I SA/Gd 1191/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2023-02-07
NSAAdministracyjneŚredniawsa
egzekucja administracyjnazwolnienie spod egzekucjiruchomościsamochódważny interes zobowiązanegozaległości podatkoweWSApostępowanie egzekucyjne

WSA w Gdańsku oddalił skargę na postanowienie odmawiające zwolnienia samochodu spod egzekucji, uznając brak przesłanki ważnego interesu zobowiązanego.

Skarżący D.J. wniósł o zwolnienie zajętego samochodu spod egzekucji, argumentując podeszłym wiekiem, stanem zdrowia i potrzebą samodzielnego przemieszczania się. Organy egzekucyjne odmówiły, wskazując na rosnącą kwotę zaległości i brak innych środków zaspokojenia wierzyciela. WSA w Gdańsku oddalił skargę, stwierdzając, że argumenty skarżącego nie spełniają kryterium "ważnego interesu zobowiązanego", a uwzględnienie wniosku mogłoby doprowadzić do bezskuteczności egzekucji.

Sprawa dotyczyła skargi D.J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiające zwolnienia zajętego samochodu osobowego spod egzekucji administracyjnej. Skarżący argumentował, że zajęty pojazd jest jego jedynym środkiem transportu, niezbędnym ze względu na podeszły wiek, stan zdrowia i oddalenie od placówek medycznych, co stanowi "ważny interes zobowiązanego". Organy egzekucyjne uznały, że argumenty te nie są wystarczające, zwłaszcza że kwota zaległości podatkowych systematycznie rosła, a inne środki egzekucyjne okazały się nieskuteczne. Sąd administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że "ważny interes zobowiązanego" musi być obiektywnie uzasadniony i nie może prowadzić do bezskuteczności egzekucji. W ocenie sądu, potrzeba samodzielnego przemieszczania się, nawet w trudnej sytuacji zdrowotnej, nie stanowiła wystarczającej podstawy do zwolnienia pojazdu, szczególnie gdy skarżący nie wykazał braku możliwości skorzystania z pomocy innych osób ani nie wskazał innych składników majątku, z których mogłaby być prowadzona egzekucja. Sąd zaznaczył również, że kwestie dotyczące wadliwego doręczenia decyzji wymiarowych wykraczają poza zakres niniejszego postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, te okoliczności, zwłaszcza gdy skarżący może korzystać z pomocy innych osób, nie stanowią wystarczającej podstawy do zwolnienia pojazdu, gdyż nie można nadać im przymiotu "ważnego interesu" w rozumieniu art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że "ważny interes zobowiązanego" musi być obiektywnie uzasadniony i nie może prowadzić do bezskuteczności egzekucji. Potrzeba samodzielnego przemieszczania się, nawet w trudnej sytuacji zdrowotnej, nie jest wystarczająca, jeśli istnieją alternatywne sposoby transportu lub pomoc innych osób, a uwzględnienie wniosku mogłoby uniemożliwić zaspokojenie wierzyciela.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.p.e.a. art. 13 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes, może zwolnić na czas oznaczony lub nieoznaczony, z egzekucji w całości lub w części określone składniki majątkowe zobowiązanego. Kluczowe jest wykazanie "ważnego interesu zobowiązanego" oraz możliwości zaspokojenia wierzyciela z innych składników majątkowych.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 17 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 156 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego

Przywołany w kontekście zarzutów nieważności postępowania.

O.p. art. 92

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przywołany w kontekście zarzutów dotyczących niedoręczenia decyzji wymiarowych.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 119 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia niezasadnej skargi.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącego dotyczące podeszłego wieku, stanu zdrowia i potrzeby samodzielnego przemieszczania się jako "ważny interes zobowiązanego". Zarzuty dotyczące niedoręczenia decyzji wymiarowych i braku powstania zobowiązania podatkowego (uznane za wykraczające poza zakres sprawy).

Godne uwagi sformułowania

"ważny interes zobowiązanego" "nie można nadać przymiotu ważnego interesu" "nie może prowadzić do bezskuteczności egzekucji" "wykraczają poza zakres niniejszej sprawy administracyjnej"

Skład orzekający

Sławomir Kozik

przewodniczący sprawozdawca

Joanna Zdzienicka-Wiśniewska

sędzia

Krzysztof Przasnyski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"ważnego interesu zobowiązanego\" w kontekście zwolnienia ruchomości spod egzekucji administracyjnej, zwłaszcza gdy skarżący powołuje się na stan zdrowia i potrzebę transportu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Konieczność obiektywnego wykazania "ważnego interesu" i możliwości zaspokojenia wierzyciela z innych źródeł.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów o egzekucji administracyjnej i trudności w udowodnieniu "ważnego interesu" dla zwolnienia zajętego mienia. Jest to typowa, ale ważna dla prawników praktyków sprawa.

Czy Twój samochód może być zwolniony spod egzekucji? Sąd wyjaśnia, co to znaczy "ważny interes zobowiązanego".

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 1191/22 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2023-02-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Joanna Zdzienicka-Wiśniewska
Krzysztof Przasnyski
Sławomir Kozik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 611/23 - Wyrok NSA z 2025-04-15
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 13 par. 1 i 2, art. 17 par. 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 7 lutego 2023 r. sprawy ze skargi D.J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 29 sierpnia 2022 r. nr 2201-IEE.711.91.204.2022.AR w przedmiocie odmowy zwolnienia ruchomości spod egzekucji oddala skargę.
Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kościerzynie (dalej Naczelnik US) prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku D. J. (dalej: Strona, Skarżący) na podstawie wystawionych przez Wójta Gminy Dziemiany tytułów wykonawczych o numerach: 3160-1-31/2015, 3160-1-63/2015, 3160-1-89/2015, 3160-1-111/2015, 3160-1-9/2016, 3160-1-11/2017, 3160-1-35/2017, 3160-1-59/2017, 3160-1-76/2017, 3160-1-6/2018, 3160-1-33/2018, 3160-1-40/2018, 3160-1-64/2018, 3160.50.1.2019, 3160.50.21.2019, 3160-1-9/2019,3160-1-34/2019, 3160.50.2.2020, 3160-1-8/2020, 3160-1-22/2020, 3160-1-8/2021, 3160-1-22/2021, 3160-1-38/2021, 3160-1-58/2021, obejmujących nieuregulowany podatek od nieruchomości.
W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego Naczelnik US dokonał 23 czerwca 2022 r. zajęcia stanowiącego własność Strony samochodu osobowego marki Mercedes-Benz GLC 200 4Matic, rok prod. 2022 r., nr rej. [...]. Protokół zajęcia i odbioru ruchomości został doręczony Stronie w dniu 27 czerwca 2022 r.
Pismem z dnia 30 czerwca 2022 r. Pełnomocnik Strony wniósł o zwolnienie zajętej ruchomości spod egzekucji. Strona podniosła, że wniosek jest zasadny z uwagi na podeszły wiek Strony i jego stan zdrowia, znaczne oddalenie miejsca zamieszkania Strony od specjalistycznych placówek medycznych oraz słabe skomunikowanie miejscowości, co uzasadnia zwolnienie zajętej ruchomości, z uwagi na fakt, że samochód osobowy jest jedynym środkiem umożliwiającym Stronie przemieszczanie się, bez uzależniania się od członków rodziny, czy też znajomych.
Naczelnik US postanowieniem z dnia 14 lipca 2022 r. odmówił Stronie zwolnienia spod egzekucji zajętego w dniu 23 czerwca 2022 r. samochodu osobowego.
Pismem z dnia 3 sierpnia 2022 r. Strona wniosła zażalenie na ww. postanowienie.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: Dyrektor IAS, Organ odwoławczy) postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2022 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika US.
W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia Organ odwoławczy wskazał, że w ramach postępowania w przedmiocie zwolnienia z egzekucji składnika majątkowego zobowiązanego, prowadzonego na podstawie art. 13 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r. poz. 479 ze zm.) – dalej "u.p.e.a." - którego rozstrzygnięcie zapada w formie uznania administracyjnego - badane są dwie przesłanki: złożenie w tym przedmiocie wniosku przez zobowiązanego oraz wystąpienie przemawiającego za zwolnieniem z egzekucji ważnego interesu zobowiązanego.
Pierwsza przesłanka została spełniona, bowiem pismem z 30 czerwca 2022 r. Strona wniosła o zwolnienie spod egzekucji - zajętego 23 czerwca 2022 r. protokołem z zajęcia i odbioru ruchomości - samochodu osobowego.
Odnosząc się do drugiej przesłanki, Dyrektor IAS przeanalizował czy w sprawie zaistniał ważny interes zobowiązanego, wskazując, że Strona swój wniosek umotywowała podeszłym wiekiem, aktualnym stanem zdrowia oraz znacznym oddaleniem jego miejsca zamieszkania od dużych aglomeracji miejskich oraz specjalistycznych placówek medycznych.
Organ odwoławczy zauważył, że ustawowym obowiązkiem organu egzekucyjnego jest podejmowanie czynności prowadzonych bezpośrednio do wykonania obowiązków wynikających z tytułów wykonawczych. W wyniku zastosowanych środków do tej pory nie wyegzekwowano obowiązków objętych tytułami wykonawczymi wystawionymi przez Wójta Gminy. Na dzień 11 czerwca 2015 r. kwota zaległości objęta tytułami wykonawczymi wystawionymi przez Wójta Gminy wynosiła 48 318,21 zł, natomiast na dzień 29 sierpnia 2022 r. kwota zaległości wynosi 180.781,46 zł. Pomimo podejmowania kolejnych czynności egzekucyjnych (w tym: zajęcia świadczeń z ubezpieczenia społecznego przysługujących zarówno Stronie, jak i jego małżonce, zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych, zajęcia innej wierzytelności - VAT) kwota zaległości objęta postępowaniami egzekucyjnymi systematycznie wzrasta. Tym samym, odstąpienie od egzekucji z zajętej ruchomości skutkowałoby niemożnością całkowitego zaspokojenia wierzyciela. W chwili obecnej jedynie sprzedaż zajętej ruchomości doprowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku.
Zdaniem, Organu odwoławczego, w niniejszej sprawie brak było podstaw do pozytywnego rozpatrzenia przez organ egzekucyjny wniosku Strony. Słabe skomunikowanie miejsca zamieszkania Strony z dużymi aglomeracjami oferującymi specjalistyczną opiekę lekarską w powiązaniu z argumentem, że Skarżący nie chce korzystać przy przemieszczaniu się z pomocy innych osób - nie stanowi wystarczającej podstawy do zwolnienia spod egzekucji zajętego pojazdu. Ponadto, zauważono, że Strona nie wskazała żadnego innego składnika majątku, z którego egzekucja byłaby dla Strony mniej uciążliwa, ale zarazem spowodowałaby zaspokojenie wierzyciela. W świetle powyższego Dyrektor IAS uznał, że Naczelnik US w zaskarżonym postanowieniu dokonał prawidłowej wykładni art. 13 § 1 u.p.e.a., przyjmując, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do zastosowania instytucji zwolnienia z egzekucji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku ww. na postanowienie Dyrektora IAS Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika US, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz rozważenie uchylenia postanowienia go poprzedzającego. Ponadto wniesiono o zwrot na rzecz Skarżącego od Organu odwoławczego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:
1) rażące naruszenie przepisów prawa, w tym w szczególności art. 92 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. 2021 r., poz. 1540 ze zm.) – dalej jako "O.p.", poprzez pominięcie przez organ II instancji faktu niedoręczenia decyzji wymiarowych Skarżącemu, a co za tym idzie nie doszło do powstania zobowiązania podatkowego, które to naruszenie stanowi przyczynę nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.) – dalej jako "k.p.a.";
2) rażące naruszenie przepisów prawa, w tym w szczególności art. 13 § 1 u.p.e.a. poprzez odmowę zwolnienia zajętej ruchomości Skarżącego spod zajęcia, w sytuacji gdy spełnione zostały przesłanki zwolnienia spod zajęcia, a organ egzekucyjny podtrzymuje swoje stanowisko i nie przychyla się do wniosku Skarżącego, czym wykracza poza granice uznania administracyjnego, które to naruszenie stanowi przyczynę nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.;
3) rażące naruszenie przepisów prawa, w tym w szczególności art. 7 § 3 u.p.e.a., poprzez pominięcie przez organ II instancji faktu niedoręczenia skarżącemu decyzji wymiarowych, wskutek czego nie powstało zobowiązanie do uiszczenia należności pieniężnych, a co za tym idzie tytuły wykonawcze zostały wydane przez Wójta gminy Dziemiany bezpodstawnie, a egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym jest bezprzedmiotowy, które to naruszenie stanowi przyczynę nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.;
4) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 40 § 1 k.p.a., poprzez pominięcie przez organ II instancji faktu niedoręczenia Skarżącemu decyzji wymiarowych, a co za tym idzie nie doszło do powstania zobowiązania podatkowego;
5) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 7 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak podjęcia przez organ II instancji wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dowolną ocenę przez organ materiału dowodowego, skutkujące błędem w ustaleniach faktycznych polegającym na przyjęciu, że czynności egzekucyjne zostały podjęte w sposób prawidłowy i zgodny z prawem, podczas gdy z prawidłowej oceny materiału dowodowego wynika, że z uwagi na niedoręczenie skarżącemu decyzji wymiarowych podatku od nieruchomości nie doszło do powstania zobowiązania podatkowego, a co za tym idzie postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte i jest prowadzone bez podstawy prawnej;
6) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 10 § 1 w zw. z art. 81 k.p.a., poprzez uznanie przez organ II instancji okoliczności powstania zobowiązania podatkowego za udowodnioną, podczas gdy Skarżący nie miał możności wypowiedzenia się co do tej okoliczności;
7) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a., poprzez niewskazanie w uzasadnieniu faktycznym zaskarżonej decyzji faktów, które organ II instancji uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, dla których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku podtrzymał dotychczasowe stanowisko zajęte w sprawie niniejszej i wniósł o oddalenie skargi.
W piśmie procesowym z dnia 22 listopada 2022 r. Pełnomocnik Skarżącego wniósł o bezzwłoczne wyznaczenie terminu rozprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga D. J. jako bezzasadna podlega oddaleniu.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia prawidłowości wydania postanowienia w przedmiocie odmowy zwolnienia ruchomości z zajęcia egzekucyjnego.
Skarżący uważa, że w sprawie zachodzą przesłanki do zwolnienia spod egzekucji samochodu, gdyż samochód stanowi jedyny jego środek transportu, bez uzależniania się od członków rodziny lub znajomych, natomiast jest on osobą w podeszłym wieku, o złym stanie zdrowia, zatem w jego ocenie w sprawie wystąpiła przesłanka ważnego interesu zobowiązanego.
Dyrektor IAS uważa natomiast, że Skarżący nie wykazał istnienia ww. przesłanki. Dodatkowo w jego ocenie zwolnienie ruchomości spod egzekucji mogłoby doprowadzić do braku zaspokojenia wierzyciela w wyniku bezskuteczności prowadzonej egzekucji, zastosowane bowiem inne środki egzekucyjne nie są efektywne, gdyż kwota zaległości objęta postępowaniami egzekucyjnymi systematycznie wzrasta.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowi art. 13 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes, może zwolnić na czas oznaczony lub nieoznaczony, z egzekucji w całości lub w części określone składniki majątkowe zobowiązanego.
Zgodnie z poglądami judykatury dotyczącymi art. 13 § 1 u.p.e.a., ubiegając się o zwolnienie, o którym mowa w powołanym przepisie zobowiązany musi wykazać posiadanie ważnego interesu w zwolnieniu określonych składników majątkowych spod egzekucji, a ponadto wykazać, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z innych jego składników majątkowych (por., przykładowo, NSA w wyroku z 1 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 154/15, wszystkie powoływane w treści uzasadnienia orzeczenia dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).
W przypadku ulgi, o jakiej mowa w art. 13 § 1 u.p.e.a. przy podejmowaniu decyzji w ramach uznania administracyjnego należy ważyć ważny interes dłużnika ubiegającego się o zwolnienie z interesem wierzyciela, którego zabezpieczeniu ma służyć postępowanie egzekucyjne. Zastosowanie tej formy pomocy nie powinno prowadzić do sytuacji, w której egzekucja okaże się bezskuteczna. Zobowiązany, chcąc uzyskać korzystne dla siebie rozstrzygnięcie w przedmiocie zwolnienia z egzekucji określonego składnika majątkowego powinien wykazać nie tylko argumenty przemawiające za zwolnieniem z egzekucji danych składników majątkowych, ale także wykazać, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z innych jego składników majątkowych (tak wyrok WSA w Lublinie z dnia 17 października 2017 r. sygn. akt I SA/Lu 476/17).
Wystąpienie trudnej sytuacji finansowej zobowiązanego, z uwagi na uznaniowy charakter postanowienia z art. 13 § 1 u.p.e.a., jest niewystarczające do uchylenia zajęcia. Podstawową przesłanką upoważniającą organ egzekucyjny do zwolnienia danego składnika majątkowego zobowiązanego z egzekucji jak wynika z treści art. 13 § 1 u.p.e.a. jest istnienie przemawiającego za tym "ważnego interesu zobowiązanego". Przesłanka ważnego interesu zobowiązanego jest swoistą klauzulą generalną, której znaczenie należy rozpatrywać w kontekście okoliczności konkretnej sprawy. O istnieniu ważnego interesu po stronie zobowiązanego nie decyduje jego subiektywne przekonanie, lecz obiektywne kryteria rozpatrywane w kontekście okoliczności faktycznych konkretnej sprawy (tak wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 29 marca 2018 r. sygn. akt II SA/Go 82/18, wyrok NSA z dnia z dnia 18 sierpnia 2022 r., sygn. akt III FSK 1094/21).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że Skarżący dopełnił pierwszej z przesłanek warunkujących zwolnienie spod egzekucji, jaką jest złożenie wniosku.
Skarżący nie wykazał natomiast przesłanki ważnego interesu w zwolnieniu spod egzekucji samochodu osobowego. Skarżący dopatruje się istnienia "ważnego interesu zobowiązanego" w konieczności korzystania z zajętego samochodu ze względu na podeszły wiek i stan zdrowia w celu dojazdu do oddalonych placówek medycznych. Oznacza to, że Skarżący istnienie ważnego interesu wiąże z ułatwieniem mu przemieszczania się.
Organy egzekucyjne słusznie uznały, że w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka "ważnego interesu zobowiązanego" w kontekście dokonanego zajęcia samochodu, gdyż jak sam Skarżący podniósł - istnieje możliwość skorzystania z pomocy rodziny lub znajomych w celu przemieszczania się do oddalonych placówek medycznych, jednak Skarżący z pomocy takiej korzystać nie chce.
W związku z powyższym, w ocenie Sądu nie można przyjąć, jak oczekuje tego Skarżący, że ułatwienie mu przemieszczania się i zapewnienie wygodnego środka transportu mieści się w zakresie pojęcia "ważnego interesu zobowiązanego".
Podkreślenia wymaga, że Skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata) wniosek swój sformułował w sposób ogólny, bez odniesienia się do konkretnych okoliczności. Ponadto poruszone w skardze zagadnienia w dużej mierze odnoszą się do kwestii niedotyczących przedmiotu niniejszego postępowania, zatem zarzuty skargi w tym postępowaniu były nieskuteczne. Tymczasem w tej sprawie wykazania wymagało, że zaistniała przesłanka ważnego interesu zobowiązanego. Natomiast Pełnomocnik Strony nie przedstawił co mieściło się w zakresie sformułowania "zły stan zdrowia" i nie powiązał go z konkretnymi dolegliwościami przemawiającymi za koniecznością korzystania przez Skarżącego z zajętego pojazdu. Nie przedstawił też jakiejkolwiek dokumentacji medycznej. Organ egzekucyjny nie mógł zaś we własnym zakresie przeprowadzić postępowania dowodowego w tym zakresie i zwrócić się do placówek medycznych o udostępnienie mu dokumentacji Skarżącego. Wskazane dane objęte są bowiem tajemnicą medyczną, zatem to obowiązkiem Pełnomocnika Skarżącego było wykazanie tej okoliczności, czego w niniejszej sprawie nie uczyniono.
Kolejno należy zauważyć, że konieczność przemieszczania się, nawet w sytuacji złego skomunikowania miejscowości z oddalonymi placówkami medycznymi jest zwykłą okolicznością. Nie można nadać jej przymiotu ważnego interesu, skoro z przedmiotowego wniosku wprost wynika, że Skarżący w celu przemieszczania się może skorzystać z pomocy członków rodziny i znajomych, co uzasadnia stwierdzenie, że zarówno okoliczność złego skomunikowania jak i złego stanu zdrowia nie potwierdzają ważnego interesu zobowiązanego. Kierowanie się przez Skarżącego chęcią bycia osobą niezależną od innych osób, nie mieści się bowiem w ww. przesłance.
Również wiek Strony automatycznie nie przesądza o konieczności poruszania się własnym samochodem. Zauważyć należy, że nie wszystkie osoby powyżej 70 roku życia przemieszczają się w taki sposób, zatem obowiązkiem Strony było wskazanie ważnych (wyjątkowych) okoliczności, które uzasadniają stanowisko D. J., że jego sytuacja jest inna i że istnieje rzeczywiście ważny powód, który uzasadnia brak możliwości przemieszczania w inny sposób. Strona natomiast nie wskazała na istnienie takiej okoliczności, nie podała też przyczyn, które obiektywnie uniemożliwiają jej korzystanie z innych form komunikacji: np. autobusowej, kolejowej, czy też transportu taksówką.
Podsumowując w tej części: Strona nie przedstawiła faktów, które pozwalałby przyjąć, że ze względu na podniesione we wniosku okoliczności zaistniała ważna przesłanka, która uzasadniałaby zwolnienie z zajęcia ruchomości. Skarżący oprócz gołosłownych stwierdzeń, nie podał szczegółowych informacji dotyczących stanu zdrowia, niepełnosprawności, które w jakikolwiek sposób potwierdzałyby jego twierdzenia. Skarżący w ww. zakresie nie przedstawił żadnych, skonkretyzowanych okoliczności, które uzasadniałyby jego wniosek.
Prawidłowe jest także stanowisko organów egzekucyjnych, że przychylenie się do wniosku Skarżącego mogłoby doprowadzić do bezskuteczności egzekucji. Skarżący bowiem nie wskazał innych składników majątkowych, z których mogłaby być prowadzona egzekucja.
Odnosząc się do powyższego jeszcze raz podkreślenia wymaga, że uwzględnienie wniosku o zwolnienie z egzekucji nie może prowadzić do bezskuteczności egzekucji (por. - wyroki NSA: z dnia 10 czerwca 2014 r., sygn. akt II FSK 1791/12, z dnia 26 października 2021 r., sygn. akt III FSK 115/21). Należy przyjąć, że skoro ustawodawca nie zabezpiecza obecnie interesów wierzyciela, uzależniając od jego zgody możliwość pozytywnego rozpatrzenia wniosku zobowiązanego o zwolnienie z egzekucji, to okolicznościom związanym z ważnym interesem zobowiązanego można przeciwstawiać okoliczności związane z interesem wierzyciela. W szczególności niemożność zaspokojenia wierzyciela może być rozpatrywana w kontekście ważnego interesu zobowiązanego. Zachowuje zatem aktualność pogląd, że zobowiązany musi nie tylko przedstawić argumenty przemawiające za zwolnieniem z egzekucji określonych składników majątkowych, ale także wykazać, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z jego innych składników majątkowych (np. wyrok NSA z 10 czerwca 2014 r., sygn. akt II FSK 1791/12, 1 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 154/15, z 25 marca 2021 r., sygn. akt III FSK 2699/21)." Zacytowane stanowisko należy ze wszech miar podzielić i stwierdzić, że znajduje ono zastosowanie w rozpatrywanej obecnie sprawie.
Z akt sprawy wynika, że mimo posiadania przez Skarżącego znacznego majątku w wyniku zastosowanych środków egzekucyjnych, do dnia wydania przez Naczelnika US postanowienia z dnia 14 lipca 2022 r. w przedmiocie zwolnienia przedmiotowego samochodu, nie wyegzekwowano obowiązków objętych tytułami wykonawczymi wystawionymi przez Wójta Gminy. Skarżący i jego małżonka pobierają świadczenia emerytalne i są współwłaścicielami nieruchomości (dom, gospodarstwo agroturystyczne, budynek usługowo-handlowy). Natomiast na dzień 11 czerwca 2015 r. kwota zaległości objęta tytułami wykonawczymi wystawionymi przez Wójta Gminy wynosiła 48.318,21 zł, a na dzień 29 sierpnia 2022 r. 180.781,46 zł (w tym 166.192,49 zł kwota zaległości objęta tytułami wykonawczymi będącymi podstawą dokonania w dniu 23 czerwca 2022 r. zajęcia ruchomości). Pomimo podejmowania kolejnych czynności egzekucyjnych (w tym: zajęcia świadczeń z ubezpieczenia społecznego przysługujących zarówno Skarżącemu i jego małżonce, zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych, zajęcia inny wierzytelności z tytułu podatku VAT) kwota zaległości objęta postępowaniami egzekucyjnymi prowadzonymi przez Naczelnika US systematycznie wzrasta. Ponadto w dniu 28 kwietnia 2022 r. Skarżący dokonał sprzedaży samochodu osobowego marki Mercedes za cenę 9.000 zł, mimo dokonanego jego zajęcia (w dniu 18 lutego 2022 r.).
W światle przytoczonych okoliczności prawidłowe są wnioski Dyrektora IAS, że odstąpienie przez organ egzekucyjny od egzekucji z zajętej ruchomości skutkowałoby niemożnością zaspokojenia wierzyciela. Zatem i w tym zakresie rozstrzygniecie organu jest prawidłowe.
Sąd stwierdza ponadto, że prowadzone w sprawie postępowanie nie naruszało reguł procedury bowiem organy zebrały w zakresie koniecznym do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy materiał dowodowy, dokonały jego analizy uwzględniając przy tym twierdzenia zobowiązanego i podane przez niego informacje. Skoro Skarżący nie wykazał swojego ważnego interesu we wnioskowanym zakresie, a nadto nie zaoferował żadnych innych składników swojego majątku, z których przedmiotowa egzekucja mogłaby być skutecznie prowadzona, to tym samym nie zostały spełnione przesłanki z art. 13 § 1 u.p.e.a. pozwalające na skorzystanie z przewidzianej w tym przepisie ulgi.
Wbrew twierdzeniom Skarżącego w sprawie nie doszło do naruszenia art. 13 § 1 u.p.e.a., gdyż samo złożenie wniosku wykazującego istnienie ważnego interesu czy wskazanie okoliczności uzasadniających zwolnienie spod egzekucji nie powoduje obowiązku jego zastosowania. Przekonanie Skarżącego, że w jego przypadku zaistniał ważny dla niego interes nie jest wystarczające dla możliwości udzielenia tej ulgi. Organ egzekucyjny dokonał oceny okoliczności sprawy, zdefiniował pojęcie "ważny interes zobowiązanego" i odniósł je do ustalonych, w tym podanych przez zobowiązanego, faktów.
Podkreślenia wymaga, że przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była kwestia zasadności zwolnienia na podstawie art. 13 § 1 u.p.e.a. spod egzekucji ruchomości. Tym samym organy uprawnione były do badania jedynie przesłanek wynikających z ww. przepisu. Stosownie do postanowień art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z wyjątkami niemającymi zastosowania w niniejszej sprawie). Z przepisu tego wynika, że sąd jest związany "granicami sprawy", co oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Należy przy tym stwierdzić, że wobec nie budzącej wątpliwości treści żądania Skarżącego, organ prawidłowo rozpoznał sprawę w jego granicach. W tym zaś postępowaniu nie podlegają ocenom argumenty dotyczące zdarzeń związanych z niedoręczeniem decyzji wymiarowych, niepowstaniem zobowiązania podatkowego, wszczęciem i prowadzeniem postępowania egzekucyjnego bez podstawy prawnej. Wskazane okoliczności były bowiem badane w odrębnym postępowaniu administracyjnym i wykraczają poza zakres niniejszej sprawy administracyjnej. W konsekwencji powyższego zarzuty sformułowane w skardze okazały się bezzasadne. Również kwestia prawidłowości wystawienia tytułów wykonawczych nie podlega ocenie w tym postępowaniu. W tym miejscu zasygnalizowania wymaga, że Skarżący korzystał z przysługujących mu przed organami środków zaskarżenia, także składał skargi na wydane przez organy w toku postępowania rozstrzygnięcia ostateczne, które następnie były kontrolowane pod względem zgodności z obowiązującym prawem przez tutejszy Sąd (tj. w sprawach I SA/Gd 610/19, I SA/Gd 557/20, I SA/Gd 1528/21 - skargi oddalono). Kontrola ta nie potwierdziła podnoszonych przez Skarżącego zarzutów. W związku z powyższym zarzuty te nie mogą być ponownie ocenianie w ramach postępowania prowadzonego w oparciu o art. 13 § 1 u.p.e.a.
Końcowo odnotowania wymaga, że z odpowiedzi na skargę wynika, że zaplanowana na dzień 30 sierpnia 2022 r. licytacja pojazdu Marcedes Benz GLC 200 4Matic, doszła do skutku - pojazd został sprzedany za kwotę 222.500 zł. Wobec czego zastosowany środek egzekucyjny doprowadził do realizacji dochodzonych w toku postępowania egzekucyjnego obowiązków (zaległości).
Reasumując: Skarżący w żaden sposób nie wykazał, że w niniejszym postępowaniu doszło do naruszenia przepisów procedury administracyjnej w taki sposób, by mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżone postanowienie wydane zostało zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, w tym u.p.e.a. oraz k.p.a.. Postanowienie to zawiera ponadto wszystkie konieczne elementy wymienione w art. 124 § 1 i § 2 k.p.a., w tym zarówno uzasadnienie prawne jak i faktyczne. W świetle powyższego, w ocenie Sądu, organ w okolicznościach niniejszej sprawy wydał postanowienie zgodne z prawem.
Odnosząc się do wniosku z dnia 22 listopada 2022 r. Sąd wskazuje, że rozpoznał niniejszą sprawę na w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a., gdyż przedmiotem skargi było postanowienie Dyrektora IAS i w sprawie nie zaistniały okoliczności, które uzasadniałyby rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznając, że skarga jest niezasadna, oddalił ją na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI