I SA/Gd 1334/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2005-01-06
NSApodatkoweWysokawsa
VATpodatek naliczonypodatek należnyfakturykopie faktursprzedawcanabywcadeklaracje podatkowewznowienie postępowaniaprawo materialne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę podatnika na decyzję Izby Skarbowej odmawiającą uchylenia decyzji w sprawie podatku VAT, uznając, że brak jest podstaw do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez sprzedawcę, który nie wykazał sprzedaży w deklaracjach podatkowych i nie posiadał kopii faktur.

Podatnik A.P. skarżył decyzję Izby Skarbowej odmawiającą uchylenia decyzji w sprawie podatku VAT za różne okresy. Spór dotyczył prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez firmę "B", prowadzoną przez A.O. Organy podatkowe uznały, że A.P. nie mógł odliczyć podatku, ponieważ A.O. nie prowadził faktycznie działalności, nie składał deklaracji VAT i nie posiadał kopii faktur. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że brak jest podstaw do odliczenia podatku naliczonego w sytuacji, gdy sprzedawca nie wykazał sprzedaży w deklaracjach i nie posiadał kopii faktur.

Sprawa dotyczyła skargi A.P. na decyzję Izby Skarbowej odmawiającą uchylenia decyzji w przedmiocie podatku od towarów i usług za różne okresy. Podstawą decyzji były ustalenia kontroli, które wykazały, że podatnik obniżył podatek należny o podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych przez "B" Firmę Produkcyjno - Usługowo - Handlową, prowadzoną przez A.O. Ustalono, że A.O. od marca 1996 r. nie prowadził działalności gospodarczej, nie dokonywał rozliczeń z budżetem i nie wystawiał faktur VAT. Organy podatkowe uznały, że A.P. odliczał podatek naliczony z faktur niepotwierdzonych kopią u sprzedawcy, co wykluczało możliwość obniżenia podatku należnego. Po postępowaniu wznowieniowym, Izba Skarbowa i Minister Finansów ostatecznie odmówiły uchylenia decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, uznając, że przepisy ustawy o VAT są sformalizowane, a prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje tylko podatnikom, którzy wywiązali się ze wszystkich obowiązków. Sąd podkreślił, że brak kopii faktur u sprzedawcy oraz brak uwzględnienia sprzedaży w deklaracjach podatkowych przez sprzedawcę uniemożliwia nabywcy odliczenie podatku naliczonego. W ocenie Sądu, organy podatkowe przeprowadziły wyczerpujące postępowanie dowodowe i prawidłowo oceniły zebrany materiał.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, podatnik nie ma prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur, jeśli sprzedawca nie posiadał kopii tych faktur i nie wykazał sprzedaży w deklaracjach podatkowych.

Uzasadnienie

Przepisy ustawy o VAT są sformalizowane. Prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje tylko podatnikom, którzy wywiązali się ze wszystkich obowiązków. Brak kopii faktur u sprzedawcy oraz brak uwzględnienia sprzedaży w deklaracjach podatkowych przez sprzedawcę uniemożliwia nabywcy odliczenie podatku naliczonego. W sytuacji braku ewidencji sprzedaży przez sprzedawcę, nie można jednoznacznie stwierdzić, że sprzedaż udokumentowana fakturami została ujęta w jego deklaracjach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

Dz. U. Nr 11, poz. 50 art. 19 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego od sprzedaży towarów i usług o kwotę podatku naliczonego przy ich nabyciu.

Dz. U. Nr 153/02, poz. 1270 art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeżeli nie stwierdzi naruszenia prawa mającego wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

Dz. U. Nr 154, poz. 797 art. 54 § ust. 4 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

W przypadku gdy nabywca posiada fakturę lub fakturę korygującą nie potwierdzoną kopią u sprzedawcy, faktury te i dokumenty odprawy celnej nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego.

Dz. U. Nr 156, poz. 1024 art. 54 § ust. 4 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

W przypadku gdy nabywca posiada fakturę lub fakturę korygującą nie potwierdzoną kopią u sprzedawcy, faktury te i dokumenty odprawy celnej nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego.

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 r. art. 54 § ust. 8

Przepisu ust. 4 pkt 2 nie stosuje się w przypadku, gdy wystawca faktury lub faktury korygującej uwzględnił wykazaną w niej sprzedaż i podatek należny w deklaracji dla podatku od towarów i usług.

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. art. 54 § ust. 9

Przepisu ust. 4 pkt 2 nie stosuje się w przypadku, gdy wystawca faktury lub faktury korygującej uwzględnił wykazaną w niej sprzedaż i podatek należny w deklaracji dla podatku od towarów i usług.

Dz. U. Nr 137, poz. 926 art. 240 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przesłanka wznowienia postępowania: wyszły na jaw nowe, istotne dla sprawy dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa art. 240 § § 1 pkt 5

Przesłanka wznowienia postępowania: wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję.

Dz. U. Nr 153, poz. 1271 art. 97 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak podstaw do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez sprzedawcę, który nie wykazał sprzedaży w deklaracjach podatkowych i nie posiadał kopii faktur.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 210 § l pkt 6 w zw. z art. 210 § 4 oraz art. 122 i 187 § l Ordynacji podatkowej. Naruszenie prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie § 54 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 r. Naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 245 § l pkt l i 3 w zw. z art. 209 § l Ordynacji podatkowej oraz art. 10 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 120, 121 § l, art. 125 § l, art. 209 § l, art. 129 i art. 233 § l Ordynacji podatkowej). Izba Skarbowa bez decyzji sądowej orzekła, że dokumenty są fałszywe. Izba Skarbowa nie przeprowadziła postępowania w zakresie ustalenia, czy złożone przez A.O. deklaracje VAT-7 uwzględniają kwoty podatku należnego. Izba Skarbowa nie przeprowadziła postępowania i nie przesłuchała A.O. na okoliczność ustalenia czasu i sposobu powstania kopii faktur. Izba Skarbowa nie umarzając postępowania wobec A.O. z tytułu ujawnienia i rozliczenia kopii faktur w deklaracjach VAT-7, które zdaniem Izby są fałszywe, naruszyła art. 120 Ordynacji podatkowej oraz art. 33 ustawy o podatku od towarów i usług. Izba Skarbowa błędnie pouczyła skarżącego o trybie i sposobie wniesienia odwołania.

Godne uwagi sformułowania

przepisy ustawy o podatku od towarów i usług zostały mocno sformalizowane i korzystanie z wszelkich przywilejów i preferencji ma zastosowanie tylko do tych podatników, którzy wywiążą się ze wszystkich obowiązków nałożonych tą ustawą. konstrukcja podatku od towarów i usług polega na tym, że sprzedawca wystawia fakturę i płaci do budżetu wykazany w niej podatek, a nabywca ma prawo do potrącenia ze swego podatku jedynie kwoty zapłaconej przez sprzedawcę. dla zachowania prawa do obniżenia podatku istotne jest wyłącznie to, czy kopia faktury istnieje w momencie sporządzenia oryginału i wydania go nabywcy, nie ma natomiast znaczenia, czy kopie istnieją w okresie późniejszym, np. w czasie kontroli podatkowej.

Skład orzekający

Sławomir Kozik

przewodniczący

Tomasz Kolanowski

sprawozdawca

Alicja Stępień

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska sądów administracyjnych w kwestii prawa do odliczenia podatku VAT w przypadku braku kopii faktur u sprzedawcy i niewykazania sprzedaży w deklaracjach podatkowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w latach 1997-1999, jednak jego argumentacja jest nadal aktualna w kontekście podobnych sporów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu w obrocie gospodarczym, jakim jest prawo do odliczenia VAT od faktur wystawionych przez nierzetelnych sprzedawców. Wyjaśnia kluczowe zasady i konsekwencje braku dopełnienia formalności.

Czy możesz odliczyć VAT, jeśli sprzedawca nie miał kopii faktury i nie zapłacił podatku?

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 1334/03 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2005-01-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-11-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alicja Stępień
Sławomir Kozik /przewodniczący/
Tomasz Kolanowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędziowie WSA Tomasz Kolanowski (spr.), NSA Alicja Stępień, Protokolant Zuzanna Baca, po rozpoznaniu w dniu 6 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. P. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 9 października 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za miesiące od marca do grudnia 1997 r. oraz za styczeń, luty i kwiecień 1998 r. oraz od czerwca do grudnia 1998 r. i od stycznia do lipca 1999 r. oraz za miesiąc maj 1998 r. oddal skargę.
Uzasadnienie
Drugi Urząd wydał wobec A.P. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "A" w G. decyzje w przedmiocie podatku od towarów i usług:
- za miesiące od marca do grudnia 1997 r. (decyzja z dnia 25 sierpnia 2000 r.)
- za miesiące styczeń, luty, kwiecień i od czerwca do grudnia 1998 r. (decyzja z dnia 25 sierpnia 2000 r.)
- za miesiące od stycznia do lipca 1999 r. (decyzja z dnia 26 września 2000 r.)
- za miesiąc maj 1998 r. (decyzja z dnia 19 lutego 2001 r.).
Podstawą do wydania powyższych decyzji były ustalenia dokonane w toku kontroli, w wyniku której stwierdzono, że podatnik obniżył podatek należny o podatek naliczony, wynikający z faktur zakupu, wystawionych przez "B" Firmę Produkcyjno - Usługowo - Handlową z G., prowadzoną przez A.O. Jak ustalono A. O. od marca 1996 r. nie prowadził żadnej działalności gospodarczej, nie dokonywał także jakichkolwiek rozliczeń z budżetem Państwa z tytułu podatku VAT. Ponadto, przesłuchany w charakterze strony oświadczył, że w okresie od marca 1996 r. do lutego 2000 r. nie wystawiał żadnych faktur VAT. Organ podatkowy uznał zatem, że A.P. odliczał podatek naliczony z faktur nie potwierdzonych kopią u sprzedawcy, co w myśl § 54 ust.4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 154, poz. 797 ze zm.), obowiązującego w 1997 r. oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 156, poz. 1024), obowiązującego w 1998 i 1999 r. wyklucza możliwość obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego.
W wyniku rozpoznania złożonych odwołań Izba Skarbowa decyzjami:
- z dnia 21 grudnia 2000 r. (w odniesieniu do decyzji w przedmiocie podatku VAT za miesiące od marca do grudnia 1997 r.),
- z dnia 19 stycznia 2001 r. (w odniesieniu do decyzji w przedmiocie podatku VAT za styczeń, luty, kwiecień, czerwiec - grudzień 1998 r. oraz za styczeń -lipiec 1999 r.)
l
- z dnia 19 czerwca 2001 r. (w odniesieniu do decyzji w przedmiocie podatku V AT za maj 1998 r.)
utrzymała w mocy decyzje organu pierwszej instancji, podzielając stanowisko tego organu.
A.P. wniósł o wznowienie postępowania w przedmiotowych sprawach, podnosząc, ze wystąpiły przesłanki przewidziane w art. 240 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), tj. wyszły na jaw nowe, istotne dla sprawy dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.
Izba Skarbowa po przeprowadzeniu postępowania co do wystąpienia przesłanek przewidzianych wart. 240 § 1 Ordynacji podatkowej oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, decyzjami z dnia 17 lipca 2001 r. odmówiła uchylenia decyzji dotychczasowych uznając, iż wskutek wznowienia postępowania mogłyby zostać wydane wyłącznie decyzje odpowiadające w swej istocie decyzjom dotychczasowym.
Minister Finansów w wyniku rozpatrzenia odwołania decyzjami z dnia 16 grudnia 2002 r. uchylił decyzje Izby Skarbowej w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Izba Skarbowa po ponownym przeprowadzeniu wznowionego postępowania decyzjami z dnia 24 lipca 2003 r. odmówiła uchylenia decyzji dotychczasowych uznając, iż wskutek wznowienia postępowania mogłyby zostać wydane wyłącznie decyzje odpowiadające w swej istocie decyzjom dotychczasowym.
Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu złożonych odwołań decyzją z dnia 9 października 2003 r. utrzymał w mocy decyzje Izby Skarbowej z dnia 24 lipca 2003 r.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, że w sprawie zakończonej decyzjami ostatecznymi Izby Skarbowej nr [...] oraz [...] zaszła wskazana przez stronę podstawa wznowienia postępowania, tj. wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję - art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, a ponadto w postępowaniu dowodowym prowadzonym w sprawie wystąpił fałsz dowodu, tj. oświadczenia A.O. o nie prowadzeniu działalności gospodarczej od marca 1996 r., który został stwierdzony orzeczeniem innego organu - prokuratora Prokuratury Rejonowej, co wyczerpuje przesłankę wznowienia postępowania określoną wart. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, tj. dowód na podstawie którego ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazał się fałszywy.
2
Przeprowadzone po wznowieniu postępowanie, w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej pozwoliło stwierdzić, że w sprawie mogłoby zostać wydane wyłącznie decyzje odpowiadające w swej istocie decyzjom dotychczasowym.
Zgodnie z treścią art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego od sprzedaży towarów i usług o kwotę podatku naliczonego przy ich nabyciu. Natomiast zgodnie z § 54 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 r., obowiązującego w 1997 r. oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r., obowiązującego w 1998 i 1999 r., w przypadku gdy nabywca posiada fakturę lub fakturę korygującą nie potwierdzoną kopia u sprzedawcy, faktury te i dokumenty odprawy celnej nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. Jednocześnie, zgodnie z § 54 ust. 8 (w stanie prawnym dotyczącym 1998 r.) oraz ust. 9 (w stanie prawnym obowiązującym w 1998 i 1999 r.) cyt. rozporządzeń, przepisu ust. 4 pkt 2 nie stosuje się w przypadku, gdy wystawca faktury lub faktury korygującej uwzględnił wykazaną w niej sprzedaż i podatek należny w deklaracji dla podatku od towarów i usług. W przedmiotowej sprawie podatnik dokonał obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych przez A.O. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "B". Jak ustalono A. O. nie dokonywał rozliczeń z budżetem państwa z tytułu podatku od towarów i usług, bowiem od marca 1996 r. nie składał deklaracji V A T -7, nie wpłacał podatku z tego tytułu oraz nie okazał do kontroli żadnych dokumentów podatkowych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. A. O. złożył deklaracje V A T-7 za sporne okresy rozliczeniowe odpowiadające datom wystawionych faktur w dniu 16 listopada 2000 r. (data wpływu), w których dokonał samoobliczenia podatku od towarów i usług, przy czym wskazane wartości podatku należnego odpowiadały wartościom wynikającym z faktur wystawionych na rzecz A.P. W dniu 9 maja 2001 r. A. O. przedłożył w Izbie Skarbowej kopie wystawionych faktur. Przedłożone faktury zostały poddane ocenie biegłego z zakresu kryminalistyki, który w wydanej opinii Bed [...] stwierdził, iż przedłożone dokumenty nie stanowią kopii oryginałów faktur. W opinii biegłego prawdopodobne jest, że wydruki nazwane "kopiami" powstały poprzez przepisanie treści dokumentów określanych mianem "oryginałów". Ponadto organ odwoławczy wskazał, iż w złożonych w dniu 16 listopada 2000 r. deklaracjach V A T -7 A.O. wykazał wyłącznie sprzedaż i podatek należny wynikający z faktur V AT wystawionych dla firmy A.P., przy czym wystawca faktur nie okazał
3
ewidencji sprzedaży. Ponieważ numeracja faktur wystawionych dla A. P. nie zachowuje kolejności, zaś ich wystawca oświadczył, iż nie pamięta czy wystawiał faktury dla innych kontrahentów prawdopodobne jest, że faktury wystawiane były także dla innych kontrahentów. W tej sytuacji organy podatkowe zajęły stanowisko, iż wobec braku ewidencji sprzedaży prowadzonej przez A.O. nie jest możliwe jednoznaczne zweryfikowanie czy wystawca faktury uwzględnił w deklaracji podatkowej wykazane w tej fakturze sprzedaż i podatek należny. Ponadto wskazano na okoliczność, iż A. O. pomimo złożenia po upływie terminu deklaracji VAT -7 i wykazania w nich zobowiązania podatkowego nie uiścił do budżetu należnego podatku VAT. Powołując się na stanowisko wyrażone w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 czerwca 1998 r., sygn. akt U 9/97 (publ. OTK 1998/4/51) Dyrektor Izby Skarbowej wskazał także, że zwolnienie z podatku od towarów i usług w przypadku nie opłacenia go przez zbywcę kłóciłoby się z sensem i celem ustawy o podatku od towarów i usług. Konstrukcja podatku od towarów i usług polega na tym, że sprzedawca wystawia fakturę i płaci do budżetu wykazany w niej podatek, a nabywca ma prawo do potrącenia ze swego podatku jedynie kwoty zapłaconej przez sprzedawcę.
W skardze na powyższą decyzję A.P. wniósł o jej uchylenie, zarzucając jej:
- naruszenie art. 210 § l pkt 6 w zw. z art. 210 § 4 oraz art. 122 i 187 § l Ordynacji podatkowej,
- naruszenie prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie § 54 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym oraz
- naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 245 § l pkt l i 3 w zw. z art. 209 § l Ordynacji podatkowej oraz art. 10 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
W uzasadnieniu złożonej skargi pełnomocnik skarżącego podniósł ponadto, iż organ podatkowy naruszył wszelkie możliwe przepisy prawa procesowego, tj. art. 120, 121 § l, art. 125 § l, art. 209 § l, art. 129 i art. 233 § l ustawy Ordynacja podatkowa, a jego działania świadczą o wadliwości prowadzonych postępowań. Na poparcie swego twierdzenia pełnomocnik skarżącego wskazał, że Izba Skarbowa bez decyzji organu sądowego orzekła, iż dokumenty przedstawione przez A.O. są fałszywe i nie są kopiami oryginałów faktur VAT posiadanych przez skarżącego, czym naruszyła art. 120 w zw. z art. 209 § l Ordynacji podatkowej. Ponadto Izba Skarbowa nie przeprowadziła postępowania w zakresie
4
ustalenia, czy złożone przez A.O. deklaracje V A T -7 uwzględniają kwoty podatku należnego wykazanego w fakturach V AT dla firmy "A", naruszając w ten sposób art. 186 § 2, art. 187 § l i art. 82 Ordynacji podatkowej oraz § 54 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego do ustawy o podatku od towarów i usług. Izba Skarbowa nie przeprowadziła także postępowania i nie przesłuchała A.O. na okoliczność ustalenia czasu i sposobu powstania kopii faktur lub ich odtworzenia - jeśli ten fakt miał miejsce, naruszając w ten sposób art. 199 Ordynacji podatkowej. W ocenie skarżącego Izba Skarbowa nie umarzając postępowania wobec A.O. z tytułu ujawnienia i rozliczenia kopii faktur w deklaracjach V A T - 7, które zdaniem Izby są fałszywe i nie stanowią podstawy do rozliczenia podatku, naruszyła art. 120 Ordynacji podatkowej oraz art. 33 ustawy o podatku od towarów i usług. Izba Skarbowa błędnie pouczyła skarżącego o trybie i sposobie wniesienia odwołania, naruszając w ten sposób art. 220 § 2 Ordynacji podatkowej.
Wskazane przez skarżącego naruszenia spowodowały, iż został on bezpodstawnie pozbawiony prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych przez A.O.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
W piśmie procesowym z dnia 22 października 2004 r. pełnomocnik skarżącego uzupełnił uzasadnienie zarzutów skargi. Powołując się na jednolity pogląd prezentowany zarówno w orzecznictwie sądowym, jak i w doktrynie prawa podatkowego, zgodnie z którym istotne jest wyłącznie to, czy kopia faktury istnieje w momencie sporządzenia oryginału i wydania go nabywcy, nie ma natomiast znaczenia, czy kopie istnieją w okresie późniejszym, np. w czasie kontroli podatkowej, pełnomocnik skarżącego wskazał, ze konieczne jest przeprowadzenie przez organ podatkowy postępowania dowodowego na okoliczność, czy prawidłowo sporządzone kopie istniały u wystawcy w chwili sporządzenia oryginałów faktur.
W odpowiedzi na powyższe pismo Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał zajęte wcześniej stanowisko, iż wskutek wznowienia postępowania mogłaby zostać wydana wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Zgodnie z art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie
5
sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W ustalonym stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem wbrew
zarzutom zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób uzasadniający jej wyeliminowanie z obiegu prawnego.
Spór w niniejszej sprawie w swej istocie sprowadza się do oceny czy organy podatkowe, w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa pozbawiły skarżącego prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych przez A.O. prowadzącego działalność pod firmą "B", przyjmując że faktury te nie były potwierdzone kopią u sprzedawcy oraz że nie wykazano podatku należnego z tych faktur w deklaracjach podatkowych za odpowiednie okresy, a co za tym idzie czy wskutek wznowienia postępowania mogłaby zostać wydana wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzjom dotychczasowym.
Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług zostały mocno sformalizowane i korzystanie z wszelkich przywilejów i preferencji ma zastosowanie tylko do tych podatników, którzy wywiążą się ze wszystkich obowiązków nałożonych tą ustawą. Ustawodawca, wyrażając w treści art. 19 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług fundamentalną zasadę potrącalności podatku naliczonego, jednocześnie przewidział szereg sytuacji, które pozbawiają podatnika prawa do stosowania potrącenia. I tak z treści § 54 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 r. (w stanie prawnym obowiązującym w 1997 r.) oraz § 54 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. (w stanie prawnym obowiązującym w 1998 i 1999 r.) wynika, że faktury nie potwierdzone kopią u sprzedawcy nie mogą stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego. Ponadto § 54 ust. 8 oraz § 54 ust. 9 cytowanych rozporządzeń stanowi, że niezachowanie kopii przez sprzedawcę prowadzi do niedopuszczalności odliczenia podatku przez nabywcę towarów i usług tylko wtedy, gdy sprzedawca w deklaracji V AT -7 nie uwzględnił wykazanej w fakturze sprzedaży należnego podatku.
Z okoliczności stanu faktycznego sprawy wynika niespornie, że skarżący dokonał obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych przez A.O. za poszczególne miesiące lat 1997, 1998 i 1999. Poza sporem pozostaje również okoliczność, iż wystawca faktur do czasu zakwestionowania przez organy podatkowe prawa skarżącego do obniżenia podatku należnego o podatek wynikający z wystawionych faktur i wydania decyzji określających skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku od
6
towarów i usług w wysokości innej od zadeklarowanej, nie uwzględnił wykazanego w spornych fakturach podatku należnego w deklaracjach VAT -7. Jak bowiem ustalono A. O. od marca 1996 r. nie składał deklaracji V AT -7, nie wpłacał należności z tego tytułu, a także nie okazał do kontroli żadnych dokumentów podatkowych związanych z prowadzoną działalnością. Co więcej przesłuchany w charakterze strony w dniu 16 lutego 2000 r., oświadczył że od marca 1996 nie prowadził działalności gospodarczej i nie wystawiał faktur V AT. Dopiero w dniu 16 listopada 2000 r., a więc po wydaniu przez Drugi Urząd Skarbowy w stosunku do skarżącego decyzji w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1997, 1998 i 1999 roku A.O. złożył deklaracje podatkowe VAT -7, za okresy objęte wydanymi decyzjami, wykazując w nich sprzedaż i podatek należny odpowiadające w swych wartościach fakturom wystawionym dla skarżącego. Zaś w dniu 9 maja 2001 r. złożył w kancelarii Izby Skarbowej kopie wystawionych faktur. Jak wynika z informacji Izby Skarbowej A.O. nie wpłacił zadeklarowanego podatku. Przy piśmie z dnia 6 lipca 2001 r. skarżący przedłożył postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej z dnia 18 czerwca 2001 r., sygn.[...] o umorzeniu postępowania wobec A.O. podejrzanego o to, ze w dniu 16 lutego 2000 r. składając w Pierwszym Urzędzie Skarbowym zeznanie, pouczony o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań podał nieprawdę, że od marca 1996 nie wykonywał działalności gospodarczej i nie wystawiał faktur V A T, wobec stwierdzenia, iż społeczna szkodliwość czynu jest znikoma.
Okoliczności te stanowiły podstawę do wznowienia postępowania przez Izbę Skarbową.
W postępowaniu prowadzonym po wznowieniu Izba Skarbowa przeprowadziła dowód z opinii biegłego w zakresie rzetelności przedstawionych kopii faktur w stosunku do ich oryginałów przedstawionych przez skarżącego. Ze sporządzonej opinii wynika, że zestawiane ze sobą dokumenty wykonano z zastosowaniem odmiennych plików tekstowych, innych drukarek, na innych podłożach papierowych, z zastosowaniem odmiennych pieczęci, podpisy zostały złożone odmiennymi narzędziami kreślącymi z ilustracją niezgodnych - czasowych predyspozycji graficznych wykonawców. W opinii biegłego prawdopodobne jest, że wydruki nazwane "kopiami" powstały poprzez przepisanie treści dokumentów określanych jako oryginały. Wnioski wydanej opinii pozwalają w ocenie Sądu wyprowadzić tezę, że kopie te nie zostały sporządzone w momencie sporządzenia oryginałów, czego zdaje się me kwestionować skarżący (zważywszy zwłaszcza na treść pisma uzupełniającego skargę).
Zgodzić się przy tym należy ze stanowiskiem wyrażonym przez pełnomocnika skarżącego, potwierdzonym zresztą tak w orzecznictwie jak i w doktrynie, że dla zachowania
7
prawa do obniżenia podatku istotne jest czy kopie faktur istniały w momencie sporządzania oryginałów i wydania ich nabywcy, a nie w momencie prowadzenia kontroli. Okoliczności faktyczne sprawy przedstawione wyżej nie wskazują, w ocenie Sądu aby kopie te znajdowały się u sprzedawcy. Przede wszystkim zaś zwrócić należy uwagę na "filozofię" podatku od towarów i usług polegającą na możliwości potrącenia przez nabywcę towarów i usług, podatku uiszczonego, co skutkuje m. in. ograniczeniem wynikającym z treści § 54 ust. 4 pkt 2 rozporządzeń wykonawczych do ustawy o podatku od towarów i usług obowiązujących w stanie prawnym dotyczącym roku 1997 i lat 1998- 1999.
Ograniczenie to nie ma zastosowania w sytuacji gdy sprzedawca nie posiada kopii wystawionych faktur, jednak podatek należny z nich wynikający uwzględnił w złożonej deklaracji VAT - 7. Przy czym brak jest podstaw do uznania, by nabywca ponosił odpowiedzialność za niewywiązanie się zbywcy z ciążącego na nim zobowiązania podatkowego wykazanego w złożonej deklaracji. Złożona deklaracja stanowi bowiem podstawę do wszczęcia ewentualnej egzekucji. Dla zachowania prawa podatnika do obniżenia podatku należnego konieczne jest jednak stwierdzenie, że sprzedaż i podatek należny wynikający z wystawionych faktur został ujęty w deklaracjach VAT-7. Wobec nie przedstawienia przez A.O. ewidencji sprzedaży, jak słusznie wywiodły organy podatkowe nie można stwierdzić w sposób jednoznaczny, że sprzedaż udokumentowana spornymi fakturami została ujęta przez A.O. w deklaracjach VAT -7 złożonych w dniu 16 listopada 2000 r. Analiza przedstawionych faktur wskazuje bowiem, że nie zachowują one kolejnej numeracji co wskazuje, że A. O. dokonywał także transakcji z innymi kontrahentami. Brak ewidencji sprzedaży powoduje zatem niemożność stwierdzenia, że w deklaracjach VAT-7 została ujęta sprzedaż dokonywana na rzecz skarżącego, a nie na rzecz innych podmiotów. Tym samym skarżący nie dopełnił wymogów określonych w wyżej powołanych przepisach prawa, co musiało skutkować pozbawieniem go prawa do odliczenia podatku wynikającego ze spornych faktur VAT.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących reguł postępowania stwierdzić należy, że organy podatkowe przeprowadziły wyczerpujące postępowanie w celu wyjaśnienia okoliczności sprawy, korzystając z różnych środków dowodowych, w tym również z zasięgnięcia opinii biegłego. A następnie dokonały prawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego, przy czym ocenie tej nie można zarzucić dowolności.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie stwierdzając przy wydaniu zaskarżonej decyzji naruszenia prawa mającego wpływ na wynik sprawy, na mocy
8
art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153/02, poz. 1270) skargę oddalił.
9

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI