I SA/Gd 1513/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2004-09-24
NSApodatkoweWysokawsa
postępowanie egzekucyjnepodatkiPIT-4tytuł wykonawczyzarzut nieistnienia obowiązkuOrdynacja podatkowaustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracjipłatnikodpowiedzialność płatnikaprzedawnienie

WSA w Gdańsku uchylił postanowienie Izby Skarbowej w sprawie postępowania egzekucyjnego, uznając, że tytuły wykonawcze wystawione na podstawie deklaracji PIT-4 naruszały prawo.

Skarżący M. M. wniósł skargę na postanowienie Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego o istnieniu obowiązku podatkowego. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych, pominięcia korekt deklaracji oraz przedawnienia należności. WSA w Gdańsku uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że tytuły wykonawcze wystawione na podstawie deklaracji PIT-4, a nie decyzji o odpowiedzialności płatnika, naruszały przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Sprawa dotyczyła skargi M. M. na postanowienie Izby Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie organu egzekucyjnego stwierdzające istnienie obowiązku podatkowego w postępowaniu egzekucyjnym. Organ egzekucyjny prowadził egzekucję na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych na majątek skarżącego. Skarżący zarzucił nieistnienie obowiązku, wskazując na błędne wystawienie deklaracji PIT-4 i złożenie korekt. Organ egzekucyjny wystąpił do wierzyciela (Urzędu Skarbowego), który wydał postanowienie o istnieniu obowiązku. Po zażaleniu skarżącego, Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Skarżący wniósł skargę do WSA, podnosząc zarzuty przedawnienia niektórych należności oraz złożenia deklaracji przez osoby nieuprawnione. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko, wskazując, że tytuły wykonawcze dotyczyły zaległości za okres od VIII do XII.2001 r., a zarzuty dotyczące przedawnienia innych okresów nie miały związku ze sprawą. WSA w Gdańsku uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organ egzekucyjny naruszył przepisy, przystępując do egzekucji na podstawie tytułów wykonawczych, które nie spełniały wymogów art. 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd wskazał, że podstawą wystawienia tytułów wykonawczych wobec płatnika mogła być jedynie decyzja organu podatkowego o odpowiedzialności płatnika, a nie deklaracje PIT-4. Ponadto, sąd zauważył, że przepis art. 26a § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, na który mogły się powoływać organy, utracił moc prawną przed datą wystawienia tytułów wykonawczych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, deklaracje PIT-4 sporządzone przez płatnika nie mogły być podstawą do wystawienia tytułów wykonawczych i wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec płatnika w stanie prawnym obowiązującym w 2002 r. Podstawą taką mogła być jedynie decyzja wydana w trybie art. 30 § 1 Ordynacji podatkowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że tytuły wykonawcze wystawione na podstawie deklaracji PIT-4 naruszały art. 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który wymaga określenia treści obowiązku, podstawy prawnej i wymagalności. Podstawą prawną mogła być jedynie decyzja o odpowiedzialności płatnika.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (6)

Główne

p.e.a. art. 27 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Tytuł wykonawczy musi zawierać treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny. Deklaracje PIT-4 nie spełniają tych wymogów.

p.e.a. art. 29 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Jeżeli tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów art. 27 § 1, organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji, zwracając tytuł wierzycielowi.

op art. 30 § 1

Ordynacja podatkowa

Podstawą prawną wystawienia tytułów wykonawczych wobec płatnika mogła być jedynie decyzja organu podatkowego o odpowiedzialności podatkowej płatnika.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Pomocnicze

p.e.a. art. 26a § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepis ten utracił moc prawną z dniem 30 listopada 2001 r. i nie mógł stanowić podstawy wystawienia tytułów wykonawczych w 2002 r.

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § 1

Reguluje przekazanie spraw do rozpoznania przez wojewódzkie sądy administracyjne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Tytuły wykonawcze wystawione na podstawie deklaracji PIT-4 naruszają wymogi formalne określone w art. 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepis art. 26a § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który mógłby potencjalnie stanowić podstawę, utracił moc prawną przed datą wystawienia tytułów wykonawczych.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów dotyczące istnienia obowiązku podatkowego i prawidłowości wystawienia tytułów wykonawczych na podstawie deklaracji PIT-4. Powoływanie się przez organy na wyrok NSA sygn. akt I SA/Gd 454/03 w sprawie stwierdzenia nadpłaty podatku.

Godne uwagi sformułowania

organ egzekucyjny z naruszeniem art. 29 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przystąpił do egzekucji na podstawie tytułów wykonawczych, które nie spełniają wymogów art. 27 § 1 tej ustawy. podstawą prawną wystawienia tytułów wykonawczych wobec skarżącego jako płatnika mogła być jedynie decyzja organu podatkowego o odpowiedzialności podatkowej płatnika deklaracje PIT-4 sporządzone przez płatnika nie mogły być podstawą do wystawienia tytułów wykonawczych i wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec płatnika

Skład orzekający

Elżbieta Rischka

przewodniczący-sprawozdawca

Tomasz Kolanowski

członek

Alicja Stępień

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podstaw wystawiania tytułów wykonawczych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zwłaszcza w kontekście podatków PIT-4 i odpowiedzialności płatnika."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w momencie wydania orzeczenia i specyfiki postępowania egzekucyjnego w administracji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje kluczowe błędy proceduralne w postępowaniu egzekucyjnym, które mogą prowadzić do uchylenia zaskarżonych postanowień. Jest to ważna lekcja dla płatników i organów podatkowych.

Błąd formalny w tytule wykonawczym może zniweczyć całe postępowanie egzekucyjne.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 1513/03 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2004-09-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-12-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alicja Stępień
Elżbieta Rischka /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Kolanowski
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka /spr./ Sędziowie WSA Tomasz Kolanowski NSA Alicja Stępień Protokolant – Marzena Cybulska po rozpoznaniu w dniu 24 września 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Izby Skarbowej z dnia 8 grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie postępowania egzekucyjnego uchyla zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
I SA/Gd 1513/03
U z a s a d n i e n i e
Organ egzekucyjny Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku p. M. M. na podstawie tytułów wykonawczych o Nr [...], [...], [...], [...] i [...]. Pismem z dnia 25 czerwca 2003 r. zobowiązany złożył zarzut nieistnienia obowiązku podnosząc, iż deklaracje PIT-4 m. in. za okres od VIII do XII.2001 r. zostały wystawione błędnie, skoro pracownicy w w/w okresie nie otrzymywali wynagrodzeń. Nadto stwierdził, iż w listopadzie 2002 r. złożył korekty w w/w deklaracji, które je zerowały.
Organ egzekucyjny pismem z dnia 7 lipca 2003 r. wystąpił do wierzyciela –Urzędu Skarbowego z wnioskiem o zajęcie stanowiska w sprawie zgłoszonego zarzutu. Działając w oparciu o przepisy art. 34 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wierzyciel wydał w w/w sprawie postanowienie Nr [...] z dnia 14 sierpnia 2003 r., w którym jednoznacznie stwierdził istnienie obowiązku wskazanego w wym. tytułach wykonawczych. Pismem z dnia 1 września 2003 r. strona złożyła na w/w postanowienie zażalenie wnosząc o jego uchylenie i umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku zobowiązanego jako bezprzedmiotowego. W treści zażalenia skarżący zarzucał, iż organ egzekucyjny w zaskarżonym postanowieniu popełnił błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu za podstawę orzeczenia fakt, iż po dniu 18 października 2002 r. zobowiązany dalej prowadził działalność gospodarczą oraz pominięciem złożenia przez stronę w listopadzie 2002 r. korekty zeznania za m-ce sierpień-wrzesień 2001 r. w podatku dochodowym od osób fizycznych.
Dyrektor Izby Skarbowej– po rozpatrzeniu sprawy w postępowaniu zażaleniowym, postanowieniem Nr [...] z dnia 8 grudnia 2003 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie i zażalenie oddalił, nie znajdując przesłanek do jego uchylenia zgodnie z żądaniem zobowiązanego.
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej stanowisko wierzyciela w kwestii istnienia egzekwowanego obowiązku było prawidłowe, albowiem deklaracje PIT-4 za miesiąc grudzień 1998 r., miesiąc od stycznia do kwietnia 1999 r. oraz od czerwca do grudnia 2001 r. stanowiły i mogły stanowić podstawę wystawienia w roku 2002 tytułów wykonawczych (sytuacja ta nie ulega zmianie także na dzień wniesienia zarzutu oraz w chwili orzekania w niniejszej sprawie w pierwszej i drugiej instancji).
Pan M. M. złożył co prawda do Urzędu Skarbowego wniosek o skorygowanie deklaracji PIT-4 za w/w okresy oraz wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za w/w okresy, jednak Urząd Skarbowy – decyzją Nr [...] z dnia 30 grudnia 2002 r. – umorzył postępowanie w przedmiotowej sprawie. Izba Skarbowa – decyzją Nr [...] z dnia 1 kwietnia 2003 r. uchyliła w/w decyzję w całości jednak odmówiła przy tym stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za w/w okresy. Wyrokiem sygn. akt I SA/Gd 454/03 z dnia 19 września 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku oddalił skargę p. M. M. na w/w decyzję Izby Skarbowej.
Pan M. M. nie zgadzając się z w/w rozstrzygnięciem wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku.
W skardze strona skarżąca wnosi o uchylenie w całości w/w postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ podatkowy drugiej instancji. W uzasadnieniu skargi p. M. M. podnosi, iż ewentualne należności, które wynikały z deklaracji PIT-4 za m-ce 11-12/1998, jak też za m-ce 01-02/1999 przedawniły się, bowiem upłynął 5 letni okres od ich powstania. Ponadto zobowiązany zarzuca, iż przedmiotowe zobowiązania powstały wskutek złożenia deklaracji przez osoby nieuprawnione i nieupoważnione do tego przez stronę.
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę, oceniając ponownie zebrany materiał dowodowy podtrzymał swoje stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie.
Ustosunkowując się do zarzutu skarżącego, iż ewentualne należności, które wynikały z deklaracji PIT-4 za m-ce 11-12/1998, jak też za m-ce 01-02/1999 przedawniły się, bowiem upłynął 5 letni okres od ich powstania, Dyrektor Izby Skarbowej zauważa, iż tytuły wykonawcze wymienione przez zobowiązanego w piśmie z dnia 25 maja 2003 r., którym wniósł zarzut (nieistnienia obowiązku), obejmują jedynie zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych (zaliczki) za okres od 08-12/2001. Powoływanie się przez stronę na fakt, iż zobowiązania podatkowe za miesiące 11-12/1998 i 01-02/1999, uległy przedawnieniu nie ma związku z przedmiotową sprawą.
Natomiast odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż w/w zobowiązania powstały wskutek złożenia deklaracji przez osoby nieuprawnione i nieupoważnione do tego przez stronę, organ odwoławczy zauważa, iż ponowny wniosek zobowiązanego z dnia 16 grudnia 2003 r. o stwierdzenie nadpłaty, w którym strona również podnosiła, iż niektóre deklaracje PIT-4 zostały złożone przez osobę do tego nie uprawnioną został przekazany zgodnie z właściwością do Urzędu Skarbowego, pismem z dnia 21 stycznia 2004 r., który winien przeprowadzić właściwe postępowanie wyjaśniające w tym zakresie.
Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie narusza przepisy prawa w stopniu mającym istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie będąc związany granicami skargi przede wszystkim zauważa, iż w okolicznościach rozpoznawanej sprawy organ egzekucyjny z naruszeniem art. 29 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przystąpił do egzekucji na podstawie tytułów wykonawczych, które nie spełniają wymogów art. 27 § 1 tej ustawy. Stosownie do treści art. 27 § 1 pkt p.e.a. tytuł wykonawczy m. in. zawiera treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny. Jeżeli tytuł wykonawczy nie spełnia w/w wymogów, organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji, zwracając tytuł wierzycielowi (...) – art. 29 § 2 p.e.a.
W ocenie Sądu analizowane tytuły wykonawcze nie spełniały wymogów z art. 27 § 1 pkt 3 w/w ustawy, skoro podstawą ich wystawienia były deklaracje PIT-4.
Tymczasem podstawą prawną wystawienia tytułów wykonawczych wobec skarżącego jako płatnika mogła być jedynie decyzja organu podatkowego o odpowiedzialności podatkowej płatnika, w której określono wysokość nie pobranego lub pobranego, a nie wpłaconego podatku stosownie do treści art. 30 § 1 Ordynacji podatkowej.
Dodatkowo wypada zauważyć, że w rozważanej sprawie podstawą prawną wystawienia tytułów wykonawczych na podstawie deklaracji PIT-4 nie mógł być przepis art. 26a § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji już chociażby z tej przyczyny, że przepis ten utracił moc prawną z dniem 30 listopada 2001 r. – (skreślony przez art. 1 pkt 23 ustawy z dnia 6.IX.2001 r. Dz. U. Nr 125, poz. 1368), zaś przedmiotowe tytuły wykonawcze były wystawione w okresie od m-ca maja do lipca 2002 r.
Dla oceny zasadności zarzutów skargi za bez znaczenia uznać należy powoływany przez organy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2003 r. w sprawie I SA/Gd 454/03, skoro przedmiotem rozważań Sądu w tejże sprawie było jedynie żądanie stwierdzenia nadpłaty podatku w trybie art. 79 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej w sytuacji, gdy skarżący jako płatnik w ogóle nie wpłacał podatku wykazanego w przedmiotowych deklaracjach PIT-4.
Reasumując stwierdzić należy, iż w stanie prawnym obowiązującym w 2002 r. deklaracje PIT-4 sporządzone przez płatnika nie mogły być podstawą do wystawienia tytułów wykonawczych i wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec płatnika a jedynie decyzja, wydana w trybie art. 30 § 1 Ordynacji podatkowej.
Z tych przyczyn na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w wyroku.