do Wspólnoty Mieszkaniowej pozostaje bez znaczenia – postanowienie w tym przedmiocie zostało sprostowane postanowieniem z dnia [...] 2021 r. i Skarżąca zapoznała się ze zgromadzonym materiałem oraz miała możliwość wypowiedzenia się co do niego przed wydaniem decyzji.
Reasumując, w niniejszej sprawie organy nieprawidłowo uznały, że zaniechanie powiadomienia Spółdzielni jako właściciela nieruchomości przez podmiot odbierający odpady o fakcie naruszenia obowiązku selektywnego zbierania odpadów nie miało wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. W konsekwencji doszło do nieprawidłowego określenia wysokości opłaty, stosując wysokość stawki podwyższonej w sytuacji, gdy nie zostały spełnione wszystkie ustawowe przesłanki umożliwiające wydanie tego rodzaju rozstrzygnięcia.
Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobowiązany do zastosowania oceny prawnej zaprezentowanej w uzasadnieniu niniejszego wyroku.
5.8. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję SKO oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.