I SA/Gd 1496/03

I SA/Gd 1496/03 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2004-11-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-12-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Tomasz Kolanowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Sygn. powiązane
II FSK 307/05 - Wyrok NSA z 2006-02-16
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Kolanowski, , , po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2004 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 listopada 2003 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2003 rok oddala skargę
Uzasadnienie
I SA/Gd 1496/03
UZASADNIENIE
Wójt Gminy decyzją z dnia 2 października 2003 r. ustalił J. O. podatek od nieruchomości za 2003 r. w kwocie 808,30 zł, w tym podatek od budynku w kwocie 732,80 zł.
Podatnik od tej decyzji złożył odwołanie w części dotyczącej zmiany ustalonego podatku od budynku letniskowego poprzez zastosowanie niższych stawek podatkowych, określonych dla budynków mieszkalnych. W uzasadnieniu odwołania podatnik wskazał, że klasyfikacji domków letniskowych do jednej z kategorii nieruchomości wymienionych w art. 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 9, poz. 84 ze zm.), należy dokonać w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (Dz. U. Nr 112, poz.1316). Sekcja 1 klasa 1110 tej klasyfikacji – budynki mieszkalne jednorodzinne obejmuje także domki wypoczynkowe oraz domy letnie. W związku z powyższym domki letniskowe powinny być zaliczone do kategorii budynków mieszkalnych i opodatkowane stawką właściwą dla tego przedmiotu opodatkowania. Podatnik przywołał także wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 1998 r. sygn. akt I SA/Gd 1476/96 oraz z dnia 26 września 2000 r. sygn. akt SA/Bk 402/2000, stwierdzających, ze budynek letniskowy jest budynkiem mieszkalnym.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 19 listopada 2003 r. utrzymało w mocy zakwestionowana decyzję pierwszej instancji. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z decyzją Naczelnika Miasta i Gminy z dnia 7 września 1985 r. nr [...] podatnik uzyskał pozwolenie na budowę domu letniskowego. Jako przeznaczenie terenów na których znajduje się działka nr [...] z domem podatnika, miejscowy szczegółowy plan zagospodarowania przestrzennego m. R., wskazuje – teren istniejącej zabudowy letniskowej. Ponadto organ odwoławczy wskazał na treść oświadczenia złożonego przez podatnika w dniu 5 września 2003 r., zgodnie z którym budynek położony przy ul. [...] w R. pełni dla niego i jego rodziny funkcję domku letniskowego, w którym zamieszkują w okresie sezonu letniego. W tej sytuacji, zdaniem Kolegium Odwoławczego uzasadniony jest pogląd, że posiadany przez podatnika dom letniskowy należy do kategorii "pozostałych budynków" w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, opodatkowanych stawką wyższą niż budynki mieszkalne. Na poparcie swojego stanowiska organ odwoławczy przywołał uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2002 r. sygn. FPK 17/01, w której Sąd wyraził pogląd, iż budynek letniskowy będzie mieścił się w pojęciu budynku mieszkalnego tylko wówczas, gdy będzie faktycznie użytkowany przez właściciela (jego bliskich), służąc zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych, a nie rekreacyjnych, wypoczynkowych, czy w celu lokaty kapitału.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. O. wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości z tytułu posiadania domku letniskowego przy ul. [...] w R., zarzucając im błędne zakwalifikowanie domu letniskowego do kategorii "pozostałych" budynków" i wymierzenie podatku w kwocie przypisanej dla tychże "pozostałych budynków" zamiast w kwocie przypisanej dla budynków mieszkalnych. W uzasadnieniu skargi zostały przytoczone argumenty identyczne z argumentami przytoczonymi w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko.
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Strona skarżąca wniosła o skierowanie sprawy do rozpoznania w postępowaniu uproszczonym, zaś strona przeciwna nie zgłosiła sprzeciwu w tej kwestii.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w trybie określonym w art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem wbrew zarzutom zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób uzasadniający jej wyeliminowanie z obiegu prawnego.
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie czy dom letniskowy powinien i może – w świetle obowiązującego prawa – być zaliczony do kategorii budynków mieszkalnych w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w 2003 r., czy też należy do kategorii oznaczonych przez ustawodawcę ( art. 5 ust. 1 pkt. 2 lit. e) cyt. ustawy ) pojęciem pozostałych budynków. A jeżeli tak, to jakimi przesłankami należy się w tego typu sprawach kierować udzielając odpowiedzi na tak postawione pytanie.
Spór nie jest bowiem akademicki: analizując treść art. 5 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych stwierdzić należy, iż ustawodawca opodatkował różne kategorie nieruchomości różnymi stawkami tj. niższą stawkę przyjęto dla budynków mieszkalnych i ich części, wyższą stawkę dla budynków pozostałych lub ich części.
Pojęcie domu letniskowego nie zostało zdefiniowane przez prawo podatkowe. Pojęcie to występuje natomiast w kilku ustawach, z których część już nie obowiązuje. I tak art. 60 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 105, poz. 509) stanowi, iż ilekroć w odrębnych przepisach mowa jest o domach jednorodzinnych, małych domach mieszkalnych, domach mieszkalno-pensjonatowych lub letniskowych rozumie się przez to budynki odpowiadające wymogom określonym w przepisach dotychczasowych. W art. 3 ust. 1 pkt. 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o prawie lokalowym (Dz. U. z 1987r. Nr 30, poz. 165 ze zm.), ustawodawca postanowił, iż domem letniskowym jest budynek położony na terenie wsi lub w rejonie przeznaczonym na cele rekreacyjne ludności, służący właścicielowi i jego bliskim do wypoczynku. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126) marginalnie rozgranicza budynki indywidualne budownictwa jednorodzinnego i budynku letniskowe (art. 62 ust. 2 i 64 ust. 2 – rozróżnienie w zakresie kontroli wykonywania obowiązku prowadzenia księgi obiektu budowlanego), nie definiując użytych pojęć poza definicją budynku w art. 3 pkt. 2 ( budynek to obiekt budowlany, który trwale jest związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadający fundament i dach ). Kodeks cywilny używa pojęcia lokal mieszkalny (art. 244, 686, 691, 692) lub pojęcie budynku lub pomieszczenia mieszkalnego (art. 270). Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 71/01, poz. 733 ze zm.) również nie posługuje się pojęciem domu letniskowego. Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 46/00, poz. 543 ze zm.) rozróżnia co prawda pojęcie domu mieszkalnego oraz domu letniskowego (art. 212, 214), ale i tu ustawodawca nie definiuje tych pojęć.
Zgodnie z dyspozycją art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj. Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84) budynek jest obiektem budowlanym umocowanym w ziemi lub na ziemi, posiadający ściany lub słupy albo filary oraz pokrycie dachowe.
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie zawiera definicji budynku mieszkalnego ani też domu letniskowego, ustawa ta nie używa w ogóle pojęcia dom letniskowy.
Wobec powyższej analizy można stwierdzić, iż rozróżnienie pojęciowe budynku i domu letniskowego jest w polskim prawie podatkowym zamierające. W świetle obowiązującego prawa brak jest ustawowych, a tym samym automatycznych przesłanek uniemożliwiających – w każdorazowo indywidualnie badanej sprawie – zakwalifikowanie budynku letniskowego, jako budynku mieszkalnego w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt. 2 lit. a) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w 2003 r. Przemawia za tym stanowiskiem zarówno wykładnia systemowa zewnętrzna (mając na uwadze m. in. wskazane wyżej ustawy) jak i wewnętrzna (na podstawie treści ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). Nieodzowne zatem jest znalezienie przesłanek, które pozwolą na dokonanie prawidłowej oceny stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy sprawy.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, iż podatek od nieruchomości należy do grupy podatków majątkowych, w którym ciężar podatku został zróżnicowany w zależności od charakteru majątku i sposobu jego wykorzystania.
Nie ulega wątpliwości, iż pojęcie budynku użyte w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych nie jest pojęciem tożsamym z użytym przez prawo budowlane (art. 3 pkt. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.), co przesądził Naczelny Sąd Administracyjny w swej uchwale z dnia 22 kwietnia 2002 r. sygn. akt FPK 17/01, na którą powołuje się SKO.
Nie ma też wątpliwości prawnych, iż dyspozycja art. 5 ust. 1 pkt.2 lit. a) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie podlega wykładni rozszerzającej bowiem stanowiłoby to odstępstwo od zasady sprawiedliwego i równego opodatkowania (cyt. uchwała NSA z 22.04.2002 r.).
Dotychczasowe orzecznictwo, w tego typu sprawach, z uwagi na treść omawianej konstrukcji prawnej, przywoływało dwojaką argumentację, która miała pozwolić na określenie charakteru prawnego danego budynku . Po pierwsze argumenty o charakterze podmiotowym, do których można zaliczyć fakt zameldowania, a w późniejszym orzecznictwie (po zmianie prawa lokalowego) fakt zamieszkiwania z zamiarem stałego pobytu (25 Kodeksu cywilnego), a także zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich. Po drugie argumenty o charakterze przedmiotowym, takie jak:
- umiejscowienie działki w planie zagospodarowania przestrzennego,
- istniejąca dokumentacja związana z procesem inwestycyjnym wskazująca na rodzaj wybudowanego budynku,
- parametry techniczne budynku umożliwiające zamieszkiwanie w nim przez cały rok.
Orzecznictwo to było przedmiotem analizy Naczelnego Sądu Administracyjnego w uchwale z dnia 22 kwietnia 2002 r. sygn. akt FPK 17 / 01. Sąd podziela pogląd zawarty w wymienionej uchwale NSA, odnoszący się ostatecznie do kryterium podmiotowego, iż budynek letniskowy będzie mieścił się w pojęciu budynku mieszkalnego tylko wówczas, gdy będzie faktycznie użytkowany przez właściciela (jego bliskich), służąc tym samym zaspokojeniu jego podstawowych potrzeb mieszkaniowych a nie rekreacyjnych, wypoczynkowych czy w celu lokaty kapitału.
Zdaniem Sądu, rozpatrując powyższe, stwierdzić należy, iż budynek letniskowy nie nabywa cech budynku mieszkalnego, w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, przez fakt jego sezonowego zamieszkania w nim, która to sezonowość oznacza brak zamiaru przebywania właściciela i jego bliskich w tymże budynku, jako ich centrum życiowego. Przez użyte przez NSA stwierdzenie zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych podatnika rozumieć należy koncentrację w tym budynku dominującej części interesów życiowych, w tym prywatnych i zawodowych podatnika oraz jego bliskich.
Z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynika bezspornie, że budynek letniskowy położony w R. jest jedynie sezonowo wykorzystywany na potrzeby skarżącego i jego bliskich na cele rekreacyjne, nie można zakwalifikować go zatem do kategorii budynków mieszkalnych dla celów podatku od nieruchomości.
Z przyczyn wskazanych w powyższych rozważaniach, dla prawidłowej kwalifikacji posiadanej przez skarżącego nieruchomości nie może mieć zatem znaczenia podnoszona w skardze okoliczność, iż Polska Klasyfikacja Obiektów Budowlanych zalicza domy letniskowe do kategorii domów mieszkalnych.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, którego kognicja ustalona w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) ogranicza się do badania zaskarżonych decyzji pod względem ich legalności, a więc zgodności z powszechnie obowiązującym prawem materialnym i procesowym, nie stwierdzając naruszenia przy wydaniu zaskarżonej decyzji prawa mającego wpływ na wynik sprawy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153/02, poz. 1270) skargę oddalił.