I SA/Bd 213/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Bydgoszczy oddalił skargę wspólnika na decyzję o jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z lat 1994-1996, uznając, że odpowiedzialność ta powstaje w dacie wydania decyzji, a nie w okresie powstania zaległości.
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności wspólnika J.M. za zaległości podatkowe spółki M. sp. z o.o. z lat 1994 i 1996. Skarżący zarzucał organom podatkowym nieprawidłowe zastosowanie przepisów przejściowych Ordynacji podatkowej, odmowę zastosowania art. 118 Ordynacji (przedawnienie) oraz błędną interpretację art. 47 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, twierdząc, że nie powinien odpowiadać za zobowiązania powstałe przed nabyciem udziałów. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że odpowiedzialność wspólnika powstaje w dacie wydania decyzji, a przepisy Ordynacji o przedawnieniu nie mają zastosowania do zaległości powstałych przed jej wejściem w życie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę J.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o odpowiedzialności J.M. jako wspólnika za zaległości podatkowe spółki M. sp. z o.o. z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za lata 1994 i 1996. Zaległości te, ustalone w postępowaniu egzekucyjnym jako bezskuteczne, dotyczyły kwoty (...). Skarżący podnosił, że nie powinien odpowiadać za zobowiązania powstałe przed datą nabycia przez niego udziałów w spółce (23 kwietnia 1997 r.). Kwestionował również zastosowanie art. 332 Ordynacji podatkowej, który stanowi o stosowaniu przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych do zaległości powstałych przed wejściem w życie Ordynacji, argumentując, że powinien mieć zastosowanie art. 118 Ordynacji dotyczący przedawnienia. Podnosił również zarzut błędnej oceny jego sytuacji majątkowej i osobistej w kontekście art. 40 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Sąd oddalił skargę, uznając argumentację organów podatkowych za prawidłową. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 332 Ordynacji podatkowej, do odpowiedzialności osób trzecich za zaległości powstałe przed wejściem w życie Ordynacji stosuje się przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych, co obejmuje wszystkie przepisy materialnoprawne, w tym dotyczące przedawnienia. W związku z tym, art. 118 Ordynacji podatkowej nie miał zastosowania. Sąd zaakceptował również stanowisko organów, że odpowiedzialność wspólnika powstaje w dacie wydania decyzji o jego odpowiedzialności, a nie w okresie powstania zaległości podatkowych spółki, powołując się na uchwałę NSA FPS 3/96. Sąd uznał również, że skarżący nie wykazał przesłanek do odstąpienia od orzekania o odpowiedzialności ze względu na zasady współżycia społecznego lub inne ważne względy społeczno-gospodarcze, a postępowanie egzekucyjne wobec spółki było bezskuteczne, co uzasadniało wszczęcie postępowania w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące przedawnienia nie mają zastosowania do orzekania o odpowiedzialności wspólnika spółki z o.o. za zaległości podatkowe powstałe przed dniem wejścia w życie Ordynacji podatkowej, ze względu na odesłanie z art. 332 Ordynacji do przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 332 Ordynacji podatkowej, do odpowiedzialności osób trzecich za zaległości powstałe przed wejściem w życie Ordynacji stosuje się przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Odesłanie to obejmuje wszystkie przepisy materialnoprawne dotyczące odpowiedzialności osób trzecich, w tym dotyczące przedawnienia, zawarte w ustawie o zobowiązaniach podatkowych. Przepisy Ordynacji podatkowej o przedawnieniu (art. 118 § 1) nie mają zastosowania w takim przypadku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
u.z.p. art. 47 § ust. 2
Ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych
Wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiada całym swoim majątkiem za zobowiązania spółki z tytułu podatków w takiej części, w jakiej ma prawo uczestniczyć w podziale zysku. Odpowiedzialność ta powstaje w dacie wydania decyzji o odpowiedzialności, a nie w okresie powstania zaległości.
o.p. art. 332
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Do odpowiedzialności osób trzecich, o których mowa w ustawie o zobowiązaniach podatkowych, z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie Ordynacji podatkowej stosuje się przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
Pomocnicze
u.z.p. art. 40 § ust. 1
Ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych
u.z.p. art. 40 § ust. 2
Ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych
Organ podatkowy może odstąpić od orzekania o odpowiedzialności podatkowej ze względu na zasady współżycia społecznego lub inne ważne względy społeczno-gospodarcze, jeśli istnieją ku temu uzasadnione przesłanki.
u.z.p. art. 30
Ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych
Zobowiązania podatkowe przedawniają się z upływem 5 lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku. Bieg terminu przedawnienia przerywa czynność egzekucyjna.
o.p. art. 118 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący przedawnienia prawa do wydania decyzji orzekającej odpowiedzialność osoby trzeciej. Nie miał zastosowania w tej sprawie ze względu na art. 332 o.p.
k.s.h. art. 191 § § 3
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych
Zysk przypadający wspólnikom dzieli się w stosunku do udziałów, jeżeli umowa spółki nie stanowi inaczej.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi, gdy sąd nie stwierdzi naruszenia prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odpowiedzialność wspólnika powstaje w dacie wydania decyzji, a nie w okresie powstania zaległości. Przepisy Ordynacji podatkowej o przedawnieniu nie mają zastosowania do zaległości powstałych przed jej wejściem w życie, gdy stosuje się przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Egzekucja do majątku spółki była bezskuteczna, co uzasadniało wszczęcie postępowania w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej. Skarżący nie wykazał przesłanek do odstąpienia od orzekania o odpowiedzialności ze względu na zasady współżycia społecznego lub inne ważne względy społeczno-gospodarcze.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie art. 118 Ordynacji podatkowej do przedawnienia zobowiązań powstałych przed wejściem w życie Ordynacji. Odpowiedzialność za zobowiązania powstałe przed datą nabycia udziałów w spółce. Błędna ocena sytuacji majątkowej i osobistej skarżącego.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja w tej sprawie ma charakter konstytutywny i może być skierowana wyłącznie do osoby będącej wspólnikiem zobowiązanej spółki w dniu wydania decyzji, a nie jak wskazano w odwołaniu do osoby będącej w czasie powstania zaległości podatkowej wspólnikiem. Skuteczne bowiem powoływanie się na zasady współżycia społecznego lub ważne względy społeczno – gospodarcze może mieć miejsce jedynie w wypadkach, które spowodowane zostały działaniem czynników, na które podatnik nie może mieć wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania – wypadki zagrażające egzystencji.
Skład orzekający
Halina Adamczewska-Wasilewicz
przewodniczący
Teresa Liwacz
członek
Urszula Wiśniewska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych Ordynacji podatkowej, moment powstania odpowiedzialności wspólnika za zaległości podatkowe spółki, stosowanie przepisów o przedawnieniu w sprawach dotyczących zaległości powstałych przed wejściem w życie Ordynacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wejściem w życie Ordynacji podatkowej i stosowaniem przepisów przejściowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii odpowiedzialności wspólników za długi spółki, co jest częstym problemem w praktyce gospodarczej. Interpretacja przepisów przejściowych i momentu powstania odpowiedzialności ma istotne znaczenie dla przedsiębiorców.
“Czy odpowiadasz za długi spółki z lat, gdy nie byłeś wspólnikiem? Sąd wyjaśnia kluczowe zasady odpowiedzialności.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Bd 213/04 - Wyrok WSA w Bydgoszczy Data orzeczenia 2004-09-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-04-29 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy Sędziowie Halina Adamczewska-Wasilewicz /przewodniczący/ Teresa Liwacz Urszula Wiśniewska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych Hasła tematyczne Podatkowe postępowanie Sygn. powiązane FSK 2593/04 - Wyrok NSA z 2005-11-17 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 1993 nr 108 poz 486 art.47 ust.2 Ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz, Sędziowie Sędzia WSA Teresa Liwacz, Asesor sądowy Urszula Wiśniewska (spr.), Protokolant Sarah Sobecka – Kucharczyk, po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi J.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe oddala skargę Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w B. z dnia (...) Nr (...) orzekającej o odpowiedzialności J.M. jako wspólnika za zaległości podatkowe podatnika M. spółka z o.o. z siedzibą w B. z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1994 i 1996 r. w łącznej kwocie (...). W uzasadnieniu wskazano, iż w wyniku kontroli przeprowadzonej w M. spółka z o.o. z siedzibą w B. przez Inspektora Kontroli Skarbowej ustalono, że Spółka posiada zaległości podatkowe m.in. w podatku dochodowym od osób prawnych za lata 1994 i 1996r. Zobowiązania te w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za rok 1994 i 1996 zostały określone spółce decyzjami (...) Urzędu Skarbowego w B. z dnia (...) Nr (...) i z dnia (...) Nr (...). Decyzje te zostały utrzymane w mocy decyzjami organu odwoławczego, tj. Izby Skarbowej w B. z dnia (...) Nr (...) i (...) Nr (...). Zostały one zaskarżone do Naczelnego Sąd Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku. Wyrokami z dnia 8 maja 2003r. Sygn. akt I SA/GD 2099/99 i Sygn. akt I SA/GD 2209/99 Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy w Gdański oddalił skargi podatnika. Z uwagi na nieuregulowanie wskazanej wyżej należności, wszczęto w stosunku do spółki postępowanie egzekucyjne, w toku którego zajęto rachunek bankowy podatnika. Postępowanie to okazało się jednak bezskuteczne z uwagi na brak środków pieniężnych oraz innych składników majątkowych, z których możliwa byłaby egzekucja dochodzonych należności. Mając powyższe na uwadze Naczelnik (...) Urzędu Skarbowego w B. wszczął postępowanie w sprawie odpowiedzialności J.M. jako wspólnika za zaległości spółki M. z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za lata 1994 i 1996. W toku prowadzonego postępowania ustalono, iż J.M. jest wspólnikiem spółki z o.o. M. z siedzibą w B. i posiada 5,33 % udziałów, co oznacza, iż w takiej samej wysokości ma prawo uczestniczyć w podziale zysku spółki. Jednocześnie, wskazano, iż zgodnie z art. 40 ust. 1 i 3 oraz art. 47 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, wspólnik Spółki z o.o. odpowiada całym swoim majątkiem za zobowiązania Spółki z o.o. w takiej części w jakiej ma prawo uczestniczyć w podziale zysku. Decyzją z dnia (...) Nr (...) Naczelnik (...) Urzędu Skarbowego w B. orzekł o odpowiedzialności Pana J.M. jako wspólnika za zaległości M. Spółka z o.o. z siedzibą w B. z tytułu podatku os osób prawnych za 1994 i 1996r. Zakres odpowiedzialności, stosownie do przysługującego prawa udziału w zysku Spółki wynoszącym 5,33% określono łącznie na kwotę (...). Od powyższej decyzji w dniu (...) złożone zostało odwołanie, w którym zarzucono naruszenie art. 332 Ordynacji podatkowej oraz art. 47 ust. 2 i art. 40 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie w sprawie oraz niesłuszną odmowę zastosowania art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej. Wskazał również, iż w okresie za który orzeczono odpowiedzialność za zobowiązania spółki M. nie był jeszcze wspólnikiem (1994 i 1996). Udziały spółki nabył dopiero w dniu 23 kwietnia 1997r. Przyjęcie stanowiska zaprezentowanego w zaskarżonej decyzji prowadzi w jego ocenie do zwolnienia z odpowiedzialności za długi podatnika osób, które w okresie powstania zaległości podatkowej posiadały jej udziały, pobierały stosowną dywidendę i sprawowały nadzór właścicielski nad jej działalnością. Podkreślono również, iż organ podatkowy nieprawidłowo zastosował art. 40 ust.2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych poprzez błędną ocenę sytuacji majątkowej i osobistej osoby trzeciej. Odwołanie to zawierało również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, który organ podatkowy pierwszej instancji postanowieniem z dnia (...) Nr (...) i (...) rozpatrzył odmownie. Pismem z dnia 27 lutego 2004r. J.M. poinformował, iż dnia 16 lutego 2004r. sprzedał swoje udziały M. Sp. z o.o. na rzecz Pana J.M. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż zgodnie z art. 332 ustawy Ordynacja podatkowa do odpowiedzialności osób trzecich, o których mowa w ustawie z dnia 19 grudnia 1980r. o zobowiązaniach podatkowych (tj. Dz. U. z 1993r. Nr 108, poz. 486 z późn. zm.), z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Zatem podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji stanowi art. 47 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. W myśl tego przepisu wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiada całym swoim majątkiem za zobowiązania spółki z tytułu podatków w takiej części, w jakiej ma prawo uczestniczyć w podziale zysku, przy czym w myśl art. 191 § 3 ustawy z dnia 15 września 2000r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 z późn. zm.), jeżeli umowa spółki nie stanowi inaczej, zysk przypadający wspólnikom dzieli się w stosunku do udziałów. Wobec powyższego, mając na uwadze, wysokość ciążącej na spółce zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1994 i 1996r. w kwocie (...) oraz fakt, iż w dacie wydania zaskarżonej decyzji strona była wspólnikiem spółki (posiadał 8 udziałów o wartości (...)), orzeczono odpowiedzialność w wysokości 5,33 % zaległości spółki (należności głównej) co wyniosło łącznie (...). Ustosunkowując się do zarzutów dotyczących wadliwego zastosowania w sprawie przepisu art. 332 Ordynacji podatkowej w szczególności poprzez odmowę zastosowania w sprawie art. 118 ustawy przewidującego pięcioletni okres przedawnienia prawa do wydania decyzji orzekającej odpowiedzialność osoby trzeciej organ podatkowy drugiej instancji wyjaśnił. W myśl art. 332 Ordynacji podatkowej do odpowiedzialności osób trzecich, o których mowa w ustawie o zobowiązaniach, z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Z cytowanego wyżej przepisu wynika zakres odesłania do przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Nie ma tutaj żadnego ograniczenia, by stosować wyłącznie przepisy od art. 40 do 47 tej ustawy, skoro materialna regulacja dotycząca orzekania o odpowiedzialności osób trzecich zawarta jest także w innych przepisach ustawy o zobowiązaniach podatkowych, w tym art. 30 regulującym kwestie przedawnienia zobowiązania. Mając powyższe na uwadze, wskazano, iż art. 118 Ordynacji podatkowej jako przepis o charakterze materialnoprawnym, który również reguluje kwestie przedawnienia, nie może mieć zastosowania do orzekania o odpowiedzialności wspólnika spółki z o.o. za zaległości podatkowe powstałe przed dniem wejścia w życie Ordynacji podatkowej. Takie też stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 sierpnia 2002r. sygn. akt SA/Bk 1363/01. Odpowiadając na zarzut, iż nieprawidłowym było orzeczenie organu podatkowego o odpowiedzialności za zobowiązania spółki pochodzące z lat 1994 i 1996, kiedy skarżący nie był jej wspólnikiem, wyjaśniono, iż przepis art. 47 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych stanowiący m.in. o odpowiedzialności wspólnika spółki z ograniczona odpowiedzialnością wskazuje na odpowiedzialność w czasie teraźniejszym, tj. w dacie wydawania decyzji w przedmiocie odpowiedzialności. Decyzja w tej sprawie ma charakter konstytutywny i może być skierowana wyłącznie do osoby będącej wspólnikiem zobowiązanej spółki w dniu wydania decyzji, a nie jak wskazano w odwołaniu do osoby będącej w czasie powstania zaległości podatkowej wspólnikiem. W toku postępowania odwoławczego zbadano istnienie w sprawie przesłanek przemawiających za odstąpieniem od orzekania odpowiedzialności ze względu na zasady współżycia społecznego lub inne ważne względy społeczno – gospodarcze. Po przeanalizowaniu całości materiału dowodowego zebranego w sprawie Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż nie zachodzą przesłanki określone w art. 40 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Wskazał , że sytuacja finansowa dłużnika i jego rodziny nie jest na tyle trudna, by organ podatkowy musiał odstąpić od orzekania o odpowiedzialności jako wspólnika spółki z o.o. ze względu na zasady współżycia społecznego lub inne ważne względy społeczno – gospodarcze. Skuteczne bowiem powoływanie się na zasady współżycia społecznego lub ważne względy społeczno – gospodarcze może mieć miejsce jedynie w wypadkach, które spowodowane zostały działaniem czynników, na które podatnik nie może mieć wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania. Będą to wypadki zagrażające egzekucji podatkowej. W przedmiotowej sprawie zobowiązany nabył udziały M. Sp. z o.o., tym samym stał się jej wspólnikiem. Spółka nie uregulowała za lata 1994 i 1996 podatku dochodowego od osób prawnych, a wszczęte w stosunku do spółki postępowanie egzekucyjne okazało się bezskuteczne. Nabywając udziały zobowiązany winien liczyć się z wszelkimi konsekwencjami, nie tylko uzyskując korzyści z tym związane, ale również ewentualne straty. Tym bardziej, iż wcześniej (od 5 czerwca 1992r. do dnia 13 stycznia 1999r.) pełnił w spółce M. funkcję Prezesa, a zatem winien mieć rozeznanie nie tylko w sytuacji finansowej, ale i prawnej spółki. Jednocześnie nadmieniono, iż w zakresie przedawnienia prawa do wydania decyzji orzekającej o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, w przedmiotowej sprawie, znajduje zastosowanie ogólna reguła dotycząca przedawnienia zaległości podatkowej uregulowana w art. 30 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Oznacza to, iż dopóki nie uległo przedawnieniu zobowiązanie podatkowe ciążące na podatniku, tj. M. spółka z o.o., możliwym jest również orzekanie o odpowiedzialności osoby trzeciej za istniejącą zaległość. W myśl art. 30 powołanej ustawy, zobowiązania podatkowe przedawniają się z upływem 5 lat – licząc od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku. Bieg terminu przedawnienia przerywa się przez czynność egzekucyjną, o której zobowiązany został zawiadomiony i po przerwaniu biegnie na nowo. Przedłużenie terminu przedawnienia nie może być jednak większe niż dalsze 5 lat. Mając powyższe na uwadze wskazano, iż zobowiązanie podatkowe objęte decyzją o odpowiedzialności to podatek dochodowy od osób prawnych za lata 1994 i 1996. Skutkiem zastosowania czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia w dniu 1 lipca 1999r. rachunku bankowego podatnika nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego i od tego momentu biegnie on na nowo. Nie dłużej jednak niż 10lat od końca roku, w którym upłynął termin jego płatności. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji , zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania według norm przepisanych oraz o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji. Skarżący podtrzymuje wszystkie swoje zarzuty podnoszone przed organami podatkowymi. W skardze wskazuje się, iż zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w B. narusza art. 332 Ordynacji podatkowej oraz art. 47 ust. 2 i art. 40 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie w sprawie oraz art. 118 1 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę zastosowania tego przepisu. Wobec czego powinna zostać uchylona z powodu naruszenia prawa. Zdaniem skarżącego decyzja jest wadliwa i rażąco narusza przepisy regulujące odpowiedzialność podatkową osób trzecich albowiem organ podatkowy pierwszej instancji jak i organ odwoławczy nieprawidłowo zastosowały przepis art. 332 Ordynacji podatkowej, będący przepisem przejściowym poprzez wadliwe, ustalenie zawartego w tej normie zakresu odesłania do przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Konsekwencją tej wadliwości jest nieprawidłowe zastosowanie w przedmiotowej sprawie art. 47 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych oraz odmowa zastosowania art. 118 §1 Ordynacji podatkowej. Według skarżącego organy podatkowe zastosowały subiektywną interpretację art. 332 Ordynacji podatkowej wskazując, iż przepis ten wyłącza możliwość zastosowania wszystkich przepisów Ordynacji regulujących orzekanie o odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe powstałe przed dniem wejścia jej w życie. Zdaniem skarżącego odesłanie dotyczy jedynie przepisów regulujących przesłanki orzekania o odpowiedzialności osób trzecich o charakterze przedmiotowym i podmiotowym. Oznacza to, iż nie można przyjąć, że przepis ten wyłącza stosowanie wprowadzonych do Ordynacji podatkowej przepisów regulujących pewne aspekty odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, które jednak nie dotyczą przesłanek podmiotowych i przedmiotowych orzekania o odpowiedzialności osób trzecich. Wskazuje także, iż art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej nie przewiduje warunków podmiotowych i przedmiotowych odpowiedzialności osób trzecich. Według skarżącego przepis ten reguluje "przedawnienie zobowiązań podatkowych i jako taki powinien być umieszczony w Rozdziale 8 Działu III Ordynacji zatytułowanym "Przedawnienie". Umieszczenie przepisu art. 118 § 1 w Dziale zatytułowanym "Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich" nie pozbawia tego przepisu jego podstawowego celu jakim jest uregulowanie kwestii przedawnienia zobowiązań podatkowych." Akcentuje również, iż postępowanie w sprawie jego odpowiedzialności za zobowiązania spółki M. zostało wszczęte już pod rządami Ordynacji podatkowej. Wobec tego nie zgadza się ze stanowiskiem organu podatkowego, że określone w tej ustawie zasady przedawnienia zobowiązań podatkowych nie będą miały w niniejszej sprawie zastosowania. Zaakceptowanie poglądu wyrażonego przez organy podatkowe wydające w sprawie decyzje o odpowiedzialności podatkowej doprowadziłoby bowiem do niczym nie uzasadnionego zróżnicowania sytuacji prawnej obywateli, z których część mogłaby powołać się na przepisy o przedawnieniu, a inna część nie, nawet jeżeli wszczęcie i zakończenie postępowania nastąpiło w trakcie obowiązywania przepisów regulujących zasady przedawnienia się zobowiązań podatkowych osób trzecich. Na poparcie tych twierdzeń powołuje stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyrokach z dnia 16.06.1999r. Sygn. akt III S.A. 7064/98 oraz z dnia 18.01.2000r. Sygn. akt S.A. 110/99. Skarżący podnosi także, iż organ podatkowy dokonał nieprawidłowej interpretacji art. 47 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych poprzez przyjęcie, iż odpowiada za zobowiązana podatkowe spółki M. za okres, w którym nie był jeszcze jej wspólnikiem. Udziały spółki nabył w dniu 23 kwietnia 1999r., a decyzja dotycząca zobowiązania podatkowego spółki w podatku dochodowym dotyczy 1994 i 1996r. Jego zdaniem interpretacja powołanego wyżej przepisu nie znajduje podstaw, gdyż przepis ten jest przejawem odpowiedzialności wspólników za działania spółki. Jest on wyrazem swoistej polityki karania wspólników spółki z o.o. za nieprawidłowe kierowanie działalnością spółki oraz wadliwy nadzór nad organami zarządzającymi spółką. Skarżący nie mógł pełnić odpowiedniego nadzoru właścicielskiego, gdyż w okresie powstania zaległości spółki nie był jej udziałowcem. Podkreśla przy tym, iż orzeczenie o jego odpowiedzialności za zobowiązania spółki w trybie art. 47 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych prowadzi do jednoczesnego zwolnienia z odpowiedzialności za długi osób, który w okresie powstania zaległości posiadały udziały w spółce, pobierały stosowaną dywidendę i sprawowały nadzór właścicielski nad jej działalnością. W dalszym ciągu wskazuje, iż organ pierwszej instancji nieprawidłowo zastosował art. 40 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych poprzez błędną ocenę jego sytuacji majątkowej i osobistej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego tylko z punktu widzenia jej legalności tj. z punktu widzenia zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § l pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wynika zaś, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wtedy gdy Sąd stwierdzi naruszenie przepisów prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy. Podstawowy zarzut podniesiony w skardze dotyczy błędnego zastosowania art. 332 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) a w konsekwencji odmowy zastosowania art. 118 § 1 cyt. ustawy. Zgodnie z art. 332 do odpowiedzialności osób trzecich o których mowa w ustawie o zobowiązaniach podatkowych z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. ustawy Ordynacja podatkowa) stosuje się przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Przepis ten wskazuje zatem, iż do zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy Ordynacja podatkowa (tj. przed dniem 1 stycznia 1998 r.) do odpowiedzialności osób trzecich stosuje się przepisy ustawy zobowiązaniach dnia 19 grudnia 1980r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz. U. z 1993r. Nr 108, poz. 486). Słusznie jednak organy podatkowe przyjęły, iż z przepisu art. 332 cyt. ustawy nie wynika żadne ograniczenie by stosować wyłącznie przepisy art. 40 do 47 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Mając zaś na uwadze literalne brzmienie odesłania z art. 332 należy przyjąć – jak uczyniono to w zaskarżonej decyzji – iż chodzi o stosowanie wszystkich przepisów o charakterze materialnoprawnym dotyczących orzekania o odpowiedzialności osób trzecich zawartych w ustawie z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych. Nie budzi również wątpliwości, iż takim właśnie przepisem jest art. 30 ustawy o zobowiązaniach podatkowych – regulujący kwestię przedawnienia zobowiązań. W ocenie Sądu zgodne z regułami wykładni i stosowania prawa jest stanowisko przyjęte przez organy podatkowe, iż przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące przedawnienia (art. 118 § 1) jako przepisy o charakterze materialnoprawnym ze względu na przepis art. 332 ustawy Ordynacja podatkowa nie mogą mieć zastosowania do orzekania o odpowiedzialności wspólnika spółki z o.o. za zaległości podatkowe powstałe przed dniem wejścia w życie Ordynacji podatkowej (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2002r. w sprawie sygn. akt SA/Bk 1363/01). Na marginesie już tylko Sąd zwraca uwagę , iż powołany w skardze wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. akt III S.A. 110/99) zapadł w odmiennym stanie faktycznym . Analizując zarzut błędnej interpretacji art. 47 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych poprzez nieprawidłowe orzeczenie o odpowiedzialności za zobowiązania spółki pochodzące z okresu (1994r. i 1996r.) kiedy skarżący nie był wspólnikiem spółki, Sąd w pełni akceptuje stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej. Dodatkowo wskazać należy, iż stanowisko to zgodne jest z uchwałą 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 września 1996 r. FPS 3/96 OSNA 1996/4/150 w której to wyjaśniono, iż sformułowanie z art. 47 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych "wspólnik (...) odpowiada" użyte w czasie teraźniejszym , nakazuje przyjąć – przy konstytutywnym charakterze decyzji "przenoszącej" odpowiedzialność – że chodzi tu o wspólnika będącego nim w chwili wydania tej decyzji. A zatem wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiada za wszystkie zaległości podatkowe występujące w dniu orzekania o tej odpowiedzialności , bez względu na to kiedy one powstały. W skardze podniesiono także zarzut nieprawidłowej oceny sytuacji osobistej i majątkowej skarżącego co skutkowało niezastosowaniem art. 40 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Zgodnie z powołanym art. 40 ust. 2 cyt. ustawy mającego zastosowanie również do sytuacji z art. 47 ust. 2 tej ustawy organ podatkowy odstąpi od orzeczenia od odpowiedzialności podatkowej ze względu na zasady współżycia społecznego lub inne ważne względy społeczno- gospodarcze. Przepis ten mający charakter szczególnej ochrony przed odpowiedzialnością podatkową przenoszoną na zasadach art. 41-48 ustawy o zobowiązaniach podatkowych zobowiązuje organ podatkowy do rozważenia czy przeniesienie odpowiedzialności podatkowej nie naruszy zasady współżycia społecznego lub nie powinno nastąpić z innych ważnych względów społeczno –gospodarczych. Ocenie tej powinny podlegać przede wszystkim fakty podane przez samego skarżącego na obronę przed przeniesieniem odpowiedzialności. Nie mniej skuteczne powoływanie się na wskazane zasady może mieć miejsce jedynie w wypadkach, które spowodowane zostały działaniem czynników na które skarżący nie mógł mieć wpływu i które były niezależne od sposobu jego postępowania – wypadki zagrażające egzystencji (por. wyrok NSA z dnia 7 maja 1999r. w sprawie sygn.. akt SA/Bk 202/98 Biul. Skarbowy 1999/3/31, wyrok NSA z dnia 13 września 2000r. w sprawie sygn. akt SA/Bk 1024/99 LEX 44725). W ocenie Sądu organy podatkowe prawidłowo oceniły , iż w niniejszej sprawie skarżący nie wskazał żadnych faktów ani okoliczności które mogłyby uzasadniać jego obronę. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego podniósł kwestię częściowego wyegzekwowania należności podatkowych z majątku spółki czego w ocenie strony nie uwzględniły organy podatkowe wydając decyzję o przeniesieniu odpowiedzialności. W ocenie Sądu organy podatkowe mogą wydać decyzję o przeniesieniu odpowiedzialności wówczas , gdy egzekucja do dochodu lub majątku podatnika okazuje się w całości lub w części bezskuteczna (por. wyrok NSA z dnia 3 grudnia 1998 r. w sprawie sygn. akt SA/Sz 193/98 LEX 36115). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (jak również decyzji organu pierwszej instancji) organ odwoławczy wskazał, iż pomimo wszczęcia postępowania egzekucyjnego okazało się ono bezskuteczne z uwagi na znikome środki pieniężne oraz brak innych składników majątkowych, z których byłaby możliwa egzekucja należności. Skoro zatem egzekucja wobec podatnika (spółki) okazała w bezskuteczna organy podatkowe miały podstawę do wszczęcia postępowania i wydania decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności. Z tych względów Sąd nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI