I SA/Gd 1275/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gdańsku oddalił skargę podatnika na decyzję odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznych w sprawie VAT za 2006 r., uznając, że wyrok karny dotyczący dostawcy paliwa nie stanowi nowej okoliczności uzasadniającej wznowienie postępowania.
Podatnik J.M. wniósł o wznowienie postępowania podatkowego w sprawie VAT za 2006 r., powołując się na wyrok karny skazujący R.K., wystawcę zakwestionowanych faktur. Organy administracji oraz WSA w Gdańsku uznały, że wyrok karny nie stanowi nowej okoliczności faktycznej ani nowego dowodu w rozumieniu Ordynacji podatkowej, ponieważ potwierdza ustalenia organów podatkowych i nie zawiera nowych informacji istotnych dla sprawy, które nie byłyby znane organowi wydającemu decyzję. Skarga została oddalona.
Sprawa dotyczyła skargi J.M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą uchylenia ostatecznych decyzji podatkowych z 2011 r. w sprawie podatku od towarów i usług za 2006 r. Podatnik wnioskował o wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, wskazując jako nowy dowód wyrok skazujący Sądu Rejonowego przeciwko R.K., dostawcy paliwa, który wystawił zakwestionowane faktury. Organy administracji, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, uznały, że wyrok karny nie spełnia przesłanek wznowienia postępowania. Sąd podkreślił, że wyrok karny potwierdza ustalenia organów podatkowych dotyczące nierzetelności faktur i nie stanowi nowej okoliczności faktycznej ani dowodu, który istniałby w dniu wydania decyzji, a nie był znany organowi. Sąd zwrócił uwagę, że art. 11 p.p.s.a. wiąże sąd administracyjny jedynie z ustaleniami sentencji wyroku skazującego, a nie z uzasadnieniem. Ponadto, wyrok uniewinniający J.M. w innej sprawie nie jest wiążący dla organu podatkowego. W konsekwencji, sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok karny nie stanowi nowej okoliczności faktycznej ani nowego dowodu w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, jeśli potwierdza ustalenia organów podatkowych i nie zawiera nowych informacji istotnych dla sprawy, które nie były znane organowi wydającemu decyzję.
Uzasadnienie
Wyrok karny potwierdza ustalenia organów podatkowych dotyczące nierzetelności faktur, a zatem nie stanowi nowej okoliczności. Sąd administracyjny jest związany jedynie sentencją wyroku karnego, a nie jego uzasadnieniem. Podatnik nie sprecyzował, jakie nowe okoliczności wynikające z wyroku mogłyby wpłynąć na zmianę ustaleń faktycznych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
O.p. art. 240 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.
u.p.t.u. art. 88 § 3a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Określa przypadki, w których brak jest prawa do obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego, w tym gdy faktury dokumentują czynności, które nie zostały dokonane.
Pomocnicze
O.p. art. 245 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 11
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Odrzucone argumenty
Wyrok karny kontrahenta stanowi nową okoliczność faktyczną lub nowy dowód uzasadniający wznowienie postępowania. Organ powinien przeprowadzić dowód z uzasadnienia wyroku karnego oraz akt sprawy karnej. Wyrok uniewinniający podatnika od zarzutów popełnienia przestępstw skarbowych powinien być wiążący dla organu podatkowego.
Godne uwagi sformułowania
Wznowienie postępowania jest instytucją nadzwyczajną, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej. Ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Sąd administracyjny nie jest związany ustaleniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku karnego.
Skład orzekający
Irena Wesołowska
przewodniczący
Małgorzata Gorzeń
sprawozdawca
Elżbieta Rischka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania podatkowego w kontekście wyroków karnych dotyczących kontrahentów, a także zakresu związania sądu administracyjnego ustaleniami wyroku karnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wyrok karny potwierdza ustalenia organów podatkowych, a nie je podważa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje złożoność procedur administracyjnych i karnych oraz ich wzajemne powiązania, co jest interesujące dla prawników procesowych i podatkowych.
“Wyrok karny kontrahenta nie zawsze otwiera drzwi do wznowienia postępowania podatkowego.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gd 1275/21 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2022-01-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-09-21 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Elżbieta Rischka Irena Wesołowska /przewodniczący/ Małgorzata Gorzeń /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatkowe postępowanie Sygn. powiązane I FSK 940/22 - Wyrok NSA z 2022-10-12 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 1325 art. 245 § 1 pkt 5 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Protokolant Specjalista Dorota Zawiślińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi J.M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia 5 lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznych w sprawie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2006 r. oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia 5 lipca 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej , po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez J.M. (dalej: skarżący, strona, podatnik), utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 19 października 2020 r., którą odmówiono po wznowieniu postępowania podatkowego uchylenia decyzji ostatecznych z dnia 12 grudnia 2011 r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2006 r. Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny: Decyzją z dnia 1 czerwca 2011 r., nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił podatnikowi zobowiązanie podatkowe w wysokości odmiennej od deklarowanej w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń - grudzień 2006r. Podstawą tej decyzji stanowiło stwierdzenie, że podatnik zawyżył podatek naliczony w związku z ujęciem w rozliczeniu faktur wystawionych na jego rzecz przez Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe [...] R.K., których przedmiotem były olej napędowy i benzyna bezołowiowa PB95, faktury te bowiem dokumentowały czynności, które nie zostały dokonane, co zostało stwierdzone w oparciu o art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług. Z poczynionych ustaleń wynikało ponadto, że R.K. udokumentował zakup paliwa fakturami wystawionymi przez podmioty nieistniejące, w tym A Sp. z o.o. (Tom I k. 165-174) Na skutek rozpatrzenia odwołania od ww. decyzji, Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 12 grudnia 2011r. o numerze [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji za okresy od stycznia do lutego oraz od czerwca do grudnia 2006r. Natomiast decyzją o numerze [...] uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej okresów od marca do maja 2006r. i określił zobowiązania podatkowe w odmiennych kwotach. Postanowieniami z dnia 23 kwietnia 2012r. sygn. akt I SA/Gd 253/12 i I SA/Gd 254/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargi wniesione na ww. decyzje Dyrektora Izby Skarbowej . Wnioskiem z dnia 12 marca 2020r., uzupełnionym pismem z dnia 10 czerwca 2020r., podatnik wystąpił o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzjami ostatecznymi Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 12 grudnia 2011r. Jako podstawę wniosku wskazał art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm.), dalej "O.p." w związku z art. 11 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325), dalej "p.p.s.a.", wnosząc o: wznowienie postępowania z uwagi na błędy w postępowaniu organów, a także skrajnie błędne ustalenie stanu faktycznego, mające bezpośredni i istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia oraz uchylenie decyzji ostatecznych Dyrektora Izby oraz poprzedzających je decyzji Dyrektora UKS i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu podatnik wskazał, iż podstawą wniosku jest wyrok skazujący Sądu Rejonowego [...] z dnia 12 marca 2019r. o sygn. akt [...], wydany przeciwko R.K., prowadzącemu w 2006r. działalność gospodarczą pod firmą [...] R.K. w P. Był to dostawca paliwa i wystawca zakwestionowanych przez organy obu instancji faktur VAT. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia 24 czerwca 2020r. wznowił postępowanie podatkowe, następnie decyzją z dnia 19 października 2021 r. odmówił uchylenia decyzji ostatecznych Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 12 grudnia 2011r. wobec stwierdzenia braku wystąpienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej, w szczególności przesłanki opisanej w pkt 5. J.M. wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej opisaną na wstępie decyzją utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 19 października 2021 r. Wskazał w uzasadnieniu, że podatnik wskazał na przesłankę wznowienia postępowania, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. By zaistniała przesłanka wyrażona w powyższym przepisie, powinny wystąpić łącznie następujące okoliczności: musimy mieć do czynienia z nowymi okolicznościami lub nowymi dowodami; nowe dowody lub okoliczności muszą być istotne dla sprawy; nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody powinny istnieć w dniu wydania decyzji; nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie mogą być znane organowi, który wydał decyzję. W świetle okoliczności przedmiotowej sprawy, w ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej nie zaistniała przesłanka z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu złożonego wniosku podatnik jako nowy dowód/ okoliczność wskazał wyrok w sprawie o sygn. akt [...] Sądu Rejonowego [...], który zapadł na skutek wniesienia przez UKS w G. aktu oskarżenia przeciwko R.K. prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą [...] R.K. w P -wystawcy zakwestionowanych przez organy podatkowe faktur VAT. Podatnik podniósł, że wyrok ten jest następstwem decyzji, które zostały wydane w tożsamych sprawach, co niniejsza sprawa dotycząca J.M.. Dotyczy on m.in. wszystkich zakwestionowanych przez organ dostaw paliwa dla J.M. od firmy [...] R.K., w 2006 roku. Organ ustalił, że wyrok [...] został uchylony, a sprawa została zarejestrowana pod nowym numerem [...]. W sprawie tej w dniu 11 marca 2019r. zapadł wyrok, w którym uznano R.K. za winnego tego, że działając w P, w krótkich odstępach czasu w okresie od 2 stycznia 2006r. do 25 stycznia 2007r. w wykonaniu z góry powziętego zamiaru: prowadził nierzetelnie ewidencje zakupu i sprzedaży dla potrzeb podatku od towarów i usług oraz wystawił nierzetelne faktury z tytułu sprzedaży paliwa na rzecz P.H.U. [...] J.M. - kwota podatku 181.737, 20 zł; przyjął do zaksięgowania nierzetelne faktury, będące podstawą obniżenia podatku należnego od towarów i usług dotyczące obrotu paliwami i innymi towarami handlowymi wystawione przez A Sp. z o.o., wiedząc iż czynności dokumentowane tymi fakturami VAT nie odzwierciedlają faktycznego przebiegu zdarzeń gospodarczych, ułatwił innym podmiotom będącym podatnikami podatku od towarów i usług popełnienie czynu zabronionego polegającego na podaniu w złożonych deklaracjach VAT-7 dla podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2006r., nieprawdziwych danych dotyczących podatku naliczonego VAT, wynikającego z wystawionych przez niego faktur oraz narażeniu na uszczuplenie podatku od towarów i usług za ten okres w łącznej kwocie przekraczającej wielką wartość, czym naruszył przepisy art. 5, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) i pkt 1 lit. a) ustawy o podatku od towarów i usług. Przywołane orzeczenie potwierdza okoliczność wystawienia przez R.K. nierzetelnych faktur na rzecz Strony niniejszego postępowania. Twierdzenia zawarte w ww. wyroku są zatem zbieżne z tymi, które stały się podstawą decyzji z dnia 12 grudnia 2011r. wydanych przez Dyrektora Izby Skarbowej wobec J.M. w przedmiocie podatku VAT za poszczególne miesiące 2006 r. Rozpatrując przesłankę istotności - ewentualnego - nowego dowodu lub okoliczności dla sprawy, organ mając na uwadze wyrok z dnia 11 marca 2019r. sygn. akt [...], stwierdził, iż pozostaje on bez wpływu na decyzje ostateczne z dnia 12 grudnia 2011r., co więcej, potwierdza on zawarte w niej tezy. Przytaczany wyrok karny nie może stanowić nowego dowodu również z tej przyczyny, że został po wydaniu decyzji ostatecznej z dnia 12 grudnia 2011r. Ponadto okoliczności faktyczne oraz ich ocena prawna zawarte w ww. wyroku są tożsame z tymi przedstawionymi w decyzjach ostatecznych z dnia 12 grudnia 2011r., zatem niemożliwe jest, aby okoliczności będące podstawą rozstrzygnięcia ww. wyroku mogły stanowić nową okoliczność w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, gdyż Dyrektor Izby wydając decyzje z dnia 12 grudnia 2011r. znał te okoliczności i wziął je pod uwagę przy swoim rozstrzygnięciu. Organ podniósł, że podatnik na żadnym etapie postępowania nie sprecyzował jakie nowe okoliczności faktyczne - wynikające z ww. wyroku - istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi ujawniły się i mogłyby mieć wpływ na zmianę ustaleń faktycznych poczynionych w decyzjach ostatecznych będących przedmiotem wniosku o wznowienie postępowania. Podatnik ograniczył się jedynie do podania wyroków, które mogłyby mieć wpływ na niniejszą sprawę, nie wskazując jednak, które ich postanowienia zmieniają ocenę faktyczną oraz prawną tychże decyzji. Mając na uwadze powyższe, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że wyrok zapadły wobec R.K. w sprawie karnej opisanej przez Stronę, nie spełnia przesłanek określonych w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Organ nie dopatrzył się też zaistnienia żadnej innej przesłanki wznowienia postępowania z art. 240 § 1 tej ustawy. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ art. 11 p.p.s.a., organ zauważył, że w przedmiotowym wyroku wydanym w sprawie o sygn. akt [...] kontrahent został uznany winnym m.in. wystawienia nierzetelnych faktur na rzecz Strony. Wyrok ten zatem potwierdza to, co zostało stwierdzone w decyzjach ostatecznych, a zatem nie wpływa na zmianę ustaleń faktycznych decyzji ostatecznych. Niezależnie od powyższego, również przywołany we wniosku wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia 4 marca 2014r. sygn. akt [...] uniewinniający J.M. od zarzutów fikcyjnego nabywania paliwa i przyjmowania nierzetelnych faktur od firmy R.K., pozostaje bez wpływu na niniejsze postępowanie. W treści art. 11 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mowa jest o wyroku skazującym, charakter rozstrzygnięcia wyroku uniewinniającego ma zupełnie odmienny charakter, zatem ww. wyrok nie jest objęty zakresem tego przepisu. J.M. wniósł skargę na powyższą decyzję, żądając jej uchylenia wraz z decyzją ją poprzedzającą. Zaskarżonej decyzji zarzucił nierozpoznanie istoty sprawy, a nadto rażące naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. poprzez błędne zastosowanie mimo że w sprawie wyszły na jaw okoliczności istotne dla sprawy, które to dowody nie istniały w chwili wydania decyzji oraz naruszenie art. 178 § 1 i 3 w zw. z art. 179 § 1 O.p. poprzez początkowo odmowę wydania odpisu wyroku Sądu Rejonowego z dnia 11 marca 2019r. w sprawie [...] a następnie przeprowadzenie dowodu wyłącznie z sentencji przedmiotowego wyroku, bez przeprowadzenia dowodu z uzasadnienia wyroku oraz materiału dowodowego w aktach sprawy karnej. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że zarówno wyrok w sprawie [...], jak też jego uzasadnienie oraz materiał dowodowy zebrany w toku postępowania karnego zakończonego tym wyrokiem, winny stanowić dostateczną przesłanek uchylenia decyzji administracyjnych. Organ II instancji nie przeprowadził jednak dowodu ani z uzasadnienia wskazanego wyroku, ani z akt sprawy karnej, gdzie został zebrany materiał dowodowy uzasadniający wznowienie postępowania w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i powtórzył przedstawione w niej argumenty. Zarzuty skargi uznał za niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania). Badając legalność zaskarżonej decyzji w świetle powyższych kryteriów Sąd stwierdził, że skarga podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu, zaś zarzuty skargi są bezpodstawne. Wznowienie postępowania jest instytucją nadzwyczajną, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej. Dlatego też postępowanie wznowieniowe toczy się w ściśle określonych ramach prawnych, a jego przedmiotem nie może być ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach lecz jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 240 § 1 O.p. Wznowienie postępowania, w ramach którego dopuszczalna jest weryfikacja decyzji ostatecznej w trybie nadzwyczajnym, nie może więc zastępować kontroli sprawowanej w postępowaniu zwykłym w ramach postępowania odwoławczego. Dlatego też wyłącznym celem tego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zakończone ostateczną decyzją dotknięte było jedną z kwalifikowanych wad przewidzianych w art. 240 § 1 O.p., a następnie, w zależności od poczynionych ustaleń, wydanie jednego z możliwych rozstrzygnięć, przewidzianych w art. 245 § 1 O.p. W ocenie Sądu dokonana przez organy podatkowe ocena braku zaistnienia w sprawie wskazywanej przez skarżącego przesłanki wznowieniowej przewidzianej w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. była prawidłowa. Zgodnie z tym przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Jak wynika z powyższego przepisu, nowe okoliczności lub dowody stanowią podstawę wznowienia postępowania, jeżeli spełniają łącznie następujące cechy: (1) są nowe, (2) istniały w dniu wydania decyzji, (3) są istotne dla sprawy, (4) nie były znane organowi, który wydał decyzję (por. B. Brzeziński, M. Kalinowski, A. Olesińska, M. Masternak, J. Orłowski, Ordynacja podatkowa, Komentarz, Tom II, Toruń 2007 r., s. 543). W braku jednej z wymienionych cech tych okoliczności czy dowodów nie można uznać, by zaistniała przesłanka do wznowienia określona we wskazanym przepisie. Wyjaśnić należy, że "nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody" to zarówno okoliczności faktyczne lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. W niniejszej sprawie skarżący powołał się na wyrok Sądu Rejonowego [...] z dnia 11 marca 2019 r. sygn. akt [...], na mocy którego R.K. został uznany winnym zarzucanych mu czynów, tj. m.in. tego, że działając w P, w krótkich odstępach czasu w okresie od 2 stycznia 2006r. do 25 stycznia 2007r. w wykonaniu z góry powziętego zamiaru wystawił nierzetelne faktury z tytułu sprzedaży paliwa na rzecz P.H.U. [...] J.M., jak również że przyjął do zaksięgowania nierzetelne faktury będące podstawą obniżenia podatku należnego od towarów i usług dotyczące obrotu paliwami i innymi towarami handlowymi wystawione przez A Sp. z o.o., wiedząc iż czynności dokumentowane tymi fakturami VAT nie odzwierciedlają faktycznego przebiegu zdarzeń gospodarczych, ułatwił innym podmiotom będącym podatnikami podatku od towarów i usług popełnienie czynu zabronionego polegającego na podaniu w złożonych deklaracjach VAT-7 dla podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2006r., nieprawdziwych danych dotyczących podatku naliczonego VAT, wynikającego z wystawionych przez niego faktur oraz narażeniu na uszczuplenie podatku od towarów i usług za ten okres w łącznej kwocie przekraczającej wielką wartość, czym naruszył przepisy art. 5, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) i pkt 1 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług. Zgodnie z art. 11 p.p.s.a., ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Nie jest sporne, że nie tylko sąd administracyjny jest związany ustaleniami prawomocnego wyroku sądu karnego co do popełnienia przestępstwa, ale adresatami tej reguły są również pośrednio organy administracji publicznej, które w sprawie będącej przedmiotem kontroli ze strony sądu administracyjnego czyniły ustalenia faktyczne. Oznacza to z jednej strony, że sąd administracyjny jest zmuszony uznać za błędne te ustalenia organów, które nie korespondują z zasadą związania wyrokiem sądu karnego a z drugiej strony, sąd administracyjny nie może podważać tych ustaleń organów, które z tą zasadą korespondują, tj. odpowiadają ustaleniom wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa (zob. np. M. Romańska, Komentarz do art. 11 p.p.s.a., teza 3 (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. T. Woś, WK 2016, dost. w SIP LEX, nr 10379, z przywołanym tam orzecznictwem oraz J.P. Tarno, Komentarz do art. 11 p.p.s.a., teza 1 (w:) idem, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2011, dost. w SIP LEX, nr 9132, z przywołanym tam wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2009 r., sygn. akt II GSK 727/08, LEX nr 515971). Przepis art. 11 p.p.s.a. nie odnosi się tylko do wyroku skazującego osobę będącą stroną postępowania podatkowego (sądowoadministracyjnego). Związanie to obejmuje także ustalenia dotyczące popełnienia przestępstwa przez inne osoby, na przykład kontrahentów podatnika (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 listopada 2020 r. II FSK 1946/18). W niniejszej sprawie ustalenia dotyczące fikcyjności faktur dokumentujących zakup paliwa wystawionych na rzecz skarżącego przez R.K., stanowiące podstawę wydanych wobec skarżącego decyzji ostatecznych i skutkujące pozbawieniem go prawa do odliczenia podatku naliczonego z tych faktur na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług, korespondują z treścią cytowanego wyżej wyroku karnego z dnia 11 marca 2019r., którym R.K. został uznany winnym zarzucanych mu czynów, w tym wystawiania na rzecz skarżącego nierzetelnych faktur oraz ewidencjonowania nierzetelnych faktur zakupu paliwa od firmy A Sp. z o.o. Zasadnie zatem organ stwierdził, że wyrok ten nie wskazuje na istnienie nowych okoliczności faktycznych mających przymiot istotności, bowiem w żaden sposób nie może zmienić treści rozstrzygnięcia podjętego w decyzjach ostatecznych, a wręcz potwierdza ich prawidłowość. Nietrafne są też zarzuty skargi, że organ powinien był przeprowadzić dowód z uzasadnienia powyższego wyroku wydanego w sprawie karnej, a nawet z akt sprawy karnej, w której znajdować się mają materiały uzasadniające uchylenie wydanych decyzji ostatecznych. Przede wszystkim, sentencja wydanego w sprawie karnej wyroku jest jasna i jednoznacznie wskazuje, że oskarżony R.K. został uznany winnym wystawiania w okresie od 2 stycznia 2006r. do 25 stycznia 2007r. nierzetelnych faktur z tytułu sprzedaży paliwa m.in. na rzecz P.H.U. [...] J.M. Zgodnie z tym co wyżej powiedziano, ustalenia te z mocy art. 11 p.p.s.a. są w tej sprawie wiążące. Pod pojęciem ustalenia prawomocnego wyroku w ujęciu przepisu art. 11 p.p.s.a. należy rozumieć ustalenia wynikające z sentencji wyroku karnego dotyczące osoby sprawcy, strony podmiotowej i przedmiotowej przestępstwa oraz miejsca i czasu jego popełnienia. Sąd administracyjny nie jest natomiast związany ustaleniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku karnego. Brak jest zatem podstaw do żądania poszukiwania dowodów podważających wiążące ustalenia sądu karnego wynikające z sentencji wyroku w treści uzasadnienia tego wyroku bądź w aktach sprawy karnej. Po pierwsze, sąd administracyjny związany jest ustaleniami wynikającymi z sentencji wyroku karnego (odnośnie osoby sprawcy, strony podmiotowej i przedmiotowej przestępstwa, miejsca i czasu jego popełnienia), ale nie jest już związany ustaleniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku karnego. Po drugie, trudno oczekiwać, że uzasadnienie wyroku skazującego zawiera treści przemawiające przeciwko jego sentencji. Po trzecie wreszcie, rolą podatnika, który wnosi o wznowienie postępowania w sprawie podatkowej, jest wskazanie konkretnych dowodów lub okoliczności faktycznych, które spełniają wymogi z art. 240 § 1 pkr 5 O.p., a nie oczekiwanie, że organ będzie takich dowodów i okoliczności poszukiwał samodzielnie w aktach sprawy karnej. Słusznie zauważył w tym kontekście organ, że skarżący na żadnym etapie postępowania nie sprecyzował jakie nowe okoliczności faktyczne - wynikające z ww. wyroku - istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi ujawniły się i mogłyby mieć wpływ na zmianę ustaleń faktycznych poczynionych w decyzjach ostatecznych będących przedmiotem wniosku o wznowienie postępowania. Podatnik ograniczył się jedynie do podania wyroków, które mogłyby mieć wpływ na niniejszą sprawę, nie wskazując jednak, które ich postanowienia zmieniają ocenę faktyczną oraz prawną tychże decyzji. We wniosku o wznowienie postępowania skarżący wspomniał również o wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 4 marca 2014 r. sygn. akt [...], którym skarżący został uniewinniony od zarzutów fikcyjnego nabywania paliwa i przyjmowania nierzetelnych faktur od R.K.. Według twierdzeń skarżącego, Sąd Okręgowy w S. oddalił apelację organu jako bezzasadną. W aktach sprawy brak jest tego wyroku, nie przedłożył go ani skarżący, ani organ nie podjął czynności zmierzających do jego pozyskania. Niezależnie od braku zarzutów skargi w tym zakresie Sąd zwraca uwagę, że nie stanowi to wadliwości postępowania, bowiem ustalenia wyroku uniewinniającego nie są wiążące ani dla Sądu ani dla organu podatkowego. Powtórzyć należy, że zgodnie z art. 11 p.p.s.a. wiążące są ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa. Z powołanego przepisu wynika, że związanie sądu dotyczy ustaleń wyroku skazującego, a to prowadzi do wniosku, że przepis ten nie dotyczy wyroku uniewinniającego. Wyrok uniewinniający nie wywiera więc bezpośredniego wpływu na wynik sprawy sądowoadministracyjnej. Nie jest on także wiążący dla organu administracji publicznej załatwiającego sprawę administracyjną (podatkową), co oznacza, że ma on możliwość, a nawet obowiązek ustalenia stanu faktycznego w sprawie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2020 r., II GSK 658/20). Przesłanki, jakie są badane w toku postępowania karnego i postępowania podatkowego są odmienne - są to dwa różne postępowania i ich rozstrzygnięcia nie są współzależne. Uniewinnienie od zarzutów popełnienia przestępstw skarbowych nie wywiera bezpośredniego wpływu na wynik sprawy podatkowej i pozostawia organom podatkowym możliwość samodzielnego ustalenia stanu faktycznego, zgodnie z wymogami określonymi w Ordynacji podatkowej. Innymi słowy, ocena wyrażona w wyroku sądu karnego nie oznacza, że nieprawidłowa jest ocena przyjęta przez organy podatkowe dokonana w oparciu o zebrany przez nie materiał dowodowy. Wyrok karny uwalnia od odpowiedzialności karnej, jednak w sprawie podatkowej nie jest to nowa okoliczność faktyczna lub nowy dowód w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Odmienna ocena okoliczności faktycznych przez sąd karny nie może bowiem stanowić nowej okoliczności, o której mowa w tym przepisie. Reasumując, postępowanie wznowieniowe nie stanowi kontynuacji postępowania wymiarowego, a w konsekwencji nie daje podstaw do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, którą zakończono sprawę w postępowaniu zwykłym. W postępowaniu wznowieniowym należało bowiem oceniać przez pryzmat zajścia przesłanek z art. 240 O.p. W tym zaś zakresie Sąd uchybień nie stwierdził. Z uwagi na powyższe niezasadne są zarzuty skargi dotyczące dokonania błędnych ustaleń. Prowadzone postępowanie nie narusza przyjętych w procedurze podatkowej standardów postępowania. Organy właściwie zastosowały przepisy w niniejszej sprawie. Dokonały oceny przedstawionego przez stronę dowodu w sposób wszechstronny, zaś rozstrzygnięcie sprawy zostało w sposób logiczny i przekonujący uzasadnione zarówno przez organ pierwszej jak i drugiej instancji. To zaś, że podatnik nie zgadza się z oceną i argumentacją organów podatkowych, nie uzasadnia zarzutu naruszenia prawa w zakresie postępowania. Z uwagi na powyższe Sąd uznał, że wydane w niniejszym postępowaniu decyzje nie naruszają prawa. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 ww. ustawy, oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI