I SA/Gd 149/22

I SA/Gd 149/22 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2022-06-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-01-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Elżbieta Rischka
Irena Wesołowska
Małgorzata Gorzeń /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
III FZ 292/23 - Postanowienie NSA z 2023-06-28
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1325
art. 67a par. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Irena Wesołowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Fabińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi K.K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 29 listopada 2021 r. nr 2201-IEW.4264.4.2021/BK w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 29 listopada 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku po rozpatrzeniu odwołania K.K., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wejherowie z dnia 3 września 2021 r., w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od spadku i darowizn.
W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby wskazał następujący stan faktyczny:
Naczelnik Urzędu Skarbowego w Wejherowie (dalej: "Naczelnik", "organ pierwszej instancji") decyzją z dnia 28 września 2020 r. ustalił K.K. zobowiązanie z tytułu podatku od nabycia spadku w wysokości 18.412 zł, które wobec braku zapłaty, stało się zaległością podatkową.
Pismem z dnia 13 listopada 2020 r. K.K. (dalej: "skarżący") zwrócił się do organu pierwszej instancji o umorzenie zaległości z tytułu nabycia spadku po A.K.. Strona podała, że prowadzi gospodarstwo domowe z żoną. Miesięcznie otrzymuje świadczenie z tytułu renty inwalidzkiej, która po potrąceniach komorniczych wynosi 2.453,23 zł. Natomiast jego żona otrzymuje emeryturę w wysokości 1.176,50 zł miesięcznie. Strona wskazała na następujące comiesięczne koszty: czynsz - 860,43 zł, energia - 82,59 zł, telefon - ok. 71,33 zł, telewizja kablowa - 80,98 zł, rata kredytu ok. 983,16 zł, wyżywienie i najbardziej potrzebne lekarstwa - ok. 2.000 zł (łącznie ok. 4.078,49 zł). Utrzymanie samochodu to koszt w wysokości 3.000 zł rocznie (ostatni rachunek za naprawę wyniósł 1.250 zł). Skarżący oświadczył, że pozostaje mu miesięcznie kwota około 1.500 zł i zmuszony jest dokładać na utrzymanie comiesięcznie ok. 2.000 zł z otrzymanego spadku. Ponadto poniósł wydatek związany z kosztami sądowymi w wysokości 6.100 zł w sprawie utrzymania dorosłego członka rodziny oraz w wysokości 14.400 zł w przedmiocie zadośćuczynienia od Skarbu Państwa za wniesienie fałszywych zarzutów.
W uzasadnieniu wniosku skarżący powołał się na długotrwały okres i duże koszty nabycia spadku oraz na wadliwy system polityczny w Polsce, który pozbawił spadkodawcę możliwości powrotu do kraju z Wielkiej Brytanii. Strona wskazała także na niską emeryturę żony oraz na okoliczność, że Powiatowemu Urzędowi Pracy w W. przez 6 lat nie udało się zapewnić zatrudnienia jego dorosłemu synowi. Dodatkowo poniosła koszt kilkudziesięciu tysięcy złotych na generalny remont mieszkania i wymianę mebli. Ponadto, w przyszłości będzie potrzebował środków finansowych na wniesienie skargi do Strasburga oraz na zakup nowszego samochodu (by móc dojeżdżać do lekarzy). K.K. powołał się również na zły stan zdrowia, nowotwór prostaty i orzeczenie o pierwszej grupie inwalidzkiej oraz trwałej niezdolności do pracy przy jednoczesnym orzeczeniu o niezdolności do samodzielnej egzystencji.
Burmistrz Miasta Rumi, postanowieniem z dnia 5 stycznia 2021 r. odmówił wyrażenia zgody na umorzenie zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn wskazując, że przedmiotem spadku była kwota 555.829 zł, stanowiąca równowartość 106.428,21 GBH. Zatem mimo trudnej sytuacji zdrowotnej w wyniku nabycia spadku skarżący uzyskał środki w łącznej wysokości 167.557 zł. Choć środki były wypłacane w transzach, są wystarczające do uregulowania istniejącego zobowiązania w kwocie 18.412 zł. Strona powinna także wiedzieć o konieczności zabezpieczenia środków na należny podatek.
Następnie decyzją z dnia 18 lutego 2021 r. Naczelnik odmówił skarżącemu wnioskowanej ulgi.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej: "Dyrektor", "organ drugiej instancji") decyzją z dnia 19 kwietnia 2021 r. uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W ocenie organu odwoławczego Naczelnik Urzędu Skarbowego w Wejherowie nie dokonał w sposób wyczerpujący analizy przedstawionego przez wnioskodawcę materiału dowodowego w zakresie jego sytuacji majątkowej i zdrowotnej, w kontekście przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego.
Pismem z dnia 2 czerwca 2021 r. organ podatkowy wezwał skarżącego do uzupełnienia materiału dowodowego poprzez: złożenie wyjaśnień czy dysponuje w dalszym ciągu środkami uzyskanymi ze spadku lub też ewentualnie czy i na jakie cele środki te zostały przeznaczone i do załączenia dowodów na powyższe; przedłożenia dokumentów potwierdzających ponoszenie wydatków z tytułu ochrony zdrowia; przedłożenia dowodów potwierdzających faktyczne ponoszenie stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem.
W odpowiedzi na wezwanie skarżący wskazał, że nie gromadzi paragonów i faktur poza opłatami stałymi. W jego ocenie przedłożona wcześniej dokumentacja odnośnie stanu zdrowia oraz zaświadczenie lekarskie z dnia 12 kwietnia 2021 r. są wystarczające dla oceny stanu faktycznego, a w kwestii przekazywania szczegółowych i wrażliwych informacji na temat zdrowia strona powołała się na prawo do prywatności i godności. Strona nie udzieliła informacji o środkach uzyskanych ze spadku. W piśmie z dnia 11 czerwca 2021 r. skarżący podniósł jedynie, że środki ze spadku są gwarantem godnej starości, a dotychczas zostały wydatkowane na życie, remont mieszkania, zajęcia komornicze, jednorazową spłatę pożyczki (10.665,55 zł), spłatę karty kredytowej (6.295,80 zł). Strona oświadczyła również, że do spłaty pozostaje mu nadal kredyt we frankach. Ponadto nie może przewidzieć swojego przyszłego stanu zdrowia.
Jednocześnie w odpowiedzi na wezwanie organu skarżący udokumentował aktualne miesięczne dochody prowadzonego z żoną gospodarstwa domowego oraz ponoszone opłaty.
Ponownie rozpoznając sprawę Naczelnik przeprowadził dodatkowe postępowanie dowodowe w sprawie, a następnie w dniu 2 lipca 2021 r. organ ten wystąpił do Burmistrza Miasta Rumi o zajęcie stanowiska w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na powyższe przedstawiciel jednostki samorządu terytorialnego zauważył, że od początku postępowania podatnik nie zgadza się z zasadnością naliczania podatku i wnosi szereg innych uwag dotyczących trybu działania Państwa oraz jego organów. Niewątpliwie obecna sytuacja podatnika z uwagi na stan zdrowia jest trudna, jednak nie wskazał on w jaki sposób i w jakiej wysokości finansuje leczenie z własnych środków. Dodatkowo strona pomimo wezwania nie wskazała jaką kwotą dysponuje z tytułu uzyskanego spadku. Burmistrz podkreślił, że wnioskujący powołuje się na trudną sytuację finansową jednocześnie oświadczając, iż zamierza kupić nowszy samochód, który umożliwi mu samodzielne poruszanie oraz że potrzebuje kilku tysięcy złotych na wniesienie skargi. Zdaniem przedstawiciela jednostki samorządu terytorialnego aktualnie istniejące zobowiązania tj. spłata zaciągniętych kredytów czy spłaty wierzytelności zasądzonych przez Sąd są wynikiem indywidualnych decyzji podejmowanych przez podatnika. Pomimo trudnej sytuacji zdrowotnej, skarżący w wyniku nabycia spadku uzyskał środki, które umożliwiały mu spłatę zadłużenia bez uszczerbku dla codziennej egzystencji, a mimo nie wskazania kwoty jaką aktualnie dysponuje K.K. oświadcza, że zamierza je wydatkować na inne cele niż spłatę obecnego zadłużenia.
Burmistrz Miasta Rumi w wydanym postanowieniu z dnia 19 lipca 2021 r., analizując ponownie sytuację materialną, rodzinną i zdrowotną skarżącego, uznał, że w sprawie nie zachodzą przesłanki wnioskowanej ulgi i odmówił wyrażenia zgody na umorzenie zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn w kwocie 18.412 zł wraz z odsetkami w wysokości 109 zł.
Decyzją z dnia 3 września 2021 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Wejherowie odmówił stronie umorzenia zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn.
Zdaniem organu pierwszej instancji nie można zanegować trudnej sytuacji życiowej i zdrowotnej wnioskującego oraz jego małżonki. Ta sytuacja jednak sama w sobie nie może stanowić wyłącznej przesłanki do umorzenia zaległości wobec całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego sprawy. Organ podatkowy wziął pod uwagę wszystkie okoliczności wskazywane przez stronę, zarówno związane z historią rodziny skarżącego, jak i wynikające z obecnych zdarzeń związanych z zajęciami dokonywanymi przez komornika sądowego, zadłużeniem i sytuacją zdrowotną.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w Wejherowie podkreślił, że w toku postępowania dołożył wszelkich starań, aby wypełnić wskazania organu drugiej instancji zawarte w decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 14 kwietnia 2021 r. uchylającej decyzję Naczelnika do ponownego rozpatrzenia. Ponowne wezwanie kierowane do skarżącego miało właśnie na celu pozyskanie kompletnego materiału dowodowego w celu jak najrzetelniejszego rozpoznania wniosku. Również czas rozpoznania sprawy determinowany był koniecznością wezwania strony do wyjaśnienia okoliczności związanych dysponowaniem środkami uzyskanymi ze spadku, udokumentowania wydatków na ochronę zdrowia, ustalenia aktualnej sytuacji finansowej wnioskodawcy. Przed wydaniem rozstrzygnięcia Naczelnik Urzędu Skarbowego w Wejherowie zobowiązany był też ponownie wystąpić do Burmistrza Miasta Rumi o opinię.
Organ pierwszej instancji wskazał, że mimo powołania się na fakt ponoszenia wydatków związanych z ochroną zdrowia, strona nie przedstawiła na wezwanie organu podatkowego dowodów, które określałyby wysokość tych wydatków i nie udzieliła odpowiedzi jaką kwotą środków pieniężnych otrzymanych w spadku dysponuje obecnie.
Powyższe powoduje, że organ podatkowy nie może stwierdzić, iż skarżący znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia mu całkowicie spłatę zadłużenia w podatku od spadku. Subiektywne przekonanie o braku zasadności uregulowania należności podatkowej nie może stać się podstawą do umorzenia zaległości podatkowej. Wskazywane przez stronę wydatki i potrzeby do zaspokojenia są zasadne i konieczne. Jednak przesłanką umorzenia zaległości jest ważny interes podatnika lub interes publiczny. Przy czym należy pamiętać, że o istnieniu ważnego interesu podatnika decydują zobiektywizowane kryteria, na podstawie których organ podatkowy rozstrzyga o udzieleniu ulgi. Nie można go zatem utożsamiać z subiektywnym przekonaniem podatnika o potrzebie korzystania z ulgi.
Zgromadzony materiał dowodowy sprawy nie świadczy jednoznacznie o braku możliwości zapłaty należności podatkowej z tytułu podatku od spadku. Zaległość nie powstała z przyczyn, których strona nie mogła przewidzieć. Podatnik miał możliwość zabezpieczenia części środków otrzymanych w spadku na poczet należności podatkowej. Fakt, że strona nie wskazała mimo wezwania jaka część środków finansowych pozostała w jej dyspozycji uniemożliwia zweryfikowanie twierdzenia, że ewentualna zapłata podatku nastąpić musi z bieżących przychodów strony oraz żony (świadczeń rentowych i emerytalnych). W takiej sytuacji przedstawiony przez stronę stan zdrowia nie może również stanowić samodzielnej przesłanki umorzenia zaległości, zwłaszcza wobec faktu, że strona nie przedstawiła wysokości kwot wydatkowanych na leczenie.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, dokonując ponownego rozpatrzenia niniejszej sprawy w postępowaniu odwoławczym również nie dopatrzył się przesłanek uzasadniających uwzględnienie wniosku podatnika i decyzją z dnia 21 listopada 2021 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że brak jest podstaw do przyjęcia, że sytuacja materialna skarżącego uzasadnia przychylenie się do złożonego wniosku o umorzenie. Pomimo wezwania do potwierdzenia stosownymi dowodami okoliczności sprawy strona nie wskazała i nie wykazała wysokości faktycznie ponoszonych wydatków związanych z leczeniem. Tymczasem prawem organów administracji jest oczekiwanie i żądanie, aby strona ubiegająca się o ulgę podatkową udowodniła okoliczności faktyczne, na które powołuje się w sprawie. Natomiast bieżące wydatki związane z funkcjonowaniem gospodarstwa domowego nie mają cech wyjątkowych. Są to bowiem zwykłe koszty utrzymania które ponosi ogół społeczeństwa. Ponoszenie tych wydatków nie zwalnia skarżącego z obowiązku zapłaty przedmiotowej zaległości podatkowej. Ponadto z przedłożonych faktur za media nie wynika, by istniały problemy z regulowaniem bieżących zobowiązań. Nie złożono również wyjaśnień co do wysokości pozostających do dyspozycji środków uzyskanych ze spadku.
W tych okolicznościach w pełni uprawnione jest stwierdzenie, że skarżący nie przedstawił swojej sytuacji w sposób pełny i rzetelny i nie wykazał, że odmowa przyznania wnioskowanej ulgi spowoduje zagrożenie możliwości egzystencji.
Dyrektor Izby podkreślił, że z akt sprawy i złożonych oświadczeń wynika, że zaspokojone są w prowadzonym gospodarstwie domowym podstawowe potrzeby życiowe, takie jak leczenie, jedzenie czy ubranie. Strona posiada stałe źródło dochodu z tytułu emerytur. Ponadto wraz z małżonką strona posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego na prawach wspólności ustawowej o powierzchni użytkowej 59,60 m2, a więc ma zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe. Organ odwoławczy dostrzegł także, że przedmiotem spadku była określona kwota pieniężna, zatem strona dysponowała środkami na pokrycie przedmiotowych należności jeszcze przed ustaleniem wysokości zobowiązania. Także obecnie strona posiada środki ze spadku, które mógłby chociażby w części przeznaczyć na zapłatę przedmiotowej zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę. Jednakże skarżący podjął decyzję, że posiadane środki ze spadku przeznaczy m.in. na "zabezpieczenie na starość" oraz że będzie regulował wyłącznie zobowiązania cywilnoprawne (spłata pożyczki, karty kredytowej). Tymczasem zobowiązania podatkowe, które mają charakter publiczny i obligatoryjny podlegają zaspokojeniu przed zobowiązaniami o charakterze cywilnym. Kredyty, które zaciągnięte zostały dobrowolnie, nie mogą być traktowane priorytetowo w stosunku do zobowiązań podatkowych.
Zdaniem organu odwoławczego okoliczność, że skarżący posiada orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy, przy jednoczesnym orzeczeniu o niezdolności do samodzielnej egzystencji oraz że leczył się onkologicznie, a także z powodu m. in. przewlekłego zespołu nerwicowego - nie obliguje organu podatkowego do przyznania najdalej idącej ulgi w zapłacie należności podatkowych. Gdyby bowiem uznać przeciwnie, instytucja uznaniowych ulg w zapłacie zaległości podatkowych straciłaby wyjątkowy charakter. Z problemami zdrowotnymi boryka się bowiem szeroki krąg podatników, którzy mimo ww. problemów regulują terminowo swoje zobowiązania podatkowe. Ponadto, wskazywana sytuacja życiowa (z jednej strony trudna ze względu na stan zdrowia i niepełnosprawność, a z drugiej strony stabilna z uwagi na posiadanie stałego dochodu, mieszkania i dodatkowych środków ze spadku), nie jest sytuacją, która może zostać zakwalifikowana jako uzasadniona ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym.
W związku z powyższym Dyrektor Izby stwierdził, że przedstawiony stan faktyczny sprawy nie upoważnia do uznania, że w przedmiotowej sprawie występują przesłanki rezygnacji z należności Budżetu Państwa, o których mowa w art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 ze. zm., dalej: "O.p.") oraz że sytuacja skarżącego wskazuje na brak zdolności do wywiązania się z nałożonego obowiązku podatkowego. Brak aktywności skarżącego w zakresie przedłożenia dowodów obrazujących aktualną sytuację finansową i okoliczności, na które sam się powoływał - uniemożliwiło dokonanie oceny tego, jaka jest aktualna relacja dochodów gospodarstwa domowego (w tym posiadanych nadal środków ze spadku), do ciążących na stronie wydatków oraz w jakim stopniu obowiązek uregulowania przedmiotowych należności podatkowych będzie miał wpływ na egzystencję. Natomiast samo przekonanie o wyjątkowości położenia nie jest wystarczające do uznania, że w tym przypadku zachodzą obiektywne wyjątkowe okoliczności uzasadniające przyznanie wnioskowanej ulgi.
Bezspornym pozostało także, że przedmiotowe należności podatkowe nie powstały w wyniku nadzwyczajnych, niezależnymi okoliczności. W takiej sytuacji udzielenie wnioskowanej ulgi oznaczałoby akceptację nienależytego wywiązywania się z zobowiązań wobec Budżetu Państwa, co godziłoby w interes publiczny i interes innych podatników, wywiązujących się z nałożonych przez prawo zobowiązań podatkowych.
Dalej organ odwoławczy podkreślił, że w sprawie Burmistrz Miasta Rumi - po przeanalizowaniu dostarczonych przez organ podatkowy pierwszej instancji akt sprawy - nie wyraził zgody na umorzenie przedmiotowej zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn wraz z odsetkami za zwłokę. Stanowisko Burmistrza Miasta Rumi jest wiążące dla organów podatkowych, w związku z czym Naczelnik Urzędu Skarbowego w Wejherowie nie mógł skorzystać z uprawnień wynikających z art. 67a § 1 pkt 3 O.p. i decyzją z dnia 3 września 2021 r. zasadnie odmówił umorzenia zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn. Przy czym zawarte w postanowieniu organu jednostki samorządu terytorialnego stanowisko o odmowie wyrażenia zgody na udzielenie wnioskowanej ulgi w spłacie nie podlega ocenie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego i Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które tym stanowiskiem są związane. Tym samym podnoszona argumentacja dotycząca m.in. "niewłaściwego myślenia samorządowców z poprzedniej ekipy rządzącej", braku pomocy z "urzędu burmistrza" pozostaje bez wpływu na sposób rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gdańsku, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku w całości.
Strona podniosła, że wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 1 stycznia 2021 r. została pozbawiona środków do życia, gdyż występując o zadośćuczynienie od Skarbu Państwa za poniesione szkody została ukarana ponad 16.000 zł kosztami sądowymi mimo zwolnienia z kosztów sądowych. Komornik Sądowy potrąca z tego tytułu 700 zł miesięcznie z renty strony. Od stycznia 2021 r. skarżący dokłada do utrzymania siebie i żony około 2.000 zł ze spadku. Ponadto syn strony od 2009 r. do 2015 r. pozostawał bez pracy. Skarżący pomagał zatem finansowo synowi oraz córce przekazując darowizny. Po dokonaniu niezbędnych opłat za media, rat kredytu i potrącenia komorniczych, pozostaje 1.003,45 zł na życie i utrzymania strony oraz jego żony.
Do skargi strona załączyła następujące kserokopie: decyzję z dnia 29 listopada 2021 r., postanowienie Burmistrza Miasta Rumii z dnia 5 stycznia 2021 r., decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 19 kwietnia 2021 r., decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wejherowie z dnia 3 września 2021 r., upomnienie z dnia 13 września 2021 r., pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wejherowie z dnia 21 września 2021 r., orzeczenie nr [...] w sprawie kontrolnego badania inwalidy, wezwanie z Wojskowe Biura Emerytalnego, zawiadomienie o wszczęciu egzekucji z dnia 23 listopada 2020 r., postanowienie Sądu Rejonowego w Sopocie z dnia 2 stycznia 2017 r., wezwanie z Prokuratury Okręgowej w Gdańsku z dnia 21 października 2013 r. oraz pismo z dnia 10 sierpnia 2017 r., zaświadczenie oraz pismo z Powiatowego Urzędu Pracy, postanowienie Sądu Rejonowego w Wejherowie z dnia 29 czerwca 2021 r., postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2018 r., postanowienie Komornika Sadowego z dnia 23 października 2020 r., wyciągi z historii rachunku bankowego, zaświadczenie z dnia 14 marca 2017 r., decyzja Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w G. z dnia 1 marca 2021 r., wydruk potwierdzenia przelewów, wykaz opłat ze Spółdzielni Mieszkaniowej.
W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Pismem procesowym z dnia 16 lutego 2022 r. skarżący wskazał, że jego stryj nie pozostawił po sobie żadnego testamentu. Skarżący podkreślił, że nie miał żadnego, prawnego obowiązku gromadzenia faktur lub paragonów, celem przedstawienia wydatków na leczenie, utrzymanie, zakup paliwa czy przeprowadzenie remontu. Wskazał także, że jego udział w spadku wynosi 167.557 zł. Natomiast Urząd Skarbowy w Wejherowie nie zwrócił stronie nadpłaconego podatku w wysokości 400 zł. Skarżący przebywał w Wielkiej Brytanii od 2004 r. do 2010 r. i przez 6 lat nie widział rodziny, z powodu fałszywych zarzutów wobec jego osoby. Strona, wobec całego bezprawia jakie spotkało go osobiście i jego rodzinę, zwrócił się o umorzenie zaległego podatku w całości. Do pisma strona załączyła m. in. akt notarialny z dnia 8 stycznia 2009 r., potwierdzenie przelewu, postanowienie Sądu Rejonowego w Wejherowie z dnia 23 czerwca 2015 r., pismo z Wojskowego Biura Emerytalnego w G. z dnia 8 sierpnia 2020 r., zawiadomienie o najbliższej spłacie kredytu/pożyczki, rozliczenie za energię elektryczną, media, orzeczenie o niepełnosprawności.
Kolejnym pismem procesowym z dnia 16 maja 2022 r., skarżący przedłożył m. in. kserokopie upomnienia o zagrożeniu ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych, wezwanie do sprecyzowania charakteru wniesionego pisma, zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, postanowienie o umorzeniu postepowania egzekucyjnego, decyzję o waloryzacji renty inwalidzkiej, potwierdzenia przelewów.
Pismem z dnia 22 maja 2022 r. K.K. wniósł o zadośćuczynienie w naprawieniu krzywdy w wysokości 21.000 zł od urzędników, którzy dopuścili się bezprawia i nadużycia obowiązków służbowych wobec jego osoby i zastraszania oraz nękania w okresie od 13 września 2021 r. do 25 kwietnia 2022 r. Strona wniosła również o zwrot kosztów sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego, jak i procesowego, w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a.").
Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Ustalając istotny dla sprawy stan faktyczny Sąd stwierdza, że jest on w zasadzie bezsporny, a ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że zaległość podatkowa powstała w następstwie niewywiązywania się strony skarżącej z zobowiązania z tytułu podatku od spadku i darowizn. Bezspornie wnioskowana pomoc nie stanowi pomocy publicznej w rozumieniu art. 67b § 1 pkt 1 O.p.
Podstawą prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi art. 67a § 1 pkt 3 O.p., zgodnie z którym organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.
W przytoczonej regulacji przewidziane zostały zatem dwie przesłanki, przy zaistnieniu których organ podatkowy może w drodze decyzji zastosować ulgę podatkową - ważny interes podatnika lub interes publiczny, przy czym spójnik "lub" użyty w treści komentowanego przepisu wskazuje na alternatywę łączną, a tym samym konieczność wystąpienia w sprawie co najmniej jednej z przytaczanych przesłanek. Podkreślić należy, że instytucja umorzenia zaległości podatkowej ma charakter uznaniowy w sensie dopuszczalności wyboru konsekwencji prawnych sytuacji opisanych w hipotezie normy prawnej. Stąd też w przypadku stwierdzenia, że w sprawie występuje którakolwiek z przesłanek określonych w art. 67a § 1 O.p. (ważny interes podatnika lub interes publiczny albo obie przesłanki łącznie), organ w sposób uznaniowy podejmuje decyzję o wyborze alternatywy - czy przyznać podatnikowi ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych, czy też nie. Treść przywołanego przepisu wyznacza zatem niejako dwie fazy postępowania podatkowego (wyrok NSA z 2 marca 2016 r., II FSK 2474/15).
Na pierwszym etapie postępowania organ podatkowy obowiązany jest ustalić, czy zachodzi przynajmniej jedna z wymienionych przesłanek zastosowania ulgi, co wymaga zgromadzenia niezbędnego dla tych ustaleń materiału dowodowego oraz przeprowadzenia jego właściwej oceny. Organ zobligowany jest również wskazać, jak (zwłaszcza w kontekście istniejącego stanu faktycznego) należy postrzegać rozumienie przesłanki ważny interes podatnika oraz interes publiczny. W tym zakresie granice obowiązków organu wyznaczają normy prawne zawarte w art. 122 O.p. (dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego), art. 187 § 1 O.p. (zgromadzenie i wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego) oraz art. 191 O.p. (dokonanie oceny na podstawie całego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona), jak również oczywiście właściwa wykładnia art. 67a § 1 O.p.
Jakkolwiek w interesie podatnika inicjującego postępowanie podatkowe w sprawie regulowanej w art. 67a § 1 O.p. winno być wskazanie okoliczności uzasadniających uwzględnienie jego żądania, ewentualne braki argumentacyjne wniosku o zastosowanie ulgi lub ograniczenie się przez podatnika tylko do pewnych okoliczności (jego zdaniem wystarczających) nie zwalnia organu z obowiązków wymienionych w art. 122 czy art. 187 § 1 O.p., tj. samodzielnego dokonania wszechstronnych ustaleń faktycznych i ich oceny. W judykaturze nie budzi wątpliwości, że na podstawie art. 67a § 1 O.p. organ podatkowy może zastosować ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych, jeżeli w indywidualnej sprawie w tym przedmiocie ustali i oceni zaistnienie przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego (por.m.in. wyrok NSA z 21 sierpnia 2015 r., II FSK 1703/13).
W dalszej kolejności, w przypadku uznania, że spełniona została jedna bądź obie z przesłanek, postępowanie podatkowe wkracza w kolejną fazę, w której organ dokonuje wyboru opcji decyzyjnej: zastosuje ulgę albo odmówi jej udzielenia. Przepis art. 67a § 1 pkt 3 O.p. nie określa przy tym kryteriów wyboru rozwiązania decyzyjnego w przypadku ziszczenia się którejkolwiek z przesłanek umorzenia zaległości podatkowej. Użyte w tym przepisie określenie "może" oznacza, iż to organ samodzielnie dokonuje wyboru alternatywnego rozwiązania, co jednakowoż nie świadczy, że dysponuje w tym zakresie zupełną dowolnością (por. ww. wyrok NSA z 2 marca 2016 r., II FSK 2474/15 jak również z 7 maja 2018 r., II FSK 2845/17).
Stwierdzenie przez organ braku występowania przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego w zastosowaniu ulgi podatkowej powoduje, że organ nie będzie dysponował wyborem rozstrzygnięcia, a decyzja będzie miała charakter związany (por. wyrok NSA z 16 marca 2006 r., II FSK 493/05). Rzeczone uznanie wyraża się zaś w możliwości negatywnego dla podatnika rozstrzygnięcia nawet przy ustaleniu występowania w sprawie przesłanek wskazanych w art. 67a § 1 pkt 3 O.p., co jednocześnie determinuje zakres sądowej kontroli rozstrzygnięć zapadłych na tle omawianej regulacji. Zgodnie z przytoczonym powyżej orzeczeniem (zgodnym z utrwaloną w tym zakresie linią orzeczniczą) kontroli Sądu nie podlega uznanie samo w sobie, lecz jedynie poprawność postępowania dowodowego oraz wyciągniętych zeń wniosków co do wypełnienia przez stan faktyczny danej sprawy zakresu pojęć niedookreślonych użytych w art. 67a § 1 pkt 3 O.p., co oznacza wyjęcie spod zakresu zainteresowań sądu kryteriów celowościowych czy słusznościowych (por. wyrok NSA z 11 września 2015 r., II FSK 1821/13; wyrok NSA z 15 lipca 2008 r., II FSK 660/07; wyrok NSA z 10 stycznia 2012 r., II FSK 671/11).
W realiach rozpoznawanej sprawy, wobec tak ukształtowanego zakresu kontroli sądowej decyzji uznaniowej wydanej na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 O.p., dalszą analizę należy ograniczyć do trafności zastosowanej wykładni przesłanek ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego.
Zarówno w orzecznictwie jak i piśmiennictwie prawniczym przyjmuje się, że przez ważny interes podatnika należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika. Zaś przesłanka interesu publicznego rozumiana jest jako dyrektywa postępowania, nakazująca mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy, korekta jego błędnych decyzji. Zarówno jeden jak i drugi zwrot normatywny nie ma stałego zakresu treści, lecz jest to zespół ogólnie zarysowanych celów, które należy wziąć pod uwagę w procesie stosowania prawa i zawsze odnosić go do indywidualnej sytuacji podatnika występującego z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowych. Innymi słowy, zwroty normatywne ważny interes podatnika i interes publiczny są swoistymi klauzulami generalnymi, odsyłającymi do ocen pozaprawnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 lipca 2015 r., II FSK 1455/13 i przywołane tam orzecznictwo oraz poglądy doktryny).
Kryterium ważnego interesu podatnika wymaga wykazania konkretnych okoliczności, które są wyjątkowe, niezależne od woli oraz sposobu postępowania podatnika i jednocześnie uniemożliwiają mu wywiązanie się z ciążących na nim obowiązków względem Skarbu Państwa. O istnieniu ważnego interesu podatnika nie decyduje subiektywne przekonanie podatnika, lecz decydować powinny kryteria zobiektywizowane, zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają zdrowie i życie, a także możliwości zarobkowe w celu zdobycia środków utrzymania dla siebie i rodziny (por. wyrok NSA z 7 października 2010 r., sygn. akt II GSK 1000/09). Ważny interes podatnika należy rozumieć jako względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika. Trudna sytuacja majątkowa może być uznana za ważny interes podatnika, jednakże nie może być mowy o automatyzmie, który powodowałby, że każda trudna sytuacja materialna skutkowałaby zawsze udzieleniem wnioskowanej ulgi. Ważny interes podatnika musi charakteryzować się nieprzewidywalnością i niezależnością od sposobu postępowania podatnika.
Sąd aprobuje przy tym pogląd, że z instytucji umarzania zaległości podatkowych nie można czynić powszechnie stosowanego środka prowadzącego do zwolnienia z długu podatkowego, w sytuacji gdy Ordynacja podatkowa przewiduje inne możliwości złagodzenia warunków wykonania zobowiązania podatkowego, np. rozłożenie na raty zaległości podatkowej. Jednakże, w ocenie Sądu, ocena przesłanki ważnego interesu podatnika przy zastosowaniu ulgi podatkowej nie może się ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych, czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie zaległości podatkowych, albowiem pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną podatnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków. W związku z tym w postępowaniu podatkowym wszczętym wnioskiem podatnika o przyznanie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych szczególny nacisk winien być położony na analizę sytuacji ekonomicznej podatnika. Umorzenie zaległości podatkowych powinno być formą pomocy udzielonej przez Państwo podatnikowi po to, by poprzez stosowanie zasady (egzekwowanie podatku) nie doprowadzić do skutków niepożądanych z punktu widzenia tak społecznego, jak i indywidualnego, odnoszącego się do osoby podatnika oraz jego najbliższych, a także osób zależnych od podatnika. Chodzi zatem o to, by wskutek dochodzenia zaległości podatkowych, Państwo nie poniosło w efekcie kosztów większych, niż w wypadku zaniechania korzystania z tego uprawnienia. W konsekwencji ustalenie przez organ podatkowy kwestii istnienia przesłanki interesu publicznego wiąże się z koniecznością ważenia relacji w dwóch płaszczyznach: jedną płaszczyznę tworzy zasada, jaką jest terminowe płacenie podatków w pełnej wysokości, drugą - wyjątek od zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi podatkowej. Organ w danym przypadku winien ustalić, co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego - dochodzenie należności czy też zastosowanie ulgi.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy podnieść, że organy podatkowe nie stwierdziły wystąpienia przesłanki ważnego interesu podatnika i ważnego interesu publicznego. Tego rodzaju konstatacja jest uprawniona w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
W toku postępowania organy podatkowe prawidłowo ustaliły sytuację ekonomiczną i rodzinną podatnika, wskazując że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Źródłem dochodów małżonków jest renta podatnika w wysokości 1861,02 zł oraz emerytura T.K. w kwocie 1223,23 zł. Wśród wydatków gospodarstwa domowego należy wymienić: prąd- 86,22 zł; czynsz - 867,96 zł; telefon - 50,00 zł; rata kredytu- 951,64 zł; telewizja/internet - 85,98 zł, wydatki związane z utrzymaniem samochodu - ok. 3.000 zł rocznie; zajęcia komornicze- 694,84 zł. Pozostałe środki pieniężne przeznaczane są na zakup wyżywienia oraz zakup najpotrzebniejszych lekarstw.
Podatnik jest współwłaścicielem nieruchomości położonej w R. przy ul. [...], o powierzchni 64,27 m2, która obciążona jest kredytem hipotecznym. Ze zgromadzonego w sprawie materiału wynika, że od dnia 29 stycznia 2020 r. K.K. posiada orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy, przy jednoczesnym orzeczeniu o niezdolności do samodzielnej egzystencji.
W ocenie Sądu, analizując zatem sytuację majątkową i życiową podatnika, organy zasadnie przyjęły, że okoliczności, które zaistniały w sprawie nie są wyjątkowe, nadzwyczajne, czy niezależne od zachowania podatnika, w związku z czym nie mogą uzasadniać wystąpienia w tej sprawie przesłanki zastosowania ulgi w postaci ważnego interesu podatnika.
Sąd podziela stanowisko organów podatkowych, że skarżący nie wyjaśnił jednoznacznie swojej sytuacji majątkowej poprzez oświadczenie czy nadal dysponuje środkami finansowymi z tytułu spadku i w jakiej kwocie (pierwotna wartość spadku wynosiła 167.557 zł). Strona nie przedłożyła także żadnych dokumentów potwierdzających wydatki na leczenie. Ma to o tyle istotne znaczenie, że sam skarżący powołał się na okoliczność, iż uzyskane środki ze spadku przeznaczył na bieżące wydatki (ok. 2.000 zł miesięcznie), remont mieszkania, zakup mebli, darowizny dla dzieci, czy spłatę pożyczki i kart kredytowych.
W interesie podatnika leży podanie do wiadomości organów wszystkich istotnych okoliczności sprawy i dopilnowanie ich utrwalenia w dokumentach. Wnioskodawca wskazując na przeszkody w zakresie możliwości uiszczenia podatku, najczęściej sam dysponuje odpowiednimi dowodami mogącymi potwierdzić określone fakty. Do niego należy inicjatywa dowodowa i to on powinien przyczynić się do gromadzenia dowodów, w konsekwencji do współtworzenia stanu faktycznego. On też ponosi konsekwencje zaniechań w tym zakresie. Ze względów fiskalnych (ponoszonych kosztów przez administrację podatkową) nie ma powodów, aby ciężar udowodnienia, tzn. potwierdzenia czy zaprzeczenia sytuacji opisanej przez wnioskodawcę, musiał obciążać wyłącznie organy podatkowe. Strona nie udokumentowała swojej sytuacji materialnej, nie wykazała rzeczywistej wysokości dochodów i nie przedstawiła comiesięcznych obciążeń finansowych związanych z leczeniem. Przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie, organ pierwszej instancji wzywał skarżącego o uzupełnienie materiału dowodowego i złożenia stosownych oświadczeń, z czego jednak nie skorzystał.
Zdaniem Sądu, trafna jest ocena, że obciążenia cywilnoprawne zarówno z tytułu kredytu, jak i wobec innych wierzycieli prywatnych nie stanowią przesłanki przemawiającej za udzieleniem ulgi w spłacie. Każdy podatnik ma prawo do zaciągania zobowiązań, m.in. kredytowych czy pożyczki. Obciążenia finansowe o charakterze prywatnym i konsumpcyjnym, które zaciągnięte zostały dobrowolnie, nie mogą być traktowane priorytetowo w stosunku do tych obligatoryjnych, nałożonych w drodze ustawy. Każdy podatnik powinien w pierwszej kolejności wywiązywać się z nałożonych na niego obowiązków podatkowych, w szczególności zapłaty należnych danin publicznoprawnych. Zobowiązania podatkowe są bowiem należnościami o charakterze publicznoprawnym, a obowiązek ich ponoszenia obciąża każdego obywatela. Ponadto, konieczność spłaty przez skarżącego zobowiązań cywilnoprawnych nie może uzasadniać udzielenia ulgi w spłacie podatku. Nie może być bowiem tak, że wskutek zaciągniętych kredytów i konieczności zaspokojenia innych roszczeń, Miasto będzie traktowane gorzej niż inni wierzyciele.
Udzielnie ulgi w niniejszej sprawie, w sytuacji gdy skarżący posiadał środki na zapłatę zaległości podatkowej, z pewnością nie spełniłoby społecznych oczekiwań wypełnienia przez podatników obowiązku, wynikającego z Konstytucji RP, ponoszenia obciążeń finansowych o charakterze publicznoprawnym. Udzielenie stronie wnioskowanej ulgi zachęcałoby innych do niepłacenia podatków i prowadziłoby do ukształtowania się nowego instrumentu służącego unikaniu opodatkowania kosztem Skarbu Państwa i innych podatników. Organ podatkowy musi mieć na uwadze i to, że między innymi względy społeczne wymagają również, żeby zobowiązanie podatkowe było realizowane, a podatnik pochopnie nie był z nich zwalniany (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 2001 r., sygn. akt I SA/Ka 577/00).
Podkreślić należy, że organ odwoławczy przeanalizował trudną sytuację zdrowotną i osobistą podatnika spowodowaną chorobą nowotworową, a także jego całkowitą niezdolności do pracy, przy jednoczesnym orzeczeniu o niezdolności do samodzielnej egzystencji. Jednak okoliczności te, choć niewątpliwie wyjątkowo trudne, w świetle przesłanek przewidzianych przez art. 67a § 1 pkt 3 O.p., nie mogą stanowić wyłącznej przyczyny zastosowania wnioskowanej ulgi podatkowej.
Sąd stwierdza, że w sytuacji, gdy uregulowanie podatku nie stwarza stanu zagrożenia dla bytu ekonomicznego podatnika- a taka sytuacja zdaniem składu orzekającego nie ma miejsce w niniejszej sprawie - umorzenie zaległości podatkowych skarżącemu byłoby preferencją niedostępną dla innych. Skarżący wraz z żoną posiada stałe źródło dochodu w postaci świadczenia rentowego i emerytury, a co więcej dodatkowe środki ze spadku. Skarżący reguluje swoje bieżące zobowiązania z tytułu czynszu i opłat. Nie jest przy tym znana wysokość kosztów leczenia strony. W tych okolicznościach zasadnie organy uznały, że przesłanka interesu publicznego nie została spełniona.
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja zostały wydane w następstwie postanowienia Burmistrza Miasta Rumi, w którym to nie przychylono się do wniosku skarżącego i odmówiono umorzenia zaległości podatkowej. Organ samorządowy w uzasadnieniu swojego stanowiska przytoczył szereg okoliczności wskazujących na brak podstaw do stwierdzenia ważnego interesu podatnika jak interesu publicznego.
Wskazana okoliczność jest istotna, gdyż determinowała sposób prowadzenia postępowania przez organy podatkowe, albowiem wpływy ze wskazanego podatku stanowią dochód własny gminy zgodnie z ustawą z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 38 ze zm., dalej: u.d.j.s.t.).
W przypadku, gdy podatek stanowiący w całości dochody jednostek samorządu terytorialnego pobierany jest przez urząd skarbowy, naczelnik tego urzędu może umarzać, odraczać termin zapłaty lub rozkładać na raty należności oraz zwalniać płatnika z obowiązku pobrania bądź ograniczać pobór należności wyłącznie za zgodą przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego (por. art. 18 ust. 2 u.d.j.s.t.). Dodać przy tym trzeba, że zgodnie z art. 18 ust. 1 u.d.j.s.t., do udzielania ulg podatkowych, umarzania, rozkładania na raty i odraczania terminów płatności należności z tytułu podatków i opłat stanowiących dochody jednostek samorządu terytorialnego, a także zwalniania z obowiązku pobrania bądź ograniczenia poboru tych należności mają zastosowanie przepisy ustawy – Ordynacja podatkowa. Stosownie natomiast do art. 18 ust. 3 u.d.j.s.t., w przedmiocie ww. ulg przewodniczący zarządu jednostki samorządu terytorialnego wydaje postanowienie, na które nie przysługuje zażalenie.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że postanowienie w przedmiocie zgody na udzielenie pomocy wskazanej w art. 18 ust. 1 u.d.j.s.t. jest klasycznym przykładem postanowienia wydawanego w ramach współdziałania organów, o którym mowa w art. 209 § 1 O.p. Organ samorządowy zajmuje stanowisko na podstawie zebranego przez naczelnika urzędu skarbowego materiału dowodowego, może jedynie przeprowadzić w razie potrzeby postępowanie wyjaśniające (art. 209 § 4 O.p.). Bierze on pod uwagę przesłanki umorzenia, rozłożenia na raty, odroczenia terminu płatności, zwolnienia z obowiązku poboru czy też jego ograniczenia wynikające z Ordynacji podatkowej. Niewyrażenie zgody przez przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego powoduje niemożność wydania przez organ podatkowy decyzji pozytywnej dla podatnika (płatnika) z uwagi na brak jednej z przesłanek udzielenia ulgi (identycznie jak w przypadku braku ważnego interesu podatnika czy interesu publicznego). Zgoda przewodniczącego (tak jak istnienie ważnego interesu podatnika czy interesu publicznego) nie obliguje jednak organu podatkowego do pozytywnego załatwienia wniosku (por. wyrok NSA z 25 kwietnia 2003 r. III SA 3530/01; uchwała 7 sędziów NSA z 1 marca 2010 r., sygn. akt II FPS 9/09).
Podkreślenia wymaga, że w przywołanej uchwale II FPS 9/09 NSA stwierdził również, że postanowienie przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego w przedmiocie ulgi podatkowej, o którym mowa w art. 18 ust. 3 u.d.j.s.t. nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Sąd administracyjny powinien jednak dokonać kontroli jego legalności przy rozpoznawaniu skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, stosownie do art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a.
Z uzasadnienia Burmistrza Miasta Rumii, a także decyzji organów obu instancji wynika jednoznacznie, że organy te nie kwestionowały obiektywnie trudnej sytuacji majątkowej skarżącego. Dokonując analizy okoliczności sprawy organy podatkowe miały na uwadze fakty i zdarzenia wskazane przez podatnika, w szczególności trudną sytuację materialną i zdrowotną. Ważąc jednak wynikającą z art. 67a O.p. przesłankę ważnego interesu podatnika z równie istotną przesłanką interesu publicznego, uznały, że sam fakt pozostawania w trudnej sytuacji finansowej nie uprawnia skarżącego do uzyskania wnioskowanej ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowych.
Przy czym wyjaśnić należy, że rozstrzygnięć w zakresie udzielania ulg podatkowych nie dotyczy zasada powagi rzeczy osądzonej (tzw. res iudicata). Oznacza to, że brak jest przeszkód do wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia zaległości, w sytuacji gdy wcześniej została wydana decyzja odmowna w tej sprawie, o ile zmienił się stan faktyczny sprawy w zakresie przesłanek przyznania tej ulgi. Podatnik po otrzymaniu decyzji odmownej może wnioskować o umorzenie, wskazując tym razem nowe okoliczności, które uzasadniają jego wniosek. Organ wówczas jest zobowiązany przeprowadzić postępowanie w tym zakresie. Nie ma podstaw do odmowy wszczęcia postępowania z tego powodu, że sprawa została zakończona decyzją.
Końcowo wskazać należy, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a., Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. W przedmiotowej sprawie załączone do skargi oraz w pismach procesowych strony, dokumenty były już poddane szczegółowej analizie przez organy podatkowe.
Podsumowując Sąd uznał, że zaprezentowana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ocena organu jest swobodna i przeprowadzona w zgodzie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Przede wszystkim ocena ta uwzględnia przyjętą w orzecznictwie wykładnię przepisów dotyczących przyznawania przywilejów podatkowych w postaci umorzenia zaległości podatkowych. Wynik powyższej oceny, mimo że niezgodny z oczekiwaniami skarżącego nie może oznaczać, że przeprowadzone postępowanie było niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Motywy rozstrzygnięcia zostały szczegółowo wyjaśnione w decyzjach oraz w postanowieniu Burmistrza Miasta Rumi, których uzasadnienie wskazuje przyczyny, dla których organy nie uwzględniły żądania strony.
W ocenie Sądu organ wydający zaskarżoną decyzję nie uchybił w toku postępowania zasadom wynikającym z przepisów prawa procesowego, wyjaśnił stan faktyczny, rozpatrzył zebrany materiał dowodowy i w konsekwencji w sposób prawidłowy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.