I SA/Gd 1287/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2020-01-14
NSApodatkoweWysokawsa
postępowanie egzekucyjnezarzutypodatek VATzaległości podatkoweodpowiedzialność podatkowadoręczenie decyzjitytuł wykonawczyorgan egzekucyjnywierzycielsąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę G. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczące zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, uznając, że organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela w kwestii dopuszczalności zarzutów dotyczących nieistnienia lub braku wymagalności obowiązku.

Skarżący G. S. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczące zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, kwestionując legalność egzekucji z uwagi na rzekome nieprawidłowe doręczenie decyzji podatkowej pierwotnie zobowiązanej spółce. Sąd administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela w kwestii dopuszczalności zarzutów dotyczących nieistnienia lub braku wymagalności obowiązku, a także że nie bada się ponownie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Sprawa dotyczyła skargi G. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie zarzutów dotyczących postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku, braku jego wymagalności, niedopuszczalności egzekucji administracyjnej oraz zastosowanego środka egzekucyjnego, argumentując, że egzekwowane należności oparto na decyzji, która nie została prawidłowo doręczona spółce A Sp. z o.o. w likwidacji. Organ egzekucyjny oraz organ odwoławczy uznały zarzuty dotyczące nieistnienia i braku wymagalności obowiązku za niedopuszczalne, powołując się na wiążące stanowisko wierzyciela oraz fakt, że kwestia doręczenia decyzji była już badana w innym postępowaniu. Sąd administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji. Sąd podkreślił, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a jest związany stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutów dotyczących nieistnienia lub braku wymagalności obowiązku. Zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej również został uznany za niezasadny, ponieważ obowiązek podatkowy podlega egzekucji administracyjnej, a zastosowany środek egzekucyjny (zajęcie rachunku bankowego) jest przewidziany prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, zgodnie z art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela w kwestii zarzutów dotyczących nieistnienia lub braku wymagalności obowiązku, a badanie tych kwestii wykraczałoby poza jego kompetencje.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.p.e.a. art. 33 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zarzut nieistnienia obowiązku, braku wymagalności, niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, zastosowanego środka egzekucyjnego.

u.p.e.a. art. 33 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zarzut nieistnienia obowiązku.

u.p.e.a. art. 33 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zarzut braku wymagalności obowiązku z innego powodu.

u.p.e.a. art. 33 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej.

u.p.e.a. art. 33 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zarzut niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego.

u.p.e.a. art. 29 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

u.p.e.a. art. 34 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny rozpatruje zarzuty po uzyskaniu stanowiska wierzyciela, a w zakresie zarzutów z art. 33 § 1 pkt 1-5 stanowisko wierzyciela jest wiążące.

u.p.e.a. art. 2 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Egzekucja administracyjna obowiązków o charakterze pieniężnym.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 17 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 34 § 1a

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 1a § 12

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Definicja środka egzekucyjnego, w tym zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a.

Kodeks postępowania administracyjnego

Stosowany w zakresie nieuregulowanym przez p.p.s.a.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela w kwestii dopuszczalności zarzutów dotyczących nieistnienia lub braku wymagalności obowiązku. Organ egzekucyjny nie bada merytorycznie zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Kwestia prawidłowości doręczenia decyzji podatkowej była już badana w innym postępowaniu i nie może być ponownie podnoszona w zarzutach. Egzekwowany obowiązek podatkowy podlega egzekucji administracyjnej. Zastosowany środek egzekucyjny (zajęcie rachunku bankowego) jest przewidziany prawem.

Odrzucone argumenty

Zarzut nieistnienia obowiązku z uwagi na nieprawidłowe doręczenie decyzji pierwotnie zobowiązanej spółce. Zarzut braku wymagalności obowiązku z uwagi na nieprawidłowe doręczenie decyzji pierwotnie zobowiązanej spółce. Zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej z uwagi na nieprawidłowe doręczenie decyzji pierwotnie zobowiązanej spółce. Naruszenie art. 34 § 1 w zw. z art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez brak całościowego rozpoznania sprawy oraz nieuwzględnienie dowodów potwierdzających zasadność wniesionych zarzutów. Naruszenie art. 34 § 1 w zw. z art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania egzekucyjnego w sytuacji niedopuszczalności wydania decyzji orzekającej o odpowiedzialności podatkowej podatnika z uwagi na nieprawidłowe doręczenie decyzji podmiotowi pierwotnie zobowiązanemu.

Godne uwagi sformułowania

organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące badanie, o którym mowa w art. 29 u.p.e.a. ma charakter formalny zarzut nieistnienia obowiązku dotyczyć może wyłącznie sytuacji, kiedy owo nieistnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, które nastąpiły po wydaniu tego tytułu

Skład orzekający

Sławomir Kozik

przewodniczący

Alicja Stępień

członek

Joanna Zdzienicka-Wiśniewska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności związania organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela oraz ograniczeń w badaniu zasadności obowiązku."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania egzekucyjnego w administracji i relacji między organem egzekucyjnym a wierzycielem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady postępowania egzekucyjnego w administracji, w tym ograniczenia kompetencji organu egzekucyjnego i znaczenie stanowiska wierzyciela, co jest istotne dla praktyków prawa.

Egzekucja administracyjna: Kiedy organ egzekucyjny nie może badać zasadności długu?

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 1287/19 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2020-01-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-07-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alicja Stępień
Joanna Zdzienicka-Wiśniewska /sprawozdawca/
Sławomir Kozik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 2063/21 - Wyrok NSA z 2023-05-24
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1314
art. 17 § 1 art. 33 § 1 pkt 1,2 i 6
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 14 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi G. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w z dnia 30 kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku pana G. S. na podstawie wystawionych przez wierzyciela - Naczelnika Urzędu Skarbowego tytułów wykonawczych, obejmujących zaległości z tytułu podatku
od towarów i usług za II kwartał 2013 r. oraz od lipca do grudnia 2013 r.
wraz z należnymi odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego.
Podstawę prawną dochodzonych obowiązków stanowi decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 25 października 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 5 czerwca 2018 r. o orzeczeniu o odpowiedzialności podatkowej G. S. - byłego prezesa zarządu zlikwidowanej A Sp. z o.o. (dalej w skrócie zwanej Spółką) solidarnej z drugim byłym członkiem zarządu, za zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług za II kwartał 2013 r. oraz za okres: od lipca do grudnia 2013 r. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego.
Organ egzekucyjny zawiadomieniami z dnia 29 listopada 2018 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych w B S.A., C S.A. oraz D S.A., które przesłano w tym samym dniu za pośrednictwem systemu teleinformatycznego obsługującego zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych. Wydruki powyższych zawiadomień o zajęciu wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczono zobowiązanemu w dniu 6 grudnia 2018 r.
Czterema odrębnymi pismami z dnia 11 grudnia 2018 r. pan G. S. wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji w trybie art. 33 § 1 pkt 1, 2, 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
(t. jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.; dalej określana jako "u.p.e.a."): zarzut nieistnienia obowiązku, braku wymagalności obowiązku z innego powodu, niedopuszczalności egzekucji administracyjnej oraz zastosowanego środka egzekucyjnego.
Ostatecznym postanowieniem z dnia 8 stycznia 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego, działając jako wierzyciel, wypowiedział się
w przedmiocie zgłoszonych zarzutów i stwierdził niedopuszczalność zarzutów nieistnienia obowiązku oraz braku wymagalności obowiązku z innego powodu a także uznał za nieuzasadnione zarzuty niedopuszczalności egzekucji administracyjnej
i zastosowanego środka egzekucyjnego.
Naczelnik Urzędu Skarbowego, postanowieniem z dnia 13 marca 2019 r. uznał wniesione zarzuty: nieistnienia obowiązku oraz braku wymagalności obowiązku z innego powodu za niedopuszczalne, natomiast zarzuty: niedopuszczalności egzekucji administracyjnej i zastosowanego środka egzekucyjnego za nieuzasadnione.
Postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2019 r., po rozpatrzeniu wniesionego przez stronę zażalenia, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Uzasadniając postanowienie Dyrektor wyjaśnił, że Naczelnik Urzędu Skarbowego był związany stanowiskiem wierzyciela w kwestii zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. Powyższe oznacza, że zarówno organ egzekucyjny, jak i organ drugiej instancji nie jest uprawniony do dokonania odmiennej oceny przedmiotowych zarzutów dokonanej przez wierzyciela. Związanie stanowiskiem wierzyciela oznacza jednocześnie, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia podstaw do uwzględnienia zarzutu i do obalenia w ten sposób stanowiska wierzyciela. Organ odwoławczy, rozpoznając zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie zarzutów, jest związany stanowiskiem wierzyciela tak jak organ egzekucyjny.
Dokonując oceny podniesionych przez zobowiązanego zarzutów Dyrektor wskazał, że zarzuty związane z nieistnieniem obowiązku oraz brakiem wymagalności obowiązku z innego powodu zobowiązany oparł na argumentacji zmierzającej
do zakwestionowania skuteczności doręczenia A Spółka z.o.o. w likwidacji decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 14 grudnia 2015r., z której wynikają zaległości zlikwidowanej Spółki wskazane w decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 25 października 2018r., stanowiącej podstawę prawną wystawienia tytułów wykonawczych. W uzasadnieniu decyzji z dnia 25 października 2018r. organ odwoławczy, na stronach 3-5, przedstawił stanowisko w kwestii wejścia do obiegu prawnego decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej
z dnia 14 grudnia 2015r. konkludując, że "zarzut pełnomocnika strony dotyczący niedoręczenia ww. decyzji jest niezasadny". Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 stycznia 2019r. sygn. akt I SA/Gd 1122/18 oddalił wniesioną przez podatnika skargę na powyższą decyzję organu. Z uwagi na wniesienie skargi kasacyjnej wyrok nie jest prawomocny.
Wskazując na treść art. 34 § 1a u.p.e.a. Dyrektor wskazał, że przepis ten znalazł zastosowanie w kwestii rozpatrzenia zarzutów nieistnienia obowiązku oraz braku wymagalności obowiązku, ponieważ pokrywający się z nimi zarzut braku wejścia
do obrotu prawnego decyzji z dnia 14 grudnia 2015 r. podlegał rozpoznaniu
w odrębnym postępowaniu podatkowym. Stanowisko wierzyciela przedstawione
w ostatecznym postanowieniu z dnia 8 stycznia 2019r. jest wiążące w zakresie zgłoszonego zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. dla organu egzekucyjnego.
Przechodząc do oceny zasadności zarzutu opartego na art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. Dyrektor dostrzegł, że w omawianym przepisie chodzi o niedopuszczalność egzekucji ze względów formalnych, a nie merytorycznych, o których mowa w art. 33 § pkt 1, pkt 2 u.p.e.a. (czyli np. z uwagi na nieistnienie lub brak wymagalności obowiązku). Zdaniem organu zważywszy na fakt, że na podstawie tytułów wykonawczych dochodzone są należności podatkowe, to obowiązki objęte tytułami wykonawczymi podlegają egzekucji administracyjnej. Nie ulega też wątpliwości, że Naczelnik Urzędu Skarbowego jest organem egzekucyjnym właściwym do prowadzenia przedmiotowej egzekucji, a G. S., jako zobowiązany, jest osobą, względem której mają zastosowanie przepisy u.p.e.a.
W odniesieniu do zarzutu niedopuszczalności zastosowanych środków egzekucyjnych, Dyrektor stwierdził, że organ egzekucyjny wystawiając w oparciu
o tytuły wykonawcze zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych, zasadnie zastosował środek egzekucyjny.
W skardze kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pan G. S. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia a także
o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:
a) art. 34 § 1 w zw. z art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez brak całościowego rozpoznania sprawy oraz nieuwzględnienie dowodów potwierdzających zasadność wniesionych zarzutów;
b) art. 34 § 1 w zw. z art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania egzekucyjnego w sytuacji niedopuszczalności wydania decyzji orzekającej o odpowiedzialności podatkowej podatnika z uwagi na nieprawidłowe doręczenie decyzji podmiotowi pierwotnie zobowiązanemu.
Odpowiadając na skargę Dyrektor podtrzymał stanowisko wyrażone
w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżanych postanowień z prawem.
W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie nie zostało wydane z naruszeniem prawa, a podniesione w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca kwestionowała postanowienie Dyrektora w przedmiocie zgłoszonych zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Strona skarżąca podważała legalność prowadzonej egzekucji powołując się na zarzuty znajdujące, w jej ocenie, oparcie w treści art. 33 § 1 punkty 1, 2 i 6 u.p.e.a.
Należy przy tym zauważyć, że wprawdzie zarzuty oparte zostały o wskazane trzy podstawy prawne, to jednak uzasadnieniem dla każdego z niech jest stwierdzenie,
że egzekucja administracyjna jest prowadzona w sposób niezgodny z prawem, albowiem egzekwowane obowiązki oparto na decyzji, która nie została prawidłowo doręczona A sp. z o.o. w likwidacji. Cała argumentacja strony wspierająca zgłoszone zarzuty opiera się na kwestionowaniu prawidłowości doręczenia decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 14 grudnia 2015 r. określającej Spółce zobowiązanie w podatku od towarów i usług za II kwartał 2013 r., lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2013 r. Na tej podstawie strona skarżąca buduje tezę, że egzekwowany obowiązek nie istnieje i nie jest wymagalny.
W ocenie Sądu na gruncie rozpatrywanej sprawy nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 1, 2 u.p.e.a. Przepis art. 33 § 1 u.p.e.a. stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie
lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie
albo nieistnienie obowiązku (pkt 1) oraz odroczenie terminu wykonania obowiązku
albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej (pkt 2).
Strona, powołując się na nieprawidłowe doręczenie decyzji określającej Spółce zobowiązanie w podatku od towarów i usług i wnosząc o uwzględnienie tej okoliczności w ramach zarzutu o nieistnieniu i braku wymagalności obowiązku, pomija treść art. 29 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
W tym stanie rzeczy analizowanie prawidłowości doręczenia decyzji określającej Spółce zobowiązanie w podatku od towarów i usług, oznaczałoby w konsekwencji badanie tego, czy weszła ona skutecznie do obrotu prawnego, a tym samym
czy zobowiązanie wynikające z tej decyzji stało się wymagalne. Badanie tej okoliczności w ramach zarzutu opartego na twierdzeniu o "nieistnieniu obowiązku" stanowiłoby więc w istocie kontrolę "wymagalności obowiązku" objętego tytułem wykonawczym. Tego zabrania jednakże art. 29 § 1 u.p.e.a.
W związku powyższym Sąd orzekający podziela stanowisko wyrażane
w orzecznictwie, że zestawienie art. 29 § 1 in fine z art. 33 § pkt 1 u.p.e.a. prowadzi
do wniosku, iż zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wskazujący na nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym, dotyczyć może wyłącznie sytuacji, kiedy owo nieistnienie obowiązku jest następstwem okoliczności,
które nastąpiły po wydaniu tego tytułu. W przeciwnym razie organ egzekucyjny
nie mógłby rozpoznać zarzutu bez naruszenia art. 29 § 1 u.p.e.a.
W przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny wystąpił do wierzyciela o zajęcie stanowiska w zakresie wniesionych zarzutów. W wyniku powyższego Naczelnik Urzędu Skarbowego, postanowieniem z dnia 13 marca 2019 r. uznał wniesione zarzuty: nieistnienia obowiązku oraz braku wymagalności obowiązku
z innego powodu za niedopuszczalne, natomiast zarzuty: niedopuszczalności egzekucji administracyjnej i zastosowanego środka egzekucyjnego za nieuzasadnione. Podstawą do stwierdzenia, że dwa pierwsze zarzuty są niedopuszczalne było wskazanie,
że podnoszona przez skarżącego kwestia prawidłowości doręczenia decyzji podmiotowi pierwotnie zobowiązanemu była już przedmiotem badania w innym postępowaniu. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w uzasadnieniu decyzji z dnia 25 października 2018 r., stanowiącej podstawę prawną wystawienia tytułów wykonawczych, wyraził bowiem swoje stanowisko w kwestii wejścia do obiegu prawnego decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 14 grudnia 2015 r., konkludując, że zarzut dotyczący niedoręczenia tej decyzji jest niezasadny. Wyrokiem z dnia 16 stycznia 2019r. wydanym w sprawie sygn. akt I SA/Gd 1122/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną przez podatnika skargę na powyższe rozstrzygnięcie.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że organy egzekucyjne obu instancji prawidłowo za niedopuszczalne uznały zarzut, oparty na twierdzeniu nieistnienia i braku wymagalności obowiązku z uwagi na podnoszoną okoliczność niedoręczenia decyzji określającej Spółce zobowiązanie w podatku od towarów i usług.
Wbrew podnoszonym przez stronę argumentom należy przyznać rację organowi odwoławczemu, że stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów miało wiążący charakter przy wydawaniu postanowienia przez organ egzekucyjny. Zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a., a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a., organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a., stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.
Relacja między unormowaniem zawartym w art. 29 § 1 u.p.e.a. a podstawami zarzutów określonymi w art. 33 § 1 pkt 1-5 tej ustawy sprawia, że organ egzekucyjny zobowiązany jest nie uwzględnić zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, gdy wierzyciel, zajmując merytoryczne stanowisko, nie potwierdzi zasadności stawianych przez zobowiązanego zarzutów. Wobec tego należy uznać za trafną tę linię orzecznictwa NSA, która przyjmuje za niedopuszczalne badanie przez organ egzekucyjny zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (zob. np. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2012 r. sygn. akt II FSK 945/11, LEX nr 1233913).
Należy zatem podkreślić, że organ egzekucyjny, będąc związany stanowiskiem wierzyciela wyrażonym w ostatecznym postanowieniu w sprawie zarzutów wniesionych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-5 u.p.e.a. nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i do obalenia w tym trybie stanowiska wierzyciela. Związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, że przed organem egzekucyjnym nie bada się ponownie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (por. np. wyrok NSA z dnia 21 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 359/12; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 545/14, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Akcentuje się również, że w obowiązującym systemie prawnym brak jest przepisu, który uprawniałby dyrektora izby administracji skarbowej do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia podstaw
do uwzględnienia zarzutów, badania pod tym względem stanowiska wierzyciela
oraz ingerowanie w treść tego stanowiska (por. wyroki NSA: z dnia 16 lipca 2015 r. sygn. akt II FSK 1522/13, z dnia 28 października 2008 r. sygn. akt II FSK 1006/07, z dnia 17 czerwca 2009 r. sygn. akt II FSK 333/08, z dnia 30 września 2010 r. sygn. akt II FSK 795/09, z dnia 10 listopada 2016 r. sygn. akt II FSK 2390/14, CBOSA).
W orzecznictwie wskazuje się, że celem postępowania egzekucyjnego
w administracji pozostaje doprowadzenie do wykonania spoczywającego
na zobowiązanym obowiązku. W czasie trwania tego postępowania nie powinno dochodzić do powtórnego kwestionowania jego istnienia, ani tym bardziej zasadności realizacji, zgodnie z art. 29 § 1 ustawy egzekucyjnej. W takiej sytuacji organ egzekucyjny, z mocy art. 34 § 1 u.p.e.a., jest związany stanowiskiem wierzyciela,
co w istotny sposób zawęża możliwość czynienia własnych ustaleń faktycznych odnośnie przyczyn, dla których postępowanie egzekucyjne powinno zostać umorzone. Badanie, o którym mowa w art. 29 u.p.e.a. obejmuje ustalenie, czy egzekucja administracyjna oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy, jeżeli było to wymagane, doręczone zostało upomnienie. Badanie to ma charakter formalny. Warunkiem dopuszczalności egzekucji administracyjnej jest to, aby obowiązek wynikał z decyzji lub postanowień właściwych organów albo bezpośrednio z przepisu prawa (art. 3 § 1 u.p.e.a.). Badanie, o którym mowa, nie może przekraczać granic wyznaczonych przez art. 29 u.p.e.a. (por. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 1413/16, CBOSA).
Związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, że przed organem egzekucyjnym
nie bada się ponownie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Tym samym w rozpoznawanej sprawie nie mogło dojść do zarzucanego w skardze naruszenia art. 34 § 1 u.p.e.a. w związku z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.
Skarżący mógł zaskarżyć stanowisko wierzyciela, jednak z przysługującego mu uprawnienia nie skorzystał, powodując tym samym, że postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 8 stycznia 2019 r. stało się ostateczne. Zatem, skoro wierzyciel uznał zarzuty wniesione przez zobowiązanego
na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. za niedopuszczalne, to tym samym organ egzekucyjny był tym stanowiskiem związany. W związku z tym, ani organ egzekucyjny, ani organ odwoławczy rozpatrujący środek zaskarżenia od postanowienia Naczelnika, nie był uprawniony do kwestionowania stanowiska wierzyciela w zakresie tych zarzutów. Jak już wyżej wskazano - organ egzekucyjny nie jest uprawniony
do merytorycznego badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
Organ egzekucyjny nie może wnikać w merytoryczną zasadność stwierdzenia obowiązku będącego przedmiotem egzekucji, skoro w tym zakresie sprawa może być przedmiotem analizy w odrębnym postępowaniu. Zobowiązany, który w drodze przysługujących jej odrębnych środków prawnych nie zdołał podważyć wiążącej organy egzekucyjne merytorycznej oceny wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów egzekucyjnych, nie może żądać ponownej kontroli wypowiedzi wierzyciela w ramach postępowania w przedmiocie postanowienia organu egzekucyjnego o odmowie uwzględnienia zarzutów. Prawomocne postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela wyklucza rozważanie zasadności zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 pkt 1-5 u.p.e.a. w sprawie dotyczącej postanowienia organu egzekucyjnego.
Odnosząc się do zgłoszonego przez skarżącego zarzutu niedopuszczalności egzekucji (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.) zwrócić należy uwagę, że w judykaturze zgodnie przyjmuje się, że egzekucja administracyjna jest dopuszczalna, gdy łącznie spełnione zostaną podmiotowe i przedmiotowe warunki jej prowadzenia. Do przesłanek podmiotowych zalicza się wszystkie wymogi związane z uczestnikami tego postępowania. Przez pojęcie przesłanek przedmiotowych rozumie się dopuszczalność prowadzenia egzekucji administracyjnej z uwagi na egzekwowany obowiązek, jego charakter prawny. W postępowaniu egzekucyjnym organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 29 § 1 in fine u.p.e.a.), a dopuszczalny ustawą zakres badania przez organ egzekucyjny tytułu wykonawczego wskazuje, że badanie
to ma charakter formalny. W szczególności organ egzekucyjny nie może uwzględnić
z urzędu tego rodzaju okoliczności uzasadniających umorzenie egzekucji, które mogą być zgłoszone jedynie w zarzutach zobowiązanego (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.) lub też wynikać z żądania wierzyciela (art. 59 § 1 pkt 2 lub 9 w związku z § 4 u.p.e.a.; por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2012 r., II FSK 945/11, wyrok NSA z dnia 2 października 2009 r., II FSK 689/08).
Przyczyny niedopuszczalności egzekucji, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. mają charakter formalny. Jako przykłady takich zarzutów wskazuje się
w orzecznictwie na dopuszczalność egzekucji sądowej w stosunku do danego obowiązku czy też niemożność jej prowadzenia z uwagi na posiadany przez zobowiązanego immunitet. Niedopuszczalność ta musi wynikać z przepisów prawa, wyłączających w ogóle możliwość przymusowej realizacji takiego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej bądź prowadzenia egzekucji w stosunku do osoby posiadającej konkretne przymioty (por. wyrok NSA z dnia 26 sierpnia 2011 r., II FSK 461/10).
Sformułowany przez skarżącego zarzut oparty został na tej samej przesłance,
co zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a., a zatem
na kwestionowaniu prawidłowości doręczenia decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 14 grudnia 2015 r. określającej Spółce zobowiązanie
w podatku od towarów i usług. Zatem w powyższym zakresie zachowują pełną aktualność wszelkie uwagi, jakie zostały przez Sąd poczynione we wcześniejszej części uzasadnienia. Oznacza to, że zgłoszony przez stronę zarzut jest nieskuteczny
a rozstrzygnięcie organu odwoławczego uznające brak podstaw do jego uwzględnienia jest prawidłowe.
Sąd zwraca również uwagę, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniały także inne okoliczności, które uzasadniałyby stwierdzenie niedopuszczalności prowadzenia egzekucji z majątku zobowiązanej. W szczególności należy tu zwrócić uwagę na to,
że wykonanie obowiązku wynikającego z decyzji nie zostało odroczone i nie rozłożono na raty spłaty zaległości.
W orzecznictwie przyjmuje się, że przyczyny niedopuszczalności egzekucji mają charakter formalny, przy czym niedopuszczalność musi wynikać z przepisów prawa wyłączających w ogóle możliwość przymusowej realizacji takiego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej bądź prowadzenia egzekucji w stosunku do osoby posiadającej konkretne przymioty (zob. wyrok NSA z dnia 26 sierpnia 2011 r. sygn. akt II FSK 461/10, LEX nr 1068717). Nie budzi wątpliwości Sądu, że egzekwowany obowiązek (zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług) podlega egzekucji administracyjnej na podstawie art. 2 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy - w sprawie nie wystąpiły również podmiotowe przesłanki niedopuszczalności egzekucji, gdyż Naczelnik Urzędu Skarbowego
jest organem uprawnionym do dochodzenia tego obowiązku na drodze przymusu administracyjnego, zaś G. S. jest osobą zobowiązaną.
Zgodzić należy się również organem odwoławczym co do tego,
że w rozpoznawanej sprawie nie zaistniała przesłanka niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego. Środek egzekucyjny jest niedopuszczalny wówczas, jeżeli nie został przewidziany w ustawie, albo został wprawdzie przewidziany w ustawie, ale do egzekucji obowiązków innego rodzaju (por. wyrok NSA z dnia 24 października 2014 r. sygn. akt II GSK 1377/13, LEX nr 1592003). Organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych. Nie ulega wątpliwości, że jest to środek egzekucyjny przewidziany w ustawie - art. 1a pkt 12 lit. a) u.p.e.a., a zatem podniesiony przez stronę zarzut Sąd uznaje za chybiony.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
na podstawie art. 151 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325) oddalił skargę, uznając ją za niezasadną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI