I SA/GD 615/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2006-07-07
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowyPITsprzedaż nieruchomościzwolnienie mieszkaniowecele mieszkanioweokres pięcioletniprawo użytkowania wieczystegonieruchomośćzryczałtowany podatek dochodowyuzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę podatnika, uznając, że sprzedaż prawa użytkowania wieczystego nieruchomości wraz z budynkiem mieszkalnym stanowiła przychód podlegający opodatkowaniu, ponieważ pięcioletni okres od nabycia nie upłynął.

Podatnik sprzedał prawo użytkowania wieczystego nieruchomości wraz z budynkiem mieszkalnym, twierdząc, że przychód nie podlega opodatkowaniu ze względu na zwolnienie mieszkaniowe. Organy podatkowe i sąd uznały jednak, że sprzedaż nastąpiła przed upływem pięciu lat od nabycia prawa wieczystego użytkowania gruntu i własności budynku, co czyniło przychód opodatkowanym. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.

Sprawa dotyczyła opodatkowania przychodu ze sprzedaży prawa użytkowania wieczystego nieruchomości wraz z prawem własności domu mieszkalnego. Podatnik W.B. sprzedał nieruchomość w dniu 3 października 2002 r., nabywając ją 26 marca 2002 r. Twierdził, że środki ze sprzedaży przeznaczy na cele mieszkaniowe i że sprzedaż nie stanowi źródła przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o PIT, ponieważ pięcioletni okres powinien być liczony od daty ukończenia budowy domu (1991 r.). Organy podatkowe i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznały, że pięcioletni okres należy liczyć od daty nabycia prawa wieczystego użytkowania gruntu i własności budynku, czyli od 26 marca 2002 r. Ponieważ sprzedaż nastąpiła przed upływem tego terminu, przychód podlegał opodatkowaniu. Sąd podkreślił, że zgodnie z Kodeksem cywilnym, budynek jest częścią składową gruntu, chyba że stanowi odrębną nieruchomość, co ma miejsce, gdy został wzniesiony przez wieczystego użytkownika na gruncie Skarbu Państwa lub gminy. W tej sprawie podatnik stał się wieczystym użytkownikiem gruntu dopiero w dniu nabycia nieruchomości do sprzedaży. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów co do opodatkowania przychodu oraz odmowy uwzględnienia części wydatków na cele mieszkaniowe, w tym zakupu garażu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, sprzedaż stanowi źródło przychodu podlegające opodatkowaniu.

Uzasadnienie

Pięcioletni okres, od którego uzależniony jest moment powstania przychodu dla celów opodatkowania, powinien być liczony od daty nabycia prawa wieczystego użytkowania gruntu i przeniesienia prawa własności budynku, a nie od daty ukończenia budowy domu, jeśli podatnik nie był wieczystym użytkownikiem gruntu w momencie budowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.p.d.o.f. art. 10 § 1 pkt 8 lit. a) i c)

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dochód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości podlega opodatkowaniu, jeżeli sprzedaż następuje przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

u.p.d.o.f. art. 21 § 1 pkt 32 lit. a)

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Określa zwolnienie podatkowe dla przychodów uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości przeznaczonych na cele mieszkaniowe w ciągu dwóch lat.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi, gdy brak podstaw do jej uwzględnienia.

Pomocnicze

o.p. art. 233 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

o.p. art. 187 § §1

Ordynacja podatkowa

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.

o.p. art. 200 § § 1

Ordynacja podatkowa

Obowiązek umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.

k.c. art. 46 § § 1

Kodeks cywilny

Definicja nieruchomości.

k.c. art. 47 § § 1 i § 2

Kodeks cywilny

Część składowa rzeczy nie może być odrębnym przedmiotem własności.

k.c. art. 48

Kodeks cywilny

Budynki i urządzenia trwale związane z gruntem należą do części składowych gruntu.

k.c. art. 235 § § 1 i § 2

Kodeks cywilny

Wyjątek od zasady części składowej: budynki wzniesione przez wieczystego użytkownika na gruncie Skarbu Państwa lub gminy stanowią jego własność.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Sprzedaż prawa użytkowania wieczystego nieruchomości wraz z prawem własności domu mieszkalnego nie stanowi źródła przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) i c) u.p.d.o.f. Pięcioletni okres dla celów opodatkowania powinien być liczony od daty ukończenia budowy budynku mieszkalnego (1991 r.) i zamieszkania w nim, a nie od daty nabycia prawa wieczystego użytkowania gruntu. Organ podatkowy pierwszej instancji naruszył przepisy procedury podatkowej (art. 122, 187 §1, 200 o.p.) poprzez nieumożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Wydatki na zakup garażu powinny być uznane za wydatki mieszkaniowe.

Godne uwagi sformułowania

budynek jako część składowa nieruchomości nie może być odrębnym przedmiotem własności i dzieli los prawny rzeczy głównej (gruntu) budynki stanowią odrębną nieruchomość (...) tylko wówczas, gdy zostały wzniesione na gruncie Skarbu Państwa lub gminy przez wieczystego użytkownika.

Skład orzekający

Bogusław Szumacher

przewodniczący

Elżbieta Rischka

sprawozdawca

Małgorzata Tomaszewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania sprzedaży nieruchomości, w szczególności momentu rozpoczęcia biegu pięcioletniego terminu dla celów zwolnienia mieszkaniowego, a także definicji nieruchomości i jej części składowych w kontekście prawa podatkowego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie podatnik nabył prawo wieczystego użytkowania gruntu i własność budynku w tym samym roku, w którym dokonał sprzedaży, a budynek był wcześniej wybudowany przez inny podmiot.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia opodatkowania sprzedaży nieruchomości i zwolnień mieszkaniowych, z ciekawym aspektem interpretacji momentu nabycia nieruchomości w kontekście prawa cywilnego i podatkowego.

Kiedy sprzedaż domu staje się przychodem? Kluczowa data dla Twojego podatku!

Dane finansowe

WPS: 19 890,4 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 615/05 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2006-07-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-08-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Bogusław Szumacher /przewodniczący/
Elżbieta Rischka /sprawozdawca/
Małgorzata Tomaszewska
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Szumacher, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.),, Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Protokolant Sekretarz Sądowy Claudia Kozłowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 07 lipca 2006 r. sprawy ze skargi W.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych oddala skargę.
Uzasadnienie
I SA/Gd 615/05
U z a s a d n i e n i e
Zaskarżoną do sądu decyzją Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 3 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) i c), art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a), art. 28 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.), oraz art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej po rozpatrzeniu odwołania Pana W.B., od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z dnia [...] Nr [...], określającej wysokość zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodu uzyskanego z tytułu sprzedaży prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w G. przy ul. [...] wraz z prawem własności domu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, dokonanej w dniu 3 października 2002 r. w kwocie 19.890,40 zł.
- utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Podstawą powyższego rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny:
W dniu 03.10.2002 r. aktem notarialnym Rep. A Nr [...] Pan W.B. dokonał sprzedaży prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w G. przy ul. [...] stanowiącej działkę Nr 56/115 wraz z prawem własności domu mieszkalnego, stanowiącego odrębną nieruchomość za cenę 330.000,00 zł. Prawa te Podatnik nabył na podstawie umowy przeniesienia prawa wieczystego użytkowania i prawa własności z dnia 26.03.2002 r. Rep. A Nr [...].
Pismem z dnia 23.10.2002 r. Pan W.B. oświadczył, że środki finansowe uzyskane ze sprzedaży ww. nieruchomości przeznaczy w ciągu dwóch lat na cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy z dnia
26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego organ pierwszej instancji ustalił, iż Pan W.B. w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży wydatkował na cele mieszkaniowe jedynie kwotę 131.096,26 zł.
W związku z niespełnieniem warunków koniecznych dla zachowania zwolnienia podatkowego do całości przychodu uzyskanego z tytułu powyższej sprzedaży Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w dniu [...] wydał decyzję określającą Panu W.B. wysokość zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodu uzyskanego z tytułu dokonanej w dniu 03.10.2002 r. sprzedaży prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w G. przy ul. [...] wraz z prawem własności domu mieszkalnego - stanowiącego odrębną nieruchomość w kwocie 19.890,10 zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji Pan W.B. wnosząc o uchylenie jej w całości zarzuca przedmiotowej decyzji naruszenie prawa materialnego - art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) i c) oraz art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a także naruszenie przepisów procedury podatkowej - art. 122, art. 187 §1 i art. 200 ustawy Ordynacja podatkowa.
W ocenie Odwołującego sprzedaż prawa użytkowania wieczystego w/w nieruchomości wraz z prawem własności domu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość dokonaną w dniu 03.10.2002 r. nie stanowi źródła przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) i c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Podatnik stoi na stanowisku, że organ podatkowy pierwszej instancji błędnie przyjął datę początkową obliczenia pięcioletniego okresu dla sprzedaży nieruchomości, bowiem okres ten winien być liczony od końca 1991 roku, tj. daty ukończenia budowy budynku mieszkalnego dokonanej ze środków własnych metodą gospodarczą oraz zamieszkania w nim.
Ponadto Podatnik zarzucił organowi podatkowemu pierwszej instancji naruszenie procedury postępowania podatkowego poprzez nie umożliwienie Mu wypowiedzenia się co do zebranych w przedmiotowej sprawie dowodów i materiałów.
W dniu 27.04.2005 r. Pan W.B. stawił się w Izbie Skarbowej celem zapoznania się z aktami sprawy. Korzystając z przysługującego Mu prawa do wypowiedzenia się w związku z zebranym materiałem dowodowym, w dniu 04.05.20005 r. (data stempla pocztowego) wystąpił z pismem do Dyrektora Izby Skarbowej, w którym wniósł o ponowne przeanalizowanie i weryfikację wydatków poniesionych na budowę mieszkania położonego w G. przy ul. [...], z uwagi na fakt, że organ podatkowy pierwszej instancji nie uwzględnił wszystkich wydatków oraz nie uzasadnił odmowy ich uwzględnienia.
Podtrzymując swoje stanowisko zawarte w odwołaniu Podatnik wyjaśnił, iż od momentu przejęcia gruntu pod budowę domu przy ul. [...] stał się współużytkownikiem wieczystym tego gruntu jako członek Spółdzielczego Zrzeszenia Budowy Domków Jednorodzinnych "[...]" i jako współużytkownik tego prawa płacił podatek od gruntu do Kasy Zrzeszenia, które zbiorczo w imieniu członków opłacało podatek od gruntu, na co przedłożył stosowne dowody.
Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu zarzutów podniesionych w odwołaniu uznał je za niezasadne.
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej bezzasadna jest argumentacja Odwołującego, iż sprzedaż prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości wraz z prawem własności domu mieszkalnego nieruchomości dokonana w dniu 03.10.2002 r. nie stanowi źródła przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) cyt. w/w ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych bowiem pięcioletni okres, od którego uzależniony jest moment powstania przychodu dla celów opodatkowania powinien być liczony od daty 26.03.1991 r., tj. daty zakończenia budowy domu i zamieszkana w nim wraz z rodziną.
Jak wynika z cytowanego wyżej przepisu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych dochód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym, jeżeli sprzedaż następuje przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.
Organ odwoławczy stwierdza, iż ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawiera definicji nieruchomości, lecz wynika ona z uregulowań Kodeksu cywilnego. Zatem przywołując przepis art. 46 § 1, art. 47 § 1 i § 2, art.48 oraz art. 235 § 1 i § 2 kodeksu cywilnego organ odwoławczy wywodzi iż zasadą jest, że budynek jako część składowa nieruchomości nie może być odrębnym przedmiotem własności i dzieli los prawny rzeczy głównej (gruntu).
Od tej zasady przepisy art. 235 ustawy Kodeks cywilny w związku z art. 46 § 1 tej ustawy przewidują wyjątki. Budynki stanowią odrębną nieruchomość (odrębny od gruntu przedmiot własności) tylko wówczas, gdy zostały wzniesione na gruncie Skarbu Państwa lub gminy przez wieczystego użytkownika. W takim przypadku przysługująca wieczystemu użytkownikowi własność budynku jest jako prawo związane z użytkowaniem wieczystym częścią składową tego prawa.
W konsekwencji zdaniem organu nabycie prawa własności nieruchomości budynkowej przez jej wybudowanie możliwe jest zatem jedynie w sytuacji, gdy budujący jest wieczystym użytkownikiem gruntu. Wówczas bieg pięcioletniego terminu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych jest liczony odrębnie dla prawa wieczystego użytkowania gruntu - od daty jego nabycia i dla budynku wybudowanego na gruncie będącym w wieczystym użytkowaniu - od dnia jego wybudowania.
Natomiast w sytuacji gdy podatnik buduje budynek mieszkalny ze środków własnych na gruncie, którego nie jest wieczystym użytkownikiem, tj. dokonuje nakładów przez wybudowanie budynku na gruncie stanowiącym własność skarbu Państwa lub gminy, a następnie otrzymuje ten grunt w użytkowanie wieczyste, pięcioletni okres określony w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych biegnie od daty oddania podatnikowi gruntu w użytkowanie wieczyste i przeniesienia na jego rzecz prawa własności budynku (por. wyrok NSA z dnia 01.07.1998r. sygn. akt 1 SA/Lu 779/97).
Ponadto organ odwoławczy zwraca uwagę na fakt, iż składając w dniu 23.10.2002 r. oświadczenie o zamiarze przeznaczenia na cele mieszkaniowe przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia nieruchomości położonej w G. przy
ul. [...], Podatnik wiedział, iż przychód osiągnięty z tej sprzedaży stanowi źródło przychodu opodatkowane podatku dochodowym
W wyniku szczegółowej weryfikacji poniesionych w 2002 roku przez
Pana W.B. wydatków na zakup mieszkania przy ul. [...] w G., Dyrektor Izby Skarbowej stwierdza, iż nie znalazł podstaw do uznania wydatków w łącznej kwocie 205.874,98 zł, na którą składają się wydatki poniesione z tytułu:
- wpłaty zaliczek na zakup lokalu mieszkalnego dokonanych przed uzyskaniem przychodu ze sprzedaży w kwocie 43.000,00 zł - art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wiąże skutek prawny w postaci zwolnienia przychodu ze sprzedaży od podatku dochodowego od osób fizycznych z datą faktycznego wydatkowania tego przychodu, a zatem wydatku tego uznać nie można, gdyż wpłaty zaliczek dokonano przed uzyskaniem przychodu ze sprzedaży (nie zostały one pokryte z przychodu ze sprzedaży);
- spłaty kredytu mieszkaniowego udzielonego na podstawie umowy z dnia 21.10.1997 r. Nr 203-1221421/650/97 na zakup lokalu mieszkalnego położonego w G. przy ul. [...] w kwocie 130.300,00 zł-z uwagi na fakt, iż spłata przedmiotowego kredytu nie została dokonana na cele mieszkaniowe Podatnika (lokal mieszkalny położony w G. przy ul. [...] stanowił w dacie spłaty kredytu, tj. 08.10.2002 r., własność byłej żony Podatnika - Pani J.B.);
- wydatku w kwocie 115,00 zł z uwagi na fakt, iż wydatek ten poniesiony został przez inny podmiot - spółkę "A" - na którą faktura została wystawiona przez sprzedającego.
- wydatków w łącznej kwocie 8.059,98 zł poniesionych na zakup sprzętu gospodarstwa domowego oraz elementów wyposażenia lokalu mieszkalnego.
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej organ podatkowy pierwszej instancji nie uznał wyżej wymienionych wydatków poniesionych przez Pana W.B. w 2002 roku, gdyż nie były one związane z procesem remontu lokalu mieszkalnego, a zatem nie były bezpośrednio związane z celem, o którym stanowi art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
- wpłaty zaliczki na zakup garażu w kwocie 24.400,00 zł (w związku z nabyciem lokalu mieszkalnego położonego w G. przy ul. [...])
Wydatek ten został bowiem przeznaczony na zakup pomieszczenia użytkowego (nie mieszkalnego) - garażu, a zatem nie mieści się w katalogu tzw. wydatków mieszkaniowych wymienionych w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy z dnia
26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych przez co nie korzysta ze zwolnienia podatkowego.
W wyniku analizy całokształtu materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej uznał, iż przychód ze sprzedaży budynku mieszkalnego dokonanej w dniu 03.10.2002 r. został zwolniony z opodatkowania zryczałtowanym podatku dochodowym w części wydatkowanej na zakup lokalu mieszkalnego w kwocie 107.371,68 zł, koszty umowy nabycia w kwocie 4.133,80 zł oraz wydatki poniesione na remont budynku mieszkalnego w wysokości 19.590,70 zł.
Zważywszy, iż jedynie część przychodu ze sprzedaży nieruchomości w łącznej kwocie 131.096.18 zł została przeznaczona na cele rodzajowo określone w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych organ podatkowy pierwszej instancji zasadnie zdaniem organu odwoławczego określił wysokość zryczałtowanego podatku dochodowego w kwocie 19.890,40 zł (330.000,00 zł - 131.096,18 zł - 198.903,82 zł x 10% = 19.890,40 zł).
Ustosunkowując się natomiast do zarzutu nie zapewnienia Stronie czynnego udziału w postępowaniu podatkowym Dyrektor Izby Skarbowej uznając zarzut ten za bezpodstawny stwierdza, że organ podatkowy pierwszej instancji zgodnie z przepisami art. 122 i 187 ustawy Ordynacja podatkowa podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej nie nastąpiło również naruszenie przepisów art. 123 § 1 oraz art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którymi organy podatkowe mają obowiązek zapewnienia czynnego udziału podatnika w postępowaniu, zwłaszcza umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Z akt sprawy wynika bowiem, że przed wydaniem zakwestionowanej decyzji organ podatkowy pierwszej instancji pismem z dnia 29.11.2004 r. zawiadomił Stronę o przysługującym Jej prawie do wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego, z czego jednak
Pan W.B. nie skorzystał.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżący wniósł o uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżący podtrzymując stanowisko zawarte w odwołaniu zarzuca organom podatkowym rażące naruszenie prawa materialnego - art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) i c) oraz art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a także naruszenie przepisów procedury podatkowej, w tym art. 122, art. 187 §1 i art. 200 Ordynacji podatkowej, powtarzając argumenty jak w odwołaniu.
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W ustalonym niespornie stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Organy podatkowe w zakresie niezbędnym dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy zebrały materiał dowodowy który wnikliwie oceniły w kontekście prawidłowo przywołanego stanu prawnego, zaś wyciągniętym wnioskom nie sposób zarzucić dowolności.
Otóż pierwsza kwestia sporna sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy sprzedaż prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w G., przy ul. [...] wraz z prawem własności domu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość dokonana w dniu 03.10.2002 r. stanowi źródła przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku od osób fizycznych i od jakiej daty winien być liczony pięcioletni okres, od którego uzależniony jest moment powstania przychodu dla celów opodatkowania, czy od dnia 26.03.1991 r., tj., daty zakończenia budowy domu i zamieszkana w nim wraz z rodziną (jak twierdzi skarżący), czyli od daty 26.III.2002 r., tj., od daty nabycia przez skarżącego prawa wieczystego użytkowania gruntu i przeniesienia na jego rzecz prawa własności budynku (jak twierdzą organy). Odnosząc się do powyższego organy trafnie wywodzą, iż skoro z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy z dnia 26 lipca 1991r., wynika, że dochód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym, jeżeli sprzedaż następuje przed upływem pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, zaś ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawiera definicji nieruchomości, należy sięgnąć w tej kwestii do uregulowań Kodeksu cywilnego.
Zgodnie zatem z treścią art. 46 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności.
Stosownie do treści art. 47 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego część składowa rzeczy nie może być odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych. Częścią składową rzeczy jest wszystko, co nie może być od niej odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego.
W myśl art. 48 Kodeksu cywilnego do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane.
Natomiast z art. 235 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego wynika, iż budynki i inne urządzenia wzniesione na gruncie Skarbu Państwa lub gruncie należącym do jednostek samorządu terytorialnego bądź ich związków przez wieczystego użytkownika stanowią jego własność. To samo dotyczy budynków i innych urządzeń, które wieczysty użytkownik nabył zgodnie z właściwymi przepisami przy zawarciu umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste. Przysługująca wieczystemu użytkowaniu własność budynków i urządzeń na użytkowanym gruncie jest prawem związanym z użytkowaniem wieczystym.
W świetle przywołanej regulacji prawnej, organy trafnie stwierdzają, iż zasadą jest, że budynek jako część składowa nieruchomości nie może być odrębnym przedmiotem własności i dzieli los prawny rzeczy głównej (gruntu).
Od tej zasady przepisy art. 235 ustawy Kodeks cywilny w związku z art. 46 § 1 tej ustawy przewidują wyjątki a mianowicie budynki stanowią odrębną nieruchomość (odrębny od gruntu przedmiot własności) tylko wówczas, gdy zostały wzniesione na gruncie Skarbu Państwa lub gminy przez wieczystego użytkownika. W takim przypadku przysługująca wieczystemu użytkownikowi własność budynku jest jako prawo związane z użytkowaniem wieczystym częścią składową tego prawa.
Nabycie prawa własności budynkowej poprzez jej wybudowanie możliwe jest zatem jedynie w sytuacji, jak trafnie podkreślono w zaskarżonej decyzji gdy budujący jest wieczystym użytkownikiem gruntu. Wówczas bieg pięcioletniego terminu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 w/w ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest liczony odrębnie dla prawa wieczystego użytkowania gruntu - od daty jego nabycia i dla budynku wybudowanego na gruncie będącym w wieczystym użytkowaniu - od dnia jego wybudowania.
Natomiast w sytuacji, gdy podatnik buduje budynek mieszkalny ze środków własnych na gruncie, którego nie jest wieczystym użytkownikiem, tj. dokonuje nakładów przez wybudowanie budynku na gruncie stanowiącym własność skarbu Państwa lub gminy, a następnie otrzymuje ten grunt w użytkowanie wieczyste, pięcioletni okres określony w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych biegnie od daty oddania podatnikowi gruntu w użytkowanie wieczyste i przeniesienia na jego rzecz prawa własności budynku (por. wyrok NSA z dnia 01.07.1998 r. sygn. akt I SA/Lu 779/97).
W przedmiotowej sprawie bezsporne natomiast jest, że wybudowanie przez
Pana W.B. budynku mieszkalnego ze środków własnych miało miejsce w 1991 r., jednakże wieczystym użytkownikiem gruntu, na którym budował dom było Spółdzielcze Zrzeszenie Budowy Domów Jednorodzinnych "[...]". Skarżący natomiast wieczystym użytkownikiem został dopiero w dniu 26.03.2002 r. (co bezspornie wynika z § 1 aktu notarialnego z dnia 09.08.2002 r. Rep A Nr [...]).
Zgodnie zatem z przywołanymi wyżej uregulowaniami prawnymi Skarżący dopiero z chwilą przeniesienia prawa własności budynku oraz prawa użytkowania wieczystego działki, na której został on wybudowany stał się prawnym właścicielem tego budynku i dopiero po tej dacie (jako właściciel) mógł dokonać jego zbycia. Zapis
§ 1 wskazanej wyżej umowy sprzedaży z dnia 03.10.2002 r. jednoznacznie potwierdza fakt, iż nabycie nieruchomości będącej przedmiotem sprzedaży miało miejsce w dniu
26 marca 2002 r. na mocy aktu notarialnego Rep. A Nr [...]. Natomiast
Pan W.B. dokonał odpłatnego zbycia przedmiotowej nieruchomości w dniu 03.10.2002 r., a zatem przed upływem pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jej nabycie.
Prawidłowo zatem organy uznały, że sprzedaż przedmiotowej nieruchomości jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Ponadto należy zwrócić uwagę na fakt, iż składając w dniu 23.10.2002 r. oświadczenie o zamiarze przeznaczenia na cele mieszkaniowe przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia nieruchomości położonej w G., przy ul. [...] Podatnik wiedział, iż przychód osiągnięty z tej sprzedaży stanowi źródło przychodu opodatkowane podatku dochodowym.
Również w ocenie sądu organy w sposób uprawniony odmówiły uwzględnienia części wydatków. Nie powtarzając zatem szczegółowej argumentacji w tym zakresie, należy ją jedynie w pełni podzielić.
Wbrew zarzutom skargi analiza zebranego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego dowodzi, że organy podatkowe zgodnie z przepisami art. 122 i 187 ustawy Ordynacja podatkowa podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.
Nie nastąpiło również naruszenie przepisów art. 123 § 1 oraz art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którymi organy mają obowiązek zapewnienia czynnego udziału podatnika w postępowaniu, zwłaszcza umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.
Z tych przyczyn, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), należało orzec jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI