I SA/Gd 1232/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gdańsku oddalił skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu świadczeń z ubezpieczenia społecznego, uznając ją za prawidłowo przeprowadzoną pomimo późniejszego umorzenia postępowania z powodu przedawnienia.
Skarżący L.W. złożył skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu świadczeń z ubezpieczenia społecznego, zarzucając naruszenie przepisów i zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Organ egzekucyjny i Dyrektor Izby Administracji Skarbowej oddaliły skargę, utrzymując w mocy wcześniejsze postanowienia. WSA w Gdańsku oddalił skargę, uznając, że czynność zajęcia została dokonana prawidłowo zgodnie z przepisami, a postępowanie skargowe nie obejmuje badania zasadności wszczęcia egzekucji ani jej umorzenia z powodu przedawnienia.
Sprawa dotyczyła skargi L.W. na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu świadczeń z ubezpieczenia społecznego, dokonaną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Pruszczu Gdańskim na podstawie tytułu wykonawczego z 2017 roku. Skarżący podnosił zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 54 u.p.e.a., zarzucając dokonanie czynności z naruszeniem ustawy i zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Podkreślał również, że postępowanie egzekucyjne powinno zostać umorzone z powodu przedawnienia dochodzonej zaległości podatkowej, co potwierdziło późniejsze postanowienie organu egzekucyjnego z 29 czerwca 2022 roku. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego oddalające skargę, argumentując, że czynność zajęcia została wykonana prawidłowo, a środek egzekucyjny był zgodny z przepisami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, stwierdzając, że zaskarżone postanowienie nie zostało wydane z naruszeniem prawa. Sąd podkreślił, że skarga na czynność egzekucyjną ma charakter subsydiarny i obejmuje kontrolę poprawności dokonania czynności egzekucyjnych, a nie badanie zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego czy jego umorzenia. Sąd uznał, że zajęcie świadczenia z ubezpieczenia społecznego zostało dokonane prawidłowo, zgodnie z art. 79 u.p.e.a., a późniejsze umorzenie postępowania z powodu przedawnienia nie wpływa na ocenę prawidłowości samej czynności zajęcia w momencie jej dokonywania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, skarga na czynność egzekucyjną ma charakter subsydiarny i obejmuje kontrolę poprawności dokonania czynności egzekucyjnych, a nie badanie zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego czy jego umorzenia.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że skarga na czynność egzekucyjną jest samoistną instytucją postępowania egzekucyjnego, która ma charakter subsydiarny i komplementarny wobec innych środków prawnych. Kontroli w tym trybie podlegają wyłącznie czynności egzekucyjne, które są zgodne z prawem i prawidłowe, a nie kwestie wszczęcia postępowania czy jego umorzenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (23)
Główne
u.p.e.a. art. 54 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego, której podstawą jest m.in. dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy.
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa prawna postępowania egzekucyjnego.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie sądu administracyjnego w przypadku oddalenia skargi.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 54 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Skarga na czynność egzekucyjną określa zaskarżoną czynność egzekucyjną, zakres żądania i jego uzasadnienie.
u.p.e.a. art. 54 § § 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Skargę na czynność egzekucyjną wnosi się do organu egzekucyjnego, który dokonał tej czynności, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej.
u.p.e.a. art. 54 § § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny wydaje postanowienie, w którym oddala skargę na czynność egzekucyjną, bądź ją uwzględnia w całości albo w części.
u.p.e.a. art. 54 § § 5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Na postanowienie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną przysługuje zażalenie.
u.p.e.a. art. 54 § § 7
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wniesienie skargi na czynność egzekucyjną nie wstrzymuje dalszej realizacji środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano zaskarżonej czynności egzekucyjnej. W uzasadnionych przypadkach organ egzekucyjny może wstrzymać dalszą realizację tego środka egzekucyjnego do dnia, w którym postanowienie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną stanie się ostateczne.
u.p.e.a. art. 1a § pkt 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Czynnościami egzekucyjnymi są wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego.
u.p.e.a. art. 1a § pkt 12
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Egzekucja ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, a także z renty socjalnej jest środkiem egzekucyjnym stosowanym w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych.
u.p.e.a. art. 67 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawę zastosowania egzekucji ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej stanowi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego u dłużnika zajętej wierzytelności.
u.p.e.a. art. 79 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny dokonuje zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego zobowiązanego, a także z renty socjalnej, przez przesłanie do organu rentowego właściwego do spraw wypłaty zobowiązanemu świadczeń zawiadomienia o zajęciu tej części przysługujących zobowiązanemu świadczeń, która nie jest zwolniona spod egzekucji, na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi.
u.p.e.a. art. 79 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zajęcie świadczeń jest dokonane z chwilą doręczenia organowi rentowemu zawiadomienia o zajęciu.
u.p.e.a. art. 79 § § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny wzywa organ rentowy, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia podał wysokość przysługujących zobowiązanemu miesięcznych świadczeń i zawiadamiał o każdej zmianie ich wysokości, aby składał, w przypadku zaistnienia przeszkód do wypłacania świadczeń, oświadczenia o rodzaju tych przeszkód oraz poucza organ rentowy o skutkach niezastosowania się do wezwań.
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5
Kodeks postępowania administracyjnego
Okoliczności, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. (wznowienie postępowania).
k.p.a. art. 43
Kodeks postępowania administracyjnego
Doręczenie w trybie art. 43 K.p.a. (doręczenie zastępcze).
Ustawa z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw art. 13 ust. 1
Do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej stosuje się przepisy dotychczasowe.
u.p.e.a. art. 54 § § 1, § 5, § 6
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Niezastosowanie i nieuwzględnienie skargi oraz nieuchylenie w całości zaskarżonej czynności egzekucyjnej.
u.p.e.a. art. 54b § § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Brak uchylenia z urzędu w całości czynności egzekucyjnej.
k.p.a. art. 6, 7, 8 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie przepisów postępowania dotyczących umorzenia postępowania egzekucyjnego i dokonania czynności egzekucyjnej.
u.p.e.a. art. 29 § § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Brak zbadania przez organ egzekucyjny z urzędu dopuszczalności, wymagalności i zasadności egzekucji administracyjnej.
u.p.e.a. art. 34 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Brak przekazania przez organ egzekucyjny niezwłocznie wierzycielowi podnoszonego przez skarżącego zarzutu przedawnienia.
u.p.e.a. art. 141
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Ograniczenia w potrąceniu świadczeń z ubezpieczenia społecznego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Czynność egzekucyjna polegająca na zajęciu świadczeń z ubezpieczenia społecznego została dokonana prawidłowo zgodnie z przepisami u.p.e.a. Skarga na czynność egzekucyjną nie może być podstawą do badania zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego ani jego umorzenia z powodu przedawnienia.
Odrzucone argumenty
Postępowanie egzekucyjne powinno zostać umorzone z powodu przedawnienia dochodzonej zaległości podatkowej. Czynność egzekucyjna została dokonana z naruszeniem ustawy i zastosowano zbyt uciążliwy środek egzekucyjny.
Godne uwagi sformułowania
skarga na czynność egzekucyjną stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego nie mogą być przedmiotem skargi na czynność egzekucyjną np. kwestie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, czy ocena prawidłowości jego prowadzenia istotą skargi na czynność egzekucyjną jest kontrola poprawności jej dokonania na gruncie przepisów normujących tryb postępowania przy zastosowaniu konkretnego środka egzekucyjnego
Skład orzekający
Małgorzata Gorzeń
przewodniczący
Irena Wesołowska
sprawozdawca
Marek Kraus
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że skarga na czynność egzekucyjną nie służy kwestionowaniu zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego ani jego umorzenia z powodu przedawnienia, a jedynie ocenie prawidłowości samej czynności egzekucyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki skargi na czynność egzekucyjną w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania egzekucyjnego, jakim jest zakres kontroli sądu w ramach skargi na czynność egzekucyjną, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Czy skarga na zajęcie świadczeń może uratować przed przedawnionym długiem? WSA wyjaśnia granice kontroli sądu.”
Dane finansowe
WPS: 13 729 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gd 1232/22 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2023-04-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Irena Wesołowska /sprawozdawca/
Małgorzata Gorzeń /przewodniczący/
Marek Kraus
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 997/23 - Wyrok NSA z 2024-05-08
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 54
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Sędzia WSA Marek Kraus, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 25 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi L.W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 7 września 2022 r., nr 2201-IEE.711.91.189.2022.DW w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę.
Uzasadnienie
Organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego w Pruszczu Gdańskim (dalej: Naczelnik) wszczął postępowanie egzekucyjne skierowane do majątku L. W. (dalej: Zobowiązany, Skarżący) na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez wierzyciela - Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie nr 3217-COW.723.012087.2017 z 16 listopada 2017 roku (obejmującego zaległość podatkową z tytułu podatku akcyzowego w kwocie 13.729,00 zł).
Postanowieniem z 30 maja 2018 roku organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr 3217- COW.723.012087.2017 z 16 listopada 2017 roku.
Następnie, 7 września 2020 roku Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie wystawił tytuł wykonawczy nr 3217-COW.723.024762.2020 (obejmujący zaległość z tytułu podatku akcyzowego w kwocie 13.729,00 zł.
Naczelnik wszczął na podstawie w/w tytułu wykonawczego egzekucję administracyjną.
Postanowieniem z 23 lutego 2021 roku Naczelnik wznowił z urzędu postępowanie zakończone ostatecznym postanowieniem z 30 maja 2018 roku o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr 3217- COW.723.012087.2017 z 16 listopada 2017 roku, celem zbadania wystąpienia w sprawie okoliczności, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.).
Następnie, postanowieniem nr 2221-SEE.711.12.40.2021 z 6 kwietnia 2021 roku (doręczonym Zobowiązanemu 8 kwietnia 2021 roku), organ egzekucyjny:
1) uchylił ostateczne postanowienie Naczelnika z 30 maja 2018 roku o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr 3217- COW.723.012087.2017 z 16 listopada 2017 roku wystawionego przez wierzyciela - Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie oraz
2) odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr 3217-COW.723.012087.2017 z 16 listopada 2017 roku wystawionego przez wierzyciela - Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: Dyrektor) postanowieniem z 17 czerwca 2021 roku utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika z 6 kwietnia 2021 roku.
Postanowieniem z 6 kwietnia 2021 roku organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr 3217- COW.723.024762.2020 z 7 września 2020 roku.
Zawiadomieniem nr 2221-SEE.711.47564530.2022.l.KORMAR z 9 lutego 2022 roku (w oparciu o tytuł wykonawczy nr 3217-COW.723.012087.2017 z 16 listopada 2017 roku) organ egzekucyjny dokonał zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu. Dłużnik zajętej wierzytelności otrzymał w/w zajęcie w tym samym dniu. W odpowiedzi, ZUS uznał zajętą wierzytelność i przystąpił do realizacji zajęcia przekazując co miesiąc kwotę 578,54 zł. W dniach: 17 marca 2022 roku, 19 kwietnia 2022 roku, 19 maja 2022 roku oraz 17 czerwca 2022 roku ZUS przekazał kwoty w łącznej wysokości 2.314,16 zł. Ze środków pieniężnych uzyskanych w drodze egzekucji kwota w wysokości 1.315,65 zł zaliczona została na poczet powstałych i wymagalnych kosztów egzekucyjnych.
Zawiadomienie zostało doręczone Zobowiązanemu w trybie art. 43 K.p.a 18 lutego 2022 roku.
Pismem z 27 marca 2022 roku Zobowiązany wniósł skargę na czynność egzekucyjną dokonaną na podstawie zawiadomienia z 9 lutego 2022 roku oraz wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr 3217-COW.723.012087.2017 z 16 listopada 2017 roku z uwagi na przedawnienie dochodzonej zaległości podatkowej. W treści skargi Zobowiązany podniósł, że czynność egzekucyjna została dokonana z naruszeniem ustawy i zarazem zastosowano zbyt uciążliwy środek egzekucyjny. Ponadto Zobowiązany wskazał, że 28 lutego 2022 roku został uniewinniony przez Sąd Okręgowy w Gdańsku w sprawie oskarżenia z art. 54 § 1 kks w zw. z art. 54 § 2 kks (sygn. akt V Ka 107/22). Okoliczności, na podstawie których została naliczona egzekwowana kwota pieniężna, sąd uznał za błędne. Tym samym w ocenie Zobowiązanego egzekucja administracyjna prowadzona jest bezpodstawnie. Zobowiązany podniósł również, że w obrocie prawnym występuje tytuł wykonawczy nr 3217-COW.723.024762.2020 z 7 września 2020 roku dotyczący tej samej zaległości podatkowej, której dotyczy tytuł wykonawczy nr 3217-COW.723.012087.2017.
Postanowieniem z 29 czerwca 2022 roku organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr 3217-COW.723.012087.2017 z 16 listopada 2017 roku z uwagi na przedawnienie dochodzonej zaległości podatkowej z dniem 5 maja 2022 roku.
Po przywróceniu terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną, postanowieniem z 6 lipca 2022 roku Naczelnik oddalił ją jako nieuzasadnioną.
Dyrektor, po rozpatrzeniu złożonego zażalenia, postanowieniem z 7 września 2022 roku utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika z 6 lipca 2022 roku oddalające skargę na czynność egzekucyjną.
W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że Naczelnik prawidłowo rozpatrzył skargę na czynność egzekucyjną. Jednocześnie, zdaniem organu, Naczelnik skorzystał z jednego ze środków egzekucyjnych, do którego stosowania upoważnia go ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 479 - dalej jako u.p.e.a.) - dalej w skrócie u.p.e.a.
W ramach zastosowanego środka egzekucyjnego zostały wykonane wszystkie czynności przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dłużnik zajętej wierzytelności - ZUS O/Opole otrzymał zawiadomienie o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej 9 lutego 2022 roku. Zatem, w tym właśnie dniu - w myśl art. 79 § 2 u.p.e.a. - nastąpiło zajęcie świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego. Z akt sprawy wynika też, że odpis tytułu wykonawczego, w oparciu o który dokonano przedmiotowego zajęcia, doręczony został Zobowiązanemu 6 grudnia 2017 roku. Natomiast odpis zawiadomienia o zajęciu świadczenia emerytalnego z 9 lutego 2022 roku doręczono Zobowiązanemu, w trybie art. 43 K.p.a., 18 lutego 2022 roku.
Odnosząc się do zarzutu uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego, organ egzekucyjny wyjaśnił, że zastosowanie środka najmniej uciążliwego dla zobowiązanego może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy w ogóle istnieje wybór w tym zakresie. Co więcej, przy wyborze odpowiedniego środka egzekucyjnego organ powinien się kierować nie tylko jak najmniejszą dolegliwością, lecz także efektywnością. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego Zobowiązany nie wskazał żadnego innego składnika majątku, z którego organ egzekucyjny mógłby przeprowadzić skuteczną egzekucję, i z którego, w ocenie Zobowiązanego, egzekucja byłaby mniej uciążliwa.
Dyrektor podkreślił, że w wyniku wcześniej zastosowanego środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z rachunku bankowego organ egzekucyjny nie wyegzekwował żadnych środków pieniężnych. W związku z powyższym konieczne było skierowanie egzekucji do innych składników majątkowych, tj. świadczenia z ubezpieczenia społecznego.
Dyrektor podkreślił przy tym, że ZUS nie dokonuje potrącenia świadczenia w pełnej wysokości, lecz z zachowaniem ograniczeń określonych w art. 141 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Końcowo Dyrektor wyjaśnił, że przedmiotowe zajecie zostało uchylone postanowieniem Naczelnika z 29 czerwca 2022 roku w związku z umorzeniem postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr 3217-COW.723.012087.2017 z 16 listopada 2017 roku z uwagi na przedawnienie dochodzonej zaległości podatkowej z dniem 5 maja 2022 roku. Przy czym kwoty z zajęcia świadczenia emerytalnego uzyskane po upływie terminu przedawnienia Naczelnik zwrócił do ZUS.
Na rozstrzygnięcie organu odwoławczego L. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się jego uchylenia oraz uchylenia rozstrzygnięcia je poprzedzającego.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy w postaci:
1) art. 6, art. 7 oraz art. 8 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez nie umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez wierzyciela Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie nr 3217-COW.723.012087.2017 z dnia 16.11.2017 r. i dokonanie czynność egzekucyjnej w postaci zajęcia świadczenia z ubezpieczenia społecznego wypłaconego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu;
2) art. 29 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez brak zbadania przez organ egzekucyjny z urzędu dopuszczalność, wymagalności i zasadności egzekucji administracyjnej prowadzonej wobec L. W., pomimo braku przekazania przez organ egzekucyjny niezwłocznie wierzycielowi podnoszonego przez skarżącego zarzutu przedawnienia w sprawie egzekucji administracyjnej i brak wydania przez wierzyciela postanowienie w sprawie zarzutu przedawnienia;
3) art. 34 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez brak przekazania przez organ egzekucyjny niezwłocznie wierzycielowi podnoszonego przez skarżącego zarzutu przedawnienia w sprawie egzekucji administracyjnej i brak wydania przez wierzyciela postanowienie w sprawie zarzutu przedawnienia;
4) art. 54 § 1, § 5 i § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie skargi oraz nie uchyleniu w całości zaskarżonej czynności egzekucyjnej, pomimo, że postępowanie egzekucyjne powinno ulec umorzeniu wskutek przedawnienia zaległości podatkowej oraz pomimo, że zastosowano zbyt uciążliwy dla skarżącego środek egzekucyjny, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy;
5) art. 54b. § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przez jego niezastosowanie i brak uchylenia z urzędu w całości czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia świadczenia z ubezpieczenia społecznego wypłaconego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu, pomimo, że została dokonana z naruszeniem ustawy.
Odpowiadając na skargę Dyrektor podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie nie zostało wydane z naruszeniem prawa. Analiza akt sprawy oraz zaskarżonego postanowienia nie daje podstaw do przyjęcia, że w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym doszło do uchybienia uzasadniającego uchylenie zaskarżonego aktu.
Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest prawidłowość dokonanej przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnej, polegającej na zajęciu świadczeń z ubezpieczenia społecznego, a w konsekwencji zasadność oddalenia skargi Zobowiązanego na tę czynność.
Przechodząc zatem do rozpoznania niniejszej sprawy, podkreślić w pierwszej kolejności należy, że ustawą z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070 ze zm.; dalej: "ustawa zmieniająca") dokonano istotnych zmian m. in. w u.p.e.a. Zmiany te weszły w życie z dniem 30 lipca 2020 r., z wyjątkiem przepisów określonych w jej art. 29, które weszły w życie w terminach innych niż ustawa zmieniająca, tj. w terminach zakreślonych tym przepisem.
Przy czym na mocy art. 13 ust. 1 ustawy zmieniajacej, do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej stosuje się przepisy dotychczasowe.
W związku z powyższym w niniejszej sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 30 lipca 2020 roku.
Stosownie do treści art. 54 § 1 pkt 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego skarga, której podstawą jest m. in. dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy. Stosownie do § 2 omawianego artykułu skarga na czynność egzekucyjną określa zaskarżoną czynność egzekucyjną, zakres żądania i jego uzasadnienie. Skargę na czynność egzekucyjną wnosi się do organu egzekucyjnego, który dokonał tej czynności, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej (§ 3). Organ egzekucyjny wydaje postanowienie, w którym oddala skargę na czynność egzekucyjną, bądź ją uwzględnia w całości albo w części (§ 4). Na postanowienie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną przysługuje zażalenie (§ 5). Wniesienie skargi na czynność egzekucyjną nie wstrzymuje dalszej realizacji środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano zaskarżonej czynności egzekucyjnej. W uzasadnionych przypadkach organ egzekucyjny może wstrzymać dalszą realizację tego środka egzekucyjnego do dnia, w którym postanowienie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną stanie się ostateczne (§ 7).
Z powyższych regulacji wynika, ustawodawca powierzył rozpoznanie skargi na czynności dokonane przez organ egzekucyjny, organowi który je dokonał i w wyniku ich zaskarżenia, przeprowadził ponowną analizę w zakresie poprawności i zasadności zastosowanego środka egzekucyjnego. Ustawodawca nie wykluczył przy tym ponownej weryfikacji zastosowanego środka egzekucyjnego przez organ nadzoru, wskazując w art. 54 § 5 u.p.e.a na możliwość zaskarżenia postanowienia wydanego w związku z wniesioną przez zobowiązanego skargą na czynność egzekucyjną.
Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie NSA pogląd, który zachował swoją aktualność także w obowiązującym stanie prawnym, że określony w art. 54 § 1 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego (por. wyroki NSA z: 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 778/13; 18 sierpnia 2015 r., II FSK 1688/13; 24 października 2014 r., II GSK 1377/13 - wszystkie powołane orzeczenia sądowe dostępne w bazieCBOSA. Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty (postanowienia i zarządzenia), na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie, czy zarzuty. Kontroli w tym trybie mogą bowiem podlegać wyłącznie czynności egzekucyjne, którymi są - zgodnie z definicją legalną z art. 1a pkt 2 u.p.e.a.- wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Z powyższego wynika, jak też trafnie uznały organy w niniejszej sprawie, że nie mogą być przedmiotem skargi na czynność egzekucyjną np. kwestie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, czy ocena prawidłowości jego prowadzenia. W postępowaniu skargowym, prowadzonym w oparciu o treść art. 54 § 1 u.p.e.a., dopuszcza się bowiem badanie jedynie tych czynności, które należą do kompetencji organu egzekucyjnego, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość czynności egzekucyjnych. Zatem istotą skargi na czynność egzekucyjną jest kontrola poprawności jej dokonania na gruncie przepisów normujących tryb postępowania przy zastosowaniu konkretnego środka egzekucyjnego.
Egzekucja ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, a także z renty socjalnej jest wyszczególnionym w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. środkiem egzekucyjnym stosowanym w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych. W myśl art. 67 § 1 u.p.e.a., podstawę jego zastosowania stanowi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego u dłużnika zajętej wierzytelności. Natomiast sposób zastosowania tego środka egzekucyjnego regulują przepisy Rozdziału 3 ("Egzekucja ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej"), zamieszczonego w Dziale II u.p.e.a. I tak, zgodnie z art. 79 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego zobowiązanego, a także z renty socjalnej, zwanych dalej "świadczeniami", przez przesłanie do organu rentowego właściwego do spraw wypłaty zobowiązanemu świadczeń zawiadomienia o zajęciu tej części przysługujących zobowiązanemu świadczeń, która nie jest zwolniona spod egzekucji, na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa organ rentowy, aby nie wypłacał zajętej części świadczenia zobowiązanemu, lecz przekazał ją organowi egzekucyjnemu aż do pełnego pokrycia egzekwowanych należności pieniężnych. Zajęcie świadczeń jest dokonane z chwilą doręczenia organowi rentowemu zawiadomienia o zajęciu (§ 2). Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia organ egzekucyjny zawiadamia o zajęciu zobowiązanego doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony i odpis zawiadomienia przesłanego do organu rentowego, pouczając ponadto zobowiązanego, że nie może odbierać świadczeń poza częścią wolną od zajęcia, ani rozporządzać nimi w żaden inny sposób. Ponadto organ egzekucyjny wzywa organ rentowy, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia podał wysokość przysługujących zobowiązanemu miesięcznych świadczeń i zawiadamiał o każdej zmianie ich wysokości, aby składał, w przypadku zaistnienia przeszkód do wypłacania świadczeń, oświadczenia o rodzaju tych przeszkód oraz poucza organ rentowy o skutkach niezastosowania się do wezwań (§ 4).
Biorąc pod uwagę brzmienie powyższych przepisów, zdaniem Sądu, organy obu instancji trafnie uznały, że zajęcie świadczenia z ubezpieczenia społecznego zostało dokonane prawidłowo. Jak słusznie wskazał Dyrektor, zawiadomienie zostało skutecznie doręczone zarówno dłużnikowi zajętej wierzytelności (9 lutego 2022 roku), jak i Zobowiązanemu w trybie zastępczym (18 lutego 2022 roku). Jednocześnie, stosownie do zapisów u.p.e.a., organ egzekucyjny wezwał organ rentowy, aby nie wypłacał zajętej części świadczenia zobowiązanemu, lecz przekazał ją organowi egzekucyjnemu aż do pełnego pokrycia egzekwowanych należności pieniężnych. Odpis tytułu wykonawczego, w oparciu o który dokonano przedmiotowego zajęcia doręczono Zobowiązanemu 6 grudnia 2017 roku, co oznacza, że warunki wskazane w art. 79 u.p.e.a. zostały spełnione. Ponadto zawiadomienie o zajęciu zawiera wszystkie elementy określone w art. 67 § 2 u.p.e.a.
Ponownie należy podnieść, że przepis art. 54 § 1 u.p.e.a. dopuszcza badanie tylko tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu i obejmuje badanie wyłącznie zgodności z prawem i prawidłowości dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. Tym samym w ramach postępowania skargowego można podnieść wyłącznie kwestie formalnoprawne. W szczególności postępowanie to nie obejmuje badania zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani prawidłowości jego prowadzenia, czy też przesłanek jego umorzenia. Powyższe okoliczności nie mogły być zatem rozstrzygane w postępowaniu skargowym.
Należy dodać, że zastosowany środek egzekucyjny znajduje się w katalogu środków wymienionych w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a., a z akt rozpatrywanej sprawy wynika, że zastosowanie przedmiotowego środka egzekucyjnego było zgodne z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Sąd nie dopatrzył się w przedmiotowej sprawie uchybień formalnych w dokonanej przez organ egzekucyjny czynności zajęcia innej wierzytelności pieniężnej. Czynność została zatem dokonana prawidłowo, zgodnie z cytowanymi wyżej przepisami.
Na marginesie tylko można dodać, że postanowieniem z 29 czerwca 2022 roku organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr 3217-COW.723.012087.2017 z 16 listopada 2017 roku z uwagi na przedawnienie dochodzonej zaległości podatkowej z dniem 5 maja 2022 roku. Postanowieniem z tego samego dnia organ egzekucyjny uchylił także przedmiotowe zajęcie świadczenia z ubezpieczenia społecznego.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 137) oddalił skargę, uznając ją za niezasadną.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI