I SA/Gd 12/01
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Izby Skarbowej odmawiającą przyznania ulgi podatkowej z tytułu nauki zawodu, uznając, że skarżąca spełniła przesłanki do jej uzyskania, mimo że kwalifikacje uzyskała w trakcie szkolenia uczennicy.
Skarżąca D. Ś. ubiegała się o ulgę podatkową z tytułu nauki zawodu uczennicy. Organy podatkowe odmówiły jej przyznania, argumentując brak odpowiednich kwalifikacji zawodowych skarżącej w momencie rozpoczęcia szkolenia. Skarżąca wykazała posiadanie dyplomów ukończenia studiów podyplomowych i MBA, a także praktykę w handlu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organów, uznając, że uzyskanie kwalifikacji przed zakończeniem szkolenia ucznia jest wystarczające do przyznania ulgi, a ścisła interpretacja przepisów nie może pozbawić podatnika ulgi, której cel został spełniony.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania skarżącej D. Ś. ulgi w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu nauki zawodu uczennicy. Skarżąca prowadziła działalność gospodarczą i szkoliła uczennicę w zawodzie sprzedawcy. Urząd Skarbowy oraz Izba Skarbowa odmówiły przyznania ulgi, powołując się na § 10 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów oraz § 9 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów, wskazując na brak wystarczających kwalifikacji zawodowych skarżącej (co najmniej mistrza w zawodzie i przygotowania pedagogicznego) w momencie rozpoczęcia szkolenia. Skarżąca przedstawiła dowody ukończenia studiów wyższych, studiów podyplomowych z zakresu marketingu oraz uzyskała tytuł MBA, a także posiadała praktykę w handlu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał, że kwalifikacje skarżącej znacznie przekraczały wymagane minimum, a kluczowe jest uzyskanie kwalifikacji przed datą zakończenia szkolenia ucznia. Sąd podkreślił, że w zawodzie sprzedawcy brak było podstawy prawnej do uzyskania tytułu mistrza, co prowadziło do rozbieżności w interpretacji przepisów. Sąd odwołał się do orzecznictwa NSA i TK, wskazując na potrzebę pewności prawa i interpretowania wątpliwości na korzyść podatnika. Sąd stwierdził, że intencją ustawodawcy było promowanie pracodawców podejmujących się nauki zawodu, a nie samo posiadanie kwalifikacji od pierwszego dnia szkolenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, podatnik może skorzystać z ulgi, jeśli uzyskał wymagane kwalifikacje przed datą zakończenia szkolenia ucznia, nawet jeśli nie posiadał ich od pierwszego dnia szkolenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe jest uzyskanie kwalifikacji przed zakończeniem umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego. W przypadku braku możliwości uzyskania tytułu mistrza w danym zawodzie (np. sprzedawca), należy brać pod uwagę inne posiadane wykształcenie i doświadczenie, a wątpliwości interpretacyjne rozstrzygać na korzyść podatnika.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (9)
Główne
u.p.d.o.f. art. 53 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
rozp. MF art. 10 § 1
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych
Ulga przysługuje podatnikowi, który posiada kwalifikacje do szkolenia uczniów, przy czym kwalifikacje te mogą być uzyskane w trakcie szkolenia, o ile zostaną uzyskane przed jego zakończeniem.
Pomocnicze
rozp. RM art. 9 § 4
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie organizowania i finansowania praktycznej nauki zawodu
rozp. RM art. 2 § 2
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie organizowania i finansowania praktycznej nauki zawodu
Dz.U. Nr 153/02, poz. 1271
Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. Nr 153/02, poz. 1270
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. Nr 17/89, poz. 92
Ustawa o rzemiośle
Dz.U. Nr 67/96, poz. 329
Ustawa o systemie oświaty
Dz.U. Nr 153, poz. 1269
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżąca posiadała kwalifikacje zawodowe (studia wyższe, podyplomowe, MBA, praktyka) wystarczające do szkolenia uczennicy, nawet jeśli nie były to kwalifikacje mistrzowskie w rozumieniu przepisów o rzemiośle. Uzyskanie kwalifikacji zawodowych przed datą zakończenia szkolenia ucznia jest wystarczające do przyznania ulgi podatkowej. W przypadku braku możliwości uzyskania tytułu mistrza w zawodzie sprzedawcy, należy brać pod uwagę inne posiadane wykształcenie i doświadczenie. Wątpliwości interpretacyjne przepisów podatkowych powinny być rozstrzygane na korzyść podatnika (zasada in dubio pro fisco).
Odrzucone argumenty
Organy podatkowe argumentowały, że skarżąca nie posiadała wymaganych kwalifikacji (co najmniej mistrza i przygotowania pedagogicznego) przez cały okres szkolenia uczennicy, co było podstawą do odmowy przyznania ulgi.
Godne uwagi sformułowania
Sąd podziela wielokrotnie już wyrażany pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego (...), iż skoro podatnik uzyskał kwalifikacje zawodowe przed datą zakończenia szkolenia ucznia w celu nauki zawodu (...), wyczerpane zostały przesłanki § 10 rozporządzenia Ministra Finansów (...). W państwie prawa niedopuszczalne jest, aby te same wymogi były interpretowane w sposób odmienny przez różne organy administracji państwowej. W swym orzecznictwie zarówno Naczelny Sąd Administracyjny jak i Sąd Najwyższy wypowiadał się przeciwko stosowaniu w sprawach podatkowych zasady in dubio pro fisco, stwierdzając, że wszelkie niejasności czy wątpliwości (...) nie mogą w żadnej mierze być rozstrzygane na niekorzyść podatnika. Nie do akceptacji jest sytuacja, w której podatnik nie ma zagwarantowanej tzw. pewności prawa.
Skład orzekający
Sławomir Kozik
przewodniczący
Alicja Stępień
sprawozdawca
Ewa Kwarcińska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ulgi podatkowej z tytułu nauki zawodu, zwłaszcza w kontekście kwalifikacji zawodowych i zawodów, dla których nie przewidziano tytułu mistrza."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w momencie wydania orzeczenia. Może wymagać analizy w kontekście późniejszych zmian legislacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest właściwe rozumienie i stosowanie przepisów podatkowych, a także jak sądy interpretują przepisy w sytuacjach niejednoznacznych, chroniąc prawa podatników.
“Czy można dostać ulgę podatkową, jeśli kwalifikacje zdobyło się w trakcie szkolenia?”
Dane finansowe
WPS: 189,4 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gd 12/01 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2004-04-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2001-01-02 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Alicja Stępień /sprawozdawca/ Ewa Kwarcińska Sławomir Kozik /przewodniczący/ Symbol z opisem 611 Podatki i inne świadczenia pieniężne, do których mają zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej, oraz egzekucja t Skarżony organ Izba Skarbowa Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik Sędziowie NSA Alicja Stępień /spr./ Ewa Kwarcińska Protokolant Elżbieta Cymanowska po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi D. Ś. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 29 listopada 2000 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania ulgi w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu nauki zawodu 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 189,40 zł (sto osiemdziesiąt dziewięć złotych czterdzieści groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie I SA/Gd 12/01 U z a s a d n i e n i e Skarżąca D. Ś. prowadząc działalność gospodarczą w firmie Produkcyjno – Handlowo – Usługowej s.c. D. Ś. & M. T. we W., opodatkowała dochody uzyskane z działalności gospodarczej na zasadach ogólnych określonych ustawą z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (j.t. z 2000 r. Dz.U. Nr 14, poz. 176). Pismem z dnia 6 lipca 2000 r. skarżąca zwróciła się do Urzędu Skarbowego o udzielenie ulgi w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu wyszkolenia uczennicy M. B. w zawodzie sprzedawca. Szkolenie uczennicy skarżąca prowadziła w pierwszym roku nauki, tj. w okresie od 1 września 1997 r. do 31 sierpnia 1998 r. w prowadzonym przez nią Sklepie Ogólnoprzemysłowym "A" we W., a następnie od 1 września 1998 r. kontynuowała naukę do czasu ukończenia przez M. B. szkoły i zdania egzaminów – w spółce cywilnej D. Ś. & M. T. we W.. Szkolenie prowadzono na podstawie zawartej z uczennicą umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego. Po rozpatrzeniu wniosku, Urząd Skarbowy decyzją z dnia 16 sierpnia 2000 r. Nr [...] odmówił przyznania D. Ś. ulgi podatkowej w związku z brakiem kwalifikacji zawodowych. Urząd Skarbowy wskazał na przepis § 10 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 marca 1995 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. Nr 35, poz. 173 ze zm.) oraz § 9 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1992 r. w sprawie organizowania i finansowania praktycznej nauki zawodu, praw i obowiązków podmiotów organizujących tę naukę oraz uczniów odbywających praktyczną naukę zawodu (Dz.U. Nr 97, poz. 479 ze zm.). Rozstrzygnięcie podjęte przez organ podatkowy pierwszej instancji D. Ś. zaskarżyła odwołaniem z dnia 29 sierpnia 2000 r. do Izby Skarbowej. We wniesionym odwołaniu podatniczka podniosła fakt, iż Urząd Skarbowy odmówił przyznania przedmiotowej ulgi mimo przedłożenia wszystkich wymaganych dokumentów, w tym potwierdzających kwalifikacje zawodowe skarżącej w zakresie pedagogiki, ekonomii i handlu. Na potwierdzenie swojej argumentacji D. Ś. przedłożyła kserokopie następujących dokumentów: - dyplom ukończenia Wyższej Szkoły Pedagogicznej na Wydziale Pedagogicznym w zakresie resocjalizacji wraz z kserokopiami wybranych stron indeksu, - świadectwo ukończenia Studiów Podyplomowych w zakresie Marketingu na Rynkach Międzynarodowych, na Wyższej Szkole Handlu i Finansów Międzynarodowych świadectwo uzyskania tytułu Master of Business Administration in International Marketing, - zaświadczenie z dnia 22 sierpnia 2000 r. wystawione przez Wyższą Szkołę Handlu i Finansów Międzynarodowych w przedmiocie ukończenia przez stronę studiów podyplomowych oraz obrony tytułu MBA na tej uczelni, a także zakres tematyczny programu nauki ww. studiów, - pismo "Produkcyjno – Handlowo – Usługowej s.c. D. Ś. & M. T." z dnia 26 października 1999 r. do Powiatowego Urzędu Pracy w przedmiocie uznania wykształcenia D. Ś. za wystarczające do szkolenia uczniów w zawodzie sprzedawca, dla potrzeb refundacji koszty praktycznej nauki zawodu w tym przedsiębiorstwie. Izba Skarbowa rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym decyzją z dnia 29 listopada 2000 r. Nr [...] utrzymała w mocy decyzję organu pierwszoinstancyjnego. Na decyzję ostateczną Izby Skarbowej D. Ś. w dniu 29 grudnia 2000 r. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku. W złożonym środku odwoławczym skarżąca podnosi fakt naruszenia postanowień § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 marca 1995 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. Nr 35, poz. 173 ze zm.) poprzez uznanie, iż strona nie posiada kwalifikacji zawodowych do szkolenia uczniów oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego przez nieprawidłową ocenę materiału dowodowego (art. 187 § 1 oraz art. 192 ustawy Ordynacja podatkowa), a także uniemożliwienia stronie przedstawienia dowodów w sprawie – art. 123 § 1 ustawy. Zdaniem D. Ś. wyżej wskazane naruszenia mają wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie przedmiotowej decyzji organu odwoławczego oraz decyzji Urzędu Skarbowego. Podatniczka kwestionując uzasadnienie decyzji z dnia 29 listopada 2000 r. Nr [...] twierdzi, że uznanie przez organ odwoławczy, iż wprawdzie posiada kwalifikacje znacznie przewyższające minimum lecz przystępując do szkolenia uczennicy kwalifikacje zawodowe były niepełne jest niezgodne z prawem i krzywdzące. Skarżąca podnosi, że spełniła wszystkie zawarte w przepisach warunki, aby skutecznie wnioskować do Urzędu Skarbowego o przyznanie przedmiotowej ulgi, przy czym jej kwalifikacje nie były kwestionowane zarówno przez szkołę jak i przez Urząd Pracy, który przyznał firmie refundację wynagrodzenia uczennicy M. B. Uzasadniając powyższe twierdzenie D. Ś. wskazuje, że w dniu 26 czerwca 1999 r. ukończyła pedagogiczne dzienne studia magisterskie w Wyższej Szkole Pedagogicznej z wynikiem dobrym natomiast w zakresie kwalifikacji zawodowych – podczas studiów zdała egzamin z ekonomi politycznej, które trwały cały semestr w roku akademickim 1987/1998. Ponadto, strona w okresie od marca 1997 r. do lipca 1997 r. odbyła zajęcia ekonomiczne w ramach kursu wyrównawczego na Wyższej Szkole Handlowej i Finansów Międzynarodowych. Fakt rzetelnego odbycia tych zajęć potwierdza dyplom z dnia 26 marca 1999 r. Master of Business Administration. Skarżąca zauważa przy tym, iż okoliczność ta nie została uwzględniona przez organy podatkowe. D. Ś. podnosi również fakt legitymowania się od 1 września 1997 r. praktyką w prowadzeniu działalności handlowej. Przedstawiając powyższe skarżąca argumentuje także, że w przypadku braku odpowiednich kwalifikacji do prowadzenia zajęć praktycznych dyrekcja Zasadniczej Szkoły Zawodowej we W. nie zaakceptowałaby umowy na prowadzenie praktyki, a Urząd Pracy nie zrefundowałby jej kosztów wynagrodzenia uczennicy. Pani D. Ś. twierdzi, że w państwie prawa niedopuszczalne jest, aby te same wymogi były interpretowane w sposób odmienny przez różne organy administracji państwowej. W ocenie skarżącej ocena dokonana przez placówkę oświatową, która uznała kwalifikacje jest bardziej wiarygodna, ponieważ te jednostki są merytorycznie przygotowane do oceny wykształcenia i mają ku temu odpowiednią wiedzę, a wszelkie wątpliwości w tym zakresie wynikające z uznania organów podatkowych winny być interpretowane na korzyść strony. Przy czym interpretacja § 10 rozporządzenia Ministra Finansów sprzeczna jest z postulatem racjonalnego ustawodawcy i zasadą spójności prawa. W związku z faktem, że dokonana przez organy podatkowe wykładnia ukierunkowana jest na pozbawienie strony ulgi mimo, iż cele dla których ją ustanowiono zostały spełnione, D. Ś. wnosi o uchylenie decyzji tut. Izby oraz wydanie dla niej decyzji pozytywnej. Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w skardze Izba Skarbowa stwierdziła, że są one bezzasadne. Ulgi podatkowe z tytułu wyszkolenia ucznia zostały wprowadzone w oparciu o upoważnienie zawarte w przepisach art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (j.t. z 2000 r. Dz.U. Nr 14, poz. 176 ze zm.), zgodnie z którym możliwe jest zwolnienie od podatku dochodowego całkowicie lub częściowo innego rodzaju dochodów niż wymienione w art. 21 ust. 1 powołanej ustawy. Minister Finansów skorzystał z przyznanej mu delegacji ustawowej wydając rozporządzenie z dnia 24 marca 1995 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. Nr 35, poz. 173 ze zm.). Z treści § 10 ust. 1 ww. rozporządzenia wynika, że osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, w tym również w formie spółki prawa cywilnego, uprawnione na mocy odrębnych przepisów do szkolenia uczniów i zatrudniające w ramach prowadzonej działalności pracowników w celu nauki zawodu, zwalnia się w części od podatku dochodowego przez obniżenie tego podatku o kwotę ustaloną w wysokości i na warunkach określonych w rozporządzeniu, zwaną dalej "ulgą". Właściwymi przepisami w rozumieniu powołanego wyżej przepisu są normy zawarte ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1992 r. w sprawie organizowania i finansowania praktycznej nauki zawodu, praw i obowiązków podmiotów organizujących tę naukę oraz uczniów odbywających praktyczną naukę zawodu (Dz.U. Nr 97, poz. 479 ze zm.), z których wynika, że zajęcia; praktyczne z uczniami mogą być prowadzone przez właścicieli i pracowników zakładów pracy, posiadających kwalifikacje określone w § 9 ust. 4 rozporządzenia, tj. kwalifikacje zawodowe – co najmniej mistrza w zawodzie, którego będą nauczać i przygotowanie pedagogiczne uzyskane w wyniku ukończenia kursu pedagogicznego organizowanego zgodnie z przepisami w sprawie zasad podnoszenia kwalifikacji dorosłych. Analiza przytoczonego przepisu prowadzi do wniosku, że kwalifikacje mistrzowskie są minimalnymi kwalifikacjami zawodowymi, których wymaga się od osób prowadzących szkolenie uczniów. Powyższe oznacza, że każda osoba posiadająca kwalifikacje wyższe aniżeli tytuł mistrza w danym zawodzie, bądź porównywalne z tytułem mistrza, może pełnić funkcję instruktora praktycznej nauki zawodu, a w konsekwencji być podmiotem uprawnionym – w rozumieniu norm podatkowych – do szkolenia uczniów. Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy skarżąca prowadziła szkolenie uczennicy M. B. w okresie od 1 września 1997 r. do 31 sierpnia 1998 r. w Sklepie Ogólnoprzemysłowym "A" D. Ś. we W., co potwierdza świadectwo pracy z dnia 31 sierpnia 1998 r. Następnie na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego z dnia 1 września 1998 r. uczennica odbywała szkolenie w prowadzonej przez stronę razem z Panią M. T. "Produkcyjno Handlowo – Usługowej s.c. D. Ś. & M. T., w okresie: od 1września 1998 r. do 30 czerwca 2000 r. Zgodnie z zaświadczeniem wydanym przez Dyrekcję Zasadniczej Szkoły Zawodowej we W. uczennica, w dniu 12 czerwca 2000 r. zdała egzamin z nauki zawodu w zawodzie sprzedawca z wynikiem dobrym. Izba podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że skarżąca przystępując do szkolenia M. B. nie posiadała kwalifikacji do szkolenia w zawodzie sprzedawcy. D. Ś. legitymuje się bowiem świadectwem ukończenia Studiów Podyplomowych w zakresie "Marketing na Rynkach Międzynarodowych" na Wyższej Szkole Handlu i Finansów Międzynarodowych w W., jednakże ukończenie studiów w dniu 26 marca 1999 r. świadczy o tym, że przez pierwsze 1,5 roku szkolenia strona nie spełniała warunków określonych przepisami prawa podatkowego do szkolenia w zawodzie sprzedawcy. Natomiast powoływanie się przez podatniczkę na odbycie w okresie od marca do lipca 1997 r. zajęć ekonomicznych w ramach kursu wyrównawczego studiów Master of Business Administration na Wyższej Szkole Handlowej i Finansów Międzynarodowych nie może sanować braku kwalifikacji zawodowych i odnieść oczekiwanego skutku. Uzyskanie dyplomu MBA w dniu 26 marca 1999 r. z całą pewnością potwierdza fakt rzetelnego odbywania przez D. Ś. tych zajęć jednakże dla norm prawa podatkowego oraz wynikających z nich warunków nałożonych na podatnika pozostaje to bez wpływu na wynik rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy jest zdania, iż zarzut skarżącej odnośnie nadinterpretacji przepisów podatkowych dokonanych przez organ podatkowy należy uznać za nietrafny. Ustawodawca poprzez użycie w przepisie § 9 ust. 4 cyt. wcześniej rozporządzenia Rady Ministrów zwrotu "powinni" zwraca uwagę na fakt, iż nie może oznaczać to, że określone kwalifikacje nie są wymagane tylko zalecane, ponieważ oznaczałoby to, że od osób szkolących uczniów nie wymaga się żadnych kwalifikacji. Jak podniesiono wcześniej z normy § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów wynika wprost, że ulga przysługuje uprawnionemu do szkolenia uczniów, tj. temu podatnikowi, który posiada kwalifikacje do nauki zawodu. Powołany wyżej przepis § 10 ust. 1 stanowiący ulgę podatkową jest wyjątkiem od zasady powszechności i równości opodatkowania i musi być interpretowany ściśle zgodnie z przepisami wykładni językowej. Skoro więc powyższa norma prawna stanowi, że z ulgi skorzystać mogą osoby fizyczne uprawnione na mocy odrębnych przepisów do szkolenia uczniów, oznacza to, że ulga dotyczy tylko takich osób, a nie tych które szkolą uczniów, ale nie spełniają do końca wymogów w zakresie uprawnień do szkolenia uczniów. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153/02, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153/02, poz. 1270). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na jej uwzględnienie. W sprawie zostało ustalone, że skarżąca posiada kwalifikacje, które znacznie przekraczają wymagane przez przepisy prawa minimum uprawniające do szkolenia uczniów. Organy podatkowe odmawiając przyznania ulgi wskazały, że kwalifikacji tych skarżąca nie posiadała przez cały okres szkolenia uczennicy. Sąd z powyższym się nie zgadza. Sąd podziela wielokrotnie już wyrażany pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty m.in. w sprawie I SA/Gd 1591/96, I SA/Gd 2436/99, I SA/Gd 2164/00, I SA/Gd 2294/00, I SA/Gd 2435/00, I SA/Gd 2597/00, I SA/Gd 2700/00, I SA/Gd 2785/00, I SA/Gd 2786/00, iż skoro podatnik uzyskał kwalifikacje zawodowe przed datą zakończenia szkolenia ucznia w celu nauki zawodu, określanego jako dzień zakończenia zawartej z uczniem umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, wyczerpane zostały przesłanki § 10 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 marca 1995 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. Nr 35, poz. 173 ze zm.). Zgadzając się z tezą, iż przepisom regulującym ulgę w podatku dochodowym z tytułu nauki zawodu nie jest znana ulga częściowa, proporcjonalna, za okres szkolenia ucznia przez osobę, która posiada kwalifikacje zawodowe, Sąd nie podziela stanowiska zawartego w wyroku z dnia 23 lutego 2000 r. w sprawie I SA/Lu 1670/98 (LEX 46947), iż w przypadku, gdy podatnik zatrudnia pracownika w celu nauki zawodu, to przez cały okres szkolenia winien zapewnić mu opiekę osoby szkolącej, posiadającej stosowne kwalifikacje. Każda osoba, która przed dniem zakończenia praktycznej nauki zawodu, uzyskała i posiada kwalifikacje mistrza w danym zawodzie bądź kwalifikacje porównywalne z kwalifikacjami mistrza oraz wymagane przygotowanie pedagogiczne może być instruktorem praktycznej nauki zawodu. W tej sprawie mamy do czynienia z zawodem sprzedawcy, który nie był zawodem rzemieślniczym, a więc nie był zawodem, w którym istniała podstawa prawna umożliwiająca podatnikowi uzyskanie tytułu mistrza w zawodzie. Tytuł mistrza w zawodzie dotyczył bowiem wyłącznie zawodów rzemieślniczych. W tym zakresie Sąd nie podziela stanowiska zawartego w wyroku NSA z dnia 11 kwietnia 2001 r. w sprawie SA/Sz 12/00 (publ. LEX 48949). Okoliczność ta spowodowała wiele niejasności; stąd interpretowanie przez poszczególne ministerstwa obowiązujących przepisów dotyczących kwalifikacji zawodowych, odnosząc kwalifikacje zawodowe w zawodzie sprzedawcy nie do tytułu mistrza w zawodzie sprzedawcy a uzyskanego przez podatnika wykształcenia i/lub liczby przepracowanych w zawodzie lat; te interpretacje prawa nie stanowiąc jednak źródła prawa podatkowego, stały się dodatkowym powodem rozbieżności w stanowiskach organów podatkowych i braku pewności podatników co do stosowanego prawa. W sprawach tego typu obie strony postępowania często przywołują pisma Ministerstwa Edukacji Narodowej z różnych dat jak również rozbieżne interpretacje Ministerstwa finansów oraz publikacje prasowe. Należy w tej sprawie podkreślić, w ślad za wyrokiem NSA z dnia 12 marca 1998 r. w sprawie I SA/Po 1361/97, iż w swym orzecznictwie zarówno Naczelny Sąd Administracyjny jak i Sąd Najwyższy wypowiadał się przeciwko stosowaniu w sprawach podatkowych zasady in dubio pro fisco, stwierdzając, że wszelkie niejasności czy wątpliwości i rozbieżności, tu: w zakresie interpretacji pism jednego z ministerstw, w tym z dat i adresatów do jakich je kierowano, nie mogą w żadnej mierze być rozstrzygane na niekorzyść podatnika. Zgodnie z art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle (Dz.U. Nr 17/89, poz. 92) do rzemiosła nie zalicza się działalności handlowej, gastronomicznej, transportowej, usług hotelarskich, usług świadczonych w wykonaniu wolnych zawodów, usług leczniczych oraz działalności wytwórczej i usługowej artystów plastyków i fotografików. Ustawodawca przewidział możliwość uzyskania dyplomu mistrza w zawodzie ale wyłącznie w dziedzinie wykonywanego rzemiosła; art. 3 ust. 1 ustawy o rzemiośle stwierdza, iż dowodami kwalifikacji zawodowych rzemieślnika są dyplom lub świadectwo ukończenia szkoły wyższej lub ponadgimnazjalnej o profilu technicznym bądź artystycznym w zawodzie (kierunku) odpowiadającym dziedzinie wykonywania rzemiosła bądź dyplom mistrza w zawodzie odpowiadającym danemu rodzajowi rzemiosła bądź świadectwo czeladnicze albo tytuł robotnika wykwalifikowanego w zawodzie odpowiadającym danemu rodzajowi rzemiosła. Egzaminy kwalifikacyjne na tytuły czeladnika i mistrza w zawodzie przeprowadzane są nadal przez komisje egzaminacyjne izb rzemieślniczych, które przeprowadzają egzaminy w odpowiadających danemu rodzajowi rzemiosła zawodach. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 grudnia 2002 r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności dla potrzeb rynku pracy oraz zakresu jej stosowania (Dz.U. Nr 222/02, poz. 1868), wprowadziło do struktury grup zawód sprzedawcy (por. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 4 grudnia 2002 r. w sprawie egzaminów kwalifikacyjnych na tytuły czeladnika i mistrza w zawodzie, przeprowadzanych przez komisje egzaminacyjne izb rzemieślniczych (Dz.U. Nr 20/03, poz. 171). Konsekwencją zmiany art. 22 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. Nr 67/96, poz. 329 ze zm.) jest m.in. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 3 lutego 2003 r. w sprawie standardów wymagań będących podstawą przeprowadzenia egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe (Dz.U. Nr 49/03, poz. 411) – do puli zawodów wprowadzono załącznikiem do tego rozporządzenia zawód sprzedawcy (symbol 522/01). Reasumując: w zawodzie sprzedawcy brak było podstawy prawnej, w całym okresie szkolenia przez skarżącą uczniów, umożliwiającej jej uprzednie uzyskiwanie uprawnień w zawodzie sprzedawcy; okoliczność ta nie może w żadnej mierze być wykorzystana jako podstawa odmowy przyznania przedmiotowej ulgi podatkowej. Nie do akceptacji jest sytuacja, w której podatnik nie ma zagwarantowanej tzw. pewności prawa. Należy przywołać wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 kwietnia 2001 r. w sprawie K 13/01 (OTK 4/2001, p. 81), w którym podkreśla się, iż chodzi tu nie o ten aspekt pewności prawa, który odnosi się do względnej stabilności porządku prawnego, mający związek z zasadą legalności, lecz o pewność prawa rozumianą jako pewność tego, iż w oparciu o obowiązujące prawo obywatel może kształtować swoje stosunki życiowe. W tym drugim sensie prawo (pewność prawa) oznacza także prawo sprawiedliwe. Odmienna interpretacja przywołanych w niniejszej sprawie przepisów prawnych tj. Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 marca 1995 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. Nr 35, poz. 173 ze zm.) oraz Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1992 r. w sprawie organizowania i finansowania praktycznej nauki zawodu, praw i obowiązków podmiotów organizujących tę naukę oraz uczniów odbywających naukę zawodu (Dz.U. Nr 97, poz. 479 z 1992 r. ze zm.) byłoby również, zdaniem Sądu, sprzeczne z postulatem racjonalnego ustawodawcy, którego intencją było zrekompensowanie podatnikowi zwiększonych kosztów zatrudnienia młodocianych w celu nauki zawodu, a także promowanie pracodawców podejmujących się ważnego społecznie zadania zapewnienia nauki zawodu młodocianym, a nie promowanie samego faktu posiadania kwalifikacji zawodowych i pedagogicznych od pierwszego do ostatniego dnia nauki zawodu przez ucznia. Wojewódzki Sąd Administracyjny, którego kognicja ustalona w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, skr. p.s.a.) ogranicza się do badania zaskarżonych decyzji pod względem ich legalności, a więc zgodności z powszechnie obowiązującym prawem materialnym i procesowym, stwierdzając naruszenie przy wydaniu zaskarżonej decyzji prawa mającego wpływ na wynik sprawy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153/02, poz. 1270) uchylił zaskarżoną decyzję. Z uwagi na charakter zaskarżonego orzeczenia, nie zawarto rozstrzygnięcia w trybie art. 152 p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 209 p.s.a. AW
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI