I SA/Gd 1144/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2022-01-19
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowymarynarzulga abolicyjnazaliczki na podatektransport międzynarodowyumowa o unikaniu podwójnego opodatkowaniaOrdynacja podatkowaustawa o PIT

WSA w Gdańsku oddalił skargę marynarza na odmowę ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy, uznając, że statek, na którym pracował, nie był eksploatowany w transporcie międzynarodowym.

Skarżący, marynarz pracujący na statku typu 'other cargo ship' eksploatowanym przez brazylijskie przedsiębiorstwo, wnioskował o ograniczenie poboru zaliczek na podatek dochodowy, powołując się na ulgę abolicyjną. Organy podatkowe odmówiły, uznając, że statek nie był eksploatowany w transporcie międzynarodowym, a podatnik nie uprawdopodobnił zapłaty podatku w Brazylii. WSA w Gdańsku oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że statek typu 'accommodation barge' nie jest wykorzystywany do transportu międzynarodowego, a brak zapłaty podatku za granicą uniemożliwia zastosowanie ulgi.

Sprawa dotyczyła wniosku marynarza (P.Z.) o ograniczenie poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2021 r. Skarżący pracował na statku VENUS, eksploatowanym przez przedsiębiorstwo z Brazylii, z którą Polska nie ma umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Wnioskodawca chciał skorzystać z ulgi abolicyjnej, argumentując, że wpłacanie zaliczek jest bezcelowe, gdyż podatek zostanie odliczony po złożeniu zeznania rocznego. Organy podatkowe odmówiły, wskazując, że ulga abolicyjna wymaga zapłaty podatku za granicą, a statek typu 'other cargo ship' (platforma noclegowa/mieszkalna) nie jest eksploatowany w transporcie międzynarodowym. WSA w Gdańsku oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd uznał, że kluczowe dla zastosowania ulgi jest ziszczenie się hipotezy z art. 27 ust. 9 lub 9a u.p.d.f., co wymaga zapłaty podatku za granicą. Ponadto, sąd potwierdził, że statek typu 'accommodation barge' nie jest wykorzystywany do transportu międzynarodowego, a jedynie do celów mieszkalnych lub jako platforma wsparcia. Sąd odrzucił również zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i konstytucyjnych, uznając postępowanie organów za prawidłowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, statek tego typu, którego zasadniczą funkcją jest zapewnienie noclegu lub funkcji mieszkalnych, nie jest wykorzystywany do transportu osób lub ładunków i nie może być uznany za eksploatowany w transporcie międzynarodowym.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych, że transport międzynarodowy wymaga przemieszczania osób i dóbr materialnych, czego nie spełnia jednostka służąca jako platforma noclegowa lub mieszkalna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (24)

Główne

u.p.d.f. art. 27g § 1 i 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Ulga abolicyjna wymaga zapłaty podatku za granicą.

u.p.d.f. art. 27 § 9

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Metoda proporcjonalnego zaliczenia podatku zapłaconego za granicą.

u.p.d.f. art. 27 § 9a

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Odpowiednie stosowanie metody proporcjonalnego zaliczenia do dochodów uzyskanych wyłącznie za granicą.

Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350 art. 27g § 1 i 2

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Ulga abolicyjna.

Dz.U. 2012 poz. 361 art. 27g § 1 i 2

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Ulga abolicyjna.

Dz.U. 2020 poz. 1426 art. 27g § 1 i 2

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Ulga abolicyjna.

Dz.U. 2020 poz. 1426 art. 27 § 9 i 9a

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Metoda proporcjonalnego zaliczenia.

Ordynacja podatkowa art. 22 § 2a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ograniczenie poboru zaliczek na podatek.

Pomocnicze

u.p.d.f. art. 5

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Definicja terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu ustawy.

u.p.d.f. art. 27 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Skala podatkowa.

u.p.d.f. art. 27 § 8

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Metoda wyłączenia z progresją.

Ordynacja podatkowa art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zasada praworządności.

Ordynacja podatkowa art. 121 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.

Ordynacja podatkowa art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zasada prawdy obiektywnej.

Ordynacja podatkowa art. 180 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Dopuszczalność dowodów.

Ordynacja podatkowa art. 187 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

Ordynacja podatkowa art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

Ordynacja podatkowa art. 72 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 75 § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Statek typu 'other cargo ship' (platforma noclegowa/mieszkalna) nie jest eksploatowany w transporcie międzynarodowym. Zapłata podatku za granicą jest warunkiem skorzystania z ulgi abolicyjnej, gdy nie ma umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Podatnik nie uprawdopodobnił zapłaty podatku w Brazylii.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów UE (TUE, KPPUE, EKPC) poprzez dyskryminację i nierówne traktowanie marynarzy. Naruszenie prawa do rzetelnego postępowania i dobrej administracji. Naruszenie prawa do poszanowania mienia poprzez odmowę zastosowania ulgi abolicyjnej. Naruszenie zasady powszechności opodatkowania i równości wobec prawa. Niewłaściwa wykładnia przepisów Ordynacji podatkowej i u.p.d.f. Niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego i dowolna ocena dowodów przez organy.

Godne uwagi sformułowania

statek typu 'other cargo ship' nie wykonuje transportu (transportu międzynarodowego). nie można uznać, że statek VENUS jest eksploatowany w transporcie (transporcie międzynarodowym). zapłata podatku za granicą jest jedną z nadrzędnych przesłanek do tego, aby podatnik mógł skorzystać z tzw. ulgi abolicyjnej. nie można zaaprobować argumentacji, w której Skarżący wobec braku opodatkowania w Brazylii, korzystając z przepisów abolicyjnych nie poniósłby żadnego obciążenia fiskalnego z tytułu uzyskanych przychodów, jako rezydent Rzeczpospolitej Polskiej.

Skład orzekający

Zbigniew Romała

przewodniczący-sprawozdawca

Irena Wesołowska

członek

Krzysztof Przasnyski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia transportu międzynarodowego w kontekście statków innych niż typowo transportowe oraz warunki zastosowania ulgi abolicyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania i specyficznego typu statku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego dla marynarzy pracujących na statkach międzynarodowych, a także interpretacji pojęcia 'transportu międzynarodowego' w kontekście przepisów podatkowych.

Czy praca na platformie noclegowej to 'transport międzynarodowy'? WSA rozstrzyga w sprawie podatków marynarzy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 1144/21 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2022-01-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-08-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Irena Wesołowska
Krzysztof Przasnyski
Zbigniew Romała /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
II FSK 376/22 - Wyrok NSA z 2024-11-26
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 361
art. 27g, art. 22 § 2 a
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi P.Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 1 lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2021 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
Pismem z dnia 10 lutego 2021 r. P. Z. (dalej: "Wnioskodawca", "Podatnik", "Skarżący"), na podstawie art. 22 § 2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm.) - dalej: "Ordynacja podatkowa", wystąpił do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego (dalej: "Naczelnik", "organ pierwszej instancji") z wnioskiem o ograniczenie poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2021 r.
W uzasadnieniu wnioskodawca podał, że jest marynarzem i w 2021 r. będzie wykonywał pracę najemną na pokładzie statków eksploatowanych w komunikacji międzynarodowej przez przedsiębiorstwo z faktycznym zarządem w Brazylii. Zaznaczono, że Polska nie zawarła z Brazylią umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, w związku z czym zastosowanie znajdą przepisy ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1426 ze zm.) - dalej: "u.p.d.f.". Wskazano, że dochody osiągnięte z pracy najemnej wykonywanej na pokładzie statku eksploatowanego w komunikacji międzynarodowej przez przedsiębiorstwo z siedzibą
i faktycznym zarządem w Brazylii podlegają w Polsce opodatkowaniu, przy czym do obliczenia podatku należnego za dany rok będzie w tym przypadku miała zastosowanie tzw. metoda proporcjonalnego zaliczenia (odliczenia podatku zapłaconego za granicą). Zgodnie z tą metodą podatnik osiągający dochody z pracy za granicą ma obowiązek wykazać łączne dochody (zarówno krajowe, jak i zagraniczne) w zeznaniu, a od podatku dochodowego obliczonego według skali podatkowej ma prawo odliczyć podatek zapłacony za granicą. Odliczenie to jest możliwe tylko do wysokości podatku przypadającego proporcjonalnie na dochód uzyskany w obcym państwie. Zdaniem Wnioskodawcy wraz ze złożeniem zeznania podatkowego za 2021 r. jest on uprawniony do skorzystania z ulgi abolicyjnej (art. 27g u.p.d.f.). Podkreślono, że zastosowanie tej ulgi do obliczania comiesięcznych zaliczek jest niedopuszczalne. Tym samym Wnioskodawca jest zobowiązany samodzielnie obliczać i wpłacać na rachunek urzędu skarbowego zaliczki na podatek, a następnie do złożenia zeznania za dany rok. Powtórzono, że skorzystanie z ulgi abolicyjnej jest możliwe dopiero po złożeniu zeznania podatkowego, zaś organ podatkowy zobowiązany jest wówczas do zwrotu nadpłaconego podatku po przeprowadzeniu postępowania podatkowego. W ocenie Podatnika w przypadku stałego zatrudnienia marynarza wpłacanie zaliczek do urzędu skarbowego jest bezcelowe, z uwagi na ich zwrot po złożeniu zeznania podatkowego.
Decyzją z dnia 9 kwietnia 2021 r. Naczelnik odmówił P. Z. ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2021 r. od dochodów uzyskiwanych z tytułu wykonywanej pracy na pokładzie statku VENUS (nr IMO 9693123).
Zdaniem organu pierwszej instancji dochody osiągnięte z tytułu pracy najemnej wykonywanej na statku eksploatowanym przez przedsiębiorstwo z Brazylii - wobec nieuprawdopodobnienia okoliczności zapłaty podatku w tym państwie - podlegają opodatkowaniu w Polsce na zasadach ogólnych, tj. według skali podatkowej określonej
w art. 27 ust. 1 u.p.d.f.
W wyniku wniesionego od powyższej decyzji odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej: "Dyrektor", "organ odwoławczy") utrzymał ją w mocy.
W uzasadnieniu decyzji z dnia 1 lipca 2021 r. organ odwoławczy przytoczył treść
art. 22 § 2a Ordynacji podatkowej wskazując, że instytucja ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowym może zostać zastosowana przez organ podatkowy wyłącznie wtedy, gdy podatnik uprawdopodobni, iż zaliczki miesięczne byłyby niewspółmiernie wysokie w stosunku do podatku należnego od dochodu przewidywanego na dany rok podatkowy. Organ podatkowy winien najpierw rozważyć, czy istnieją okoliczności faktyczne i prawne umożliwiające uwzględnienie wniosku, a dopiero w razie pozytywnej odpowiedzi na to pytanie może nastąpić wyrażenie zgody na ograniczenie poboru zaliczek na podatek dochodowym - zgodnie z art. 22 § 2a Ordynacji podatkowej Tym samym, strona składając wniosek o ograniczenie poboru zaliczek jest inicjatorem tego postępowania, co wymaga szczególnego zaangażowania wnioskodawcy, gdyż co do zasady to ona posiada wiedzę o okolicznościach, które mogą uprawdopodobnić, że zaliczki obliczone wg zasad określonych w ustawach podatkowych byłyby niewspółmiernie wysokie w stosunku do podatku należnego od dochodu przewidywanego za dany rok. Dyrektor podkreślił, że to nie organ podatkowy, a podatnik powinien wykazać tę okoliczność.
Organ odwoławczy przytoczył następnie treść przepisów u.p.d.f. i wskazał,
że w przypadku osób fizycznych uzyskujących dochody za granicą z tytułu pracy "na morzu" (na terytoriach morskich) dla sposobu opodatkowania tych dochodów istotne znaczenie ma rodzaj statku, na którym świadczona jest praca. Umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania (jeśli takie zostały przez Polskę podpisane i ratyfikowane) zawierają odrębne regulacje w odniesieniu do dochodów: z pracy na statkach
w transporcie międzynarodowym i z pracy na pozostałych statkach i platformach morskich (tu zastosowanie mają ogólne zasady dotyczące dochodów z pracy najemnej, a dochody przypisane są do państwa, na wodach terytorialnych którego wykonywana jest praca). Zaznaczono, że w polskich przepisach zasada ta uregulowana jest w art. 5 u.p.d.f., zgodnie z którym za terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu ustawy uważa się również znajdującą się poza morzem terytorialnym wyłączną strefę ekonomiczną, w której Rzeczpospolita Polska na podstawie prawa wewnętrznego i zgodnie z prawem międzynarodowym wykonuje prawa odnoszące się do badania i eksploatacji dna morskiego i jego podglebia oraz ich zasobów naturalnych.
Dyrektor podał, że rozpatrując niniejszą sprawę dokonał oceny zgromadzonego materiału dowodowego pod kątem spełnienia przez Wnioskodawcę łącznie trzech przesłanek: wykonywania pracy na statku morskim, wykonywania pracy na statku morskim eksploatowanym w transporcie międzynarodowym, eksploatacji statku przez brazylijskie przedsiębiorstwo.
Na podstawie przedstawionych przez Podatnika dowodów, tj. dokumentu "Seafarer Employment Agreement" oraz dwóch przelewów dokumentujących otrzymanie przez Wnioskodawcę wynagrodzenia za styczeń i luty 2021 r. w USD organ odwoławczy ustalił, że P. Z. od 10 listopada 2020 r. jest zatrudniony przez podmiot [...] z siedzibą w Singapurze do pracy na statku morskim VENUS (nr IMO 9693123), którego managerem jest podmiot [...] z siedzibą w Brazylii. Z książeczki żeglarskiej również wynika, że Podatnik świadczył pracę na statku VENUS w okresie od 19 listopada 2020 r. do 12 stycznia 2021 r. Z kolei z dokumentu: "Świadectwa Zarządzania Bezpieczeństwem" wydanego przez Rząd Republiki Wysp Marshalla dla statku VENUS wynika typ statku: inny towarowiec.
Biorąc powyższe pod uwagę Dyrektor uznał, że przesłanka odnosząca się do wykonywania pracy najemnej na statku morskim została spełniona.
Przechodząc do kolejnej przesłanki (którą organ pierwszej instancji pominął),
a odnoszącej się do oceny eksploatacji statku w transporcie międzynarodowym, organ odwoławczy stanął na stanowisku, że statek VENUS typu other cargo ship (othertype) nie wykonuje transportu (transportu międzynarodowego).
W powyższym zakresie Dyrektor zauważył, że polskie ustawy podatkowe nie regulują pojęcia "transport", według zaś Słownika Języka Polskiego PWN transport to zespół czynności związanych z przemieszczaniem osób i dóbr materialnych za pomocą odpowiednich środków; obejmuje zarówno samo przemieszczanie z miejsca na miejsce, jak i wszelkie czynności konieczne do osiągnięcia tego celu, tj. czynności ładunkowe (załadunek, wyładunek, przeładunek) oraz czynności manipulacyjne (np. opłaty)
W odniesieniu do pojęcia transportu międzynarodowego organ odwoławczy odwołał się do komentarza do art. 3 ust. 1 pkt d Konwencji Modelowej OECD, gdzie transport międzynarodowy zdefiniowano jako wszelki transport statkiem morskim lub statkiem powietrznym eksploatowanym przez przedsiębiorstwo, którego miejsce faktycznego zarządu mieści się w umawiającym się państwie, z wyjątkiem przypadków gdy taki transport odbywa się wyłącznie między miejscami położonymi w drugim umawiającym się państwie. Mając to na uwadze Dyrektor uznał, że transport międzynarodowy statkiem morskim oznacza przewóz osób i ładunków pomiędzy miejscami położonymi w różnych państwach (jednostka, która nie jest przeznaczona do przewozu ludzi lub ładunków
z jednego miejsca do drugiego miejsca, o ile może być uznana za statek morski, o tyle nie można przyjąć, że jest ona eksploatowana w transporcie międzynarodowym).
Zdaniem organu odwoławczego w świetle powyższych definicji nie można uznać,
że statek VENUS jest eksploatowany w transporcie (transporcie międzynarodowym). Statek ten określany jest jako "jack up platform", "accommodation barge", co oznacza platformę noclegową lub zamiennie barkę mieszkalną, zatem niewątpliwie nie wykonuje transportu międzynarodowego. Dyrektor podkreślił, że z zebranych w sprawie dowodów jednoznacznie wynika, że przeznaczenie ww. statku nie obejmuje transportu osób i dóbr, przemieszczanie statku związane jest wyłącznie z koniecznością dotarcia do wyznaczonego miejsca wykonania prac podwodnych w danym kraju. Tym samym źródłem przychodów takiego statku nie jest transport morski. Organ odwoławczy przyznał,
że wprawdzie statek VENUS jest statkiem morskim, jednakże nie oznacza to wprost,
iż statek ten jest eksploatowany w transporcie międzynarodowym w rozumieniu przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie.
W ocenie Dyrektora przesłanka odnosząca się do eksploatacji statku w transporcie międzynarodowym nie została spełniona - Podatnik nie uprawdopodobnił, że statek VENUS jest eksploatowany transporcie międzynarodowym.
Dokonując oceny ostatniej kwestii związanej z eksploatacją statku przez przedsiębiorstwo z siedzibą w Brazylii organ odwoławczy zaznaczył, że Komentarz do Modelowej Konwencji OECD ściśle wiąże regulacje o opodatkowaniu przychodów
z morskiego transportu międzynarodowego z przepisami o opodatkowaniu marynarzy wykonujących pracę na statkach morskich w transporcie międzynarodowym. W związku
z tym Dyrektor stwierdził, że dochody te podlegają opodatkowaniu w państwie, w którym znajduje się faktyczny zarząd przedsiębiorstwa eksploatującego jednostki morskie. Podkreślono, że eksploatację statku w transporcie należy utożsamiać z jego używaniem
w żegludze do określonych celów, we własnym imieniu i na własną rzecz, zaś warunkiem eksploatacji statku w transporcie międzynarodowym jest uzyskiwanie przez eksploatującego statek przychodów z transportu. Zatem eksploatującym nie jest ani podmiot tylko zarządzający, czy też podmiot zapewniający obsługę techniczną bądź obsadę pracowniczą. W przypadku zawarcia umowy najmu właściciel również nie będzie podmiotem eksploatującym statek, bowiem nie będzie czerpał korzyści (zysków) z tytułu wykonywania tej żeglugi, a jedynie z umowy najmu. Tym samym podmiotem eksploatującym statek we własnym imieniu jest armator, zgodnie z historycznym znaczeniem tego słowa.
Na podstawie przedstawionych przez Podatnika dokumentów organ odwoławczy ustalił, że armatorem statku VENUS jest podmiot [...] z siedzibą w Brazylii. Ponadto z przedłożonego do akt sprawy zaświadczenia z dnia 12 stycznia 2021 r., sygnowanego przez kapitana ww. jednostki morskiej, wynika, że statek ten eksploatowany jest w transporcie międzynarodowym przez przedsiębiorstwo z efektywnym zarządem
w Brazylii. Okoliczność ta znalazła odzwierciedlenie w wystawionym w dniu 30 stycznia 2019 r. Świadectwie Zarządzania Bezpieczeństwem, z którego wynika, że właścicielem statku VENUS jest [...] z siedzibą w Brazylii.
W ocenie Dyrektora na podstawie dokumentów złożonych przez Stronę można przyjąć za uprawdopodobnione, że statek VENUS jest eksploatowany przez przedsiębiorstwo z siedzibą w Brazylii, jednak okoliczność ta pozostaje bez wpływu na możliwość zastosowania w sprawie art. 27 ust. 9a u.p.d.f., gdyż brak uprawdopodobnienia chociażby jednej z powyższych przesłanek czyni niezasadnym żądanie zawarte we wniosku o ograniczenie poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych.
Końcowo Dyrektor odniósł się do sformułowanych w odwołaniu zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego, uznając je za bezzasadne.
W skardze na decyzję organu odwoławczego P. Z., reprezentowany przez pełnomocnika - radcę prawnego [...], wniósł o uchylenie w całości zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych, w tym opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1. art. 19 ust. 1 i 2 Traktatu o Unii Europejskiej (dalej: "TUE") w zw. z art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (dalej: "KPPUE") w zw. z art. 2 i w zw. z art. 6 TUE
w zw. z art. 91 Konstytucji RP, tj. naruszenie zasad praworządności, prawa człowieka
i demokracji oraz równości obywateli Unii Europejskiej (dalej: "UE") wobec prawa oraz ochrony praw człowieka jako zasad ogólnych prawa europejskiego, które stanową główny fundament systemu prawa europejskiego poprzez dyskryminację osób fizycznych wykonujących pracę najemną na pokładzie statku poprzez rozróżnianie ich sytuacji prawnej wyłącznie ze względu na typ statku/jednostki pływającej wyłącznie
w oparciu o bezpodstawną urzędniczą interpretację wykreowaną bez wyraźnej podstawy prawnej i wbrew oficjalnej definicji transportu międzynarodowego wynikającej z obowiązującej Polskę umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania z Norwegią, tworząc tak zwaną pułapkę interpretacyjną, która wynika z pułapki normatywnej;
2. art. 19 TUE w zw. z art. 6 w zw. z art. 13 i 14 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w zw. z art. 2 TUE oraz art. 91 Konstytucji RP, poprzez naruszenie przez organy w trakcie trwania postępowania prawa podatnika do rzetelnego postępowania, prawa do obrony swoich racji, prawa do postępowania
w rozsądnym terminie oraz prawa do uzyskania uzasadnionej decyzji, z której w sposób jasny i logiczny wynikają motywy działania decydenta, przejawiające się m.in.
w niejednolitości orzecznictwa i praktyki administracyjnej (tworzenia prawa urzędniczego), które prowadzą do naruszenia prawa do rzetelnego postępowania, które ma gwarantować każdemu obywatelowi UE zakaz dyskryminacji;
3. art. 41 KPPUE w zw. z art. 6 Kodeksu Dobrej Praktyki Administracyjnej w zw. z art. 2 TUE oraz art. 91 Konstytucji, RP poprzez podjęcie przez organy podatkowe działań sprzecznych z prawem do dobrej administracji polegających na bezzasadnym różnicowaniu praw i obowiązków marynarzy (obywateli UE) wykonujących pracę na statkach z zarządem w Brazylii;
4. art. 1 protokołu 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w zw. z art. 14 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka
i Podstawowych Wolności w zw. z art. 2 TUE oraz art. 91 Konstytucji RP, polegające na odebraniu podatnikowi możliwości z przysługującego mu prawa podmiotowego, tj. ulgi abolicyjnej poprzez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób jednostronny, kierunkowy, nieproporcjonalny i efekcie zmierzający li tylko do wymierzenia podatku bez podstawy prawnej, a tym samym uszczuplenia majątku podatnika, naruszając tym samym przepisy UE, przepisy prawa międzynarodowego oraz przepisy krajowe;
5. art. 2 w zw. z art. 7 w zw. z art. 32 ust. 2 oraz w zw. z art 83 w zw. z art. 84 w zw.
z art. 87 ust. 1 i art. 91 Konstytucji RP, poprzez niejednolite i nierówne traktowanie podatników, niejednolite, nierzetelne i niespójne odniesienie się do wniosku podatnika, działanie organu w oparciu o własne stanowisko wypracowane na skutek zastosowania tzw. partykularyzmu interpretacyjnego w zakresie ustalenia sytuacji podatkowej podatnika, dopuszczenie się przez organ dyskryminacji i nierównego traktowania podatnika ze względu na wykonywany przez niego zawód oraz naruszenie przez organ obowiązku przestrzegania prawa poprzez niezastosowanie się przez organ do dyspozycji powszechnie obowiązujących przepisów prawa, tj. hierarchii źródeł prawa obowiązujących w Polsce, w tym przepisów bilateralnych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, przepisów KPPUE, Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, przepisów prawa UE, które stosowane są wprost oraz zwyczaju międzynarodowego, który stanowi jedno ze źródeł prawa UE;
6. art. 217 Konstytucji RP poprzez rozpoznanie sprawy w sposób zmierzający do niezgodnego z prawem nałożenia na podatnika obciążeń podatkowych;
7. art. 27g ust. 1 i 2 w zw. z art. 27 ust. 9 i 9a u.p.d.f. w zw. art. 72 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. art. 75 § 4 Ordynacji podatkowej, poprzez dokonanie niewłaściwej oceny, że ulga abolicyjna jest warunkowana zapłatą przez podatnika podatku od dochodów w państwie ich źródła;
8. art. 120, art. 121 § 1, art. 122 w zw. z art. 180 w zw. z art. 187 oraz w zw. z art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez podjęcie przez organ podatkowy działań niezgodnych
z przepisami prawa, poprzez rozstrzygnięcie na niekorzyść podatnika wszystkich niejasności organów co do interpretacji przepisów oraz stosowanie wykładni przepisów prawa krzywdzącej dla podatnika oraz poprzez podjęcie przez organ podatkowy działań, które nie zmierzały do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;
9. art. 47 KPPUE poprzez różnicowanie przez organy podatkowe praw i obowiązków oraz sytuacji podatkowej marynarzy (obywateli UE) wykonujących pracę na statkach przeznaczonych ściśle do przewozu towarów lub pasażerów, z sytuacją marynarzy wykonujących pracę na innych rodzajach statków (definiowanych jako other cargo ship) całkowicie zdatnych do żeglugi międzynarodowej, a których to zadania polegają stricte na wykonywaniu działalności wspomagającej transport morski, która w oparciu
o definicje wynikające z międzynarodowego zwyczaju oraz międzynarodowych konwencji stanowi transport międzynarodowy, przez co narusza ogólne zasady UE oraz narusza prawa człowieka i podstawowe jego wolności;
10. art. 2a Ordynacji podatkowej, poprzez nierozstrzygnięcie niedających się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego na korzyść podatnika, zgodnie z założeniem nowej procedury podatkowej;
11. art. 22 § 2a Ordynacji podatkowej, poprzez niezastosowanie go w przedmiotowej sprawie i uznanie, że podatnik nie uprawdopodobnił eksploatacji statku w transporcie międzynarodowym przez podmiot z faktycznym zarządem w Brazylii, tym samym organ wydał decyzję w oparciu o swoją indywidualną ocenę i określił sytuację prawnopodatkową podatnika na przyszłość, co bezwzględnie stanowi o wadliwości decyzji i konieczności wyeliminowania jej z obrotu prawnego;
12. art. 180 w zw. z art. 187 oraz w zw. z art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez:
– wyprowadzenie nielogicznych wniosków przez organ na skutek pseudointerpretacji przepisów dokonanej na podstawie własnej oceny i uznania organu;
– niewyczerpujące i nierzetelne rozpatrzenie całego materiału dowodowego przedstawionego przez podatnika;
– dokonanie przez organ oceny dowodów w sposób dowolny, nielogiczny, nierzetelny
i niespójny;
– przerzucenie ciężaru dowodu na podatnika oraz ustalenie nowych definicji poszczególnych terminów bez podania podstawy prawnej bądź źródła pozyskania tych definicji.
Dyrektor w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Na rozprawie w dniu 19 stycznia 2022 r. pełnomocnik Skarżącego odwołał się do objaśnień podatkowych Ministerstwa Finansów z dnia 10 sierpnia 2021 r. dotyczących pracy na platformie wiertniczej, w których pojęcie transportu międzynarodowego nakazuje się traktować szeroko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia
25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności
z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia,
że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został
w skardze podniesiony.
W rozpoznawanej sprawie Skarżący złożył wniosek o ograniczenie poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w 2021 r. z uwagi na zamiar skorzystania
z tzw. ulgi abolicyjnej. We wniosku wskazał, że jest marynarzem i w 2021 r. będzie wykonywał pracę najemną na pokładzie statków eksploatowanych w komunikacji międzynarodowej przez przedsiębiorstwo z faktycznym zarządem w Brazylii.
W tym miejscu należy wskazać, że wyrokiem z dnia 10 listopada 2020 r. sygn. akt
I SA/Gd 794/20 (wszystkie przywołane w niniejszym uzasadnieniu wyroki dostępne są na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl) tutejszy Sąd oddalił skargę P. Z. na decyzję Dyrektora z dnia 22 czerwca 2020 r. w przedmiocie odmowy ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2020 r.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd i argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu ww. orzeczenia.
Odnosząc się do meritum sprawy należy wyjść od konstrukcji omawianej ulgi podatkowej, którą statuuje art. 27g ust. 2 u.p.d.f., a która polega na odliczeniu od podatku kwoty stanowiącej różnicę między podatkiem obliczonym zgodnie z art. 27 ust. 9 albo
ust. 9a tej ustawy, a podatkiem obliczonym zgodnie z zasadami określonymi w art. 27
ust. 8. Zastosowanie w art. 27g ust. 2 u.p.d.f. zwrotu "podatkiem obliczonym zgodnie
z art. 27 ust. 9 albo ust. 9a" sprawia, że warunkiem zastosowania konstrukcji podatkowej ustanowionej w art. 27g tej ustawy jest ziszczenie się hipotezy wyrażonej w art. 27 ust. 9 albo ust. 9a u.p.d.f. W przeciwnym bowiem wypadku, tj. gdy hipoteza wyrażona w art. 27 ust. 9 albo ust. 9a u.p.d.f. nie ziści się, nie będzie możliwości przeprowadzenia operacji kluczowej dla zastosowania tzw. ulgi abolicyjnej, a więc obliczenia kwoty stanowiącej różnicę między podatkiem obliczonym zgodnie z zasadami określonymi w art. 27 ust. 9 albo ust. 9a u.p.d.f. a podatkiem obliczonym zgodnie z art. 27 ust. 8 tej ustawy.
Przechodząc z kolei do analizy art. 27 ust. 9 oraz ust. 9a u.p.d.f. należy wskazać,
że zgodnie z pierwszym z tych przepisów od podatku obliczonego od łącznej sumy dochodów uzyskiwanych zarówno z działalności wykonywanej na terytorium Polski, jak
i z działalności lub źródeł przychodów znajdujących się poza tym terytorium, odlicza się kwotę równą podatkowi dochodowemu zapłaconemu w obcym państwie (o ile zawarta
z tym państwem umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania nie przewiduje zastosowania metody określonej w art. 27 ust. 8 u.p.d.f. lub z państwem tym Polska nie zawarła umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania). Zgodnie natomiast z art. 27
ust. 9a u.p.d.f. zasady określone w ust. 9 stosuje się odpowiednio do podatnika uzyskującego wyłącznie dochody z działalności wykonywanej poza terytorium Polski lub ze źródeł przychodów tam się znajdujących - jeżeli umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania nie przewiduje ich zwolnienia od opodatkowaniu albo umowy takiej nie zawarto.
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 23 lutego 2018 r. sygn. akt II FSK 396/16,
w którym stwierdzono, że w przypadku, gdy podatnik nie zapłaci podatku za granicą
i Polska nie ma podpisanej z danym krajem umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, nie wystąpi różnica między podatkiem obliczonym zgodnie z art. 27 ust. 9 lub 9a u.p.d.f. a kwotą podatku obliczoną przy zastosowaniu zasad określonych w art. 27 ust. 8 tej ustawy. Zatem zapłata podatku za granicą jest jedną z nadrzędnych przesłanek do tego, aby podatnik mógł skorzystać z tzw. ulgi abolicyjnej (por. wyroki NSA: z dnia
4 grudnia 2015 r. sygn. akt II FSK 2688/15; z dnia 20 września 2016 r. sygn. akt II FSK 1898/16; z dnia 29 listopada 2017 r. sygn. akt II FSK 3163/15; z dnia 23 lutego 2018 r. sygn. akt II FSK 396/16; z dnia 7 marca 2018 r. sygn. akt II FK 529/16; z dnia 8 marca 2018 r. sygn. akt II FSK 596/16; z dnia 11 kwietnia 2018 r. sygn. akt II FSK 818/16; z dnia
8 czerwca 2018 r. sygn. akt II FSK 1353/17; z dnia 15 stycznia 2019 r. sygn. akt II FSK 127/17; z dnia 16 stycznia 2019 r. sygn. akt II FSK 129/17, z dnia 18 listopada 2020 r. sygn. akt II FSK 1890/18).
Skoro w realiach niniejszej sprawy umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania między Polską a Brazylią nie została zawarta, rzeczą Skarżącego było uprawdopodobnienie, że w 2021 r. zapłaci podatek w Brazylii.
Zgodnie z art. 22 § 2a Ordynacji podatkowej organ podatkowy, na wniosek podatnika, ogranicza pobór zaliczek na podatek, jeżeli podatnik uprawdopodobni,
że zaliczki obliczone według zasad określonych w ustawach podatkowych byłyby niewspółmiernie wysokie w stosunku do podatku należnego od dochodu przewidywanego na dany rok podatkowy.
W przytoczonej powyżej regulacji zawarta jest kompetencja organu podatkowego do ograniczania pobierania zaliczek samodzielnie wyliczanych i opłacanych przez podatnika. Wskazać należy, że od 1 stycznia 2013 r. wprowadzono zmianę w treści ww. przepisu, która polega na zastąpieniu zwrotu "może ograniczać" wyrazem "ogranicza". Miało to na celu zmniejszenie zakresu uznania administracyjnego organów podatkowych podejmujących decyzje o ograniczeniu poboru zaliczek na podatek. Jeżeli podatnik uprawdopodobni, że zaliczki byłyby niewspółmiernie wysokie w stosunku do podatku należnego za cały rok podatkowy, organ podatkowy - w nowym stanie prawnym - jest zobligowany do podjęcia decyzji ograniczającej wysokość pobieranych zaliczek. Celem wprowadzenia zmiany było zobowiązanie organu do podjęcia korzystnej dla podatnika decyzji, w sytuacji, gdy podatnik wykaże, że zaliczki - np. w związku z przysługującymi podatnikowi odliczeniami od dochodu lub podatku - są za wysokie. W dalszym jednak ciągu to organ podatkowy decyduje o tym, czy podatnik dostatecznie uprawdopodobnił to, że zaliczki są za wysokie (tak: L. Etel [w:] J. Brolik, R. Dowgier, L. Etel, C. Kosikowski,
P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, wydanie V, Komentarz do art. 22 ustawy - Ordynacja podatkowa, LEX, 2013).
A zatem, instytucja ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowym może zostać zastosowana przez organ podatkowy wyłącznie wtedy, gdy podatnik uprawdopodobni, że zaliczki miesięczne byłyby niewspółmiernie wysokie w stosunku do podatku należnego od dochodu przewidywanego na dany rok podatkowy.
O ile obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego spoczywa co do zasady na organie podatkowym i nie powinien być przerzucony na stronę, o tyle ciężarem uprawdopodobnienia może zostać obarczona strona postępowania w tych prawnopodatkowych stanach faktycznych, w których ustawodawca uzna to za celowe,
a więc uzasadnione interesem podatnika lub interesem publicznym, z czym bez wątpienia mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie.
Podkreślić również należy, że w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem na podstawie art. 22 § 2a Ordynacji podatkowej nie przeprowadza się pełnego postępowania dowodowego, jak w postępowaniu wymiarowym. Tym samym, podatnik składając wniosek o ograniczenie poboru zaliczek jest inicjatorem tego postępowania, co wymaga szczególnego zaangażowania wnioskodawcy, gdyż to on posiada wiedzę co do okoliczności, które mogą uprawdopodobnić, że zaliczki obliczone wg zasad określonych
w ustawach podatkowych byłyby niewspółmiernie wysokie w stosunku do podatku należnego od dochodu przewidywanego za dany rok.
Przez uprawdopodobnienie rozumieć należy taką czynność procesową, która stwarza w ocenie organu orzekającego większy lub mniejszy stopień przekonania
o prawdopodobieństwie istnienia lub nieistnienia określonego faktu lub wystąpienia pewnych okoliczności. Uprawdopodobnienie jest swoistym środkiem zastępczym w relacji do dowodu, w znaczeniu ścisłym, nie dającym całkowitej pewności co do faktów, ale pozwalającym na stwierdzenie, że ich istnienie w takiej czy innej formule jest prawdopodobne. W piśmiennictwie akcentuje się, że z uprawdopodobnieniem wiąże się ustalenie jakiegoś faktu w oparciu o wiarygodne środki dowodowe, pozwalające na przekonanie się przez organ podatkowy o zgodności danych faktów z rzeczywistością
(por. A. Hanusz, Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia podatkowego a rozkład ciężaru dowodu [w:] Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia podatkowego, Zakamycze 2004). Podkreślenia wymaga, że same tylko oświadczenia czy twierdzenia podatnika są
w aspekcie uznania określonego faktu za uprawdopodobniony niewystarczające.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić,
że orzekające w sprawie organy podatkowe nie dopuściły się naruszenia art. 22 § 2a Ordynacji podatkowej poprzez błędną jego wykładnię, żądając od Skarżącego uprawdopodobnienia zapłaty podatku w Brazylii. Mimo wezwania do przedłożenia dokumentu lub oświadczenia o braku zapłaty podatku za granicą w 2021 r. (k. 16 akt administracyjnych), Strona nie odpowiedziała na wezwanie w tym zakresie.
W ocenie Sądu nie można zaaprobować argumentacji, w której Skarżący wobec braku opodatkowania w Brazylii, korzystając z przepisów abolicyjnych nie poniósłby żadnego obciążenia fiskalnego z tytułu uzyskanych przychodów, jako rezydent Rzeczpospolitej Polskiej. Taka sytuacja prowadziłaby bowiem nie tylko do naruszenia konstytucyjnej zasady powszechności opodatkowania, wyrażonej w art. 84 Konstytucji RP, ale także podważałaby zasadę równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP). Taka sytuacja byłaby także sprzeczna z celem przepisów normujących abolicję podatkową.
Przechodząc do zarzutów skargi dotyczących eksploatacji statku w transporcie międzynarodowym należy podnieść, że powyższe nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym. Jak wynika z wydruków internetowych jednostka VENUS (nr IMO 9693123) stanowi "jack up platform", "accommodation platform", "accommodation barge" lub "offfshore support vessel", co oznacza platformę do podnoszenia, platformę noclegową, barkę mieszkalną lub statek wsparcia na morzu. Statek ten posiada w przedniej części składany dźwig (wysięgnik, ramię), lecz jego zasadniczą funkcją jest funkcja noclegowa.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie aprobuje stanowisko, że transport (w tym transport międzynarodowy) należy rozumieć jako zespół czynności związanych
z przemieszczaniem osób i dóbr materialnych za pomocą odpowiednich środków (tu: za pomocą statków morskich). Transport morski oznacza więc przewóz statkami w celach zarobkowych pasażerów i ładunków przez wody morskie. Podobnie kwestia ta jest rozstrzygana w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. wyrok NSA z dnia
25 września 2018 r. sygn. akt II FSK 652/18, czy wyroki WSA w Gdańsku z dnia 28 lutego 2017 r. sygn. akt I SA/Gd 1514/16 i z dnia 8 lutego 2017 r. sygn. akt I SA/Gd 1502/16).
Natomiast powyższej definicji nie spełnia jednostka służąca jako platforma, która zapewnia nocleg, lub spełnia funkcje mieszkalne. Nie można bowiem uznać, że wykonuje on transport międzynarodowy z uwagi na jej charakter i przeznaczenie.
W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe trafnie ustaliły, że statek, na którym Skarżący wykonywał pracę, nie był eksploatowany w transporcie międzynarodowym. Skarżący wykonywał bowiem pracę na platformie, zatem statek ten w ogóle nie był wykorzystywany do transportu ludzi czy ładunków i nie mógł być wykorzystywany do transportu międzynarodowego.
W tych okolicznościach stwierdzić należy, że prawidłowo organ odwoławczy uznał za nieuprawdopodobnioną okoliczność wykonywania przez Stronę pracy na pokładzie statku eksploatowanego w transporcie międzynarodowym. W rezultacie brak jest podstaw do ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych zgodnie
z wnioskiem Skarżącego.
Odnosząc się do argumentacji pełnomocnika Skarżącego zaprezentowanej na rozprawie w dniu 19 stycznia 2022 r. należy wskazać, że objaśnienia podatkowe Ministerstwa Finansów nie stanowią źródła prawa. Ponadto wskazany na rozprawie przykład (s. 12 objaśnień) dotyczy podatnika zatrudnionego przez przedsiębiorstwo mające siedzibę w Norwegii na platformie wiertniczej znajdującej się na Morzu Północnym,
w obszarze morza terytorialnego Norwegii. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie Skarżący wykonywał pracę najemną na pokładzie statków eksploatowanych w komunikacji międzynarodowej przez przedsiębiorstwo z faktycznym zarządem w Brazylii, z którą Polska (inaczej niż z Norwegią) nie zawarła umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.
Oceniając zasadność zarzutów sformułowanych przez stronę skarżącą w zakresie naruszenia przepisów postępowania należy podkreślić, że uchylenie przez sąd administracyjny decyzji z tego powodu może nastąpić jedynie wtedy, jeżeli to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a.). A zatem, nie każde naruszenie przepisów postępowania powoduje konieczność wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. Tylko takie naruszenie przepisów, które mogło spowodować, że wynik sprawy mógłby być inny, gdyby do tego naruszenia nie doszło, powoduje konieczność uchylenia decyzji przez sąd (por. uchwała NSA z dnia 25 kwietnia 2005 r. sygn. akt FPS 6/04, ONSAiWSA 2005/4/66).
Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy podatkowe art. 120 i art. 121 Ordynacji podatkowej, albowiem postępowanie podatkowe zostało przeprowadzone
w sposób budzący zaufanie do tych organów, które - działając na podstawie obowiązujących przepisów prawa - udzielały stronie niezbędnych informacji i wyjaśnień
o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania.
Chybiony jest również zarzut naruszenia art. 122 Ordynacji podatkowej, zgodnie
z którym w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy
w postępowaniu podatkowym. Przepis ten wyraża zasadę prawdy obiektywnej, jedną
z naczelnych zasad postępowania podatkowego. Realizacji tej zasady służą przepisy rozdziału 11 zatytułowanego "Dowody" w dziale IV Ordynacji podatkowej regulujące postępowanie dowodowe, w tym m.in. art. 187 § 1 nakładający na organ podatkowy obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zadaniem organów podatkowych jest więc takie ustalenie stanu faktycznego, aby odpowiadał on rzeczywistości. Prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy podatkowej, wiążące się z właściwym zastosowaniem odpowiednich norm materialnoprawnych, uzależnione jest od uprzedniego dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrania materiału dowodowego oraz jego rozpatrzenia i swobodnej oceny, w myśl reguł określonych w przepisach art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej.
Wprawdzie z dyspozycji art. 122 Ordynacji podatkowej wynika obowiązek organu podatkowego do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, przy czym - zgodnie z art. 235 tej ustawy - powyższa zasada winna być realizowana również w postępowaniu odwoławczym, nie oznacza to jednak, że strona jest zwolniona od współudziału w realizacji tego obowiązku,
w szczególności gdy konstrukcja konkretnego przepisu podatkowego prawa materialnego - jak w sprawie niniejszej - wymusza na podatniku ciężar udowodnienia lub uprawdopodobnienia określonych faktów.
W ocenie Sądu, nie można uznać, że organy podatkowe nie podjęły niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Uznać także należy,
że prawidłowo i zgodnie z normami wynikającymi z art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej organy zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Natomiast inna niż oczekiwana przez stronę skarżącą ocena zebranych dowodów nie stanowi podstawy skutecznego zarzutu braku wyjaśnienia prawdy obiektywnej.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, który skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, że z wyrażonej w art. 191 Ordynacji podatkowej zasady swobodnej oceny dowodów wynika, iż organ podatkowy - przy ocenie stanu faktycznego - nie jest skrępowany żadnymi regułami ustalającymi wartość poszczególnych dowodów. Organ ten, według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania, ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych i wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne (por. wyroki NSA z dnia
20 grudnia 2000 r. sygn. akt III SA 2547/99 i z 10 stycznia 2001 r. sygn. akt III SA 2348/99).
Należy również podkreślić, że zgodnie z art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. A zatem, również wydruki ze stron internetowych mogą stanowić dowód w sprawie. Skarżący nie przedłożył żadnego dowodu zaprzeczającego informacjom wynikającym z tych wydruków.
Jak już wyżej podniesiono, obowiązek podejmowania działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego nie oznacza, iż obowiązek poszukiwania dowodów ciąży tylko na organie podatkowym. W postępowaniu podatkowym obowiązuje m.in. zasada współdziałania. Jeżeli podatnik kwestionuje jakiś dowód czy fakt, to na podatniku ciąży obowiązek uzasadnienia swojej racji. A zatem czynności procesowe podejmowane przez organ podatkowy w zakresie gromadzenia materiału dowodowego powinny być wspierane przez podmiot biorący udział w postępowaniu, ponieważ sam organ nie zawsze będzie mógł obiektywnie wyjaśnić wszystkich istotnych okoliczności sprawy.
Niezależnie od tego raz jeszcze przypomnieć należy, że generalną zasadą postępowania dowodowego jest to, iż każdy, kto z określonych faktów wyprowadza dla siebie konsekwencje prawne, obowiązany jest fakty te udowodnić. Mając zatem na uwadze tę ogólną regułę dowodzenia, jak też charakter znajdujących zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów prawa materialnego, stwierdzić trzeba, że obowiązek wykazania zasadności wniosku o ograniczenie poboru zaliczek na podatek dochodowy ciąży na podatniku.
Podsumowując poczynione powyżej uwagi stwierdzić należy, że organy podatkowe przeprowadziły postępowanie w niniejszej sprawie w sposób wyczerpujący. Uzyskane dowody poddane zostały wnikliwej i poprawnej ocenie. Świadczy zresztą o tym analiza motywów zaskarżonej decyzji dokonana w kontekście zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, która pozwala stwierdzić, że rozumowanie organów podatkowych uwzględnia przedstawione wyżej reguły postępowania podatkowego, a przy tym pozostaje w zgodzie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Organy poddały swojej ocenie wszystkie uzyskane dowody, po czym za pomocą logicznej, wspartej okolicznościami sprawy, argumentacji wykazały bezpodstawność twierdzeń strony skarżącej.
W ocenie Sądu, organy podatkowe w zakresie wystarczającym dla potrzeb prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy przeprowadziły postępowanie dowodowe, którego wyniki bez przekroczenia granic ustawowych poddały rzetelnej analizie i ocenie wyciągając logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione wnioski. A zatem - wbrew stanowisku strony skarżącej - zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania w takim zakresie, by naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponadto w rozpoznawanej sprawie nie było również podstaw do wnioskowania
in dubio pro tributario, gdyż nie zaistniały wątpliwości co do możliwości zastosowania
art. 22 § 2a Ordynacji podatkowej, z uwagi na opisane wyżej okoliczności sprawy. Należy również podkreślić, że zasada in dubio pro tributario nie może być rozumiana w ten sposób, iż w przypadku wątpliwości interpretacyjnych organy podatkowe są zobowiązane przyjąć punkt widzenia podatnika. Zasada ta bowiem ma zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy wykładnia przepisu prawa przy zastosowaniu wszystkich jej aspektów (językowego, systemowego, funkcjonalnego) nie daje zadowalających rezultatów, co nie miało miejsca
w niniejszej sprawie.
Nie sposób również mówić o naruszeniu na gruncie rozpoznawanej sprawy przepisów o randze konstytucyjnej, skoro zaskarżona decyzja ma umocowanie
w obowiązujących przepisach prawa.
W odniesieniu do zarzucanego naruszenia art. 47 KPPUE należy zwrócić uwagę,
że przepis ten ustanawia uprawnienie do "skutecznego środka prawnego przed sądem", któremu towarzyszy osiem uprawnień szczegółowych (prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy, prawo do jawnego rozpatrzenia sprawy, prawo do rozpatrzenia sprawy w rozsądnym terminie, prawo do rozpatrzenia sprawy przez sąd niezawisły, prawo do rozpatrzenia sprawy przez sąd bezstronny, prawo do rozpatrzenia sprawy przez sąd ustanowiony uprzednio na podstawie ustawy, prawo do uzyskania pomocy prawnej i prawo do uzyskania nieodpłatnej pomocy prawnej). Pełnomocnik Skarżącego zarzutu naruszenia wskazanego przepisu nie powiązał ze wskazaniem, do jakiego rodzaju naruszeń doszło
w związku z możliwością obrony praw Podatnika poprzez prawo do zaskarżenia decyzji, co zarzut naruszenia tego przepisu czyni nieskutecznym.
Zdaniem Sądu w sprawie nie doszło również do naruszenia art. 13 Konwencji
o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, gwarantującego prawo do skutecznego środka odwoławczego do właściwego organu państwowego. Prawo takie zostało zagwarantowane Podatnikowi zarówno poprzez możliwość wniesienia odwołania do organu wyższej instancji, jak i złożenia skargi do sądu administracyjnego.
W opinii Sądu w sprawie nie doszło też do uchybienia art. 41 KPPUE. Z regulacji tej wynika, że prawo do dobrej administracji oznacza prawo strony do bezstronnego
i sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy oraz prawo do rozpatrzenia jej w rozsądnym terminie. W ust. 2 tego przepisu uszczegółowiono niektóre aspekty tzw. prawa do obrony - prawo do bycia wysłuchanym, prawo dostępu do akt sprawy oraz obowiązek uzasadnienia przez organ administracyjny wydanej decyzji. Sąd nie dostrzega, aby prowadzenie postępowania przez organy podatkowe uchybiało powyższym regułom. Stronie zagwarantowano prawo do czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu poprzez możliwość zapoznania się za aktami sprawy, składania wniosków dowodowych, wnoszenia wyjaśnień, zapoznania się z uzasadnieniami wydawanych rozstrzygnięć. Zarówno analiza akt sprawy, jak i podjętego rozstrzygnięcia nie pozwala również stwierdzić, aby postępowanie było prowadzone w sposób stronniczy, ukierunkowany wyłącznie na realizację celu fiskalnego państwa. Organy podatkowe dokładnie wyjaśniały okoliczności faktyczne sprawy mające wpływ na odmowę ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy za 2021 r., analizując zarówno dokumenty zebrane przez organy, jak i dowody przedłożone przez Skarżącego. Zachowanie standardów dobrej administracji nie oznacza, że analiza materiału dowodowego i rezultat prowadzonego postępowania ma być zbieżny
z oczekiwaniem Strony.
Nie sposób odnieść się do zarzutu naruszenia art. 19 ust. 1 i 2 Traktatu o Unii Europejskiej, albowiem pełnomocnik Skarżącego w żaden sposób nie wskazał, w jaki sposób organy podatkowe mogły uchybić treści tych przepisów, które regulują funkcje, skład i organizację Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Zdaniem Sądu działania podejmowane w rozpatrywanej sprawie przez organy podatkowe nie prowadziły w jakikolwiek sposób do dyskryminującego traktowania Podatnika w porównaniu z innymi osobami znajdującymi się w podobnej sytuacji prawnopodatkowej. Za dyskryminujące, nierówne traktowanie nie można przy tym uznać sytuacji, w której organ przeprowadza prawidłową, choć nieakceptowaną przez Skarżącego wykładnię przepisu prawa.
W kontekście powyższego za nieuzasadnione należy uznać zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów Konstytucji RP, art. 13 i 14 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, czy art. 2 i art. 6 Traktatu o Unii Europejskiej, tym bardziej że zaskarżona decyzja ma umocowanie w obowiązujących przepisach prawa.
Biorąc pod uwagę wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI