I SA/GD 134/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę Rzecznika MŚP na postanowienie Dyrektora IAS odmawiające umorzenia postępowania zabezpieczającego, uznając, że ponowne wszczęcie zabezpieczenia było dopuszczalne mimo wcześniejszego umorzenia postępowania.
Sprawa dotyczyła skargi Rzecznika MŚP na postanowienie Dyrektora IAS, które utrzymało w mocy odmowę umorzenia postępowania zabezpieczającego wobec spółki "A" Sp. z o.o. Skarżący zarzucał niedopuszczalność postępowania zabezpieczającego z uwagi na brak doręczenia postanowienia o umorzeniu poprzedniego postępowania przed wszczęciem nowego. Sąd uznał, że ponowne wszczęcie zabezpieczenia było zasadne, a brak doręczenia postanowienia o umorzeniu nie stanowiło przesłanki do stwierdzenia niedopuszczalności egzekucji. Sąd oddalił skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, które utrzymało w mocy odmowę umorzenia postępowania zabezpieczającego wobec spółki "A" Sp. z o.o. Postępowanie zabezpieczające zostało wszczęte na majątek spółki w oparciu o zarządzenia z 2 września 2022 r. Skarżący zarzucał niedopuszczalność postępowania, argumentując, że nowe zabezpieczenie zostało wszczęte przed prawomocnym zakończeniem poprzedniego postępowania zabezpieczającego, które zostało umorzone postanowieniem z 1 września 2022 r., a którego spółce nie doręczono przed wszczęciem nowego postępowania. Sąd uznał skargę za bezzasadną. Kluczową kwestią było rozstrzygnięcie, czy brak doręczenia postanowienia o umorzeniu poprzedniego postępowania przed wszczęciem nowego czyni to drugie postępowanie niedopuszczalnym. Sąd wyjaśnił, że niedopuszczalność egzekucji administracyjnej dotyczy względów formalnych lub prawnych wykluczających możliwość przymusowej realizacji obowiązku, a nie kwestii merytorycznych czy proceduralnych związanych z doręczeniem. Sąd podkreślił, że postanowienie o umorzeniu z 1 września 2022 r. istniało od momentu wydania, a jego skutki prawne wygasły w tym dniu, co pozwoliło na ponowne wszczęcie postępowania zabezpieczającego. Sąd oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo odmówił umorzenia postępowania zabezpieczającego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, brak doręczenia postanowienia o umorzeniu poprzedniego postępowania zabezpieczającego przed wszczęciem nowego nie stanowi przesłanki do stwierdzenia niedopuszczalności nowego postępowania, gdyż niedopuszczalność egzekucji dotyczy względów formalnych lub prawnych, a nie kwestii proceduralnych związanych z doręczeniem.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że niedopuszczalność egzekucji administracyjnej (w tym zabezpieczającej) ma źródło w przepisach prawa całkowicie wyłączających możliwość przymusowej realizacji obowiązku, a nie w kwestiach formalnych związanych z doręczeniem postanowienia o umorzeniu. Postanowienie o umorzeniu istnieje od momentu wydania, a jego skutki prawne wygasają w tym dniu, co pozwala na ponowne wszczęcie postępowania zabezpieczającego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
u.p.e.a. art. 59 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego (w tym zabezpieczającego).
u.p.e.a. art. 166b
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wskazuje na odpowiednie stosowanie przepisów działu I i art. 168d w postępowaniu zabezpieczającym.
k.p.a. art. 126
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy odpowiedniego stosowania przepisów o decyzjach do postanowień.
k.p.a. art. 110 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy związania organu wydaną decyzją.
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa prawna postępowania egzekucyjnego w administracji.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 33
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy zarzutów w sprawie zabezpieczenia.
u.p.e.a. art. 154 § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wskazuje na rozróżnienie między zajęciem zabezpieczającym a zajęciem egzekucyjnym.
u.p.e.a. art. 29 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy nadania klauzuli i przystąpienia do zabezpieczenia.
u.p.e.a. art. 59 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy niedopuszczalności egzekucji administracyjnej.
u.p.e.a. art. 56 § 5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Reguluje kwestię rozpatrywania wniosków w okresie zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy obowiązku zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy obowiązku uzasadnienia rozstrzygnięcia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak doręczenia postanowienia o umorzeniu poprzedniego postępowania zabezpieczającego przed wszczęciem nowego nie stanowi przesłanki niedopuszczalności nowego postępowania. Postanowienie o umorzeniu postępowania zabezpieczającego jest skuteczne od momentu wydania, a nie od momentu doręczenia. Ponowne wszczęcie postępowania zabezpieczającego było dopuszczalne, ponieważ poprzednie postępowanie zostało umorzone.
Odrzucone argumenty
Niedopuszczalność postępowania zabezpieczającego z uwagi na brak doręczenia postanowienia o umorzeniu poprzedniego postępowania przed wszczęciem nowego. Równoległe prowadzenie dwóch postępowań zabezpieczających obejmujących tożsame należności pieniężne. Postanowienie organu egzekucyjnego o umorzeniu postępowania wywiera skutki prawne dopiero od dnia doręczenia stronom postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej musi mieć przy tym źródło w przepisach prawa, całkowicie wyłączających możliwość przymusowej realizacji danego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej. Zajęcie zabezpieczające, dokonane przez organ egzekucyjny, nie zmierza do wykonania obowiązku, ale jedynie zabezpiecza jego realizację w przyszłości. Zasada związania organu wydaną przez niego decyzją od momentu doręczenia stronie nie należy mylić z zasadą istnienia decyzji od chwili jej wydania.
Skład orzekający
Krzysztof Przasnyski
sprawozdawca
Marek Kraus
członek
Sławomir Kozik
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dopuszczalności wszczęcia postępowania zabezpieczającego w administracji, momentu skuteczności postanowień oraz pojęcia niedopuszczalności egzekucji."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania zabezpieczającego w administracji i relacji między kolejnymi postępowaniami zabezpieczającymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu zabezpieczającym w administracji, które są istotne dla prawników zajmujących się tą dziedziną. Wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące dopuszczalności działań organów egzekucyjnych.
“Kiedy nowe zabezpieczenie jest dopuszczalne? WSA w Gdańsku wyjaśnia zasady postępowania egzekucyjnego.”
Dane finansowe
WPS: 215 238 PLN
Sektor
podatkowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gd 134/23 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2023-04-18 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2023-02-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Krzysztof Przasnyski /sprawozdawca/ Marek Kraus Sławomir Kozik /przewodniczący/ Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Sygn. powiązane III FSK 1074/23 - Wyrok NSA z 2023-12-08 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 479 art.59 par.1 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), Sędzia WSA Marek Kraus, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 18 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 15 grudnia 2022 r. 2201-IEE.711.91.314.2022.3.BT w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania zabezpieczającego oddala skargę. Uzasadnienie Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Naczelnik Urzędu Skarbowego w Wejherowie prowadzi postępowanie zabezpieczające do majątku "A" Sp. z o.o. z siedzibą w Wejherowie w oparciu o zarządzenia zabezpieczenia z dnia 2 września 2022 r. o numerach: od 53/2022 do 60/2022 w łącznej kwocie 215 238 zł. Podstawą ich wystawienia jest decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wejherowie z 27 lipca 2022 r. nr 2220-SEW-1.4253.6.2022/01, którą określono przybliżoną kwotę zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za m-ce od sierpnia 2020 roku do marca 2021 roku w łącznej wysokości 178.049 zł wraz z odsetkami za zwłokę należnymi na dzień wydania decyzji w łącznej kwocie 37.189 zł oraz orzeczono o zabezpieczeniu na majątku "A" Sp. z o.o. tych kwot. W toku postępowania Naczelnik Urzędu Skarbowego w Wejherowie w dniu 2 września 2022 r. dokonał: - zajęcia zabezpieczającego innej wierzytelności pieniężnej w S. Sp. z o.o. (zawiadomieniem nr 2220-SEE.712.58486143.2022.1.FESP z dnia 2 września 2022 r.), doręczonym dłużnikowi 8 września 2022 roku, zaś wydruk ww. zawiadomienia wraz z ww. zarządzeniami zabezpieczenia z dnia 2 września 2022 r. doręczono "A" Sp. z o.o. w dniu 7 września 2022 r.; - zajęcia zabezpieczającego innej wierzytelności pieniężnej w S1 Sp. z o.o. (zawiadomieniem nr 2220-SEE.712.58486114.2022.1.FESP z 2 września 2022 r., doręczonym dłużnikowi 6 września 2022 r., zaś wydruk ww. zawiadomienia doręczono "A" Sp. z o.o. w dniu 7 września 2022 r.; - zajęcia zabezpieczającego wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w S2 S.A. (zawiadomieniem nr 2220-SEE.712.58485504.2022.1.FESP z 2 września 2022 r.), doręczonym do Banku 2 września 2022 r., zaś wydruk ww. doręczono "A" Sp. z o.o. w dniu 7 września 2022 r.; - zajęcia zabezpieczającego wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w B. S.A. (zawiadomieniem nr 2220-SEE.712.58485499.2022.1.FESP z 2 września 2022 roku), doręczonym do Banku 2 września 2022 roku zaś wydruk ww. zawiadomienia doręczono "A" Sp. z o.o. w dniu 7 września 2022 r.; - zajęcia zabezpieczającego wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w B1 S.A. (zawiadomieniem nr 2220-SEE.712. 58485482.2022.1.FESP z 2 września 2022 r.), doręczonym do Banku 2 września 2022 r. zaś wydruk ww. zawiadomienia doręczono "A" Sp. z o.o. w dniu 7 września 2022 r.; Pismami z dnia 14 września 2022 roku "A" Sp. z o.o. wniosła: 1. zarzuty w sprawie zabezpieczenia, podnosząc przede wszystkim brak podstaw do wystawienia zarządzeń zabezpieczenia z 2 września 2022 roku przed prawomocnym zakończeniem uprzednio wszczętych postępowań na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z 1 sierpnia 2022 roku o numerach: od 45/2022 do 52/2022; 2. skargę na czynności egzekucyjne z 2 września 2022 roku o numerach: 2220-SEE.712.58485504.2022.1.FESP,2220-SEE.712.58485499.2022.1.FESP, 2220-SEE.712. 58485482.2022.1.FESP, 2220-SEE.712.58486143.2022.1.FESP, 2220- SEE.712.58486114.2022.1.FESP, żądając ich uchylenia; 3. wniosek o jednorazowe zwolnienie spod zabezpieczenia rachunku bankowego w S. S.A. W dniu 27 września 2022 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Wejherowie postanowieniem zawiesił postępowania zabezpieczające prowadzone na podstawie zarządzeń zabezpieczenia o numerach: od 53/2022 do 60/2022. Postanowieniem z dnia 11 października 2022 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Wejherowie oddalił skargę na czynności, polegające na zabezpieczeniu wierzytelności z rachunków bankowych oraz innych wierzytelności pieniężnych dokonanych w oparciu o zawiadomienia z dnia 2 września 2022 r. o numerach: 2220- SEE.712.58485504.2022.1.FESP, 2220 SEE.712.58485499.2022.1.FESP, 2220-SEE.712. 58485482.2022.1.FESP, 2220-SEE.712.58486143.2022.1.FESP, 2220 SEE.712.58486114.2022.1.FESP. W dniu 21 września 2022 r. Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców wystąpił z wnioskiem o umorzenie przedmiotowego postępowania zabezpieczającego, zarzucając niedopuszczalność postępowania. W dniu 20 października 2022 r. "A" Sp. z o.o. złożyła tożsamy wniosek o umorzenie postępowania zabezpieczającego prowadzonego na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z 2 września 2022 roku o numerach: od 53/2022 do 60/2022 W dniu 26 października 2022 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Wejherowie wydał postanowienia: 1.nr 2220-SEE.712.1.40.2022.3 w przedmiocie połączenia postępowań wszczętych wnioskami o umorzenie postępowania zabezpieczającego; 2.nr 2220-SEE.712.1.40.2022.4 (doręczone "A" Sp. z o.o. i Rzecznikowi Małych i Średnich Przedsiębiorców 28 października 2022 roku) w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania zabezpieczającego prowadzonego na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z 2 września 2022 roku o numerach: od 53/2022 do 60/2022; Postanowieniem z dnia 31 października 2022 r. nr 2220-SEE.712.1.38.2022.20 Naczelnik Urzędu Skarbowego w Wejherowie odmówił "A" Sp. z o.o. jednorazowego zwolnienia z zabezpieczenia wierzytelności z rachunku bankowego w S S.A. W dniu 4 listopada 2022 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Wejherowie wydał postanowienie nr 2220-SEW-l.720.22.2022, którym oddalił zarzuty dotyczące zabezpieczenia dokonanego na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z dnia 2 września 2022 r. o numerach: od 53/2022 do 60/2022 w zw. z przesłanką: nieistnienia obowiązku, określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4 oraz stwierdził niedopuszczalność zarzutu, dotyczącego braku wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. "A" Sp. z o.o. i Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców złożyli zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wejherowie z dnia 26 października 2022 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania zabezpieczającego prowadzonego na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z dnia 2 września 2022 roku o numerach: od 53/2022 do 60/2022. Postanowieniem z dnia 14 grudnia 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku połączył postępowania wszczęte ww. zażaleniami. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku postanowieniem z dnia 15 grudnia 2022 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wejherowie z dnia 26 października 2022 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania zabezpieczającego prowadzonego do majątku "A" Sp. z o. o. w oparciu o zarządzenia zabezpieczenia z dnia 2 września 2022 r. o numerach: od 53/2022 do 60/2022. Oceniając zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wejherowie z dnia 26 października 2022 r. w przedmiocie odmowy umorzenia ww. postępowania zabezpieczającego, organ odwoławczy stwierdził brak zasadności podnoszonej przez stronę przesłanki niedopuszczalności postępowania zabezpieczającego prowadzonego do majątku "A" Sp. z o. o. na podstawie ww. zarządzeń zabezpieczenia z dnia 2 września 2022 roku. Wbrew zarzutom strony, brak doręczenia postanowienia organu egzekucyjnego z dnia 1 września 2022 r. nr 2220-SEE.712.1.36.2022.1 przed ponownym wszczęciem postępowania zabezpieczającego w oparciu o zarządzenia zabezpieczenia z 2 września 2022 r. o numerach: od 53/2022 do 60/2022 nie potwierdza przesłanki niedopuszczalności prowadzenia tego postępowania zabezpieczającego. Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej (odpowiednio postępowania zabezpieczającego), o której mowa w art. 59 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r. poz. 479 ze zm., dalej "u.p.e.a.") zachodzi w sytuacji wystąpienia okoliczności wykluczających możliwość prowadzenia egzekucji (zabezpieczenia) ze względów formalnych (podmiotowych lub przedmiotowych) a nie merytorycznych. Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej musi mieć przy tym źródło w przepisach prawa, całkowicie wyłączających możliwość przymusowej realizacji danego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej. Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 15 grudnia 2022 r., zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów: 1. art. 110 § 1 w zw. z art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2021 poz. 735 ze zm., dalej "k.p.a.") w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez błędne przyjęcie, że postanowienia organu egzekucyjnego są wykonalne, wiążące i wywołują skutek prawny z chwilą ich wydania, a nie doręczenia, 2. art. 6 oraz art. 8 § 1 k.p.a., poprzez przyjęcie, że prawidłowym jest wystawienie przez wierzyciela zarządzenia zabezpieczenia i przystąpienie przez organ egzekucyjny do zabezpieczenia w zakresie obowiązków, co do których prowadzone było w chwili wystawienia zarządzenia inne postępowanie zabezpieczające - a w efekcie naruszenie gwarancji ochrony praw zobowiązanego, 3. art. 29 § 1 w zw. z art. 166b u.p.e.a. oraz art.7 i art. 77 § 4 k.p.a., poprzez błędne przyjęcie, że organ egzekucyjny może nadać klauzulę oraz przystąpić do zabezpieczenia mimo posiadania przez ten organ wiedzy o skierowaniu przez wierzyciela żądania zabezpieczenia obowiązku, który w dniu tego żądania był przedmiotem toczącego się postępowania zabezpieczającego, 4. art. 59 § 1 pkt 1 w zw. z art. 166b u.p.e.a., poprzez nieumorzenie niedopuszczalnego postępowania zabezpieczającego, 5. art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a. i art. 18 u.p.e.a., poprzez nieuchylenie postanowienia organu I instancji w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie to jest wadliwe w stopniu uniemożliwiającym pozostawienie go w obrocie prawnym. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku i poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wejherowie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Istota sporu dotyczy kwestii momentu zakończenia postępowania zabezpieczającego prowadzonego w oparciu o zarządzenia zabezpieczenia z dnia 1 sierpnia 2022 r. o numerach: od 45/2022 do 52/2022 w związku z jego umorzeniem na mocy postanowienia z dnia 1 września 2022 r. nr 2220-SEE.712.1.36.2022.1. Zdaniem strony skarżącej, brak doręczenia spółce ww. postanowienia przed wdrożeniem kolejnego postępowania zabezpieczającego świadczy o pozostawaniu w toku dwóch postępowań zabezpieczających prowadzonych do majątku "A" Sp. z o.o., tj. zarówno na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z dnia 1 sierpnia 2022 r. o numerach: od 45/2022 do 52/2022, jak i z dnia 2 września 2022 r. o numerach: od 53/2022 do 60/2022. W ocenie Sądu stanowisko to, w świetle okoliczności niniejszej sprawy, nie zasługuje na aprobatę. W pierwszej kolejności Sąd wyjaśnia, że strona skarżąca złożyła wniosek o umorzenie postępowania zabezpieczającego. Złożony wniosek należało więc rozpoznać w oparciu o przepis art. 59 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 166b u.p.e.a. Przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego (w rozpoznawanej sprawie zabezpieczającego) określa art. 59 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części w przypadku: 1) niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, w tym ze względu na zobowiązanego; 2) niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym; 3) niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27; 4) śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek: a) jest ściśle związany ze zobowiązanym, b) nie jest ściśle związany ze zobowiązanym, a egzekucja jest prowadzona wyłącznie z prawa majątkowego, które wygasło wskutek śmierci zobowiązanego; 5) gdy postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 6) gdy z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego wystąpi wierzyciel; 7) gdy odrębne ustawy tak stanowią. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 grudnia 2018 r., II FSK 3650/16, zgodnie z art. 166b u.p.e.a. w postępowaniu zabezpieczającym stosuje się odpowiednio przepisy działu I i art. 168d tej ustawy. Stosowanie przepisów odpowiednio oznacza, że wskazane w art. 166b u.p.e.a. przepisy mają zastosowanie, lecz z niezbędnymi modyfikacjami, podyktowanymi specyfiką postępowania zabezpieczającego. Zaznaczyć bowiem należy, że zajęcie zabezpieczające, dokonane przez organ egzekucyjny, nie zmierza do wykonania obowiązku, ale jedynie zabezpiecza jego realizację w przyszłości. Jego cel jest odmienny od celu zajęcia egzekucyjnego, które ma doprowadzić do przymusowego wykonania obowiązku. Na rozróżnienie obu zajęć wskazuje jednoznacznie art. 154 § 4 u.p.e.a. Ponadto wyjaśnić należy, że prawo do wystąpienia o umorzenie postępowania jest będącym w dyspozycji zobowiązanego środkiem ochrony wzmacniającym, obok zarzutów (art. 33 u.p.e.a.), możliwość dochodzenia ochrony skierowanym przeciwko istocie postępowania egzekucyjnego (por.: A. Skoczylas, Gwarancyjna rola sądów administracyjnych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji (rozważania na przykładzie stosowania zasady celowości), ZNSA, rok VI, nr 5-6, (32)/2010, s. 399). Istotą postępowania zabezpieczającego jest pozbawienie zobowiązanego możliwości rozporządzania składnikiem majątkowym zajętym w celu zabezpieczenia (art. 166a § 1 u.p.e.a.), co niewątpliwie jest dolegliwością, która powinna być kontrolowana w świetle zasad ogólnych przypisanych również postępowaniu egzekucyjnemu, z tą modyfikacją, że w zajęciu zabezpieczającym nie chodzi o wykonanie obowiązku, ale o zabezpieczenie wykonania. Mając powyższe na uwadze, podzielić należało stanowisko, że brak doręczenia postanowienia organu egzekucyjnego z dnia 1 września 2022 r. nr 2220-SEE.712.1.36.2022.1, tj. przed ponownym wszczęciem postępowania zabezpieczającego w oparciu o zarządzenia zabezpieczenia z dnia 2 września 2022 r. o numerach: od 53/2022 do 60/2022 nie oznacza wystąpienia przesłanki niedopuszczalności prowadzenia tego postępowania. Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej (odpowiednio postępowania zabezpieczającego), o której mowa w art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. zachodzi w sytuacji wystąpienia okoliczności wykluczających możliwość prowadzenia egzekucji (zabezpieczenia) ze względów formalnych (podmiotowych lub przedmiotowych), a nie merytorycznych. Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej musi mieć przy tym źródło w przepisach prawa, całkowicie wyłączających możliwość przymusowej realizacji danego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej. W niniejszej sprawie wierzyciel w dniu 2 września 2022 r., występując z wnioskiem o dokonanie zabezpieczenia wykonania zobowiązań podatkowych podatnika "A" Sp. z o.o. w oparciu o zarządzenia zabezpieczenia z dnia 2 września 2022 r. o numerach: od 53/2022 do 60/2022, powołał podstawę prawną, tj. decyzję zabezpieczającą z dnia 27 lipca 2022 r. nr 2220-SEW-l.4253.6.2022/01 Wbrew twierdzeniom strony skarżącej, organ II instancji nie był uprawniony do badania dopuszczalności wystawienia i doręczenia nowych zarządzeń zabezpieczenia. Jak już wyżej podkreślono, niedopuszczalność egzekucji administracyjnej (odpowiednio postępowania zabezpieczającego) dotyczy względów merytorycznych, a nie formalnych. W rozpoznawanej sprawie nie dopatrzono się niedopuszczalności postępowania zabezpieczającego prowadzonego na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z dnia 2 września 2022 r. z przyczyny formalnej. W ocenie Sądu, bez wpływu na kwestię wykonalności zarządzeń zabezpieczenia z 2 września 2022 r. o numerach: od 53/2022 do 60/2022 pozostaje brak waloru ostateczności postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wejherowie z dnia 1 września 2022 r. nr 2220-SEE.712.1.36.2022.1 w przedmiocie umorzenia postępowania zabezpieczającego prowadzonego na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z dnia 1 sierpnia 2022 r. o numerach: od 45/2022 do 52/2022. Niezasadny jest więc zarzut, że postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wejherowie z dnia 1 września 2022 roku wywiera skutki prawne dopiero od dnia doręczenia stronom postępowania (Rzecznikowi Małych i Średnich Przedsiębiorców 6 września 2022 r., zaś "A" Sp. z o. o. 7 września 2022 r.), gdyż, orzeczenie to "istniało" już 1 września 2022 r., tj. w momencie wydania. Organ egzekucyjny prowadzi postępowanie zabezpieczające stosując przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz mające zastosowanie w tym postępowaniu z odesłania art. 18 u.p.e.a. przepisy k.p.a. Postanowienia są, podobnie jak decyzje, indywidualnymi aktami administracyjnymi. W świetle art. 126 k.p.a., do wszystkich postanowień znajdą odpowiednie zastosowanie unormowania dotyczące decyzji administracyjnych zawarte w art. 105, 107 § 2-5 oraz art. 109-113. Z kolei do postanowień, na które przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 (zob. wyrok NSA z 2.12.2014 r., II OSK 1196/13, LEX nr 1643766) stosuje się odpowiednio także przepisy o wznowieniu postępowania (art. 145-152) oraz stwierdzeniu nieważności (art. 156-159), z tym istotnym zastrzeżeniem, że zamiast wydawać jedną z decyzji wymienionych w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, organ orzeka w formie postanowienia (zob. Kmieciak Zbigniew, Wegner Joanna, Wojtuń Maciej, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, publ. WKP 2023). Podkreślić należy, że w świetle art. 110 k.p.a. zasady związania organu wydaną przez niego decyzją od momentu doręczenia stronie nie należy mylić z zasadą istnienia decyzji od chwili jej wydania. Decyzja bowiem istnieje od momentu jej podpisania i to ta data jest miarodajna dla oceny jej podstawy prawnej. Jak wskazano w doktrynie, "zasada związania decyzją rozciąga się zatem także na okres między wydaniem decyzji a jej doręczeniem, również w tym czasie bowiem organ administracji publicznej nie może zmieniać wydanej decyzji" (por. A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego. Komentarz do art. 110, red. M. Jaśkowska, publ. LEX el. 2022).) Ponadto w orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że badania legalności decyzji (postanowienia) dokonuje się według stanu obowiązującego w dacie podejmowania kontrolowanego aktu a nie w dacie doręczenia takiego aktu. Zawsze jest to data, którą opatrzono dany akt, a oznaczająca dzień jego wydania. Oznacza to, że w postępowaniu administracyjnym niekwestionowaną regułą jest, że podstawę rozstrzygnięcia sprawy stanowi stan prawny i faktyczny obowiązujący na dzień orzekania przez organ administracji (por. wyroki NSA z 16 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 216/10; z dnia 24 maja 2022 r., sygn. akt II GSK 1979/18, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji nie zasługiwał na aprobatę zarzut, dotyczący równoległego prowadzenia dwóch postępowań zabezpieczających obejmujących tożsame należności pieniężne. Skutki prawne postępowania zabezpieczającego prowadzonego w oparciu o zarządzenia zabezpieczenia z dnia 1 sierpnia 2022 r. o numerach: od 45/2022 do 52/2022 wygasły w dniu 1 września 2022 r., kiedy to organ egzekucyjny wydał postanowienie nr 2220-SEE.712.1.36.2022.1 i uchylił zarządzenia zabezpieczenia o numerach: od 45/2022 do 52/2022. W następstwie umorzenia postępowania zabezpieczającego, postanowieniem z dnia 1 września 2022 r. nr 2220-SEE.712.1.36.2022.1 organ egzekucyjny w dniu 2 września 2022 r. uchylił wszystkie dokonane czynności zabezpieczające oraz wystąpił do komórki rachunkowości o zwrot środków w wysokości 25.004,05 zł, znajdujących się na rachunku depozytowym organu. Umorzenie postępowania zabezpieczającego było konsekwencją uwzględnienia w części skargi na czynności zabezpieczające wniesionej przez "A" Sp. z o.o., o czym orzeczono w postanowieniu organu egzekucyjnego z dnia 1 września 2022 r.nr 2220-SEE.711.5.343.2022.2. W tym stanie faktycznym, po zbadaniu dopuszczalności prowadzenia postępowania zabezpieczającego na podstawie zarządzeń zabezpieczenia wystawionych ponownie przez wierzyciela w dniu 2 września 2022 r. o numerach: od 53/2022 do 60/2022, organ egzekucyjny miał obowiązek niezwłocznego podjęcia czynności zabezpieczających na majątku "A" Sp. z o.o. tytułem zabezpieczenia wykonania zobowiązań podatkowych spółki w podatku od towarów i usług za okres: od sierpnia 2020 r. do marca 2021 r. w łącznej kwocie 215. 238 zł. Zdaniem Sądu, w tych okolicznościach, nieuzasadniony okazał się zarzut dotyczący niedopuszczalności ponownego wszczęcia postępowania zabezpieczającego na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z dnia 2 września 2022 r. z uwagi na trwające postępowanie w sprawie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu zabezpieczającym prowadzonym na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z dnia 1 sierpnia 2022 r. o numerach: od 45/2022 do 52/2022. Wbrew stanowisku strony skarżącej, organ egzekucyjny nie uchylił się od rozpatrzenia zarzutów, bowiem nie miał do tego uprawnienia. W obowiązujących od dnia 30 lipca 2020 r. przepisach wprowadzonych ustawą z dnia 11 września 2019 r. (Dz.U. 2019, poz. 2070) rozpatrzenie zarzutów powierza się jedynie wierzycielowi, który odpowiada za zbadanie przesłanek wymienionych w art. 33 § 2 u.p.e.a. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej, zaskarżone postanowienie w sprawie umorzenia postępowania zabezpieczającego nie zakończyło procedury rozpoznawania zgłoszonych pismem z dnia 10 sierpnia 2022 r., zarzutów. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Wejherowie postanowieniem z dnia 9 września 2022 r. oddalił zarzut nieistnienia obowiązku, określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4 oraz stwierdził niedopuszczalność zarzutu dotyczącego braku wymagalności obowiązku. Tym samym nie można uznać, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Wejherowie, umarzając postępowanie zabezpieczające uchylił się od merytorycznego rozpatrzenia zgłoszonych zarzutów. Prawa "A" Sp. z o.o. do oceny zasadności zarzutów zgłoszonych pismem z dnia 10 sierpnia 2022 r. na drodze administracyjnej i sądowej są respektowane. W obowiązującym stanie prawnym, rozpoznanie zarzutów jest niezależne od toczącego się postępowania zabezpieczającego, na co wskazuje możliwość wnoszenia zarzutów także po zakończeniu postępowania (art. 33 § 5 u.p.e.a.). W związku z nowelizacją ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wprowadzoną ustawą z 11 września 2019 r. (Dz.U. 2019, poz. 2070) podejmowanie rozstrzygnięć w zawieszonym postępowaniu zabezpieczającym jest dopuszczalne. Jak stanowi art. 56 § 5 u.p.e.a., w okresie zawieszenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej w § 1 pkt 2 i 3 (utrata zdolności do czynności prawnych, śmierć) oraz § 1b (przedsiębiorstwo w spadku) nie rozpatruje się skargi, wniosku lub innego podania. Inne przyczyny zawieszenia nie wstrzymują rozpatrywania wniesionych środków prawnych. W tych okolicznościach sprawy, nie było przeszkód do umorzenia postępowania zabezpieczającego. Podsumowując, Sąd podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wbrew twierdzeniom skargi, wydanie kwestionowanego postanowienia poprzedzone zostało dokładnym wyjaśnieniem wszystkich istotnych okoliczności sprawy (art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.), co znalazło odzwierciedlenie w jego uzasadnieniu. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 259) oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI