I SA/GD 1243/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gdańsku oddalił skargę podatników na decyzję SKO utrzymującą w mocy decyzję Wójta ustalającą podatek od nieruchomości dla zdewastowanego budynku, uznając go za budynek podlegający opodatkowaniu.
Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem od nieruchomości zdewastowanego budynku po byłym ośrodku wypoczynkowym. Podatnicy twierdzili, że obiekt nie jest budynkiem w rozumieniu ustawy ze względu na jego zły stan techniczny i brak możliwości użytkowania. WSA w Gdańsku uznał, że stan techniczny budynku nie wyklucza jego opodatkowania, a definicja budynku w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych nie wymaga sprawnych instalacji ani możliwości użytkowania. Sąd oddalił skargę, uznając obiekt za budynek podlegający opodatkowaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpatrywał skargę E. M.-W. i K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy ustalającą podatek od nieruchomości za 2003 rok. Przedmiotem sporu był zdewastowany budynek po byłym Ośrodku Wypoczynkowym "A", który zdaniem podatników nie powinien być opodatkowany ze względu na jego zły stan techniczny i brak możliwości użytkowania. Podatnicy argumentowali, że obiekt nie spełnia definicji "budynku" w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ani przepisów prawa budowlanego, które wymagają obiektu budowlanego zdatnego do użytku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze oraz Wójt Gminy uznali jednak, że budynek, mimo złego stanu technicznego, nadal jest budynkiem w rozumieniu ustawy, ponieważ posiada fundamenty, dach i przegrody budowlane, a jego stan techniczny nie jest podstawą do wyłączenia z opodatkowania. WSA w Gdańsku, analizując definicję "budynku" zawartą w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych, podkreślił autonomię prawa podatkowego i konieczność stosowania definicji ustawowej. Sąd uznał, że stan techniczny budynku, jego zdewastowanie, a także brak instalacji czy możliwości podłączenia do mediów, nie wpływają na jego kwalifikację jako budynku podlegającego opodatkowaniu. Sąd odrzucił również argumentację podatników dotyczącą klasyfikacji obiektu jako "budynku mieszkalnego", wskazując, że decydujący jest stan aktualny, a nie potencjalna możliwość przywrócenia funkcji mieszkalnej. WSA oddalił skargę, stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej wzruszenie, mimo drobnego uchybienia proceduralnego w postaci braku wyznaczenia stronie terminu do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, zdewastowany budynek, który posiada fundamenty, dach i przegrody budowlane, jest "budynkiem" w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i podlega opodatkowaniu, niezależnie od jego stanu technicznego i możliwości użytkowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że definicja "budynku" w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych, mimo odesłania do prawa budowlanego, ma autonomiczne znaczenie dla celów podatkowych. Kluczowe są cechy takie jak trwała więź z gruntem, wydzielenie z przestrzeni przegrodami budowlanymi oraz posiadanie fundamentów i dachu. Stan techniczny obiektu, jego zdewastowanie czy brak instalacji nie wyłączają go z opodatkowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
u.p.o.l. art. 1a § 1 pkt 1
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Definicja "budynku" jako obiektu budowlanego, trwale związanego z gruntem, wydzielonego przegrodami budowlanymi, posiadającego fundamenty i dach. Podkreślono autonomię tej definicji dla celów podatkowych.
u.p.o.l. art. 2 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości obejmuje budynki lub ich części.
u.p.o.l. art. 3 § ust. 1
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży na właścicielach nieruchomości.
u.p.o.l. art. 5 § ust. 1 pkt 2 lit e
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Określenie maksymalnej stawki podatku od nieruchomości dla pozostałych budynków.
Pomocnicze
p.b. art. 3 § pkt 1
Ustawa Prawo budowlane
Definicja obiektu budowlanego (budynek, budowla, obiekt małej architektury).
o.p. art. 191
Ustawa Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów.
o.p. art. 200 § § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Obowiązek wyznaczenia stronie terminu do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Obiekt nie jest budynkiem w rozumieniu ustawy ze względu na zły stan techniczny i brak możliwości użytkowania. Obiekt powinien być klasyfikowany jako budynek mieszkalny, a nie pozostały, ze względu na zamiar adaptacji i wcześniejsze przeznaczenie. Brak możliwości podłączenia do sieci kanalizacyjnej i elektrycznej wyklucza użytkowanie obiektu.
Godne uwagi sformułowania
autonomiczność prawa podatkowego stan aktualny w chwili dokonywania oceny a nie stan potencjalny, przyszły, możliwy przepisy przewidujące preferencyjną stawkę opodatkowania podatkiem od nieruchomości "dla budynków mieszkalnych lub ich części" jako unormowania o charakterze szczególnym, nie powinny podlegać wykładni rozszerzającej.
Skład orzekający
Sławomir Kozik
przewodniczący
Tomasz Kolanowski
sprawozdawca
Ewa Kwarcińska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja definicji \"budynku\" na potrzeby podatku od nieruchomości, zwłaszcza w kontekście jego stanu technicznego i możliwości użytkowania. Ustalenie, że stan techniczny nie wyłącza opodatkowania, a potencjalna adaptacja nie wpływa na klasyfikację jako budynek mieszkalny."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2003 roku i specyfiki definicji budynku w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych. Może być mniej bezpośrednio stosowalne po późniejszych zmianach legislacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego podatku od nieruchomości i jego interpretacji w nietypowej sytuacji (zdewastowany budynek). Jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem podatkowym i nieruchomościami.
“Czy zrujnowany budynek nadal podlega podatkowi od nieruchomości? WSA w Gdańsku wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 12 485,9 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gd 1243/03 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2006-01-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2003-10-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Ewa Kwarcińska Sławomir Kozik /przewodniczący/ Tomasz Kolanowski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Kolanowski (spr.),, Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Zalewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 stycznia 2006 sprawy ze skargi E. M.- W. i K.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 06 października 2003 r. nr sygn.akt [...] w przedmiocie ustalenia podatku od nieruchomości za 2003 r. oddala skargę. Uzasadnienie I SA/Gd 1243/03 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 29 września 2003r. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia 20 lutego 2003r. którą ustalono E. M.-W. i K. W. wysokość podatku od nieruchomości położonej w J. za 2003r. w wysokości 12.485,90 zł. Powyższa decyzja wydana została w oparciu o następujący stan faktyczny sprawy. Dnia 16 lipca 2001r. małżonkowie E. M. – W. i K. W. złożyli wykaz nieruchomości, w którym zadeklarowali w pozycji VI lit. d) "pozostałe grunty" powierzchnię [...] m2 wyjaśniając jednocześnie, że "aktualnie toczy się postępowanie wszczęte przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w N., którego celem jest ustalenie stanu technicznego murów pozostałych po budynku na działce Nr [...] przy ul. [...] w J. (...) zaś w obecnym stanie, stan techniczny murów nie pozwala na użytkowanie". Wójt Gminy wezwał podatników do uzupełnienia złożonego wykazu nieruchomości poprzez podanie powierzchni budynku (budynków) położonych na terenie nieruchomości w J. lub złożenie innych posiadanych dokumentów mających wpływ na ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego lub zmiany podstawy opodatkowania ustalonego wcześniej podatku. W dniu 1 lutego 2002r. organ podatkowy pierwszej instancji przeprowadził kontrolę podatkową nieruchomości położonej w J. stanowiącej własność E. M.-W. i K. W. w celu ustalenia powierzchni budynków wchodzących w skład wymienionej nieruchomości. W trakcie kontroli ustalono, że na terenie nieruchomości znajduje się budynek po byłym Ośrodku Wypoczynkowym "A". Obiekt ten jest zaniedbany, bez stolarki okiennej i drzwiowej, murowany, zadaszony. Z uwagi na nieobecność właściciela nie dokonano obmiaru powierzchni pomieszczeń wewnątrz budynku, jednakże nie stwierdzono dobudowy i rozbudowy obiektu w ostatnich kilku latach tj. od momentu kiedy funkcjonował tam ośrodek, nie stwierdzono tam także lokalizacji innych obiektów. Pismem z dnia 24 kwietnia 2002r. organ podatkowy pierwszej instancji wezwał podatnika do złożenia wyjaśnień i uzupełnienia wykazu nieruchomości w zakresie podania powierzchni użytkowej budynku zlokalizowanego na działce Nr [...], wykazania całości gruntów, zgodnie z wypisem z rejestru gruntów, jako grunty pozostałe oraz złożenia innych posiadanych dokumentów mających wpływ na ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego. W wykonaniu powyższego wezwania K. W. złożył wyjaśnienia, z których wynikało, że kompleks budynków znajdujących się na działce Nr [...] jest zdewastowany i nie nadaje się do użytkowania. Od 2001r. podjął starania w kierunku adaptacji i rozbudowy istniejącego budynku i w związku z powyższym nie powinien być opodatkowany podatkiem od nieruchomości za ten budynek. K. W. oświadczył, że nie posiada żadnych dokumentów, które potwierdzałyby, że obiekt budowlany nie jest budynkiem w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jednocześnie wyraził zgodę na opodatkowanie budynku według powierzchni użytkowej wynikającej z operatu szacunkowego przedmiotowej nieruchomości z dnia 13 marca 1997r. tj. [...] m2 natomiast nie zgodził się z opodatkowaniem gruntów w oparciu o znajdujący się w aktach sprawy wypis z rejestru gruntów. Wójt Gminy decyzją z dnia 20 lutego 2003r. ustalił E. M.-W. i K. W. wysokość podatku od nieruchomości położonej w J. za 2003r. w wysokości 12.485,90 zł (grunty pozostałe - 6.340,00 zł; pozostałe budynki – 6.145,01 zł). K. W. odwołał się od decyzji Wójta Gminy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego kwestionując ją w części ustalającej podatek od nieruchomości w kwocie ponad 6.145,01 zł. Odwołujący nie zgodził się z ustaleniem, że położony na nieruchomości gruntowej obiekt jest budynkiem pozostałym. Bezspornym jest bowiem, że budynek jest w stanie technicznym wykluczającym jego jakiekolwiek użytkowanie. Dla prawidłowej interpretacji pojęcia "budynek" nie wystarczy sama definicja zawarta w art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zgodnie bowiem z tym przepisem w rozumieniu ustawy budynkami są "obiekty budowlane" w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, spełniające wskazane kryteria. Nowe brzmienie tego przepisu odsyła więc do prawa budowlanego, które precyzuje że obiektem budowlanym jest budynek z instalacjami i urządzeniami technicznymi, które zostały odebrane i uzyskano zezwolenie na ich użytkowanie. Ponieważ sporny budynek nie spełnia tych kryteriów, gdyż nie jest zdatny do użytku (co jest bezsporne), nie jest więc obiektem budowlanym, a w dalszej konsekwencji nie jest budynkiem. W związku z tym biorąc pod uwagę, że obiekt w obecnym stanie nie jest przystosowany i nie może być użytkowany do żadnego celu zdaniem podatników stwierdzić należało, że obiekt ten nie jest budynkiem podlegającym opodatkowaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy . Organ odwoławczy stwierdził, że podstawę ustalenia obowiązku podatkowego w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych zgodnie z art. 3 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002r. Nr 9, poz. 84), które określają podmiot i przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Zgodnie z art. 3 ust.1 wymienionej ustawy obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży na osobach fizycznych, osobach prawnych i jednostkach organizacyjnych, które są m.in. właścicielami lub samoistnymi posiadaczami nieruchomości. Natomiast art. 2 ust.1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wymienia przedmiot opodatkowania wśród którego są budynki lub ich części oraz grunty. Podstawę opodatkowania stanowi dla budynków ich powierzchnia użytkowa, a dla gruntów powierzchnia tych gruntów. Jak wynika z przeprowadzonego przez organ podatkowy pierwszej instancji postępowania podatkowego na terenie posesji w J. znajduje się budynek po byłym Ośrodku Wypoczynkowym "A". Obiekt jest zaniedbany posiada ściany, dach, okna (bez szyb). Ściany budynków nie wykazują pęknięć. Stan techniczny konstrukcji budynku jest w stanie dobrym Powierzchnię budynku do wymiaru podatku przyjęto za zgodą strony z operatu szacunkowego sporządzonego przez biegłego rzeczoznawcę. Zgodnie z art. 1a ust.1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, za budynek należy uważać obiekt w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Organ odwoławczy nie zgodził się z odwołującym, że stan techniczny, uniemożliwiający użytkowanie jest przyczyną wyłączająca opodatkowanie. Przepisy dotyczące opodatkowania nieruchomości nie uzależniają opodatkowania nieruchomości gruntowych od stanu technicznego i możliwości wykorzystania budynku. Wprawdzie w art. 1 a ust.1 pkt 3 powołanej wyżej ustawy ustawodawca umożliwił wyłączenie z opodatkowania według stawek przewidzianych dla działalności gospodarczej budynków ze względu na ich stan techniczny, jednakże nie zwolnił z tego powodu budynków z opodatkowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przytoczyło wyjaśnienia Ministerstwa Finansów zawarte w piśmie z dnia 13 marca 2003r. nr LK-272/LP/03/PP, które potwierdzają zasadność zajętego stanowiska. Wskazano także, że w rozumieniu przepisów podatkowych należy wyraźnie odróżnić stan techniczny obiektu budowlanego (jego konstrukcji) od stanu instalacji, urządzeń (wyposażenia) tego obiektu, które nie podlegają opodatkowaniu i w konsekwencji nie mają wpływu na zakwalifikowanie obiektu do kategorii przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego E. M.-W. i K. W. wnieśli skargę z dnia 6 października 2003r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucając, że narusza ona art. 2 ust.1 pkt 2, art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych, a także art. 122, art. 124, art. 210 §4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i nie wskazanie w uzasadnieniu decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Uzasadniając skargę skarżący zarzucili, że bezpodstawnie ustalono, iż położny na nieruchomości gruntowej obiekt jest budynkiem pozostałym. Skoro budynek jest w stanie technicznym wykluczającym jego jakiekolwiek użytkowanie, to nie można uznać go za budynek pozostały. Dla prawidłowej interpretacji pojęcia "budynek" nie wystarczy sama definicja zawarta w art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zgodnie bowiem z tym przepisem w rozumieniu ustawy budynkami są "obiekty budowlane" spełniające wskazane kryteria. Ponieważ ustawa podatkowa nie wyjaśnia pojęcia "obiekt budowlany" pomocniczo należy posłużyć się Polską Klasyfikacją Obiektów Budowlanych (Dz. U. z 1999r. Nr 112, poz. 6925 z późn. zm.). Zgodnie z Klasyfikacją za obiekty budowlane uważa się konstrukcje połączone z gruntem w sposób trwały, wykonane z materiałów budowlanych i elementów składowych, będących wynikiem prac budowlanych. Za budynki uznaje się natomiast zadaszone obiekty budowlane wraz z wbudowanymi instalacjami i urządzeniami technicznymi wykorzystywane dla potrzeb stałych, przystosowane do potrzeb ludzi, zwierząt lub ochrony przedmiotów. Budynki dzieli się na mieszkalne i niemieszkalne. Ponieważ wynikiem prac budowlanych jest obiekt budowlany zdatny do użytku zgodnego z przeznaczeniem, w przedmiotowej sprawie sporny obiekt – na skutek jego dewastacji – pomimo, że ma jeszcze ściany i zadaszenie, nie jest już obiektem budowlanym, a w dalszej konsekwencji nie jest budynkiem. W związku z tym, zdaniem skarżących, należało stwierdzić, iż sporny obiekt nie jest budynkiem podlegającym opodatkowaniu. Skarżący podnieśli również, że wykorzystanie zrujnowanego budynku wykluczone jest również ze względu na fakt, że Gmina wykonując kanalizację tego rejonu pominęła ulicę, przy której obiekt się znajduje. Okoliczność ta w istocie wyklucza obecnie możliwość korzystania z obiektu w jakimkolwiek celu, tym bardziej, że nie ma również możliwości podłączenia do sieci elektrycznej ze względu na jej przeciążenie. Niezależnie więc od stanu dewastacji budynku, jego eksploatacja została uniemożliwiona przez Gminę ze względu na brak możliwości podłączenia jej do sieci kanalizacyjnej. W ocenie skarżących niezrozumiały jest wywód organu odwoławczego dotyczący pisma Ministerstwa Finansów. Pomijając, że pismo takie nie stanowi źródła prawa to stwierdzić należy, że bez znaczenia w niniejszej sprawie są wywody dotyczące możliwości prowadzenia w budynku działalności gospodarczej skoro skarżący nie prowadzą działalności gospodarczej. Strona skarżąca podniosła również, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie ustosunkowało się do twierdzeń zawartych w odwołaniu, że sporny obiekt przed jego zniszczeniem był budynkiem mieszkalnym i skarżący zamierzają przywrócić mu takie przeznaczenie, co powoduje, że obiekt ten – nawet jeśli byłby budynkiem w rozumieniu ustawy – można było uznać najwyżej za budynek mieszkalny a nie za pozostały. Podnieśli skarżący również, że definicji "budynku mieszkalnego" nie ma w żadnej ustawie podatkowej ani nie podatkowej. Wskazali w związku z tym na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2001r. Sygn. akt III SA 2067/00, w którym Sąd rozpatrując podobną sprawę dokonał wykładni pojęcia "budynku mieszkalnego" w oparciu o stan faktyczny, w którym przedmiotem sporu była klasyfikacja budynku nazwanego pałacem zabytkowym z adaptacją na budynek mieszkalno-pensjonatowy a w projekcie budowlanym napisano, że adaptacja polega na przywróceniu pierwotnej funkcji – domu rodzinnego z pokojami gościnnymi. Na tym tle sformułował Sąd tezę o ogólniejszym znaczeniu: pałac zabytkowy (budynek w rozumieniu ustawy podatkowej) z przeznaczeniem na dom mieszkalny, z pokojami gościnnymi na działalność agroturystyczną, jest budynkiem mieszkalnym. Z przywołanego wyroku wynika, w ocenie skarżących jednoznacznie, że zdaniem Sądu dla uznania obiektu za budynek mieszkalny wystarczy fakt, że wcześniej był on użytkowany na takie cele i adaptacja ma polegać na przywróceniu mu tej funkcji, co ma miejsce w przedmiotowej sprawie. W związku z tym gdyby nawet uznać obiekt za budynek – pomimo niemożności jego użytkowania – to byłby to budynek mieszkalny, a nie budynek pozostały, co powoduje, że w decyzji przyjęto niewłaściwe – zawyżone stawki podatkowe za 1 m2. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę podtrzymała stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Zgodnie z przepisem art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej .., pod względem zgodności z prawem rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 2 ust.1 pkt 2) ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002r. Nr 9, poz. 84 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003r. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budynki lub ich części. Z kolei art. 1a ust.1 pkt 1 powołanej ustawy stanowi, że za budynek, w rozumieniu ustawy, uważa się obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach, Stosownie do art. 5 ust.1 pkt 2 lit e) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych rada gminy określa wysokość stawek podatku od nieruchomości z tym, że podatek ten nie może przekroczyć rocznie określonej stawki ustalonej odrębnie dla pozostałych budynków lub ich części 5,78 zł za m2. Jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy Uchwały Rady Gminy z dnia 11 grudnia 2002r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości oraz wzoru informacji o nieruchomości i obiektach budowlanych i deklaracji na podatek od nieruchomości Rada Gminy określiła roczną stawkę podatku od nieruchomości: w wysokości 5,78 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej pozostałych budynków lub ich części. W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny w istocie nie jest między stronami sporny. Na nieruchomości gruntowej stanowiącej własność E. M.-W. i K. W. znajduje się budynek po byłym Ośrodku Wypoczynkowym "A". Jak wynika z kontroli przeprowadzonej przez organ podatkowy pierwszej instancji obiekt jest zaniedbany, bez stolarki okiennej i drzwiowej, murowany, zadaszony. Ustalenia kontroli nie były kwestionowane przez skarżących w toku postępowania. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego strona skarżąca podniosła, że sporny obiekt – na skutek jego dewastacji – pomimo, że ma jeszcze ściany i zadaszenie nie jest już obiektem budowlanym... a nadto wskazano na brak elektryczności, kanalizacji i wszelkich wewnętrznych urządzeń. Nadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że stan techniczny konstrukcji budynku jest w stanie dobrym, czego strona skarżąca w skardze do Sądu nie kwestionuje. Spór między stronami sprowadza się do klasyfikacji obiektu budowlanego posadowionego na nieruchomości stanowiącej własność skarżących. Otóż skarżący twierdzą, że obiekt ten, ze względu na jego zniszczenie i dewastację nie może być uznany za budynek i w konsekwencji, nie może być przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Skarżący twierdzą nadto, że jeżeli nawet przyjąć, iż sporny obiekt jest budynkiem to powinien być opodatkowany według stawek przewidzianych dla budynków mieszkalnych a nie dla pozostałych budynków. Skarżący wywodzą, że dla prawidłowej interpretacji pojęcia "budynek" nie wystarczy sama definicja zawarta w art. 1a ust.1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zgodnie bowiem z tym przepisem w rozumieniu ustawy budynkami są "obiekty budowlane" spełniające wskazane kryteria. Sąd uznał zatem za uzasadnione odniesienie się do tego zarzutu w pierwszej kolejności. W wyniku nowelizacji ustawy o podatkach i opłatach lokalnych dokonanej ustawą z dnia 30 października 2002r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 200, poz. 1683) z dniem 1 stycznia 2003r. wprowadzono nową definicję pojęcia "budynek" stanowiąc, że jest to obiekt budowlany, w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Natomiast obiektami budowlanymi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego są: a) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, b) budowle stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, c) obiekt małej architektury (art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.). Punktem wyjścia przy wykładni przepisów prawa podatkowego powinno być sformułowane przez naukę prawa stanowisko o autonomiczności tej gałęzi prawa. Przypomniał o tym Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu pięciu sędziów z dnia 24 czerwca 1996r. Sygn. FPK 6/96 (ONSA 1996, z. 3, poz. 106), powołując się na pogląd wyrażony przez Ryszarda Mastalskiego. Podkreśla on, że nazwy przyjęte przez prawo podatkowe z innych gałęzi prawa nie mogą oznaczać tych samych pojęć, służą bowiem do budowania określonych pojęć właśnie w prawie podatkowym i stanowią wraz z innymi cechami ustaw podatkowych część składową nowych kompleksów pojęć, uzyskując cechy swoiste, niezbędne do założonych przez normodawcę celów opodatkowania. Prawo podatkowe bowiem, aby mogło wypełniać swoje zadania może być wiązane tylko własnymi pojęciami. Dokonując wykładni językowej prawa podatkowego, która powinna być uściślana i rozwijana w kontekście wykładni systemowej i funkcjonalnej, należy przede wszystkim szukać "podatkowego" rozumienia pojęć używanych przez ustawodawcę i zważać na to, czy przyjęcie innego, na przykład cywilnoprawnego punktu widzenia nie prowadzi do uchylania się danego podmiotu od opodatkowania albo też do zmniejszania jego obciążeń podatkowych (R. Mastalski: Interpretacja prawa podatkowego, źródła prawa podatkowego i jego wykładnia, Wrocław 1989, s.98-100). Skoro zatem ustawa o podatkach i opłatach lokalnych w art. 1a ust.1 pkt 1 definiuje pojęcie "budynek" przyjąć należy, iż dla celów opodatkowania podatkiem od nieruchomości jedynym i właściwym sposobem rozumienia tego pojęcia jest to, które ta ustawa podaje. Odesłanie do prawa budowlanego oceny tej nie zmienia, albowiem pojecie zaczerpnięte z prawa budowlanego jest tylko jednym z elementów konstrukcyjnych definicji sformułowanej dla celów podatkowych. Z omawianej definicji wynika zatem, że budynkiem jest obiekt budowlany, który zarazem nie jest budowlą i obiektem małej architektury, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Budynek w rozumieniu nowej definicji musi mieć fundamenty. Nie wystarczy już wynikające z poprzednio obowiązującej definicji "umocowanie w ziemi lub na ziemi". Z przytoczonych wyżej regulacji wynika, że za trwale z gruntem związany budynek można uznać tylko taki, który spełnia dwa warunki: - nie można go od gruntu oderwać bez jego uszkodzenia, - nie jest to obiekt wzniesiony do tzw. przemijającego użytku. Konieczne jest także posiadanie przegród budowlanych wydzielających budynek z przestrzenia, z także dachu. (L. Etel, S. Presnerowicz. Podatki i opłaty samorządowe. Komentarz. Dom Wydawniczy ABC 2003). Sąd zauważyć pragnie także, że zarzuty formułowane przez stronę skarżącą wynikają z przyjęcia, że budynek, aby był przedmiotem opodatkowania, powinien posiadać instalacje i urządzenia techniczne. Pogląd taki nie jest uzasadniony. Definicja zawarta w ustawie podatkowej przesądza bowiem, że budynkiem jest taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, oraz posiada fundamenty i dach. Zatem dla celów podatku od nieruchomości wyposażenie budynku w instalacje i urządzenia techniczne nie jest warunkiem koniecznym. W końcu stwierdzić należy, że wbrew wywodom skarżących stan techniczny budynku, czy też jego zdewastowanie nie mają wpływu na to czy jest on budynkiem czy też nie w rozumieniu ustawy o podatku od nieruchomości oraz o podatkach i opłatach lokalnych, a w konsekwencji czy podlega opodatkowaniu. Sąd podziela zarzut skarżących, iż wyjaśnienia zawarte w piśmie Ministerstwa Finansów nie są adekwatne do istoty rozpatrywanej sprawy, nie mniej jednak okoliczność ta pozostaje bez wpływu na zasadność rozstrzygnięcia. Skoro zatem sporny obiekt budowlany jest "budynkiem" w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych rozważyć należy, czy jest on "budynkiem mieszkalnym" czy też należy go uznać za "pozostały budynek". Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie rozstrzyga tego zagadnienia bowiem brak w niej zarówno definicji "budynku mieszkalnego" jak i "pozostałych budynków". Nie odsyła w tym zakresie również do innych ustaw. Koniecznym zatem staje się sięgnięcie do reguł wykładni językowej. Odwołując się do znaczenia słów "budynek mieszkalny" trzeba stwierdzić, że jest to budynek służący lub nadający się do mieszkania, a mieszkać – to przebywać gdzieś stale albo czasowo, zajmować jakiś lokal, mieć mieszkanie zamieszkiwać -Mały słownik języka polskiego pod redakcją Stanisława Skorupki, Warszawa 1968, s.388 (por. uchwała NSA z 30.08.1999r. Sygn. akt FPK 1/99 ONSA 2000 z. 1, poz. 8). Zwrócić należy uwagę na istotną konsekwencję ustalonego znaczenia zwrotu "budynek mieszkalny". Mianowicie akcentuje ona stan aktualny w chwili dokonywania oceny a nie stan potencjalny, przyszły, możliwy. Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika niespornie, że budynek w chwili dokonywania wymiaru podatku od nieruchomości nie spełniał funkcji budynku mieszkalnego. Istniejąca potencjalnie taka możliwość, nie może w ocenie Sądu, skutkować klasyfikacją budynku jako budynku mieszkalnego. Przytoczyć tutaj warto fragment uzasadnienia uchwały NSA z dnia 1 lipca 2002r. Sygn. akt FPK 2/02 (ONSA 2003 z. 2, poz. 49), w którym stwierdzono, że przepisy przewidujące preferencyjną stawkę opodatkowania podatkiem od nieruchomości "dla budynków mieszkalnych lub ich części" jako unormowania o charakterze szczególnym, nie powinny podlegać wykładni rozszerzającej. Stosowanie bowiem w tym wypadku wykładni rozszerzającej byłoby odstępstwem od zasady sprawiedliwego i równego opodatkowania. Z kolei w wyroku z dnia 7 lipca 2004r. Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie mogą mieć zastosowania w sprawie określenia zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2001 i 2002. Przepisy te stanowią akty wykonawcze do ustawy – Prawo budowlane. Regulują zatem inną sferę zagadnień niż wymiar podatków. Dlatego też nie mogą one stanowić podstawy do podejmowania rozstrzygnięć w zakresie podatku od nieruchomości, a w szczególności co do zaliczenia danego budynku do odpowiedniej kategorii budynków w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Nie mogą takiej roli pełnić przepisy w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych, wydane na podstawie ustawy o statystyce publicznej, które dotyczą zagadnień statystycznych a nie podatkowych (wyrok NSA z dnia 7 lipca 2004r. Sygn. akt FSK 280/04, OSS 2005/1/5). Powołany przez skarżących wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2001r. Sygn. akt III SA 2067/00 dotyczył możliwości skorzystania ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych przychodu uzyskanego ze sprzedaży rzeczy i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit a)-c) ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w wyniku przeznaczenia tego przychodu na cele określone w art. 21 ust.1 pkt 32 a) wspominanej ustawy (m.in. na nabycie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku). Zarówno cel jak i istota wspomnianych przepisów są odmienne od uregulowań zawartych w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych zatem brak jest uzasadnionych podstaw aby rozważania Sądu poczynione w tamtej sprawie przenosić na grunt rozpoznawanej sprawy. Sąd zwraca uwagę, iż nie jest zrozumiały zarzut strony iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie ustosunkowało się do twierdzeń zawartych w odwołaniu jakoby sporny obiekt był budynkiem mieszkalnym i że skarżący zamierzają przywrócić mu takie przeznaczenie. W odwołaniu strony z dnia 19 marca 2003r. od decyzji Wójta Gminy twierdzenia takiego nie ma. Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydana została z uchybieniem art. 200 §1 Ordynacji podatkowej. Stronie nie został bowiem wyznaczony termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego w sprawie materiału dowodowego. Opisane uchybienie podniósł w czasie rozprawy także skarżący zarzucając naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu prowadzonym przez organ II Instancji. W kwestii wykładni tego przepisu i jego znaczenia dla sądowej kontroli decyzji podatkowych wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 25 kwietnia 2005r. Sygn. akt FPS 6/04. W sentencji uchwały wskazano, że nie zastosowanie w danej sprawie trybu z art. 200 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa nie jest wystarczającą przesłanką do uznania, że zaistniała podstawa wznowienia postępowania wymieniona w art. 240 §1 pkt 4 tej ustawy. Naruszenie przez organ odwoławczy art. 200 §1 ustawy – Ordynacja podatkowa jest naruszeniem przepisów postępowania, które może doprowadzić do wzruszenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 §1 pkt1 lit c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) jeżeli wspomniane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, skutek w postaci istotnego wpływu na wynik sprawy nie wystąpił. W pozostały zakresie Sąd nie stwierdził naruszenia prawa powodującego konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Organy podatkowe zebrały wyczerpująco materiał dowodowy, dokonały jego oceny zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 191 Ordynacji podatkowej) przy czym ocenie tej nie można przypisać cech dowolności. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszyła prawo w stopniu uzasadniającym jej wzruszenie i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI