I SA/GD 1240/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku Biura Rachunkowego — K. Sp. z o.o. o stwierdzenie nadpłaty w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2017 r., wynikającej z zastosowania ulgi na złe długi. Skarżąca powołała się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z dnia 15 października 2020 r. (sygn. akt C-335/19), który stwierdził niezgodność art. 89a ustawy o VAT z prawem unijnym w zakresie warunków skorzystania z ulgi. Organy podatkowe, zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji, odmówiły stwierdzenia nadpłaty, argumentując, że skarżąca przekroczyła dwuletni termin od daty wystawienia faktury do skorzystania z ulgi, zgodnie z art. 89a ust. 2 pkt 5 ustawy o VAT. Organy nie zgodziły się ze stanowiskiem skarżącej, że wyrok TSUE uchylał ten dwuletni termin. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że wyrok TSUE dotyczył nie tylko dwuletniego terminu, ale również warunków dotyczących statusu dłużnika jako czynnego podatnika VAT, które zostały uznane za niezgodne z prawem UE. Sąd stwierdził, że organy błędnie zinterpretowały stanowisko skarżącej i wyrok TSUE, skupiając się jedynie na dwuletnim terminie. Sąd wskazał, że skarżąca nie mogła skorzystać z ulgi w wymaganym terminie z powodu niezgodnych z prawem UE przepisów krajowych, które wymagały, aby dłużnik był zarejestrowany jako czynny podatnik VAT. Sąd uznał, że dwuletni termin powinien być pominięty w przypadkach, gdy polskie przepisy uniemożliwiały skorzystanie z ulgi, a także w odniesieniu do dłużników, którzy nigdy nie byli zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni lub zostali wykreśleni z rejestru. W związku z tym Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących ulgi na złe długi w kontekście prawa UE, zwłaszcza w odniesieniu do niezgodności krajowych warunków skorzystania z ulgi z orzecznictwem TSUE i pominięcia dwuletniego terminu.
Dotyczy stanu prawnego i orzecznictwa sprzed nowelizacji przepisów wprowadzonych ustawą z dnia 11 sierpnia 2021 r.
Zagadnienia prawne (3)
Czy dwuletni termin od daty wystawienia faktury, określony w art. 89a ust. 2 pkt 5 ustawy o VAT, na skorzystanie z ulgi na złe długi, jest zgodny z prawem UE, zwłaszcza w kontekście wyroku TSUE C-335/19?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dwuletni termin nie powinien być stosowany, jeśli polskie przepisy krajowe uniemożliwiały skorzystanie z ulgi przed wyrokiem TSUE, a także w odniesieniu do dłużników, którzy nigdy nie byli zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni lub zostali wykreśleni z rejestru.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wyrok TSUE C-335/19 dotyczył nie tylko dwuletniego terminu, ale również warunków dotyczących statusu dłużnika jako czynnego podatnika VAT, które zostały uznane za niezgodne z prawem UE. W związku z tym, jeśli polskie przepisy uniemożliwiały skorzystanie z ulgi przed wyrokiem TSUE, dwuletni termin powinien być pominięty.
Czy warunki skorzystania z ulgi na złe długi, dotyczące statusu dłużnika jako czynnego podatnika VAT, są zgodne z prawem UE?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, warunki te, w tym wymóg rejestracji dłużnika jako czynnego podatnika VAT w dniu dostawy/usługi oraz w dniu poprzedzającym korektę, a także wymóg, aby dłużnik nie był w trakcie postępowania upadłościowego lub likwidacji, zostały uznane przez TSUE za niezgodne z art. 90 Dyrektywy 112.
Uzasadnienie
TSUE w wyroku C-335/19 orzekł, że przepisy krajowe uzależniające obniżenie podstawy opodatkowania VAT od warunków dotyczących statusu dłużnika jako czynnego podatnika VAT stoją na przeszkodzie prawu UE. Sąd podkreślił, że TSUE uwzględnił również możliwość dostaw na rzecz osób niebędących podatnikami VAT.
Czy podatnik może skorzystać z ulgi na złe długi w odniesieniu do faktur wystawionych na rzecz podmiotów, które nigdy nie były zarejestrowane jako podatnicy VAT czynni lub zostały wykreślone z rejestru?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli skorzystanie z ulgi było niemożliwe przed wyrokiem TSUE z powodu niezgodnych z prawem UE przepisów krajowych.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że wyrok TSUE C-335/19 obejmuje również sytuacje dostaw na rzecz osób niebędących podatnikami VAT. W związku z tym, jeśli skarżąca nie mogła skorzystać z ulgi w terminie z powodu niezgodnych z prawem UE warunków dotyczących statusu dłużnika, dwuletni termin powinien być pominięty.
Przepisy (15)
Główne
u.p.t.u. art. 89a § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Podatnik może skorygować podstawę opodatkowania oraz podatek należny z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług na terytorium kraju w przypadku wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona.
u.p.t.u. art. 89a § ust. 1a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Nieściągalność wierzytelności uważa się za uprawdopodobnioną, w przypadku gdy wierzytelność nie została uregulowana lub zbyta w jakiejkolwiek formie w ciągu 150 dni od dnia upływu terminu jej płatności określonego w umowie lub na fakturze.
u.p.t.u. art. 89a § ust. 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Warunki skorzystania z ulgi, w tym dotyczące statusu dłużnika i terminu 2 lat od wystawienia faktury.
u.p.t.u. art. 89a § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Warunek dotyczący dostawy na rzecz podatnika VAT czynnego, uznany za niezgodny z prawem UE.
u.p.t.u. art. 89a § ust. 2 pkt 5
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Warunek dwuletniego terminu od wystawienia faktury, który w okolicznościach sprawy został pominięty.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 15 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Definicja podatnika VAT.
k.p.a. art. 121
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.
k.p.a. art. 122
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
O.p. art. 74 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Prawo do zwrotu nadpłaty.
O.p. art. 78 § § 5 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Oprocentowanie nadpłaty.
O.p. art. 210 § § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Wymogi formalne decyzji podatkowej.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji administracyjnej.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 2 i 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezgodność polskich przepisów krajowych (art. 89a ust. 2 pkt 1 i 5 ustawy o VAT) z prawem UE (art. 90 Dyrektywy 112) w zakresie warunków skorzystania z ulgi na złe długi, co potwierdził wyrok TSUE C-335/19. • Skarżąca nie mogła skorzystać z ulgi w terminie z powodu niezgodnych z prawem UE przepisów krajowych, które wymagały, aby dłużnik był zarejestrowany jako czynny podatnik VAT. • Dwuletni termin na skorzystanie z ulgi powinien być pominięty, gdy polskie przepisy uniemożliwiały skorzystanie z ulgi przed wyrokiem TSUE, a także w odniesieniu do dłużników, którzy nigdy nie byli zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni lub zostali wykreśleni z rejestru.
Odrzucone argumenty
Organy podatkowe argumentowały, że skarżąca przekroczyła dwuletni termin od daty wystawienia faktury do skorzystania z ulgi. • Organy podatkowe twierdziły, że wyrok TSUE C-335/19 nie dotyczył kwestii dwuletniego terminu na skorzystanie z ulgi.
Godne uwagi sformułowania
"nie sposób zgodzić się z organem, że skarżąca nie wskazywała, że nie mogła skorzystać z ulgi za złe długi przed upływem terminu dwuletniego" • "problem w rozpoznanej sprawie tkwi gdzie indziej: czy skarżąca mogła – z uwagi na warunki odnoszące się do dłużnika i wierzyciela, uznane za niezgodne z prawem unijnym – w owym terminie 2-letnim skorzystać z ulgi za złe długi." • "warunek skorzystania z ulgi za złe długi polegający na wykluczeniu z kręgu dłużników wierzyciela jego kontrahentów innych niż podatnicy VAT był w stanie prawnym aktualnym w rozpoznanej sprawie niezgodny z prawem unijnym." • "przepis art. 89a ust. 2 pkt 5 u.p.t.u (przewidziany w nim dwuletni termin zawity) może być w okolicznościach konkretnej sprawy postrzegany jako niezgodny z prawem UE jako naruszający zasadę skuteczności prawa unijnego, jeśli jego zastosowanie spowodowałoby, że wykonanie uprawnień przyznanych na mocy dyrektywy VAT stałoby się dla podatnika niemożliwe mimo działania przezeń w dobrej wierze"
Skład orzekający
Agnieszka Krawczyk
sprawozdawca
Bożena Kasprzak
członek
Cezary Koziński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ulgi na złe długi w kontekście prawa UE, zwłaszcza w odniesieniu do niezgodności krajowych warunków skorzystania z ulgi z orzecznictwem TSUE i pominięcia dwuletniego terminu."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego i orzecznictwa sprzed nowelizacji przepisów wprowadzonych ustawą z dnia 11 sierpnia 2021 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnej dla wielu przedsiębiorców ulgi podatkowej i jej zgodności z prawem UE, co jest tematem o dużym znaczeniu praktycznym i potencjale edukacyjnym.
“Ulga na złe długi: Czy dwuletni termin zawsze obowiązuje? WSA stawia pytania o zgodność z prawem UE.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.