I SA/Gd 1164/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, uznając, że wynajem budynku placówki opiekuńczo-wychowawczej przez spółkę komunalną na rzecz gminy, na warunkach niekomercyjnych, nie podlega opodatkowaniu VAT.
Spółka komunalna złożyła wniosek o interpretację indywidualną dotyczącą opodatkowania VAT budowy i wynajmu budynku placówki opiekuńczo-wychowawczej na rzecz gminy. Spółka argumentowała, że jej działalność ma charakter pomocniczy wobec gminy i nie jest nastawiona na zysk, a czynsz ma jedynie pokrywać koszty. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał jednak, że wynajem podlega opodatkowaniu VAT. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił interpretację, stwierdzając, że spółka działa jako organ władzy publicznej, a czynność nie jest działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT, co uzasadnia wyłączenie z opodatkowania.
Sprawa dotyczyła wniosku spółki komunalnej "A" Sp. z o.o. o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej w zakresie podatku od towarów i usług (VAT). Spółka planowała wybudować budynek przeznaczony na placówkę opiekuńczo-wychowawczą, a następnie wynająć go Gminie Miasta. Wnioskodawca podkreślał, że jest jednoosobową spółką komunalną, której celem jest wspieranie gminy w realizacji zadań własnych, a działalność nie jest nakierowana na zysk. Czynsz najmu miał jedynie pokrywać koszty budowy, utrzymania i spłaty kredytu. Spółka argumentowała, że budowa i wynajem budynku nie powinny być objęte VAT, ponieważ Gmina nie działałaby w ramach działalności gospodarczej, a spółka działałaby jako organ władzy publicznej. Alternatywnie, wnioskodawca wskazywał na możliwość zwolnienia z VAT na podstawie przepisów dotyczących pomocy społecznej lub usług mieszkaniowych. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, twierdząc, że wynajem jest odpłatnym świadczeniem usług podlegającym opodatkowaniu VAT, a spółka działa jako podatnik VAT, niezależnie od braku zysku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną interpretację. Sąd uznał, że spółka, działając w ramach zadań własnych gminy i na warunkach niekomercyjnych, nie prowadzi działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT, a jej działania mieszczą się w zakresie wyłączenia z opodatkowania na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, implementującego przepisy unijne. Sąd podkreślił, że kluczowe jest rozróżnienie formy prawnej od treści czynności oraz cel realizacji zadań publicznych, a nie tylko formalny status podatnika.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, czynność ta nie podlega opodatkowaniu VAT, ponieważ spółka działa jako organ władzy publicznej, a nie jako podatnik VAT prowadzący działalność gospodarczą.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że spółka komunalna, działając w ramach zadań własnych gminy i na warunkach niekomercyjnych, nie prowadzi działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT. Jej działania mieszczą się w zakresie wyłączenia z opodatkowania na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, implementującego przepisy unijne dotyczące organów władzy publicznej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (9)
Główne
u.p.t.u. art. 15 § ust. 6
Ustawa o podatku od towarów i usług
Czynności wykonywane przez organy władzy publicznej w ramach nałożonych na nie zadań nie stanowią działalności gospodarczej i są wyłączone z opodatkowania VAT, nawet jeśli są realizowane przez spółkę kapitałową utworzoną przez jednostkę samorządu terytorialnego na warunkach niekomercyjnych.
u.p.t.u. art. 5 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług.
u.p.t.u. art. 8 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Świadczenie usług w rozumieniu ustawy.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 43 § ust. 1 pkt 22 lit. b tiret drugie
Ustawa o podatku od towarów i usług
Zwolnienie od podatku usług pomocy społecznej.
u.p.t.u. art. 43 § ust. 1 pkt 36
Ustawa o podatku od towarów i usług
Zwolnienie od podatku usług w zakresie wynajmu nieruchomości o charakterze mieszkalnym.
u.w.s.i.s.p.z. art. 93 § ust. 1
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Definicja placówki opiekuńczo-wychowawczej.
u.s.g. art. 7 § ust. 1 pkt 6
Ustawa o samorządzie gminnym
Zadania własne gminy.
u.p.s. art. 17 § ust. 1 pkt 11
Ustawa o pomocy społecznej
Zadania własne gminy w zakresie pomocy społecznej.
k.c. art. 659 § § 1
Kodeks cywilny
Definicja umowy najmu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółka komunalna działa jako organ władzy publicznej, a nie jako podatnik VAT prowadzący działalność gospodarczą. Wynajem budynku placówki opiekuńczo-wychowawczej na rzecz gminy na warunkach niekomercyjnych nie jest działalnością gospodarczą podlegającą opodatkowaniu VAT. Czynności związane z budową budynku nie podlegają opodatkowaniu VAT z powodu braku odpłatności i beneficjenta.
Odrzucone argumenty
Wynajem budynku placówki opiekuńczo-wychowawczej podlega opodatkowaniu VAT jako odpłatne świadczenie usług. Spółka komunalna jest podatnikiem VAT, nawet jeśli nie osiąga zysku. Wynajem nie korzysta ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 22 lit. b lub art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy o VAT.
Godne uwagi sformułowania
nie jest nakierowana na zysk, gdyż pełni on rolę pomocniczą wobec Gminy Miasta czynności związane z wybudowaniem przez Wnioskodawcę budynku pod działalność tej placówki oraz wynajmu budynku w celu funkcjonowania tam tej placówki będą czynnościami nieobjętymi podatkiem od towarów i usług nie będzie działać w ramach działalności gospodarczej, względnie będzie występować jako organ władzy publicznej nie jest uzależniony od osiągania zysku przez podmiot wykonujący tą działalność nie jest uzasadnione, gdyż interpretacja winna być dokonywana w celu korzystnego ustalenia sensu ustawy brak efektu zakłócenia konkurencji w sytuacji realizacji przez podmiot zadań publicznych uzasadnia zastosowanie art. 15 ust. 6 ustawy o VAT Cechą konieczną uznania określonej aktywności za działalność gospodarczą jest jej zarobkowy charakter.
Skład orzekający
Joanna Zdzienicka-Wiśniewska
przewodniczący sprawozdawca
Krzysztof Przasnyski
członek
Sławomir Kozik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że spółki komunalne realizujące zadania publiczne na warunkach niekomercyjnych mogą być traktowane jako organy władzy publicznej, a ich działalność wyłączona z opodatkowania VAT."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki komunalnej działającej w ramach zadań własnych gminy i wynajmującej obiekt na cele społeczne na warunkach niekomercyjnych. Kluczowe jest wykazanie braku charakteru zarobkowego i działania w ramach reżimu publicznoprawnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia VAT dla jednostek samorządu terytorialnego i ich spółek, pokazując, jak można uniknąć opodatkowania przy realizacji zadań publicznych. Wyjaśnia niuanse między działalnością gospodarczą a wykonywaniem zadań publicznych.
“Spółka komunalna kontra fiskus: Kiedy budowa i wynajem dla gminy są wolne od VAT?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gd 1164/18 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2019-03-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-12-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Joanna Zdzienicka-Wiśniewska /przewodniczący sprawozdawca/
Krzysztof Przasnyski
Sławomir Kozik
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 1202/19 - Wyrok NSA z 2022-12-20
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono indywidualną interpretację
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1221
art.15 ust. 6.
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Zalewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 marca 2019 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w G. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 11 października 2018 r. nr {...} w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną indywidualną interpretację; 2. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 697 ( sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W dniu 31 lipca 2018 r. do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej wpłynął wniosek A Sp. z o.o. z siedzibą w G., uzupełniony w dniu 18 września 2018 r., o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie braku opodatkowania czynności budowy, a następnie wynajmu Gminie Miasta budynku przeznaczonego pod działalność społeczno-wychowawczą, zwolnienia od podatku od towarów i usług, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 22 lit. b tiret drugie ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1221 ze zm.; dalej określanej jako "ustawa o VAT") lub na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy, wynajmu ww. budynku Gminie Miasta.
We wniosku i jego uzupełnieniu przedstawiono następujące zdarzenia przyszłe:
Wnioskodawca jest jednoosobową komunalną spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, której przedmiotem działalności jest wyłącznie wspieranie Gminy Miasta w realizacji zadań jednostki samorządu terytorialnego. Działalność wnioskodawcy nie jest nakierowana na generowanie zysku, gdyż pełni on rolę pomocniczą wobec Gminy Miasta, która będąc jego jedynym wspólnikiem,
w oparciu o substrat działalności wnioskodawcy realizuje powierzone jej obowiązującymi przepisami prawa działania własne gminy oraz powiatu.
Planowany projekt inwestycyjny przy ul. [...] będzie realizowany
w ramach [...] Programu Mieszkalnictwa Wspomaganego dla osób/rodzin zagrożonych wykluczeniem społecznym na lata 2016-2023, przyjętego uchwałą
nr [...] Rady Miasta [...] z dnia 24 listopada 2017 r.
Wnioskodawca ma otrzymać w ramach aportu od Gminy Miasta nieruchomości gruntowe, na których ma wybudować dwa budynki: 1) przeznaczony wyłącznie pod działanie placówki opiekuńczo-wychowawczej zapewniającej całodobową opiekę i wsparcie; 2) przeznaczony wyłącznie na mieszkania komunalne ze wsparciem. Po wybudowaniu obu budynków zostaną one wynajęte długookresowo Gminie na cele zgodne z ich koncepcyjnym przeznaczeniem, czyli:
1) działalność placówki opiekuńczo-wychowawczej; 2) mieszkania komunalne
ze wsparciem. Nie dopuszcza się wynajmowania żadnego z powyższych budynków innym podmiotom niż Gminie i na inne cele niż opisane powyżej. W ramach najmu budynku przeznaczonego pod działanie placówki opiekuńczo-wychowawczej zapewniającej całodobową opiekę i wsparcie korzystającym z tego budynku będzie odpowiednia jednostka budżetowa Gminy. Czynsz najmu budynków zostanie ustalony na poziomie zapewniającym spłatę zaciągniętego kredytu oraz pokrycie kosztów bieżącej działalności wnioskodawcy związanej z budową i zarządzaniem budynkami. Czynsz najmu nie będzie miał zapewniać wnioskodawcy zysku ponad zapewnienie funkcjonowania wnioskodawcy. Będzie on rozliczany po kosztach
w okresach rocznych.
Funkcjonująca w wyżej opisanym budynku placówka będzie placówką opiekuńczo-wychowawczą w rozumieniu art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca
2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (t. jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 998 ze zm.). Gmina, prowadząc przedmiotową placówkę, będzie realizować wyłącznie zadania własne gminy (powiatu) w rozumieniu ustawy o samorządzie gminnym, w szczególności wskazane w art. 7 ust. 1 pkt 6 tej ustawy
oraz w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej (art. 17 ust. 1 pkt 11).
Wnioskodawca wybuduje oba budynki korzystając ze środków własnych
oraz z udzielonego kredytu inwestycyjnego. Faktyczny wykonawca robót budowlanych zostanie wyłoniony w odpowiedniej procedurze, a jego wynagrodzenie będzie oparte o stawki rynkowe. Wnioskodawca nie zakłada powiązań osobowych lub kapitałowych pomiędzy wyłonionym w przyszłości wykonawcą robót budowlanych a wnioskodawcą lub Gminą. Prace projektowe oraz uzyskanie odpowiednich zgód
i pozwoleń wnioskodawca przeprowadzi samodzielnie lub korzystając z usług podmiotów zewnętrznych lub w sposób mieszany.
Wątpliwości wnioskodawcy dotyczą wyłącznie wybudowania i najmu budynku przeznaczonego pod działanie placówki opiekuńczo-wychowawczej zapewniającej całodobową opiekę i wsparcie.
Wnioskodawca wyjaśnił, że w ramach inwestycji opisanej w złożonym wniosku nie działa w celu osiągnięcia zysku, w tym w szczególności godziwego zysku, i zysku z jej realizacji nie osiągnie. Wnioskodawca jest jednoosobową spółką Gminy Miasta powołaną decyzją Rady Miasta wyrażoną w uchwale
nr [...] z dnia 29 czerwca 2006 r. Do zadań Spółki należy budowa mieszkań
i obiektów użyteczności publicznej celem zaspokojenia mieszkaniowych potrzeb Gminy. Celem jej działania jest działalność w zakresie budowy mieszkań i obiektów użyteczności publicznej. Przedmiotem działalności wnioskodawcy, zgodnie z Polską Klasyfikacją Działalności, jest Wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi
i dzierżawionymi (PKD 68.20.Z), Zarządzanie nieruchomościami wykonywanymi
na zlecenie (PKD 68.32.Z), Kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek (PKD 68.10.Z), Przygotowanie terenu pod budowę (PKD 43.12.Z), Realizacja projektów budowlanych związanych ze wznoszeniem budynków (PKD 41.10.Z), Działalność w zakresie architektury (PKD 71.11.Z), Działalność w zakresie inżynierii
i związane z nią doradztwo techniczne (PKD 71.12.Z), Pozostałe badania i analizy techniczne (PKD 71.20.B), Pozostała działalność wspomagająca prowadzenie działalności gospodarczej, gdzie indziej niesklasyfikowana (PKD 82.99.Z), Administracja publiczna oraz polityka gospodarcza i społeczna (PKD 84.1), Pozostała działalność usługowa, gdzie indziej niesklasyfikowana (PKD 96.09.Z).
Placówka opiekuńczo-wychowawcza będzie miała charakter socjalizacyjny
dla dzieci w pieczy zastępczej w strukturze [...] Domu Integracyjno – Rodzinnego będącego jednostką budżetową Gminy Miasta. Efektem inwestycji będzie budynek mieszkalny jednorodzinny, wolnostojący, z przeznaczeniem na placówkę opiekuńczo-wychowawczą dla 14 dzieci w pieczy zastępczej. Na ten cel zostanie przeznaczony budynek zgodnie z umową dzierżawy. Szacowana wartość budynku, który powstanie w efekcie realizacji inwestycji, wynosić będzie [...] zł brutto. Wielkość szacowanych nakładów inwestycyjnych może ulec zmianie w momencie wyłonienia wykonawcy robót budowlanych w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. W chwili obecnej nie jest możliwe wskazanie ostatecznego (niezmiennego) kosztu inwestycji. Powyższa kwota stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa wnioskodawcy, a jej ujawnienie może wpłynąć negatywnie na planowane postępowanie przetargowe. Spółka przewiduje, iż szacowany czynsz z tytułu najmu budynku z przeznaczeniem na placówkę opiekuńczo-wychowawczą w latach 2019-2030 będzie pobierany w następującej wysokości (w tysiącach złotych): 2019 r. – 46, 2020 – 93, 2021 – 90, 2022 – 83, 2023 – 89, 2024 – 82, 2025 – 79, 2026 – 79, 2027 – 72, 2028 – 65, 2019 – 58, 2030 – 52. Począwszy od roku 2031 czynsz najmu będzie ustalony zgodnie ze stosowną uchwałą Rady Miasta w sprawie wieloletniego programu gospodarowania mieszkaniowym zasobem Gminy Miasta (obecnie obowiązująca stawka bazowa wynosi 10,20 zł/1 m2). Budynek będzie amortyzowany metodą progresywną. Kwota czynszu będzie zmienna ze względu na wielkość kosztów finansowych ujętych w stawce czynszu w związku z finansowaniem zewnętrznym, które zostanie zaciągnięte przez Spółkę na realizację inwestycji. W założeniu czynsz będzie pokrywał koszty utrzymania oraz zarządu budynku oraz koszty związane z finansowaniem zewnętrznym. Otrzymywany czynsz nie umożliwi zwrotu poniesionych nakładów inwestycyjnych a będzie zawierał jedynie koszty utrzymania nieruchomości (m.in. podatek od nieruchomości, amortyzację, sprzątanie
i utrzymanie powierzchni zewnętrznych, drobne naprawy, remonty i konserwacje, przeglądy techniczne, ubezpieczenie), jak również koszty finansowe w okresie spłaty zobowiązań finansowych związanych z inwestycją. Finansowanie budowy nastąpi
w 35% ze środków własnych wnioskodawcy, a w 65% z zaciągniętego kredytu.
Czynsz najmu pobieranego przez wnioskodawcę od Gminy (najemcy)
w stosunku do wartości inwestycji stanowić będzie odpowiednio: 2019 r. – 4,10 %, 2020 r. – 4,10%, 2021 r. – 3,98 %, 2022 r. – 3,68 %, 2023 r. – 3,91 %, 2024 r. – 3,61 %, 2025 r. – 3,51 %, 2026 r. – 3,47 %, 2027 r. – 3,17 %, 2028 r. – 2,87 %, 2029 r. – 2,58 %, 2030 r. – 2,28 %.
Po tym okresie, przy założeniu obecnie obowiązującej stawki czynszu, która może ulec zmianie na skutek okoliczności niezależnych od wnioskodawcy, udział procentowy czynszu w stosunku do wartości inwestycji będzie wynosił ok. 2,1% rocznie.
Stawka czynszu nie jest skalkulowana w oparciu o realia rynkowe i ma zapewnić należyte utrzymanie budynku oraz zwrot kosztów zewnętrznego finansowania. Zgodnie z ustawą z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U.
z 2018 r. poz. 1234), jest to gminny zasób mieszkaniowy. Wnioskodawca będzie wynajmował budynek na rzecz Gminy za czynsz pokrywający koszty utrzymania budynku, a Gmina będzie go wykorzystywała w celu realizacji zadań własnych gminy – zgodnie z ustawą o samorządzie gminnym. Ani działanie wnioskodawcy,
ani Gminy, nie będzie nakierowane na zysk, a stosowane przez nie stawki czynszu nie będą oparte o realia rynkowe.
W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:
1. Czy Gmina Miasta w ramach najmu budynku przeznaczonego
na działanie placówki opiekuńczo-wychowawczej nie będzie prowadzić działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust 2, względnie będzie działać jako organ władzy publicznej w rozumieniu art. 15 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług,
a w konsekwencji czynności związane z wybudowaniem przez Wnioskodawcę budynku pod działalność tej placówki oraz wynajmu budynku w celu funkcjonowania tam tej placówki będą czynnościami nieobjętymi podatkiem od towarów i usług?
2. W przypadku odpowiedzi negatywnej na pytanie 1. – Czy umowa najmu jaka zostanie zawarta pomiędzy wnioskodawcą a Gminą Miasta (odpowiednią jednostką budżetową) dotycząca budynku przeznaczonego pod działanie placówki opiekuńczo-wychowawczej zapewniającej całodobową opiekę i wsparcie powinna być objęta podatkiem w stawce podstawowej 23 %, obniżonej 8%, czy też zwolniona z podatku od towarów i usług?
3. W przypadku odpowiedzi pozytywnej na pytanie 1. – Czy wnioskodawca prowadząc również czynności związane z działalnością gospodarczą opodatkowaną podatkiem VAT powinien stosować zasady określone w art. 86 ust 2a-2h i art. 90c ustawy o VAT. Względnie, w przypadku uznania, że umowa najmu budynku przeznaczonego pod działanie placówki opiekuńczo-wychowawczej będzie zwolniona z podatku VAT, powinien stosować zasady określone w art. 90 i 91 ustawy o VAT?
Zdaniem wnioskodawcy Gmina Miasta w ramach najmu budynku
pod działanie placówki opiekuńczo-wychowawczej nie będzie działać w ramach działalności gospodarczej, względnie będzie występować jako organ władzy publicznej w rozumieniu art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, w konsekwencji czynności związane z wybudowaniem przez wnioskodawcę budynku pod działalność tej placówki oraz wynajmu budynku w celu funkcjonowania tam tej placówki będą czynnościami nieobjętymi podatkiem od towarów i usług.
Względnie umowa najmu, jaka zostanie zawarta pomiędzy wnioskodawcą
a Gminą (odpowiednią jednostką budżetową), dotycząca budynku przeznaczonego pod działanie placówki opiekuńczo-wychowawczej zapewniającej całodobową opiekę i wsparcie będzie czynnością zwolnioną w rozumieniu ustawy o VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 22 lit. b) tiret drugie, ewentualnie na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy o VAT.
Uznając za prawidłowe stanowisko określone w zdaniu 1. wnioskodawca wykonując czynności niezwiązane z działalnością gospodarczą (budowa i wynajem budynku na placówkę opiekuńczo-wychowawczą) oraz inne czynności związane
z działalnością gospodarczą opodatkowaną podatkiem VAT zastosuje zasady określone w art. 86 ust 2a-2h i art. 90c ustawy o VAT z zastosowaniem "odpowiedniego sposobu określenia proporcji" tzw. prewspółczynnika. Natomiast
w przypadku określonym w zdaniu 2. wnioskodawca wykonując czynności zwolnione z podatku VAT (budowa i wynajem budynku na placówkę opiekuńczo-wychowawczą) oraz inne czynności opodatkowane podatkiem VAT zastosuje zasady określone w art. 90 i 91 ustawy o VAT przy użyciu proporcji.
Gmina Miasta prowadząc placówkę opiekuńczo-wychowawczą
nie będzie występować w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, względnie będzie występować jako organ władzy publicznej. Na skutek powyższego najemca Wnioskodawcy nie będzie działał w realiach gospodarczych, a jedynie w realiach wykonywania zadań własnych gminy zgodnie z obowiązującymi przepisami.
W konsekwencji ani wynajmowanie, ani wybudowanie przez wnioskodawcę budynku przeznaczonego pod placówkę opiekuńczo-wychowawczą nie powinno być uznane za czynność opodatkowaną podatkiem od towarów i usług. Na potwierdzenie swojego stanowiska wnioskodawca przywołał orzecznictwo sądów administracyjnych (m. in. wyroki: WSA w Gliwicach z dnia 23 maja 2018 r., III SA/GI 149/18, WSA
w Rzeszowie z dnia 27 lutego 2018 r., I SA/Rz 38/18, WSA w Gdańsku z dnia 22 października 2017 r., I SA/Gd 1338/17 czy WSA w Opolu z dnia 6 grudnia 2017 r.,
I SA/Op 358/17).
Zdaniem wnioskodawcy biorąc pod uwagę zasady jego działania, fakt bycia jednoosobową, komunalną spółką z o.o., budowanie i przeznaczenie budynku placówki opiekuńczo-wychowawczą wyłącznie na działalność tej placówki uznać należy, że umowa najmu jaka zostanie zawarta pomiędzy Spółką a Gminą nie będzie stanowić przejawu działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT, względnie będzie podlegać zwolnieniu z podatku VAT. Najem realizowany przez wnioskodawcę nie będzie nakierowany na zysk i będzie służył wyłącznie realizacji zadań jednostki samorządu terytorialnego, która jest 100% wspólnikiem Wnioskodawcy. Decyzja
o realizacji inwestycji i jej późniejszy sposób wykorzystania także zależą od decyzji Gminy, która nadaje kierunki i cele działania wnioskodawcy.
Odnosząc się do kwestii zwolnienia przyszłej umowy najmu budynku przeznaczonego na działalność placówki opiekuńczo-wychowawczej w trybie art. 43 ust 1 pkt 22 lit b) tiret drugie ustawy o VAT wnioskodawca wyjaśnił,
że z uwagi na strukturę własnościową oraz niefunkcjonowanie Spółki jako w pełni niezależnego przedsiębiorcy, a bardziej jako specjalistyczne wsparcie jednostki samorządu terytorialnego w realizacji powierzonych jej zadań uznać należy,
że wszystkie elementy świadczenia pomocy społecznej powinny podlegać wskazanemu zwolnieniu, w tym także wykonania podstawowego elementu danego zadania jakim jest zapewnienie pomieszczeń pod ten rodzaj działalności.
Ustosunkowując się do alternatywnej podstawy zwolnienia umowy najmu, jaka będzie zawarta pomiędzy wnioskodawcą a Gminą, jaką jest art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy o VAT, wnioskodawca wskazał, że ustawowym celem placówki opiekuńczo-wychowawczej jest zapewnienie "całodobowej opieki" (art. 93 ust. 4 pkt 1 ustawy
o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej). Zatem z mocy prawa wynika,
iż budynek placówki opiekuńczo-wychowawczej pełni funkcję mieszkaniową
dla dzieci znajdujących się w danej placówce (całodobowa opieka i wychowanie, wsparcie oraz zaspokojenie potrzeb bytowych). Nie sposób zatem twierdzić,
że placówka opiekuńczo-wychowawcza nie pełni funkcji mieszkalnej dla jej podopiecznych. Usługa najmu budynku na placówkę opiekuńczo-wychowawczą zdaniem wnioskodawcy mieści się w zakresie PKWiU 70.20.11-00.00 "Usługi wynajmowania lub dzierżawy nieruchomości o charakterze mieszkalnym stanowiącym majątek własny", gdyż świadczenie usługi odbywa się na własny rachunek, nieruchomość ma charakter mieszkalny oraz cel najmu jest mieszkaniowy, ponieważ nie jest związany z chwilowym pobytem, ale z zamieszkaniem 14 wychowanków, dla których ten dom staje się stałym centrum interesów życiowych. Budowa budynku mieści się w kategorii PKOB 113 "Budynki zbiorowego zamieszkania". Po wybudowaniu budynek zostanie przyjęty do ewidencji środków trwałych według KŚT 110 "Budynki mieszkalne", w zakresie których mieszczą się placówki opiekuńczo-wychowawcze. Konsekwencją powinno być uznane, że towary
i usługi nabyte w celu wybudowania tego budynku (placówki opiekuńczo-wychowawczej) oraz jego wynajmowania nie będą wykorzystywane
do czynności opodatkowanych podatkiem VAT i w ten sposób (jako nieprzeznaczone do czynności opodatkowanych) powinny być odpowiednio rozliczane w księgach rachunkowych wnioskodawcy na zasadach określonych w art. 86 ust 2a-2h i art. 90c z zastosowaniem odpowiedniego "sposobu określenia proporcji"
tzw. prewspółczynnika, bądź będą związane z działalnością zwolnioną i będą podlegać rozliczeniu na zasadach określonych w art. 90 i 91 ustawy o VAT
przy użyciu proporcji.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia
11 października 2018 r. uznał stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 26 lipca 2018 r. uzupełnionym w dniu 18 września 2018 r., o wydanie interpretacji indywidualnej za nieprawidłowe. W uzasadnieniu, przywołując m. in. treść art. 5
ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 15, art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, art. 659 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny ( t. jedn. Dz. U. z 2018 r.,
poz. 1025, ze zm.), art. 13 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347,
str. 1, z późn. zm.) Dyrektor wskazał, że analiza treści wniosku oraz przywołanych przepisów prawa nie pozwala na uznanie stanowiska wnioskodawcy, że czynności związane z wybudowaniem przez Spółkę budynku będą czynnościami nieobjętymi podatkiem od towarów i usług z tego powodu, że Gmina Miasta w ramach najmu budynku pod działanie placówki opiekuńczo-wychowawczej nie będzie działać
w ramach działalności gospodarczej.
Zdaniem organu czynności związane z wybudowaniem przez wnioskodawcę przedmiotowego budynku co prawda nie będą objęte opodatkowaniem podatkiem
od towarów i usług, ale z innego powodu, niż wskazany przez wnioskodawcę. Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług – jak stanowi art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy – podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Z okoliczności przedstawionego zdarzenia przyszłego jednoznacznie wynika natomiast, że wnioskodawca wybuduje przedmiotowy budynek na gruncie będącym jego własnością (gruncie, który otrzyma w formie aportu) w celu wynajęcia go Gminie Miasta. Okoliczności te wskazują, że poza wnioskodawcą nie będzie innego odbiorcy czynności związanych z wybudowaniem przez wnioskodawcę tego budynku.
W konsekwencji, ani ze strony Gminy, ani innego podmiotu, nie nastąpi odpłatność za czynności związane z wybudowaniem przez wnioskodawcę budynku. Tak więc nie będą spełnione podstawowe warunki do uznania ich za podlegające przepisom ustawy – brak beneficjenta ww. czynności wykonywanych przez wnioskodawcę i brak odpłatności. Odpłatność będzie miała miejsce dopiero w związku z wynajmem przedmiotowego budynku Gminie Miasta. Dla oceny, czy czynności związane
z wybudowaniem przez wnioskodawcę przedmiotowego budynku będą podlegały opodatkowaniu nie ma znaczenia to, czy Gmina w ramach najmu budynku pod działanie placówki opiekuńczo-wychowawczej będzie działała w ramach działalności gospodarczej, czy nie.
Dyrektor nie podzielił ponadto stanowiska wnioskodawcy, zgodnie z którym biorąc pod uwagę 1) zasady działania wnioskodawcy, 2) fakt bycia jednoosobową, komunalną spółką z o.o., 3) budowanie i przeznaczenie budynku placówki opiekuńczo – wychowawczej wyłącznie na działalność tej placówki, czynność wynajmu Gminie przedmiotowego budynku, nie będzie podlegała opodatkowaniu, gdyż nie będzie stanowić przejawu działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy
o podatku od towarów i usług.
Najem jest umową dwustronnie obowiązującą i wzajemną. W okolicznościach niniejszej sprawy odpowiednikiem świadczenia wnioskodawcy (wynajmującego), polegającego na oddaniu rzeczy (budynku) do używania, będzie świadczenie Gminy Miasta (najemcy), polegające na płaceniu umówionego czynszu. Tym samym wynajem ten będzie świadczeniem usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, który – zgodnie z art. 5 ust. 1 tej ustawy – będzie podlegał opodatkowaniu.
W przypadku świadczenia przedmiotowych usług przez wnioskodawcę nie ma znaczenia, czy usługobiorca (Gmina ) będzie działał w tej transakcji w charakterze podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT– istotne będzie to, że wykonując te czynności usługodawca, tj. wnioskodawca, będący odrębnym od Gminy podatnikiem tego podatku, będzie w niej działał w takim charakterze. Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie przewidują bowiem wyłączenia z pojęcia podatnika jednoosobowych spółek utworzonych przez jednostki samorządu terytorialnego, nawet gdy wykonują czynności (np. budują budynek), których efekty będą wykorzystywane przez jednostkę samorządu terytorialnego. Na potwierdzenie swojego stanowiska Dyrektor przywołał wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 22 lutego 2018 r., C-182/17, Nagyszénás Településszolgáltatási Nonprofit Kft. przeciwko Nemzeti Adó- és Vámhivatal Fellebviteli Igazgatósága.
Zdaniem Dyrektora na rozstrzygnięcie niniejszej kwestii nie może mieć również wpływu to, że czynsz najmu nie będzie miał zapewniać wnioskodawcy zysku ponad zapewnienie funkcjonowania wnioskodawcy. Fakt uznania danej czynności
za wykonywanie działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o podatku
od towarów i usług nie jest uzależniony od osiągania zysku przez podmiot wykonujący tą działalność. Cel czy rezultat danej działalności nie są czynnikami determinującymi przyznanie statusu podatnika podatku od towarów i usług.
Bez znaczenia dla opodatkowania tym podatkiem, jaki jest cel działalności,
w szczególności, czy jest to cel zarobkowy. Także czynności wykonane
"po kosztach" ich świadczenia, bądź poniżej tych kosztów, są czynnościami odpłatnymi, o ile tylko pobrano za nie wynagrodzenie. Są więc działalnością gospodarczą konstytuującą podatnika podatku od towarów i usług. Wobec powyższego stanowisko wnioskodawcy do pytania 1 należało uznać
za nieprawidłowe.
Ustosunkowując się do kwestii, czy wynajem budynku Gminie Miasta,
który będzie przez nią przeznaczony wyłącznie na działalność placówki opiekuńczo-wychowawczej dla 14 dzieci w pieczy zastępczej, będzie podlegał zwolnieniu
od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 22 lit. b tiret drugie ustawy o podatku
od towarów i usług, ewentualnie na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 36 tej ustawy org
an interpretacyjny przywołując m. in. treść przepisu art. 41 ust. 1, art. 43 ust. 1 pkt 22 i 36, art. 43 ust. 17, art. 146a pkt 1 ustawy o VAT, art. 1, art. 16 ust. 1, art. 17 ust. 1
i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U z 2018 r.,
poz. 1508, ze zm.), art. 1, art. 32 ust. 1 i 2, art. 33, art. 34 i art. 101 ust. 1 ustawy
o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej a także § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 22 grudnia 2011 r. w sprawie instytucjonalnej pieczy zastępczej (Dz. U. 292, poz. 1720) wskazał, że analiza treści wniosku oraz przywołanych przepisów prowadzi do stwierdzenia, że usługa wynajmu przedmiotowego budynku Gminie Miasta – wbrew stanowisku wnioskodawcy – nie będzie korzystała ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 22 lit. b tiret drugie ustawy o podatku od towarów i usług. Okoliczności sprawy wskazują,
że wnioskodawca nie jest żadnym z podmiotów wymienionych w tym przepisie
(nie jest placówką opiekuńczo-wychowawczą, ani ośrodkiem adopcyjno-opiekuńczym). Ponadto ww. usługi wnioskodawca nie będzie świadczył ani na rzecz beneficjentów usług pomocy społecznej, ani beneficjentów usług określonych
w przepisach o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie.
Przedmiotowa usługa nie będzie również zwolniona od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy o VAT. Pomimo, że budynek, którego dotyczy wniosek stanowić będzie budynek sklasyfikowany wg PKOB w grupie 113 "Budynki zbiorowego zamieszkania", to z okoliczności sprawy wynika, że nie będzie
on przeznaczony wyłącznie na cele mieszkaniowe. Z przedstawionego zdarzenia przyszłego wynika bowiem, że najemca (Gmina Miasta) będzie wykorzystywał ten budynek jako placówkę opiekuńczo-wychowawczą o charakterze socjalizacyjnym
dla 14 dzieci w pieczy zastępczej w strukturze (...), a więc placówkę,
której ani wyłącznym, ani głównym celem nie będzie zaspokojenie jedynie potrzeb mieszkaniowych ww. dzieci, które będą w nim mieszkały. Z ustawy o wspieraniu rodziny i pieczy zastępczej wynika, że piecza zastępcza zapewnia zaspokojenie potrzeb emocjonalnych dzieci, ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb bytowych, zdrowotnych, edukacyjnych i kulturalno-rekreacyjnych. W związku z tym, że zarówno przepisy ustawy o podatku od towarów i usług, jak i rozporządzeń wydanych na jej podstawie, nie przewidują dla usługi wynajmu przedmiotowego budynku zwolnienia od podatku, ani opodatkowania stawkami obniżonymi, usługa ta będzie opodatkowana stawką 23%. Wobec powyższego stanowisko wnioskodawcy
w odniesieniu do pytania drugiego zadanego we wniosku uznano za nieprawidłowe.
Z uwagi na niepodzielenie przez organ stanowiska wnioskodawcy
w kontekście do pytań 1. i 2., organ nie ustosunkował się do oceny stanowiska wnioskodawcy w odniesieniu do pytania 3.
W skardze kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Gdańsku Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej
i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania. Wniosła ponadto
o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej interpretacji zarzuciła art. 15 ust. 1
w zw. z ust. 2 oraz w zw. z ust. 6 w zw. art. 41 ust. 1 w zw. z art. 43 ust. 1 pkt 22
lit. b) tiret drugie ustawy o podatku od towarów i usług w zw. z art. 1 32 ust. 1 lit. g) względnie lit. h) dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28.11.2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, a z ostrożności procesowej także w zw. z art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy o VAT poprzez całkowite pominięcie w procesie wykładni przepisów prawa podatkowego celu instytucji zwolnień od podatku wartości dodanej i nieuzasadnione przyznanie słuszności wykładni językowej podczas
gdy subsumpcja wskazanych przepisów nasuwa oczywiste wątpliwości co zakresu norm z nich wynikających. Zarzuciła ponadto niewłaściwą ocenę co do zastosowania przepisów prawa materialnego (art. 15 ust. 1 w zw. z ust. 2 oraz w zw. z ust. 6
w zw. 41 ust. 1 w zw. z art. 43 ust. 1 pkt 22 lit. b) tiret drugie w zw. z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT w zw. z art. 132 ust. 1 lit. g) względnie lit. h) Dyrektywy a także
w zw. z art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy o VAT poprzez odmowę analizy charakteru występowanie Gminy Miasta (w ramach działalności gospodarczej czy też nie ), odmowę zastosowania przy ocenie stanu faktycznego przepisów regulujących zwolnienie opisanych czynności z podatku od wartości dodanej i przyjęcie,
że właściwa stawka tego podatku w zaistniałym stanie faktycznym to 23%.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację i stanowisko, jak w zaskarżonej interpretacji indywidualnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżanych interpretacji indywidualnych przepisów prawa podatkowego z prawem. Zgodnie z art. 57 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu
przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej określanej jako "p.p.s.a.") skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny
co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną, chyba że stwierdza naruszenia prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej interpretacji indywidualnej (art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności zaskarżonej interpretacji indywidualnej prawa podatkowego, a z uwagi na treść zarzutów skargi, ocena Sadu jest dokonywana w zakresie zgodności stanowiska organu z art. 15 ust. 1, 2 i 6 w zw. z art. 43 ust. 1, art. 43 ust. 1 pkt 22 lit. b tiret drugie, art. 86 ust. 1 ustawy o VAT.
Z treści wniosku wynika, że skarżąca jest komunalną spółką kapitałową utworzoną przez Gminę Miasta jako jedynego wspólnika. Planowane przedsięwzięcie inwestycyjne polega na wybudowaniu przez skarżącą na gruntach wniesionych do Spółki w ramach aportu przez Gminę Miasta budynku przeznaczonego na placówkę opiekuńczo – wychowawczą zapewniającą całodobową opiekę i wsparcie w rozumieniu art. 93 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemu pieczy zastępczej. Budynek będzie przedmiotem umowy najmu długookresowego zawartej z Gmina Miasta, w której czynsz zostanie ustalony na poziomie zapewniającym spłatę kredytu oraz pokrycie kosztów bieżącej działalności.
Spółka stoi na stanowisku, że w sytuacji pełnienia pomocniczej roli
w wykonywaniu przez Gminę Miasta zadań własnych na rzecz Gminy,
że czynności skarżącej związane z wybudowaniem i najmem budynku
są czynnościami nieobjętymi podatkiem od towarów i usług.
Opodatkowaniu podatkiem VAT podlega świadczenie usług, gdy pomiędzy usługobiorcą a usługodawcą istnieje stosunek prawny, na podstawie którego następuje wymiana świadczeń wzajemnych (wyrok TSUE z 3 marca 1994 r., C-16/93 w sprawie Tolsma i wyrok TSUE z 21 marca 2002 r., C-174/00 w sprawie Krennemer Golf.
Organ dokonujący interpretacji indywidualnej podzielił stanowisko strony,
że w stanie faktycznym sprawy opisanym we wniosku o interpretację wymiana świadczeń pomiędzy Spółką a Gminą następuje na podstawie stosunku prawnego pozwalającego na opodatkowanie VAT.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT najem stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jeżeli wynajmującym jest podmiot będący podatnikiem VAT, chyba że podmiot ten należy do kręgu podatników zwolnionych od obowiązku zapłaty podatku.
W zaskarżonej interpretacji organ potwierdził, że "czynności związane
z wybudowaniem budynku" nie są objęte opodatkowaniem podatkiem od towarów
i usług. Stanowisko organu zostało uzasadnione stwierdzeniem, że w odniesieniu
do czynności wybudowania brak beneficjenta czynności oraz odpłatności za usługi.
W świetle powyższego, należy stwierdzić, że organ potwierdził, iż nie nastąpiła dostawa towaru. Wniosek interpretacyjny dotyczył również opodatkowania podatkiem od towarów i usług dostawy usługi najmu budynku na rzecz Gminy Miasta.
W uzasadnieniu wniosku strona podała, że przedmiotem najmu będzie budynek wybudowany jako obiekt użyteczności publicznej – placówka opiekuńczo – wychowawcza o charakterze socjalizacyjnym, o której mowa w art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (t. jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 998) dla dzieci w pieczy zastępczej w strukturze [...] Domu Integracyjno – Rodzinnego będącego jednostką budżetową Gminy Miasta.
Z treści uzasadnienia wynika, że proces inwestycyjny jest prowadzony celowo, zgodnie z planowanym przeznaczeniem budynku. Strona wskazała, że Gmina Miasta, prowadząc przedmiotową placówką, będzie realizować wyłącznie zadania własne w rozumieniu ustawy o samorządzie gminnym (art. 7 ust. 1 pkt 6) oraz ustawy o pomocy społecznej (art. 17 ust. 1 pkt 11).
Powyższe okoliczności zostały prawidłowo ocenione przez organ
jako nieistotne dla oceny opodatkowania etapu budowy.
Analogicznie organ poprzestał na stwierdzeniu, że dla oceny, czy czynności związane z wybudowaniem przez stronę budynku będą podlegały opodatkowaniu, nie ma znaczenia, czy Gmina Miasta, w ramach najmu budynku
na działanie placówki opiekuńczo – wychowawczej, będzie działała w ramach działalności gospodarczej.
Zdaniem Sądu podane przez stronę okoliczności winny być uwzględnione
w ocenie stanowiska strony dotyczącego opodatkowania umową najmu. Strona wywodzi, że z uwagi na budowanie i przeznaczenie budynku placówki opiekuńczo – wychowawczej najem na rzecz Gminy Miasta jest czynnością zwolnioną
z podatku od towarów i usług na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy o VAT. Organ, dokonując oceny stanowiska strony, poprzestał na uznaniu za nieprawidłową argumentacji opartej na wskazaniu, że relacja pomiędzy skarżącą a Gminą nie jest typowa dla działalności gospodarczej z uwagi na zasady działania skarżącej, formy prawnej działalności (jednoosobowa komunalna spółka z ograniczoną odpowiedzialnością) oraz uwzględnienie na etapie projektowania i budowy docelowego przeznaczenia budynku służącego realizacji zadań własnych Gminy. Organ stwierdził, że działania skarżącej stanowią działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu, a w sprawie nie ma zastosowania art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, gdyż przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie przewidują wyłączenia z pojęcia podatnika jednoosobowych spółek utworzonych przez jednostki samorządu terytorialnego, nawet gdy wykonują czynności, których efekty będą wykorzystywane przez jednostkę samorządu terytorialnego. W ocenie Sądu stanowisko organu nie jest prawidłowe.
W literaturze przedmiotu wyrażony jest pogląd, że "dosłowne odczytanie przepisu art. 15 ust. 6 ustawy o VAT prowadzi do paradoksalnego wniosku,
że zadania publiczne wykonywane przez powołane do ich realizacji organy władzy publicznej oraz urzędu obsługujące te organy, przestają być zadaniami publicznymi, kiedy są realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych". W konsekwencji dostrzegana jest sprzeczność z zasadą "treści ponad formą", czyli konieczności ustalania rzeczywistej treści czynności (por. R. Mastalski "Glosa do wyroku NSA
z dnia 9 czerwca 2017 r., I FSK 1271/15" sip.lex.pl/#/publication/386216935).
Postrzeganie wszystkich czynności prowadzonych na podstawie umów cywilnoprawnych jako "komercyjnych" nie jest uzasadnione, gdyż interpretacja winna być dokonywana w celu korzystnego ustalenia sensu ustawy. Zadaniem sądów
w procesie stosowania prawa jest uwzględnianie prawa unijnego w celu zapewnienia zgodności z celami dyrektywy unijnej. Zgodnie z Dyrektywą 2006/112/WE z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego sytemu podatku od wartości dodanej
(Dz. Urz. UE L 347 z 11 grudnia 2006 r., s. 1 ze zm.) czynności wykonywane
przez organy władzy publicznej w zakresie nałożonych na nie zadań stanowią przesłanki wyłączenia tych podmiotów z podatku VAT. W niniejszej sprawie Gmina Miasta stworzyła spółkę, której jest jedynym wspólnikiem wnosząc aport umożliwiający realizację budowy budynku – placówki opiekuńczo – wychowawczej, której prowadzenie należy do zadań własnych jednostki samorządu terytorialnego.
Sąd stoi na stanowisku, że opisana we wniosku czynność polegająca
na najmie wybudowanej przez skarżącą placówki opiekuńczo – wychowawczej
na rzecz Gminy na warunkach innych niż zmierzające do uzyskania celu komercyjnego uzasadnia uznanie, że czynność spełnia warunki art. 15 ust. 6 ustawy o VAT. Spółka w opisanej czynności nie jest podatnikiem od towarów i usług,
gdyż nie wykonuje samodzielnej działalności gospodarczej, charakteryzującej się wykorzystywaniem towarów i wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Podatnikiem podatku od towarów i usług, zgodnie z postanowieniem art. 2 Dyrektywy 2006/112/WE jest tylko podmiot, który – wykonując czynności podlegające opodatkowaniu – występuje w charakterze podatnika. Podmiot, który formalnie spełnia prawne warunki bycia podatnikiem podatku od towarów i usług (prowadzi działalność gospodarczą, jest zarejestrowany jako podatnik), musi występować
w określonej transakcji jako podatnik. Jak przyjmuje się w orzecznictwie podatkowym, ani formalny status danego podmiotu jako podatnika zarejestrowanego, ani okoliczność, że dana czynność została wykonana wielokrotnie lub jednorazowo, lecz z zamiarem częstotliwości, nie mogą przesądzać o opodatkowaniu tej czynności bez każdorazowego ustalenia, że w odniesieniu do tej konkretnej czynności podmiot ten występował jako podatnik podatku od towarów i usług. Należy zatem przyjąć,
iż według ustawy VAT opodatkowaniu podlegają jedynie te czynności w zakresie dostawy towarów i świadczenia usług, w których podmiot wykonujący te czynności jest nie tylko formalnie podatnikiem, lecz także występuje w określonej sytuacji jako podatnik (tak wyrok NSA z 29 października 2007 r., I FPS 3/07). Zawieranie umów cywilnoprawnych na realizację zadań publicznych nie wyklucza możliwości skorzystania przez podmioty publiczne ze zwolnienia z VAT, gdyż należy rozróżnić formę prawną umowy od jej treści. Sposób zorganizowania działalności w formie spółki kapitałowej, której jedynym wspólnikiem jest Gmina, nie wyklucza uznania,
że w sprawie działa organ władzy publicznej w rozumieniu ustawy. Wykonywania władzy publicznej dotyczy wszelkich form działalności dotyczących różnych aktywności, w wyniku których powstaje możliwość władczego kształtowania sytuacji podmiotu. W wyrokach C-260/98, C-358/97, C-359/97 oraz C-408/97 z 12.09.2000 r. TSUE wskazał, że do wyłączenia organu publicznego jako podatnika, przewidzianego w art. 4 ust. 5 VI Dyrektywy, w zakresie działalności, którą organ ten podejmuje lub transakcji, które zawiera jako władza publiczna, spełnione winny być dwie przesłanki. Po pierwsze działalność ta musi być wykonywana przez instytucję prawa publicznego. Po drugie działalność ta musi być wykonywana przez tę instytucję jako władzę publiczną. Przy czym przez działalność wykonywaną
przez władze publiczne rozumie się działalność, którą podejmują instytucje prawa publicznego w ramach szczególnego reżimu prawnego do nich stosowanego
i nie obejmuje ona działalności wykonywanej przez te instytucje na tych samych warunkach prawnych, jak te stosowane do prywatnych podmiotów gospodarczych.
W stanie faktycznym opisanym we wniosku ustalony został przedmiot umowy: budynek placówki opiekuńczo – wychowawczej, treść umowy najmu w zakresie określenia wysokości czynszu w sposób inny niż zmierzający do osiągnięcia zysku
a następnie wyjaśniony został status skarżącej jako spółki kapitałowej, której jedynym wspólnikiem jest Gmina Miasta. Sąd podziela stanowisko zawarte w wyroku NSA z 8 czerwca 2017 r., sygn. akt I FSK 117/15, że skarżąca spełnia warunki działania jak podmiot prawa publicznego. W ocenie Sądu opodatkowanie podatkiem VAT podmiotu wykonującego działalność jako organ władzy publicznej winno uwzględniać art. 9 ust. 1 a i art. 13 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE, zatem wymaga ustalenia publicznoprawnego zakresu realizacji zadania oraz stwierdzenia, czy podmiot działa przy wykonywaniu tych zadań z wyłączeniem realnej możliwości wykonywania tych zadań przez inne podmioty gospodarcze. Z opisu stanu faktycznego wynika, że działanie polegające na wybudowaniu obiektu o wskazanym przeznaczeniu na gruncie wniesionym aportem przez Gminę Miasta
oraz umowa najmu zawarta przez Spółkę z Gminą ograniczająca wysokość najmu
do kwoty, która nie będzie generowała zysku Spółki, nie stanowi działania,
które wykonuje podmiot prawa prywatnego. W konsekwencji opis stanu faktycznego uzasadnia stwierdzenie, że działanie skarżącej podlega wyłączeniu
z opodatkowania, gdyż jest wykonywane na zasadzie swego rodzaju prawa monopolu w zakresie funkcji publicznych (por. B. Rogowska – Rajda, T. Tralkiewicz "Działalność jednostek samorządu terytorialnego jako organu władzy publicznej
w świetle przepisów o podatku od towarów i usług – https://sip.lex.pl/#/publication/151344442).
Powołany w uzasadnieniu skargi wyrok NSA z 8 czerwca 2017 r.
sygn. akt I FSK 1117/15 (błędnie podano sygnaturę akt I FSK 117/15) w zasadniczy sposób rozstrzygnął, że spółka prawa handlowego, w której jedynym udziałowcem jest gmina, dokonując czynności zmierzających do załatwienia indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej, działa jako podmiot prawa publicznego
w rozumieniu art. 13 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela pogląd, że brak efektu zakłócenia konkurencji w sytuacji realizacji przez podmiot zadań publicznych uzasadnia zastosowanie art. 15 ust. 6 ustawy
o VAT stanowiącego implementację art. 13 ust. 1 Dyrektywy. Gospodarczy charakter czynności nie wyłącza zwolnienia, jako że czynności te są ściśle związane
z wykorzystywaniem przejawów władztwa publicznego. Twierdzenia zawarte
we wniosku o interpretacją indywidualną przepisów prawa podatkowego w zakresie opisu czynności mają charakter wiążący, organ nie jest umocowany do prowadzenia postępowania dowodowego. Cechą konieczną uznania określonej aktywności
za działalność gospodarczą jest jej zarobkowy charakter. Dokonywanie czynności
dla realizacji celu innego niż uzyskanie zysku na poziomie opłat czynszowych ustalonych w odniesieniu od rynkowej wartości świadczonej usługi uzasadnia stwierdzenie, że w sprawie ma zastosowanie art. 15 ust. 6 ustawy o VAT (por. wyrok WSA w Gdańsku z 23 stycznia 2019 r., sygn.. akt I SA/Gd 1059/18).
Wobec uznania za prawidłowe stanowiska strony odnośnie pytania 1., ponownie rozpoznając wniosek organ przeprowadzi ocenę w zakresie pytania 3. określone w art. 90 i 91 ustawy o VAT.
Z tych względów, uznając skargę za uzasadnioną Sąd, działając na podstawie art. 146 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 wskazanej ustawy.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI