I SA/Gd 1159/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gdańsku oddalił skargę spółki na decyzję Izby Skarbowej w sprawie odliczenia podatku naliczonego VAT, uznając, że spółka otrzymała dokument celny w dniu jego odbioru przez agencję celną, a nie w późniejszym terminie.
Spółka A domagała się odliczenia podatku naliczonego VAT za wrzesień 2001 r., opierając się na kopii dokumentu SAD-6, ponieważ oryginał dokumentu SAD-8 zaginął w agencji celnej. Organy podatkowe uznały, że spółka otrzymała dokument celny w dniu jego odbioru przez agencję celną (11 maja 2001 r.), co uprawniało do odliczenia w maju lub czerwcu 2001 r., a nie we wrześniu. WSA w Gdańsku oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że odbiór dokumentu przez przedstawiciela bezpośredniego (agencję celną) jest równoznaczny z otrzymaniem go przez podatnika.
Sprawa dotyczyła prawa spółki A do odliczenia podatku naliczonego VAT za wrzesień 2001 r. Spółka opierała swoje odliczenie na kopii dokumentu SAD-6, ponieważ oryginał dokumentu SAD-8, który uprawniał do odliczenia, zaginął w agencji celnej działającej jako jej przedstawiciel. Organy podatkowe uznały, że spółka otrzymała dokument celny w dniu 11 maja 2001 r., kiedy to pracownik agencji celnej odebrał kartę 8 dokumentu SAD. W związku z tym, spółka mogła odliczyć podatek naliczony w maju lub czerwcu 2001 r., a nie we wrześniu. Spółka argumentowała, że otrzymała dokument celny dopiero we wrześniu 2001 r., kiedy to Urząd Celny sporządził duplikat karty SAD-6, a zagubienie oryginału przez agencję celną nie powinno pozbawiać jej prawa do odliczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę spółki. Sąd uznał, że działanie przedstawiciela bezpośredniego (agencji celnej) w imieniu i na rzecz spółki jest równoznaczne z otrzymaniem dokumentu przez spółkę. Podkreślono, że przepisy prawa celnego, w tym art. 253 Kodeksu celnego, określają skutki działań przedstawiciela bezpośredniego, a te obciążają osobę, na rzecz której działa. Sąd stwierdził, że data odbioru dokumentu przez agencję celną (11 maja 2001 r.) jest datą otrzymania dokumentu celnego w rozumieniu art. 19 ust. 3 ustawy o VAT, co uniemożliwiało odliczenie we wrześniu 2001 r. Sąd dodał, że spółka mogła dokonać korekty deklaracji za maj lub czerwiec 2001 r., a w przypadku zagubienia dokumentów, organy powinny współdziałać w ich odtworzeniu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, odbiór dokumentu celnego przez przedstawiciela bezpośredniego jest równoznaczny z otrzymaniem go przez podatnika.
Uzasadnienie
Działanie przedstawiciela bezpośredniego w imieniu i na rzecz podatnika obciąża podatnika wszelkimi skutkami prawnymi, w tym datą otrzymania dokumentu celnego. Przepisy prawa celnego (art. 253 Kodeksu celnego) określają skutki działań przedstawiciela, a prawo podatkowe (art. 19 ust. 3 ustawy o VAT) nie definiuje pojęcia 'otrzymania dokumentu celnego', co uzasadnia odwołanie się do przepisów prawa celnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (6)
Główne
u.p.d.o.u.i.p.a. art. 19 § ust. 1-3
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Podatnik ma prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Odliczenie jest możliwe w rozliczeniu za miesiąc, w którym podatnik otrzymał dokument dający prawo do odliczenia, lub w miesiącu następnym. Otrzymanie dokumentu celnego przez przedstawiciela bezpośredniego jest równoznaczne z otrzymaniem go przez podatnika.
Pomocnicze
k.c. art. 253 § § 1 pkt 1
Kodeks celny
Przedstawicielstwo może być bezpośrednie, gdy przedstawiciel działa w imieniu i na rzecz innej osoby. Działania przedstawiciela obciążają osobę, na rzecz której działa.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
Rozporządzenie Ministra Finansów § z dnia 10 listopada 1999 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych
Definicja i forma dokumentu celnego (SAD).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odbiór dokumentu celnego przez przedstawiciela bezpośredniego (agencję celną) jest równoznaczny z otrzymaniem go przez podatnika. Data odbioru dokumentu przez agencję celną (11 maja 2001 r.) jest datą otrzymania dokumentu celnego w rozumieniu art. 19 ust. 3 ustawy o VAT. Zagubienie dokumentu przez agencję celną nie pozbawia podatnika prawa do odliczenia, jeśli mógł on dokonać odliczenia w terminie lub uzyskać duplikat.
Odrzucone argumenty
Spółka otrzymała dokument celny dopiero we wrześniu 2001 r. (duplikat SAD-6), co uprawniało do odliczenia w tym miesiącu. Zagubienie oryginału dokumentu przez agencję celną uniemożliwiło spółce skorzystanie z prawa do odliczenia w maju/czerwcu 2001 r.
Godne uwagi sformułowania
Działania i zaniedbania przedstawiciela bezpośredniego obciążają w sposób bezpośredni osobę w imieniu której i na rzecz której przedstawiciel bezpośredni działa. Dalsze losy dokumentu celnego, a zatem kwestia prawidłowego wywiązania się agencji celnej z obowiązków względem zleceniodawcy jest bez znaczenia z punktu widzenia normy wyrażonej w art. 19 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług. Przez otrzymanie faktury należy rozumieć fizyczne znalezienie się faktury w dyspozycji podatnika.
Skład orzekający
Elżbieta Rischka
przewodniczący
Zbigniew Romała
sprawozdawca
Irena Wesołowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie momentu otrzymania dokumentu celnego dla celów odliczenia VAT, gdy w sprawie działa przedstawiciel celny."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji z przedstawicielem celnym i zagubieniem dokumentu. Interpretacja przepisów prawa celnego w kontekście prawa podatkowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy kluczowego dla podatników VAT momentu odliczenia podatku naliczonego, szczególnie w kontekście działania przez pośredników i zagubienia dokumentów.
“Kiedy faktycznie otrzymałeś dokument celny? Kluczowa data dla odliczenia VAT, gdy działa agencja celna.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gd 1159/02 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2005-10-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2002-05-29 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Elżbieta Rischka /przewodniczący/ Irena Wesołowska Zbigniew Romała /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane I FSK 69/06 - Wyrok NSA z 2006-09-26 Skarżony organ Izba Skarbowa Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Rischka Sędziowie sędzia NSA Zbigniew Romała (spr.) asesor WSA Irena Wesołowska Protokolant Zuzanna Baca po rozpoznaniu w dniu 7 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 23 kwietnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 2001 r. oddala skargę. Uzasadnienie I SA/Gd 1159/02 U z a s a d n i e n i e Urząd Skarbowy decyzją z dnia 11 stycznia 2002 r. określił "A" Sp. z o.o. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu w podatku od towarów i usług za wrzesień 2001 r. oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie w podatku od towarów i usług. Jak wynika z uzasadnienia tej decyzji organ podatkowy pierwszej instancji w wyniku kontroli źródłowej w zakresie naliczania i odprowadzania podatku od towarów i usług za wrzesień 2001 r. stwierdził nieprawidłowość polegającą na tym, że Spółka nie posiadając oryginału karty SAD-8 obniżyła kwotę podatku należnego o kwotę podatku naliczonego na podstawie kopii Jednolitego Dokumentu Administracyjnego SAD-6 z dnia 11 maja 2001 r. potwierdzonego za zgodność z oryginałem w dniu 10 września 2001 r. przez Urząd Celny. Strona wyjaśniła, że dokument SAD-8 został zagubiony przez przedstawiciela bezpośredniego Spółki – Agencję Celną po jego otrzymaniu w dniu 11 maja 2001 r. (data potwierdzenia odbioru z pola 54 karty SAD-6). Według oceny Urzędu Skarbowego posiadany przez Spółkę dokument SAD-6 nie jest dokumentem celnym, którego otrzymanie uprawniało podatnika do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego na podstawie art. 19 ust. 1-3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. "A" Sp. z o.o. nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji wniosła odwołanie od wyżej wymienionej decyzji do Izby Skarbowej zarzucając naruszenie art. 19 ust. 1, 2 i 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Strona podniosła, że organ pierwszej instancji dokonał nieprawidłowej wykładni oraz nieuprawnionej interpretacji zawężającej na niekorzyść podatnika ustawowego pojęcia "dokumentu celnego" o jakim mowa w art. 19 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług. Odwołująca podniosła, że ograniczenie pojęcia "dokumentu celnego" jedynie do karty oryginału SAD-8 jest niedopuszczalne. Pojecie "dokumentu celnego" nie jest definiowane w ustawie o podatku od towarów i usług jak i w przepisach celnych jako błędne zatem, określono stanowisko organu pierwszej instancji, który przyjął definicję "dokumentu celnego" sformułowaną w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1999 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych. Jest to bowiem nieuprawniona interpretacja zawężająca na niekorzyść podatnika. Sięgnięto przy tym do definicji zawartej w akcie niższej rangi (rozporządzeniu) aby ograniczyć prawa podatnika przyznane w ustawie. Swoją argumentację strona wsparła przytaczając wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt I SA/Lu 1314/96, w którym Sąd stwierdził, że przez dokument odprawy celnej w rozumieniu art. 19 ust. 3 ustawy z 1993 r. o podatku od towarów i usług należy rozumieć akt pisemny właściwego organu celnego zawierający informacje o dopuszczeniu towaru celnego na polski obszar celny lub do wywozu za granicę oraz o wymiarze należności celnych w tym również poświadczoną kserokopię decyzji zawartej w dokumencie SAD. Odwołująca zarzuciła również, że wbrew twierdzeniom organu pierwszej instancji dokument celny uprawniający do pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony otrzymała dopiero w dniu 10 września 2001 r. tj. w dniu sporządzenia duplikatu karty SAD-6 przez Urząd Celny. W dniu 11 maja 2001 r. pracownik agencji celnej odebrał wprawdzie kartę 8 dokumentu SAD i sporządził jej kserokopię, którą niezwłocznie przekazał odwołującej, jednakże oryginał dokumentu zaginał w agencji celnej i nigdy nie został przekazany Spółce. Odwołująca powołując się na ustaloną linię orzecznictwa NSA wyjaśniła, że zwykła kserokopia dokumentu SAD nieopatrzona oryginalnymi podpisami i nie będąca duplikatem dokumentu nie jest dokumentem celnym w rozumieniu art. 19 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług, a zatem nie mogła stanowić podstawy obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony w miesiącu maju 2001 r. Końcowe strona stwierdziła, że argumentacja zaprezentowana przez Urząd Skarbowy prowadzi do wniosku, że zagubienie oryginału karty 8 dokumentu SAD przez pracowników agencji celnej wyklucza definitywnie możliwość obniżenia kwoty podatku należnego zagwarantowaną w art. 19 ustawy o podatku od towarów i usług. Jest to stanowisko błędne i nie znajdujące uzasadnianie w obowiązujących przepisach prawa. W konsekwencji strona nie zgodziła się także z twierdzeniem organu podatkowego pierwszej instancji, że prawo do odliczenia podatku naliczonego przy imporcie nabyła w maju. Powołany przez Urząd Skarbowy przepis art. 254 § 4 Kodeksu Celnego stanowiący o skutkach czynności dokonywanych przez przedstawiciela bezpośredniego nie przesądza o tym, iż moment odbioru dokumentu z Urzędu Celnego przez pracownika agencji jest momentem, w którym podatnik otrzymał dokument celny w myśl art. 19 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Wskazana regulacja prawa celnego jako taka nie może być wprost stosowana do podatnika podatku VAT i przesądzać o wyłączeniu prawa do obniżenia podatku należnego. W przedmiotowej sprawie odwołująca otrzymała fizycznie dokument celny w dniu 10 września 2001 r. i posiadając go skorzystała z prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającą z tego dokumentu. Izba Skarbowa decyzją z dnia 23 kwietnia 2002 r. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego. Ponieważ pojęcie dokumentu celnego nie zostało zdefiniowane w ustawie o podatku od towarów i usług Izba Skarbowa w celu ustalenia znaczenia tego pojęcia sięgnęła do przepisów prawa celnego. Dokonując wykładni przepisu art. 64 Kodeksu celnego oraz przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1999 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych organ odwoławczy stwierdził, że dokumentem celnym jest Jednolity Dokument Administracyjny (formularz SAD). Za dokument taki można również uznać uwierzytelniony przez Urząd Celny duplikat dokumentu SAD 6. Przechodząc na grunt art. 19 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym wskazał organ odwoławczy, że zasadniczą kwestią jest moment otrzymania przez podatnika dokumentu celnego warunkujący czasookres, w którym podatnik może skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego, wynikającego z tego dokumentu. Przyjmując, że "otrzymanie" stosownego dokumentu oznacza moment, w którym podatnik wszedł w jego fizyczne posiadanie Izba Skarbowa stwierdziła, że w przedmiotowej sprawie momentem tym jest data uwidoczniona przez przedstawiciela lub pracownika podatnika w polu 54 deklaracji SAD wypełnianej w przywozie w chwili, gdy zgłaszający potwierdza odbiór karty 8, która jest wydawana po przyjęciu zgłoszenia celnego przez organ celny. Spółka w zakresie czynności związanych z dokonywaniem obrotu towarowego z zagranicą działał przez przedstawiciela bezpośredniego – Agencję Celną , której pracownik odebrał kartę 8 dokumentu SAD dokumentującego import masy celulozowej. W myśl art. 253 Kodeksu celnego przedstawiciel bezpośredni dokonując odbioru importowych dokumentów celnych działa w imieniu i na rzecz Spółki. W związku z tym należy go traktować jak pracownika Spółki. Zdaniem Izby Skarbowej odebranie dokumentu SAD-8 przez pracownika Agencji Celnej było równoznaczne z otrzymaniem przez podatnika dokumentu celnego w rozumieniu art. 19 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług. Nie ma przy tym znaczenia że przedstawicielstwo dotyczy spraw celnych a nie podatkowych. Izba Skarbowa wskazała, iż podobne stanowisko sformułowane zostało w wyrokach NSA z dnia 15.01.1997 r. sygn. akt SA/Sz 2943/95, z dnia 11.12.1998 r. sygn. akt I SA/Gd 1331/98 i z dnia 06.10.1988 r. sygn. akt III SA 608/97. Wobec faktu że Spółka (przedstawiciel – agent celny) "otrzymała" dokument celny w dniu 11 maja 2001 r. Urząd Skarbowy prawidłowo uznał, że mogła ona dokonać odliczenia podatku naliczonego wynikającego z dokumentu celnego w miesiącu maju lub czerwcu 2001 r. Niezasadny jest zarzut Spółki, że późniejsze zagubienie dokumentu celnego przez agencję celną pozbawiło ją prawa obniżenia podatku należnego ponieważ miała możliwość dokonania tego we wskazanych miesiącach a następnie mogła podjąć czynności zmierzające do uzyskania duplikatu dowodu źródłowego w postaci dokumentu SAD-6. Strona w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2002 r. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Izby Skarbowej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji zarzucając naruszenia art. 19 ust. 1, 2 i 3, art. 27 ust.6 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, § 50 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Strona skarżąca zauważyła, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do stwierdzenia czy dokonała ona prawidłowego obniżenia kwoty podatku należnego za miesiąc wrzesień 2001 r. tj. za miesiąc, w którym otrzymała dokument celny (duplikat karty SAD-6 sporządzony przez Urząd Celny). Zdaniem skarżącej dokonała ona obniżenia kwoty podatku w sposób prawidłowy ponieważ bez wątpienia prawo do obniżenia kwoty podatku należnego powiązane jest ściśle z otrzymaniem dokumentu źródłowego wymienionego w art. 19 ustawy o podatku od towarów i usług. W przedmiotowej sprawie ów dokument źródłowy to duplikat karty SAD-6 opatrzony pieczęcią za zgodność z oryginałem i datą 10.09.2001 r. oraz podpisem pracownika Urzędu Celnego. Bezsporne jest między stronami, iż skarżąca otrzymała ten dokument dopiero we wrześniu 2001 r. zatem obniżenie kwoty podatku w rozliczeniu za wrzesień 2001 r. było zgodne z dyspozycją art. 19 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług. W opinii strony skarżącej stanowisko, iż mogła dokonać obniżenia kwoty podatku należnego w maju lub czerwcu 2001 r. jest błędne. Opiera się ono na założeniu, iż skarżąca otrzymała w dniu 11 maja 2001 r. dokument celny. Strona przeciwna przeszła do porządku dziennego nad faktem, że dokument celny tj. oryginał karty SAD-8 nie dotarł do skarżącej; że został utracony przez agencję celną; natomiast o złożeniu podpisu przez pracownika agencji celnej w polu 54 karty SAD-6 w dniu 11 maja 2001 r. skarżąca dowiedziała się dopiero po upływie 4 miesięcy tj. w dniu 10 września 2001 r. po otrzymaniu duplikatu tej karty. Zauważyła także skarżąca, że nawet gdyby przyjąć, iż otrzymanie dokumentu celnego przez agenta celnego jest równoznaczne z otrzymaniem go przez skarżącą to i tak dokument ten nie mógłby być podstawą obniżenia podatku należnego za miesiąc maj lub czerwie 2001 r. z tego powodu, iż w momencie składnia przez skarżącą rozliczenia za te miesiące dokument ten nie był w posiadaniu skarżącej. Zaginął on bowiem już w maju 2001 r. Zdaniem skarżącej konieczne jest nie tylko otrzymanie ale także posiadanie dokumentu, stanowiącego wyłączną podstawę obniżenia. Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia 23 kwietnia 2002 r. Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej... pod względem zgodności z prawem rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z treścią art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.) podatnik ma prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. Powołany przepis ustanawia podstawową zasadę podatku od towarów i usług jaką jest prawo podatnika do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. W art. 19 ust. 3 powołanej ustawy ustawodawca ustalił termin dokonania odliczenia podatku. Odliczenie jest zatem możliwe jedynie w rozliczeniu za miesiąc, w którym podatnik otrzymał dokument dający prawo do odliczenia, albo w miesiącu następnym. Dodatkowo w myśl ust. 3a wyżej powołanego artykułu odliczenie nie może nastąpić wcześniej niż w miesiącu otrzymania przez nabywcę towaru lub wykonania usługi, albo otrzymania faktury potwierdzającej dokonanie przedpłaty (zaliczki, zadatku, raty) podlegającej opodatkowaniu. Rozstrzygającym zatem momentem dla obniżenia podatku jest otrzymanie faktury. Przez otrzymanie faktury należy rozumieć fizyczne znalezienie się faktury w dyspozycji podatnika, a najbardziej przekonywującym dowodem potwierdzającym otrzymanie faktury jest data wpływu potwierdzona przez podatnika (por. wyrok WSA z dnia 11.03.2004 r. sygn. akt III SA 2246/02 LEX nr 148489 i powołane tam orzeczenia). Podnieść nadto należy, że obowiązujący od dnia 1 stycznia 2000 r. art. 19 ust. 3b ustawy o podatku od towarów i usług przewidywał utratę przez podatnika prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w razie uchybienia terminów określonych w wyżej powołanym art. 19 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług. Uwagi powyższe odnoszą się także do zasad obniżania kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w miesiącu, w którym podatnik otrzymał dokument celny. Zgodzić należy się z poglądem wyrażonym w cytowanym wyżej wyroku z dnia 11.03.2004 r. sygn. akt III SA 2246/02, że określenie dokument celny nie może być inaczej rozumiane, niż wynika to z przepisów ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 z późn. zm.). Stosownie do przepisu art. 64 § 1 Kodeksu celnego zgłoszenie celne dokonywane jest w formie pisemnej na właściwym formularzu. Złożenie zgłoszenia celnego wszczyna procedurę celną, w której wyniku dochodzi do dopuszczenia do obrotu i nadania statusu towaru krajowego po spełnieniu wszystkich przewidzianych prawem wymogów, w szczególności przepisów dotyczących należności celnych przywozowych. Słusznie zatem Izba Skarbowa przyjęła, iż pojęcie dokument celny obejmuje również kopie dokumentu SAD-6. W rozpoznawanej sprawie istota sporu sprowadza się do stwierdzenia kiedy podatnik otrzymał dokument celny, a w konsekwencji kiedy był uprawniony do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającą z dokumentu celnego. Istotne jest przy tym również ustalenie, czy przez otrzymanie dokumentu celnego należy każdorazowo rozumieć sytuację fizycznego otrzymania dokumentu tylko przez podatnika czy również przez podmiot go zastępujący, w przypadku niniejszym przez bezpośredniego przedstawiciela celnego. Nie jest bowiem sporne między stronami, iż w zakresie czynności związanych z dokonywaniem obrotu towarowego z zagranicą strona skarżąca działała przez przedstawiciela bezpośredniego Agencje Celną . Nie jest także sporne, iż pracownik tej Agencji odebrał kartę 8 dokumentu SAD w dniu 11 maja 2001 r. (data z pola 54 karty 6 potwierdzona podpisem zgłaszającego/przedstawiciela). Zgodnie z art. 253 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 z późn. zm.) przedstawicielstwo może być bezpośrednie – jeżeli przedstawiciel działa w imieniu i na rzecz innej osoby. Przedstawicielem bezpośrednim w sytuacji, gdy postępowanie przed dyrektorem urzędu celnego dotyczy towaru, którego rodzaj lub ilość wskazuje na przeznaczenie do działalności gospodarczej stosownie do art. 253 § pkt 1 Kodeksu celnego może być między innymi agencja celna. Skoro istota przedstawicielstwa bezpośredniego polega na działaniu w imieniu i na rzecz innej osoby to przyjąć należy, że wszelkie działania i zaniedbania przedstawiciela bezpośredniego obciążają w sposób bezpośredni osobę w imieniu której i na rzecz której przedstawiciel bezpośredni działa. Zatem twierdzenie strony skarżącej, iż data złożenia podpisu w polu 54 deklaracji SAD przez przedstawiciela bezpośredniego nie była równoznaczna z datą otrzymania dokumentu celnego nie znajduje podstaw prawnych. Dalsze losy dokumentu celnego, a zatem kwestia prawidłowego wywiązania się agencji celnej z obowiązków względem zleceniodawcy jest bez znaczenia z punktu widzenia normy wyrażonej w art. 19 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług. Podnieść w tym miejscu należy, iż nie jest trafny zarzut strony skarżącej, iż odwołanie się do art. 253 § 1 pkt 1 Kodeksu celnego stanowi nieuprawnione przeniesienie instytucji prawa celnego na grunt prawa podatkowego. Przepis art. 19 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym nie określa co należy rozumieć przez otrzymanie dokumentu celnego. W treści tej ustawy nie ma również pojęcia przedstawicielstwa celnego. Wobec jednak niewątpliwych związków pomiędzy ustawą o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym i Kodeksem celnym (ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym niejednokrotnie odwołuje się do przepisów prawa celnego vide – np. art. 7 ust. 1 pkt 4) uzasadniona staje się teza, że datę otrzymania dokumentu celnego dla potrzeb art. 19 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ustalić należy z uwzględnieniem przepisów prawa celnego (por. wyrok NSA z 28.10.1998 r. sygn. akt III SA 785/98 LEX nr 36505). Wobec powyższego organ podatkowy dokonując ustalenia daty, w której podatnik wszedł w posiadanie dokumentu celnego prawidłowo oparł się na dacie uwidocznionej w polu 54 dowodu odprawy celnej SAD wprowadzonego rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1999 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz.U. Nr 104, poz. 1193 z późn. zm.). W tym polu deklaracji SAD wypełnianej w przywozie uwidocznione jest "miejsce i data, podpis i nazwa zgłaszającego/przedstawiciela". Dane te powinny być wypełnione w chwili, gdy zgłaszający potwierdza odbiór karty 8 SAD, która jest wydawana po przyjęciu zgłoszenia celnego przez organ celny. Zatem uznać należy, że data zamieszczona w polu 54 deklaracji SAD obok nazwiska osoby przedstawiciela podmiotu zgłaszającego oznacza datę faktycznego otrzymania dokumentu celnego SAD przez podatnika. Zatem organy podatkowe zasadnie zakwestionowały prawo podatnika do odliczenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającą ze spornego dokumentu celnego we wrześniu 2001 r. Odnosząc się do zarzutu strony skarżącej, iż działanie organów podatkowych bezpodstawnie pozbawiło ją prawa do pomniejszenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, jak również do obaw skarżącej, iż dokonanie odliczenia w maju lub czerwcu 2001 r. również spowodowało by zakwestionowanie prawidłowości odliczenia Sąd zauważa, iż zarzut jak i obawy skarżącej nie są uzasadnione. Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 03.09.2002 r. sygn. akt III SA 2377/01 (LEX nr 56731), iż przepis art. 19 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym reguluje jedynie kwestię periodyzacji odliczenia podatku naliczonego tj. określa, w której deklaracji może zostać wyrażona wola podatnika w zakresie odliczenia podatku naliczonego, a przepis art. 19 ust. 3b ustawy w brzmieniu obowiązującym między 01.01.2001 r. a 25.03.2001 r. określa skutek odliczenia przez podatnika podatku naliczonego w rozliczeniu za okres inny, niż określony w art. 19 ust. 3 tej ustawy. Z wskazanych przepisów nie wynika więc, że podatnik traci prawo do obliczenia podatku naliczonego po upływie ustawowych terminów złożenia deklaracji VAT-7 za miesiące określone w art. 19 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym oraz, że po upływie tych terminów wykluczona jest korekta tych deklaracji mająca miejsce przed wszczęciem kontroli podatkowej lub skarbowej. Zatem w rozpoznawanej sprawie nie było żadnych przeciwwskazań aby skarżąca po otrzymaniu dokumentu celnego, który w jej przekonaniu stanowił podstawę dokonania odliczenia podatku naliczonego dokonała korekty deklaracji VAT-7 za miesiące maj lub czerwiec. Odnosząc się do stwierdzenia, iż dopiero we wrześniu 2001 r. skarżąca dowiedziała się o fakcie, iż pracownik agencji celnej odebrał w dniu 11 maja 2001 r. Sąd zauważa, że jest ono niewiarygodne w świetle stwierdzenia zawartego w odwołaniu od decyzji Urzędu Skarbowego, iż w maju 2001 r. otrzymała kserokopie dokumentu celnego. Odnosząc się z kolei do obaw strony skarżącej, iż odliczenie podatku w maju lub czerwcu 2001 r. zostałoby zakwestionowane przez organy podatkowe z powodu okoliczności faktycznych zaistniałych w sprawie Sąd zgadza się ze stanowiskiem wyrażony w wyroku NSA z dnia 22.08.2001 r. sygn. akt I SA/Gd 1486/99 (ONSA 2002/4/151), że jeżeli nastąpiło zdarzenie losowe które spowodowało utratę dokumentów, organy podatkowe w toku postępowania podatkowego powinny współdziałać z podatnikiem w odtworzeniu utraconych dokumentów źródłowych. Jeżeli jednak, jak w sprawie niniejszej skarżący posiadał kserokopie dokumentu celnego to nie zachodziły żadne przeszkody aby zwrócić się do właściwego Urzędu Celnego o nadesłanie duplikatu właściwego dokumentu. W toku postępowania skarżąca miałaby zatem możliwość wykazania duplikatem dokumentu celnego, że w dniu dokonania obniżenia podatku należnego o podatek naliczony spełniała przesłanki wynikające z art. 19 ustawy o podatku od towarów i usług. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszyła prawo w stopniu uzasadniającym jej wzruszenie i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) oddalił skargę. AR
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI