I SA/Gd 1143/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2019-09-25
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek akcyzowywznowienie postępowaniadoręczenie decyzjiprzedawnienie zobowiązaniaordynacja podatkowaTSUEskarżony organdecyzja ostateczna

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, utrzymującą w mocy decyzję ostateczną określającą zobowiązanie w podatku akcyzowym, uznając brak podstaw do wznowienia postępowania.

Sprawa dotyczyła skargi R.K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie w podatku akcyzowym za wrzesień 2009 roku. Podatnik domagał się wznowienia postępowania, powołując się na brak skutecznego doręczenia decyzji, nowe okoliczności faktyczne oraz orzeczenie TSUE. Sąd administracyjny, podobnie jak organ odwoławczy, uznał, że nie zaszły przesłanki do wznowienia postępowania, w szczególności nie potwierdzono braku winy w nieuczestniczeniu w postępowaniu, nie przedstawiono nowych istotnych dowodów, a orzeczenie TSUE nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Sąd podkreślił, że postępowanie wznowieniowe ma charakter nadzwyczajny i nie służy ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę R.K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS), która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z 2013 roku, określającej zobowiązanie w podatku akcyzowym za wrzesień 2009 roku. Podatnik domagał się wznowienia postępowania, argumentując, że decyzja ostateczna nie została mu skutecznie doręczona (art. 240 § 1 pkt 4 O.p.), wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne i dowody (art. 240 § 1 pkt 5 O.p.), a także powołując się na orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (art. 240 § 1 pkt 11 O.p.). Sąd, analizując sprawę, podzielił stanowisko organu odwoławczego, że nie zaszły przesłanki do wznowienia postępowania. W odniesieniu do zarzutu braku skutecznego doręczenia, Sąd wskazał, że kwestia ta była już przedmiotem analizy w poprzednich postępowaniach sądowych (WSA sygn. I SA/Gd 85/15 i NSA sygn. I GSK 1590/15), które potwierdziły prawidłowość doręczenia decyzji w trybie zastępczym i brak winy podatnika w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Sąd podkreślił moc wiążącą prawomocnych orzeczeń sądowych. Odnosząc się do przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., Sąd stwierdził, że podatnik nie przedstawił nowych dowodów ani okoliczności faktycznych, które istniały przed wydaniem decyzji, były istotne i nieznane organowi. Żądanie przesłuchania świadka R.W. nie spełniało tych kryteriów, gdyż zeznania świadka nie istnieją przed ich złożeniem, a sam świadek był już przesłuchiwany w postępowaniu pierwotnym. W kwestii powołania się na orzeczenie TSUE (C-418/14), Sąd uznał, że nie miało ono wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Wyrok TSUE dotyczył sytuacji niezłożenia zestawienia oświadczeń nabywców, podczas gdy w niniejszej sprawie spór dotyczył faktycznego przeznaczenia oleju napędowego. Sąd podkreślił, że orzeczenie TSUE nie stanowi podstawy do wznowienia, jeśli nie ma wpływu na treść wydanej decyzji. Sąd podkreślił, że postępowanie wznowieniowe jest instytucją nadzwyczajną, która nie służy ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy, a jedynie weryfikacji, czy zaszły kwalifikowane wady postępowania. W związku z brakiem zaistnienia przesłanek do wznowienia, Sąd oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, brak skutecznego doręczenia nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 O.p., jeśli strona nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, a kwestia ta była już rozstrzygnięta w prawomocnych orzeczeniach sądowych.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na wcześniejsze prawomocne orzeczenia WSA i NSA, które stwierdziły prawidłowość doręczenia decyzji w trybie zastępczym oraz brak winy strony w uchybieniu terminu. Podkreślono, że moc wiążąca prawomocnych orzeczeń wyklucza ponowne badanie tej kwestii w postępowaniu wznowieniowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (30)

Główne

O.p. art. 240 § 1

Ordynacja podatkowa

Określa przesłanki wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną.

O.p. art. 70 § 1

Ordynacja podatkowa

Dotyczy przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Pomocnicze

O.p. art. 233 § 1

Ordynacja podatkowa

Podstawa prawna decyzji organu odwoławczego.

O.p. art. 70 § 6

Ordynacja podatkowa

Określa przypadki zawieszenia biegu terminu przedawnienia.

O.p. art. 150 § 1

Ordynacja podatkowa

Dotyczy doręczenia w zastępstwie.

O.p. art. 245 § 1

Ordynacja podatkowa

Określa rozstrzygnięcia organu w przypadku wznowienia postępowania.

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 188

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 172 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 200

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 210 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 210 § 4

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 124

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 180

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § 2

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 192

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 123 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 245 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 245 § 3

Ordynacja podatkowa

lit.b

O.p. art. 12

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak przesłanek do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 4, 5 i 11 O.p. Prawomocność wcześniejszych orzeczeń sądowych w kwestii doręczenia i braku winy strony. Brak wpływu orzeczenia TSUE na rozstrzygnięcie sprawy. Zastosowanie środków przerywających i zawieszających bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Odrzucone argumenty

Nieskuteczne doręczenie decyzji ostatecznej i brak czynnego udziału strony w postępowaniu. Istnienie nowych okoliczności faktycznych i dowodów nieznanych organowi. Wpływ orzeczenia TSUE C-418/14 na rozstrzygnięcie sprawy. Przedawnienie zobowiązania podatkowego.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie wznowieniowe jest instytucją nadzwyczajną, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej. Przedmiotem postępowania wznowieniowego nie może być ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, lecz jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 240 § 1 O.p. Moc wiążąca prawomocnego orzeczenia sądu oznacza, że inne sądy i organy państwowe muszą brać pod uwagę fakt istnienia oraz treść prawomocnego orzeczenia. Żądanie przeprowadzenia we wznowionym postępowaniu dowodów z przesłuchania świadka nie spełnia podstawowego warunku przewidzianego w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. dla wznowienia postępowania.

Skład orzekający

Elżbieta Rischka

przewodniczący

Ewa Wojtynowska

sprawozdawca

Sławomir Kozik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania podatkowego, w szczególności przesłanek z art. 240 § 1 pkt 4, 5 i 11 O.p., a także kwestii przedawnienia zobowiązań podatkowych i wpływu orzeczeń TSUE."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej w kontekście wznowienia postępowania. Wartość precedensowa może być ograniczona do podobnych stanów faktycznych i prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i doradców podatkowych ze względu na szczegółową analizę przesłanek wznowienia postępowania podatkowego i interpretację przepisów Ordynacji podatkowej, w tym kwestii doręczeń, przedawnienia i wpływu orzecznictwa TSUE.

Kiedy można wznowić postępowanie podatkowe? Sąd wyjaśnia kluczowe przesłanki i pułapki.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 1143/19 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2019-09-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-06-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Elżbieta Rischka /przewodniczący/
Ewa Wojtynowska /sprawozdawca/
Sławomir Kozik
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
I GSK 525/20 - Wyrok NSA z 2024-02-15
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 800
art. 240 par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik,, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), Protokolant Starszy Asystent Sędziego Jarosław Witych, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 września 2019 r. sprawy ze skargi R.K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 18 kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej w podatku akcyzowym za wrzesień 2009 roku oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Administracji Skarbowej ( dalej jako: DIAS ), działając na podstawie: art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 240 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm.) - zwanej dalej " O.p.", po rozpatrzeniu odwołania R.K. od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego z dnia 16 sierpnia 2018 r., odmawiającej - po przeprowadzeniu postępowania wznowionego z wniosku strony - uchylenia w całości decyzji ostatecznej Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej [...] z dnia 27 sierpnia 2013 r., określającej zobowiązanie w podatku akcyzowym za wrzesień 2009 r. - wobec stwierdzenia braku przesłanek określonych w art. 240 § 1 O.p. - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy:
Jak wynika z akt sprawy wobec R.K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...], Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej [...] (dalej: Dyrektor UKS) przeprowadził postępowanie kontrolne w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego za poszczególne okresy rozliczeniowe od sierpnia 2009 r. do października 2009 r. Postępowanie w zakresie podatku akcyzowego Dyrektor UKS zakończył decyzją z dnia 27 sierpnia 2013r., określającą podatnikowi zobowiązanie w podatku akcyzowym za wrzesień 2009r. w kwocie 231.574 zł.
Powyższą decyzję doręczono stronie w dniu 16 września 2013 r. w trybie zastępczym (art. 150 § 1 O.p.) - poprzez pozostawienie przesyłki na okres 14 dni w placówce pocztowej pod wskazanym przez adresata adresem do doręczeń. Strona w terminie 14 dni od daty doręczenia nie złożyła odwołania od powyższej decyzji.
Pismem z dnia 23 października 2014r. pełnomocnik strony, wniósł do Dyrektora Izby Celnej [...] odwołanie od w/w decyzji Dyrektora UKS z dnia 27 sierpnia 2013r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Następnie pismem z dnia 12 listopada 2014r. pełnomocnik złożył pismo zatytułowane "Wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej [...] z dnia 27 sierpnia 2013r." Jako przesłankę wznowienia pełnomocnik powołał przepisy:
• art. 240 § 1 pkt 4 O.p., gdyż strona bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu - kontrolowanemu nie zapewniono czynnego udziału w postępowaniu, a decyzja nie została mu skutecznie doręczona;
• art. 240 § 1 pkt 5 O.p., gdyż wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne oraz nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Zdaniem pełnomocnika, organ kontrolny błędnie ustalił, że podatnik nie sprzedał wyrobu akcyzowego podmiotowi A, jak wykazał na wystawionych fakturach, ale R.W..
Pismem z dnia 26 listopada 2014r. Dyrektor UKS poinformował, że wniosek o wznowienie zostanie załatwiony po ostatecznych zakończeniu postępowania w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Dyrektor Izby Celnej [...] postanowieniem z dnia 12 grudnia 2014r. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od w/w decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej [...] z dnia 27 sierpnia 2013 r. i odmówił przywrócenia terminu do jego wniesienia.
Wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2015r. sygn. akt. I SA/Gd 85/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, oddalił skargę na powyższe postanowienia.
Natomiast pismem z dnia 25 sierpnia 2016r. pełnomocnik strony złożył kolejny wniosek (wraz z uzupełnieniem) o wznowienie postępowania z uwagi na orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, które ma wpływ na treść wydanej decyzji - art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej.
W piśmie z dnia 19 września 2016r. Dyrektor UKS poinformował, że wniosek ten załatwiony zostanie po ostatecznym rozstrzygnięciu kwestii uchybienia terminu do wniesienia odwołania, tj. po rozpoznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny skarg kasacyjnych.
W dalszej kolejności strona złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA sygn. akt. I SA/Gd 85/15. Naczelny Sąd Administracyjny - wyrokiem z dnia 22 września 2017r. sygn. akt I GSK 1590/15 - oddalił skargę kasacyjną strony.
Z uwagi na powyższe, Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego [...], postanowieniem z dnia 16 marca 2018r. wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną z dnia 27 sierpnia 2013r.
Następnie decyzją z dnia 16 sierpnia 2018r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego [...] odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Dyrektora UKS z dnia 27 sierpnia 2013r.
W odwołaniu od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie w całości i orzeczenie, co do istoty sprawy, poprzez uchylenie w całości decyzji ostatecznej Dyrektora UKS z dnia 27 sierpnia 2013r. i w tym zakresie umorzenie postępowania, pełnomocnik strony zarzucił jej:
1. naruszenia przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
art. 245 § 1 pkt 2 w związku z art. 240 § 1 punkty 4, 5 i 11 O.p., art. 245 § 1 pkt 3 lit.b O.p., art. 120, art. 121, art. 122, 123 § 1, art. 124, art. 180, art. 187 § 1 i § 2, art. 188, art. 191, art. 192, art. 210 § 1 pkt 6, art. 210 § 4, art. 121 § 1 i art. 12 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie,
2. naruszenia prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy, to jest:
art. 70 § 1 O.p. polegające na nieuwzględnieniu przez Naczelnika Warmińsko - Mazurskiego Urzędu Celno - Skarbowego [...] przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za wrzesień 2009r., gdyż nie wystąpiły żadne okoliczności, które przerwałyby lub zawiesiły bieg terminu przedawnienia.
Pismem z dnia 21 grudnia 2018r. DIAS wystąpił do Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego [...] o nadesłanie:
• zawiadomienia o poinformowaniu R.K. o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za wrzesień 2009r,
• nadesłanie postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe wobec R.K.,
• informację czy prawomocnie zostało zakończone przedmiotowe postępowanie.
DIAS zwrócił się również do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., jako organu wierzyciela o zweryfikowanie terminu przedawnienia spornego zobowiązania.
W odpowiedzi na powyższe, Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. poinformował organ odwoławczy, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego został zawieszony z uwagi na prowadzone śledztwo o przestępstwo skarbowe, które wszczęto 10 czerwca 2014r. O tym fakcie strona została powiadomiona w dniu 28 sierpnia 2014r. Organ wierzycielski poinformował również, że w dniu 2 stycznia 2014r. zastosowano skuteczny środek egzekucyjny w stosunku do decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej [...] z dnia 27.08.2013r. Natomiast Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego [...] pismem z dnia 4 stycznia 2019r. zawiadamił o wszczęciu postępowania karno-skarbowego wobec podatnika, oraz że postępowanie to nie zostało zakończone.
Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2019r. DIAS odmówił przeprowadzenia wnioskowanych przez pełnomocnika dowodów z uwagi na fakt, że były one znane już organom i wyjaśnione na etapie określania zobowiązania podatkowego.
Rozpoznając odwołanie DIAS, będąc związanym wyrokiem NSA z dnia 22 września 2017 r. o sygn. akt I GSK 1590/15, w pierwszej kolejności odniósł się do zarzutu, że w dniu zapoznania pełnomocnika z aktami sprawy, tj. 4 lutego 2019r. akta te nie były ponumerowane i stwierdził, że akta były ponumerowane od nr 1 do nr 282, co potwierdza podpisany przez pełnomocnika w tym dniu protokół ( z tym, że nr od 1 do 253 umieszczone są na górze kart, a nr od 254 na dole).
Organ odwoławczy nie zgodził się ze stanowiskiem pełnomocnika o nie przeprowadzeniu żadnych nowych dowodów mających znaczenie dla wyniku sprawy, stwierdzając, że przed wyznaczeniem stronie siedmiodniowego terminu w trybie art. 200 O.p., zebrał materiały dotyczące ustalenia terminów przedawnienia zobowiązania wynikającego z powyższej decyzji.
Odnosząc się do istoty sporu, DIAS, z uwagi na niestwierdzenie przesłanek określonych w art. 240 § 1 pkt 4, 5 i 11 O.p., w pierwszej kolejności dokonał analizy przedawnienia zobowiązania podatkowego, ustalając, że:
• zastosowany został środek egzekucyjny skutkujący przerwaniem biegu terminu przedawnienia, o którym zobowiązany został zawiadomiony w dniu 2 stycznia 2014r.
• nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 O.p. z dniem 10 czerwca 2014r. w związku z wszczęciem dochodzenia o przestępstwo skarbowe w zakresie nierzetelnego deklarowania podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym, o którym strona została skutecznie zawiadomiona w dniu 22 sierpnia 2014r. Postępowanie to nie zostało zakończone.
W związku z powyższym DIAS uznał, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej [...] z dnia 27 sierpnia 2013r. wbrew ponawianym zarzutom nie przedawniło się, co ewidentnie potwierdzają zebrane w tym zakresie dowody.
Odnosząc się natomiast do kwestii merytorycznej, organ odwoławczy, wskazując na treść art. 240 § 1 O.p. zauważył, że złożenie wniosku o wznowienie postępowania nie obliguje organu podatkowego do rozpatrzenia sprawy na nowo, a zakres rozpoznania sprawy determinuje przesłanka wznowienia wymieniona w tym przepisie. Odnosi się on wyłącznie do kwalifikowanych wad procesowych, a więc wad tkwiących w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną i oczywiste jest, że na jego podstawie nie można czynić rozważań materialnoprawnych. Innymi słowy, postępowanie to nie jest postępowaniem o charakterze merytorycznym i nie jest kontynuacją postępowania instancyjnego. To z kolei oznacza, że w postępowaniu wznowieniowym organ podatkowy nie ma obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego i poszukiwania dowodów, których istnienia podejrzewa strona. Organ nie dokonuje więc ponownie ustalenia stanu faktycznego, nie przeprowadza postępowania dowodowego, a jedynie dokonuje oceny, czy zachodzi jedna z przesłanek wskazanych w art. 240 § 1 O.p., mających stanowić podstawę wznowienia.
We wniosku z dnia 12 listopada 2014r. pełnomocnik strony wskazał na istnienie w tej sprawie przesłanek do wznowienia postępowania określonych w art. 240 §1 pkt 4 i pkt 5 O.p. wskazując, że:
• strona bez swej winy nie brała udziału w postępowaniu, trybie (art. 240 § 1 pkt 4)
• wyszły na jaw istotne dla sprawy, nowe okoliczności faktyczne oraz nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. (240 §1 pkt 5)
Następnie w dniu 25 sierpnia 2016r. strona złożyła kolejny wniosek o wznowienie postępowania w trybie art. 240 §1 pkt 11 O.p. z uwagi na orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 2 czerwca 2016r. sygn. akt C-418/14.
Zdaniem pełnomocnika decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym nie doręczono skutecznie, gdyż wysłano ją na niewłaściwy adres, tj. w S., ul. M., podczas gdy strona zamieszkiwała pod adresem w S., ul. N.. DIAS zauważył, że podatnik w toku postępowania kontrolnego wskazał adres w S. przy ul. M., jako adres do korespondencji i odbierał pod tym adresem całą kierowaną tam korespondencję począwszy od wszczęcia postępowania w dniu 27 stycznia 2012r. do dnia 8 maja 2013r. włącznie. Brak jest w aktach natomiast jakiegokolwiek pisma czy innego dowodu wskazującego, że strona poinformowała organ przed wydaniem decyzji o zmianie adresu do doręczeń. Z danych rejestracyjnych wynika, że podatnik zgłosił nowy adres do korespondencji w S. ul. N., dopiero 6 maja 2014r., zatem Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej [...], wydając w dniu 27 sierpnia 2013r. rozstrzygnięcie ( doręczone zastępczo w dniu 16 września 2013r. ) w stosunku do strony, prawidłowo doręczył decyzję na adres ujawniony w systemach rejestracyjnych.
W ocenie organu odwoławczego, wobec braku zgłoszenia aktualizacyjnego, w którym wskazano by nowy adres do korespondencji tj. S. ul. N., nie można uznać, jako argument, że strona nie brała udziału w postępowaniu nie z własnej winy.
DIAS podkreślił, że w prawomocnym wyroku sygn. akt. I SA/Gd 85/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie stwierdził uchybienia w postępowaniu organu pierwszej instancji i nie dopatrzył się wad w doręczeniu decyzji. Stanowisko to potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 września 2017 sygn. akt. I GSK 1509/15, gdzie wskazał jednoznacznie, że to skarżący zaniedbał powiadomienia organu o ewentualnej zmianie adresu do korespondencji, a jednocześnie zaprzestał odbioru korespondencji pod dotychczasowym adresem, tym samym w sposób zawiniony pozbawiając się możliwości otrzymania decyzji i terminowego wniesienia odwołania".
Biorąc pod uwagę przytoczone wyżej argumenty powołana przez pełnomocnika Strony przesłanka wznowienia z art. 240 § 1 pkt 4 O.p. nie została, zdaniem organu, spełniona.
Jako uzasadnienie wznowienia postępowania z przesłanki wynikającej z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. pełnomocnik wskazał, że wyszły na jaw nowe okoliczności w sprawie nieznane wcześniej. W związku z tym pełnomocnik wniósł o przeprowadzenie szeregu dowodów, w tym m.in. o przesłuchanie w charakterze świadka R.W..
DIAS wskazał, że ocena materiału dowodowego, który znajduje się w aktach sprawy, nie może być podstawą do takiego wzruszenia decyzji ostatecznej.
Przede wszystkim pełnomocnik strony zarówno we wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, jak i w odwołaniu nie przedstawił żadnych nowych argumentów uzasadniających zastosowanie trybu z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., które nie byłyby znane organowi podatkowemu już na etapie rozstrzygania w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym.
Istota przesłanek wskazanych w art. 240 §1 pkt 5 O.p. polega na tym, że nowe okoliczności lub dowody istniały w dacie wydania decyzji, ale nie były znane wówczas organowi. Te dowody mogły istotnie wpłynąć na ocenę prawną stanu faktycznego tej sprawy. Tymczasem w przedmiotowej sprawie strona nie wskazuje na istnienie konkretnych okoliczności, które istniały w dacie wydania decyzji, ale żąda przeprowadzenia nowych dowodów (przesłuchanie świadków). Nie na tym polega postępowanie wznowieniowe, aby na nowo gromadzić dowody, lecz na dokonaniu oceny już zgromadzonego materiału dowodowego, czy zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania.
W tej sytuacji organ podatkowy I instancji zasadnie argumentował, że w sprawie nie wystąpiły żadne nowe okoliczności i dowody, w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p., które nie były znane organowi w dniu wydania decyzji, a mające istotny wpływ na wynik sprawy. Pełnomocnik strony nie podał również, jakie nowe dowody organ miałby brać pod uwagę przy wznowieniu postępowania.
Składając wniosek z dnia 25 sierpnia2019r. strona, jako podstawę do wznowienia wskazała art. 240 § 1 pkt 11 O.p. Uzasadniając ten wniosek pełnomocnik odniósł się do wyroku NSA z dnia 14 września 2017r. sygn. akt. II FSK 2179/15, jak i wyroku TSUE z dnia 2 czerwca 2016r. Sygn. akt C-418/14. Zdaniem DIAS orzecznictwo to jednak nie dotyczy przedmiotowej sprawy i nie ma wpływu na jej rozstrzygnięcie, gdyż systematyzuje i rozstrzyga ono wątpliwości co do których w przypadku braku złożenia zestawienia w wyznaczonym terminie, do sprzedawanego paliwa stosowana jest stawka podatku akcyzowego przewidziana dla paliw silnikowych - jednakże, gdy zostało stwierdzone, że przeznaczenie tego produktu do celów opałowych nie budzi wątpliwości należy uznać prawo strony do skorzystania ze zwolnienia. Jak wynika z wyroku NSA sygn. akt I GSK 1432/15 z dnia 22 września 2017r. TSUE nie zakwestionował bowiem samej zasady nałożenia na sprzedawców paliw obowiązku składania zestawień oświadczeń, lecz ze względu na wynikającą z ogólnej systematyki jak i celu dyrektywy energetycznej zasadę opodatkowania wyrobów energetycznych zgodnie z ich faktycznym przeznaczeniem. Wskazał, że produkty energetyczne są opodatkowane zgodnie z ich faktycznym wykorzystaniem.
W przedmiotowej sprawie zmiana wysokości należnego zobowiązania w podatku akcyzowym nie była skutkiem niezłożenia w terminie miesięcznych zestawień oświadczeń o przeznaczeniu oleju na cele opałowe. Istotą rozstrzygnięcia w sprawie o wznowienie, w której strona wnosi, a określonej decyzją ostateczną Dyrektora UKS [...] z dnia 27 sierpnia 2013r., było samo ustalenie przeznaczenia nabywanego i zafakturowanego na A Sp. z o.o. oleju napędowego. Zebrane w sprawie dowody jak również przesłuchania R.W. wskazują, że dostarczony olej nie został nabyty przez A Sp. z o.o. jak również zużyty zgodnie z przeznaczeniem. Zatem przesłanka wskazana przez pełnomocnika do wznowienia postępowania nie została spełniona, gdyż powołane orzeczenie TSUE nie ma wpływu na treść jego rozstrzygnięcia.
Przede wszystkim DIAS podkreślił, że nie każde orzeczenie TSUE stanowi podstawę wznowienia. Aby orzeczenie TSUE mogło stanowić podstawę wznowienia, musi mieć wpływ na treść wydanej decyzji. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 23 stycznia 2013r., sygn. akt I FSK 152/12, w przypadku tej podstawy wznowienia postępowania nie może zachodzić żaden automatyzm w jej stosowaniu, polegający jedynie na ustaleniu, czy norma prawna, stanowiąca podstawę prawną ostatecznej decyzji administracyjnej, była przedmiotem orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości.
W ocenie organu odwoławczego nie zostały spełnione przesłanki wznowienia z tej podstawy, zatem brak jest podstaw do uchylenia decyzji ostatecznej Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej [...] z dnia 27 sierpnia 2018r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku R.K. reprezentowany przez doradcę podatkowego, zarzucił decyzji DIAS:
I. naruszenia przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
1. art. 233 § 1 pkt 1 O.p.,
2. art. 245 § 1 pkt 2 w związku z art. 240 § 1 punkty 4, 5 i 11 O.p.,
3. art. 245 § 1 pkt 3b O.p.,
4. art. 120, art. 121, art. 122, 123 § 1, art. 124, art. 180, art. 187 § 1 i § 2, art. 188, art. 191, art. 192 O.p.,
5. art. 210 § 1 pkt 6, art. 210 § 4, art. 121 § 1 i art. 124 O.p.,
II. naruszenia prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy, to jest art. 70 § 1 O.p. polegające na nieuwzględnieniu przez DIAS przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym, mimo że nie wystąpiły żadne okoliczności, które przerwałyby lub zawiesiły bieg terminu przedawnienia.
W oparciu o powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji a także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia,
że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów, stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest zasadność odmowy uchylenia w wyniku wznowienia postępowania ostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej [...] z dnia 27 sierpnia 203 r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za wrzesień 2009r. wobec stwierdzenia braku przesłanki, określonej w art. 240 § 1 pkt 4,5 i 11 O.p.
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że wznowienie postępowania jest instytucją nadzwyczajną, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej. Dlatego też postępowanie wznowieniowe toczy się w ściśle określonych ramach prawnych, a jego przedmiotem nie może być ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, lecz jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 240 § 1 O.p.
Wznowienie postępowania, w ramach którego dopuszczalna jest weryfikacja decyzji ostatecznej w trybie nadzwyczajnym, nie może więc zastępować kontroli sprawowanej w postępowaniu zwykłym w ramach postępowania odwoławczego. Dlatego też wyłącznym celem tego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zakończone ostateczną decyzją dotknięte było jedną z kwalifikowanych wad przewidzianych w art. 240 § 1 O.p., a następnie, w zależności od poczynionych ustaleń, wydanie jednego z możliwych rozstrzygnięć, przewidzianych w art. 245 § 1 O.p.
Powyższe rozgraniczenie zakresów obu rodzajów postępowań, a mianowicie postępowania zwykłego, w ramach którego wydana została ostateczna decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej [...] z dnia 27 sierpnia 2013 r. w przedmiocie podatku akcyzowego za wrzesień 2009 r. od postępowania nadzwyczajnego, zakończonego zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia 18 kwietnia 2019 r. o odmowie uchylenia - w wyniku wznowienia postępowania - objętej wnioskiem strony decyzji ostatecznej, ma istotne znaczenie dla prawidłowej oceny zasadności zarzutów skargi. Instytucja wznowienia postępowania podatkowego nie może być bowiem wykorzystywana - jak to czyni skarżący w niniejszej sprawie - do ponownej pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, ponieważ nie jest to kontynuacja postępowania zwykłego, a odrębne postępowanie nadzwyczajne. Toczy się ono tylko w zakresie oceny, czy zachodzą przesłanki określone w art. 240 § 1 O.p. i w takim też zakresie rozstrzygnięcie organu podatkowego podlega kontroli sądowej.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, w pierwszej kolejności należy ocenić, jako najdalej idący, zarzut przedawnienia zobowiązania.
Zdaniem Sądu, rację należy przyznać organowi odwoławczemu, że w sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, tj. art. 70 § 1 O.p. polegającego na nieuwzględnieniu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiąc wrzesień 2009r. Zdaniem Strony, DIAS w treści decyzji ostatecznej z dnia 18 kwietnia 2019r. błędnie ustalił, że względem skarżącego został skutecznie zastosowany środek egzekucyjny. Powyższy zarzut świadczy, że pełnomocnik jak i strona postępowania pominęli całkowicie ustalenia organu odwoławczego w tym zakresie.
Z treści decyzji, a także ze zgromadzonego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w przeprowadzonym postępowaniu DIAS zweryfikował szczegółowo i ustalił okoliczności, które przerwały i zawiesiły bieg terminu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania i szeroko opisał swoje ustalenia w zaskarżonej decyzji na stronie 3-5.
W szczególności strona nie wzięła pod uwagę, że został zastosowany środek egzekucyjny skutkujący przerwaniem biegu terminu przedawnienia, o którym zobowiązany został zawiadomiony w dniu 2 stycznia 2014r. Również nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 O.p., z dniem 10 czerwca 2014r. w związku z wszczęciem dochodzenia o przestępstwo skarbowe w zakresie nierzetelnego deklarowania podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym, o którym strona została skutecznie zawiadomiona w dniu 22 sierpnia 2014r. Postępowanie to nie zostało zakończone, co zawiera treść pisma o zawieszeniu terminu, należy
Mając na uwadze powyższe ustalenia DIAS, w ocenie Sądu, zarzut strony dotyczący nie zastosowania przepisu art. 245 § 1 pkt 3b O.p. należy uznać za bezzasadny.
Odnosząc się do wskazanych przez pełnomocnika strony przesłanek wznowieniowych wymaga podkreślenia, że pewne kategorie ewentualnych wad postępowania zwykłego zakończonego decyzją mogą być zwalczane przez podatnika wyłącznie w ramach przysługujących mu w tej kategorii postępowań środkami zaskarżenia, poprzez złożenie odwołania od decyzji organu I instancji, a następnie poprzez wywiedzenie skargi do sądu administracyjnego na ostateczną decyzję organu odwoławczego. W tym też postępowaniu strona nie doznaje żadnych ograniczeń w zakresie formułowania zarzutów, które mogą dotyczyć zarówno naruszeń prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Odmiennie natomiast kształtuje się sytuacja strony w postępowaniach nadzwyczajnych, gdyż są one z woli ustawodawcy ograniczone do oceny zaistnienia w sprawie określonych przesłanek ustawowych bądź ich braku. Dlatego też nie wszystkie wady postępowania zakończonego decyzją objętą następnie postępowaniem wznowieniowym, mogą stanowić podstawę do jej uchylenia na podstawie art. 240 § 1 O.p.
Taka właśnie sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, a dokonana przez organy podatkowe ocena braku zaistnienia w sprawie wskazywanej przez skarżącego przesłanki wznowieniowej przewidzianej w art. 240 § 1 pkt 4 O.p. była prawidłowa.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organy przepisu art. 240 § 1 pkt 4 O.p. wskazać należy, że przepis ten zakłada możliwość wznowienia postępowania, gdy "strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu". W orzecznictwie podkreśla się, że podstawę wznowienia postępowania w tym przypadku stanowi brak udziału strony w postępowaniu, co oznacza brak jej udziału w tym postępowaniu w ogóle lub brak udziału w istotnej części tego postępowania ważnej dla ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy. Tym samym o podstawie do wznowienia postępowania można mówić, gdy strona nie została zawiadomiona o wszczęciu postępowania lub nie została dopuszczona do udziału w istotnych czynnościach procesowych albo nie mogła w nich brać udziału z powodów przez nią niezawinionych (wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2018 r., I FSK 1064/16, CBOSA). Dla wznowienia postępowania niewystarczające jest samo stwierdzenie, że strona nie brała w nim udziału, ale konieczne jest wskazanie przez stronę braku swego zawinienia. Strona powinna powołać się na okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw uniemożliwiły udział strony w postępowaniu podatkowym (wyrok NSA z dnia 12 marca 2015 r., II FSK 265/13, CBOSA). Powoływanie się jedynie na brak skuteczności doręczenia przesyłki uznaje się za niewystarczające do stwierdzenia, że zaistniała przesłanka z art. 240 § 1 pkt 4 O.p. (wyrok NSA z dnia 16 czerwca 2016 r., I FSK 12/15, CBOSA). Ta ostatnia okoliczność może mieć natomiast znaczenie dla ustalenia, czy decyzja weszła do obrotu prawnego, a zatem - czy doszło (czy też nie) do jej uostatecznienia się, co z kolei stanowi warunek dopuszczalności wznowienia postępowania (niezależnie od jego podstawy).
W rozpoznanej sprawie pełnomocnik skarżącego powoływał się na nieprawidłowości w doręczeniu decyzji z dnia 27 sierpnia 2013 r., które - jego zdaniem - skutkowały pozbawieniem podatnika prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Sąd stwierdza, że stanowisko to jest nieprawidłowe. Jak słusznie zauważył DIAS, kwestia prawidłowości doręczenia decyzji objętej wnioskiem o wznowienie oraz braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania i odmowy przywrócenia terminu do dokonania tej czynności były przedmiotem analizy i oceny WSA w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2015 r. sygn. akt I SA/Gd 85/13 oddalił skargę na postanowienia Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 12 grudnia 2014 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej [...] z dnia 27 sierpnia 2013 r. oraz odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji. Skarga kasacyjna wniesiona przez skarżącego od tego wyroku została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 września 2017 r. sygn. akt W wyrokach tych stwierdzono, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej [...] prawidłowo uznał decyzję podatkową za doręczoną w trybie określonym w art. 150 O.p. w dniu 16 września 2013 r. oraz że okoliczności przywołane przez skarżącego nie uprawdopodobniają braku winy w uchybieniu terminu.
Zgodnie z art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się w tym, że także inne sądy i inne organy państwowe, a w wypadkach przewidzianych w ustawie - także inne osoby, muszą brać pod uwagę fakt istnienia oraz treść prawomocnego orzeczenia sądu. Oznacza to, że podmioty wymienione w tym przepisie muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (B. Dauter, w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lex/el 2016).
Dodatkowo zauważyć należy, że kwestie te ponownie wyjaśniono stronie i dostatecznie omówiono w zaskarżonej decyzji z dnia 18 kwietnia 2019r. na stronie 7.
Odnosząc się z kolei do przesłanki wznowieniowej wymienionej w art. 240 § 1 pkt 5 O.p wskazać należy, że przepis ten zakłada możliwość wznowienia postępowania, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.
Jak wynika z powyższego przepisu, nowe okoliczności lub dowody stanowią podstawę wznowienia postępowania, jeżeli spełniają łącznie następujące cechy: (1) są nowe, (2) istniały w dniu wydania decyzji, (3) są istotne dla sprawy, (4) nie były znane organowi, który wydał decyzję (por. B. Brzeziński, M. Kalinowski, A. Olesińska, M. Masternak, J. Orłowski, Ordynacja podatkowa, Komentarz, Tom II, Toruń 2007 r., s. 543). W braku jednej z wymienionych cech tych okoliczności czy dowodów nie można uznać, by zaistniała przesłanka do wznowienia określona we wskazanym przepisie. Wyjaśnić należy, że "nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody" to zarówno okoliczności faktyczne lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę.
Powołując się na przedmiotową przesłankę wznowieniową pełnomocnik strony wniósł o przeprowadzenie szeregu dowodów, w tym m.inn. o przesłuchanie w charakterze świadka R.W..
Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego, powołując się na tę podstawę wznowienia, nie wskazał żadnych nowych dowodów i okoliczności w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p., które nie byłyby znane organowi podatkowemu już na etapie rozstrzygania w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym, co więcej, nie podał również, jakie nowe dowody organ miałby brać pod uwagę przy wznowieniu postępowania
W ocenie Sądu, żądanie przeprowadzenia we wznowionym postępowaniu dowodów z przesłuchania świadka nie spełnia podstawowego warunku przewidzianego w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. dla wznowienia postępowania. Istotą bowiem przepisu art. 240 § 1 pkt 5 O.p. w kwestii nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który je wydał, jest wskazanie dowodów w znaczeniu środków dowodowych, czyli w ujęciu przedmiotowym, a więc np. zeznań świadków istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który je wydał, a nie samych źródeł dowodowych, czyli bytu w dniu wydania decyzji nieznanych organowi świadków, którzy mogli złożyć stosowne zeznania, lecz nie uczynili tego przed dniem wydania decyzji ostatecznej. Co istotne, przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka odbywać się musi według określonej procedury. Zeznaniem świadka może być tylko takie werbalne oświadczenie wiedzy osoby powołanej na świadka i mogącej występować w tej roli, które zostało złożone i utrwalone w określony prawem sposób. Jego substratem materialnym jest sporządzony zgodnie z art. 172 § 1 O.p. protokół. Dowód ten zatem zaistnieje dopiero w momencie jego przeprowadzenia. Zeznanie świadka nie istnieje przed przeprowadzeniem tego dowodu. Wprawdzie osoba, która potem będzie świadkiem posiada określoną wiedzę o faktach od momentu ich spostrzeżenia i zapamiętania, jednakże to nie osoba świadka i nie jej wiedza o faktach są dowodem, ale dopiero oświadczenie wiedzy świadka - zeznanie. Dopóki go nie złoży, dopóty dowód (zeznanie) nie istnieje i nie stanowi dowodu, o którym mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., bo powstał po wydaniu decyzji. Tymczasem okolicznością bezsporną jest, że R.W. był przesłuchiwany w trakcie postępowania podatkowego, zaś kwestia odmowy przeprowadzenia ponownych zeznań z przesłuchania tego świadka, została zdaniem Sądu, wystarczająco uzasadniona przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego [...] w postanowieniu z dnia 9 sierpnia 2018r. ( karta 216 -217 akt adm. ) Z zeznań tego świadka jednoznacznie wynikało, że nie był on wystawcą ani faktur, ani nie działał jako przedstawiciel A.
W związku z powyższym nie sposób uznać za nowe dowody w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p. zeznań wskazanego we wniosku świadka, które miałyby być złożone w toku postępowania wznowionego.
W orzecznictwie akcentuje się, że w ramach postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania uregulowanego w Rozdziale 17 Działu IV Ordynacji podatkowej organ podatkowy nie może po raz pierwszy przeprowadzać dowodów, które miałyby jednocześnie stanowić podstawę do wszczęcia tego nadzwyczajnego trybu weryfikacji decyzji ostatecznych. Nie można poprzez pryzmat zasady prawdy materialnej (art. 122 O.p.) i zupełności materiału dowodowego (art.187 § 1 O.p.) oraz art. 188 O.p. uznawać, że w postępowaniu wznowieniowym organ podatkowy miał obowiązek przeprowadzić nowy dowód w postaci przesłuchania świadków. Należy podkreślić, że na tym etapie postępowania, czyli przy badaniu przez organ podatkowy, czy wystąpiła przesłanka wznowieniowa, organ podatkowy nie przeprowadza dowodów wskazanych we wniosku jako jego podstawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 sierpnia 2014 r. sygn. akt II FSK 1936/12 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2012 r. sygn. akt II FSK 1800/10, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).
"Nowe okoliczności", o których mowa art. 240 § 1 pkt 5 O.p., to zdarzenia niezależne od treści przepisów prawa, a tym bardziej od jego wykładni. Okolicznością faktyczną nie może być sam proces myślowy, wnioskowanie, związek między różnymi okolicznościami faktycznymi, czy też związek z przepisami prawa lub wykładnią. Przez pojęcie okoliczności faktycznych nieznanych organowi, który wydał decyzję należy rozumieć tylko takie okoliczności, które z badanego materiału nie wynikały. Zatem wskazane w tym przepisie "nowe okoliczności faktyczne" należy rozumieć jako takie zdarzenia faktyczne, które miały miejsce przed wydaniem decyzji ostatecznej, a ujawnione zostały po raz pierwszy dopiero po jej wydaniu. Nie oznacza to jednak sytuacji, w której takie okoliczności są wyprowadzane z odmiennej oceny dowodów znanych organowi wydającemu decyzję pierwotną (por. wyrok NSA z dnia 18 marca 2011 r. sygn. akt I FSK 398/10, wyrok NSA z 13 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1337/10, publ. j.w.).
W świetle powyższego, należało zaakceptować stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że skarżący nie przedstawił nowych dowodów ani nowych okoliczności w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p., które miałyby wpływ na odmienną ocenę ustaleń dokonanych w postępowaniu wymiarowym, zakończonym decyzją ostateczną. Odmienna ocena faktów przez skarżącego, które istniały w dniu wydania decyzji i były znane organowi wydającemu decyzję, nie oznacza pomijania istotnych okoliczności faktycznych, czy też ich ignorowania, a tym bardziej nie uzasadnia uchylenia decyzji ostatecznej.
Kolejna przesłanka wznowieniowa, na którą powołał się pełnomocnik skarżącego wynika z treści art. 240 § 1 pkt 11 O.p.
W tej kwestii pełnomocnik strony wskazał na istnienie wpływu rozstrzygnięcia TSUE z dnia 2 czerwca 2016r. sygn. akt C-418/14 na wynik przedmiotowej sprawy. Jak wynika z jej akt wniosek o wznowienie postępowania został złożony z zachowaniem terminu jednego miesiąca liczonego od dnia 8 sierpnia 2016 r. - daty publikacji wyroku TSUE C-418/14 w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (Dz.Urz.UE.C.2016, 287,8/1).
Ocena zaistnienia przesłanki wznowienia postępowania wymagała w niniejszej sprawie ustalenia, czy wskazane przez skarżącego orzeczenie TSUE ma wpływ na treść wydanej decyzji.
Należy odnotować, że decyzja Dyrektora UKS [...] z dnia 27 sierpnia 2013 r. nie była przedmiotem merytorycznej kontroli w postępowaniu sądowym. Wyrok TSUE w sprawie C-418/14 dotyczy stanu faktycznego, w którym oświadczenia nabywców są prawidłowe w świetle prawa, a uchybienie podatnika podatku akcyzowego dotyczy niezachowania terminu do złożenia miesięcznego zestawienia oświadczeń nabywców. Przedmiot rozstrzygnięcia TSUE odpowiadał treści pytania prawnego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu dotyczącego skutków niespełnienia przez podatnika wymogu formalnego przewidzianego w art. 89 ust. 14-15 ustawy o podatku akcyzowym, wobec dostrzeżenia możliwości naruszenia zasady proporcjonalności.
W uzasadnieniu wyroku w sprawie C-418/14 Trybunał stwierdził, że automatyczne stosowanie stawki podatku akcyzowego przewidzianej dla paliw silnikowych w wypadku niedochowania obowiązku złożenia zestawienia oświadczeń nabywców narusza zasadę proporcjonalności.
W decyzji kończącej postępowanie objętej wnioskiem o wznowienie organy dokonały prawidłowej oceny przedstawionych przez pełnomocnika podatnika argumentów, dodatkowo powołującego się na wyrok NSA w Warszawie z dnia 22 września 2017r. sygn. akt I GSK 1432/15, w którym Sąd ten odniósł się do zupełnie odmiennych ustaleń wynikających, z wyroku WSA w Gdańsku z dnia 4 czerwca 2014 r., sygn. akt I SA/Gd 536/13 w przedmiocie podatku akcyzowego za marzec 2010r. Tymczasem z decyzji ostatecznej będącej przedmiotem rozpoznania w sprawie niniejszej, nie wynika aby zmiana wysokości należnego zobowiązania w podatku akcyzowym za wrzesień 2009r. była skutkiem niezłożenia w terminie miesięcznych zestawień oświadczeń o przeznaczeniu oleju na cele opałowe. Jak to poprawnie wyjaśniły organy, kwestia sporna dotyczyła samego ustalenia przeznaczenia nabywanego i zafakturowanego na A Sp. z o.o. oleju napędowego, a nie zestawień oświadczeń o przeznaczeniu oleju na cele opałowe, co powoduje, że wskazany wyrok TSUE nie może stanowić podstawy do wznowienia decyzji ostatecznej.
Podsumowując, organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo stwierdziły brak podstaw do uchylenia decyzji ostatecznej w trybie wznowieniowym albowiem, wbrew stanowisku skarżącego, nie zaistniały przesłanki, na jakie wskazywał we wniosku o wznowienie postępowania.
W ocenie Sądu, organy prowadząc postępowanie wznowieniowe nie naruszyły przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji i podanych w niej motywów, stwierdzić należy, że ocena dowodów, jakiej dokonał w tej sprawie organ odwoławczy nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka korzystała z ochrony przewidzianej w art. 191 O.p.
Wymaga dodania, że zgodnie z art. 122 O. p. w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Zasada prawdy obiektywnej nakazuje organom prowadzącym postępowanie zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego tak, aby stan faktyczny sprawy ustalić zgodnie z rzeczywistością. Zasada ta ma zastosowanie także w postępowaniu wznowieniowym, ale jak już wcześniej podkreślono, nie oznacza to, że w tym postępowaniu powinno nastąpić ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy. Zebranie dowodów istotnych dla sprawy w ramach tego postępowania sprowadza się do badania, czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania określone w art. 240 § 1 O.p., a zatem ustalenie, czy przesłanki wznowieniowe wskazane we wniosku miały rzeczywiście miejsce, a nie ponowne kompleksowe zgromadzenie i ocena materiału dowodowego, które były podstawą do wydania decyzji ostatecznej.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI