I SA/Gd 1133/21

I SA/Gd 1133/21 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2021-11-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-08-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alicja Stępień /przewodniczący/
Joanna Zdzienicka-Wiśniewska /sprawozdawca/
Sławomir Kozik
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 365/22 - Wyrok NSA z 2022-06-23
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1427
art. 111 r § 2, art. 111 n 32, art. 111 m § 3
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 30 listopada 2021 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 21 czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie przybicia na rzecz licytanta 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 27 kwietnia 2021 r., nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego do majątku pana A. K. Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał zawiadomieniem z dnia 30 maja 2016 r. zajęcia nieruchomości - lokalu mieszkalnego oraz garażu pod lokalem położonego w G. ul. [...], dla których Sąd Rejonowy G.-P. w G. III Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgi wieczyste nr [...], [...].
Etap opisu i oszacowania został zakończony w dniu 20 czerwca 2018 r. spisaniem protokołu. Integralną część protokołu stanowił operat szacunkowy, sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego K. G. w dniu 19 października 2016 r., zaktualizowany w dniu 27 grudnia 2017 r., w którym wartość rynkową nieruchomości określono na kwotę 409.000 zł.
Pismem z dnia 2 lipca 2018 r. pan A. K. wniósł zarzuty do opisu
i oszacowania wartości nieruchomości, dokonanego protokołem z dnia 20 czerwca 2018 r. Organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2018 r. uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione.
W dniu 17 października 2019 r. - na zlecenie organu egzekucyjnego - rzeczoznawca majątkowy przedłożył operat szacunkowy z dnia 15 października
2019 r., w którym wartość rynkową nieruchomości oszacował na kwotę 415.000 zł.
W dniu 25 listopada 2019 r. odbyła się pierwsza licytacja przedmiotowej nieruchomości, w wyniku której dokonano jedynie sprzedaży garażu za kwotę
37.000 zł.
Obwieszczeniem z dnia 28 stycznia 2021 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wyznaczył na dzień 23 marca 2021 r. termin drugiej licytacji nieruchomości (lokalu mieszkalnego), dla której urządzona jest księga wieczysta
nr [...].
Pismem z dnia 8 lutego 2021 r. zobowiązany wniósł skargę na powyższą czynność organu egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia 24 lutego 2020 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego oddalił skargę na czynność egzekucyjną. Powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 19 kwietnia 2021 r.
Postanowieniem z dnia 24 lutego 2021 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego oddalił wniosek zobowiązanego o dokonanie dodatkowego opisu i oszacowania nieruchomości opisanej w księdze wieczystej nr [...].
Pismem z dnia 18 marca 2021 r. zobowiązany złożył wniosek o wstrzymanie licytacji (w związku ze złożeniem do Wojewody wniosku o rozłożenie zaległości podatkowej na raty). Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2021 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie.
W dniu 23 marca 2021 r. odbyła się druga licytacja nieruchomości - lokalu mieszkalnego. Jak wynika z protokołu najwyższą cenę (305.025 zł) zaoferował pan K. N. Nikt z obecnych na licytacji nie złożył skargi, o której stanowi
art. 111l ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji (t. jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm.; dalej określanej jako "u.p.e.a."). W oświadczeniu z dnia 21 kwietnia 2021 r. państwo A. i K. N. oświadczyli, że nabywają wylicytowaną nieruchomość do majątku wspólnego.
Pismem z dnia 30 marca 2021 r. Wojewoda powiadomił Naczelnika Urzędu Skarbowego o złożeniu wniosku o wstrzymanie egzekucji, jednocześnie wniósł o podanie informacji o przeprowadzonej w dniu 23 marca 2021 r. drugiej licytacji oraz o etapie rozpatrzenia wniosków dłużnika o udzielenie ulgi w spłacie zaległości podatkowych na raty.
Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2021 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego udzielił przybicia na rzecz państwa A. i K. N.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem z dnia 21 czerwca 2021 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie Dyrektor wyjaśnił, że druga licytacja nieruchomości, dla której urządzona jest księga wieczystej nr [...] została przeprowadzona w dniu 23 marca 2021 r. o godz. 11.00 w Urzędzie Skarbowym. Z protokołu licytacji nieruchomości z dnia 23 marca 2021 r. wynika, że do licytacji przystąpiło sześć osób. Licytant, pan K. N., zaoferował najwyższą cenę wynoszącą 305.025,00 zł. Kwota ta, wobec braku dalszych postąpień, po trzykrotnym jej obwieszczeniu, została przez prowadzącego licytację uznana za najwyższą. Licytacja została zamknięta o godz. 11:31. Nie zgłoszono skarg na czynność poborcy skarbowego.
W ocenie Dyrektora organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2021 r. w sposób prawidłowy udzielił przybicia licytantom, którzy zaoferowali najwyższą cenę w pierwszej licytacji nieruchomości - państwu A. i K. N., którzy w oświadczeniu z dnia 21 kwietnia 2021 r. oświadczyli, że nabywają wylicytowaną nieruchomość do majątku wspólnego.
Zdaniem Dyrektora zaskarżone postanowienie spełnia wymogi formalne z art. 111m § 5 u.p.e.a., bowiem zawiera: imię i nazwisko nabywcy, oznaczenie nieruchomości, datę licytacji i cenę nabycia. Postanowienie to doręczone zostało zgodnie z art. 111r u.p.e.a.: wierzycielowi (w dniu 27 kwietnia 2021 r.), zobowiązanemu (w dniu 4 maja 2021 r.), oraz nabywcom (w dniu 30 kwietnia
2021 r.). Dyrektor podkreślił, że postanowienie o przybiciu stanowi oświadczenie woli organu egzekucyjnego o sprzedaży nieruchomości licytantowi wskazanemu w tym postanowieniu. Równocześnie potwierdza ono prawidłowość czynności dokonanych w toku postępowania egzekucyjnego.
Organ drugiej instancji zwrócił uwagę, że postanowienie o przybiciu
nie zostało wydane bezpośrednio po zamknięciu licytacji, lecz w dniu 27 kwietnia 2021 r., bowiem dopiero w dniu 21 kwietnia 2021 do Naczelnika Urzędu Skarbowego wpłynęło wydane przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej postanowienie z dnia 19 kwietnia 2021 r., którym utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 24 lutego 2021 r. uznające za nieuzasadnioną skargę na czynność organu egzekucyjnego dotyczącą obwieszczenia o licytacji.
W ocenie Dyrektora kwestionowane przez stronę okoliczności związane
z aktualizacją operatu szacunkowego, a tym samym prawidłową wysokością ceny wywoławczej nie mogą stanowić podstawy zażalenia na postanowienie o przybiciu. Podstawa zażalenia postanowienia organu egzekucyjnego co do przybicia ogranicza się tylko do naruszenia przepisów ustawy na etapie licytacji i samego przybicia, natomiast nie odnosi się do wcześniejszych faz postępowania egzekucyjnego
z nieruchomości. Nie można zatem na każdym etapie kwestionować czynności dokonanych w poprzednich fazach. Przyczyny odmowy przybicia zostały określone
w art. 111n u.p.e.a. i tylko te okoliczności mogą być podstawą zażalenia
na postanowienie o przybiciu.
Dyrektor podzielił jednocześnie pogląd Sądu Najwyższego przedstawiony
w wyroku z 26 stycznia 2018 r. sygn. akt II CSK 117/17 w zakresie stosowania przepisów art. 156 ust. 3 i 4 ustawy o sądowym postępowaniu egzekucyjnym, uznając, że zachowuje on również swoją aktualność w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd Najwyższy stwierdził, że nie ma podstaw do odstąpienia
od reguł określonych przepisami art. 156 ust. 3 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w przypadku gdy operat szacunkowy ma być dopiero podstawą opisu i oszacowania. Operat szacunkowy może być wykorzystany do celu,
dla którego został sporządzony, przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia. Jeżeli w tym czasie organ egzekucyjny nie sporządził jeszcze protokołu opisu
i oszacowania wartości nieruchomości, zobligowany jest wówczas uzyskać potwierdzenie aktualności operatu przez rzeczoznawcę majątkowego.
Po potwierdzeniu aktualności operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, w kolejnych 12 miesiącach, licząc od dnia upływu okresu, o którym mowa w ust. 3, chyba że wystąpią zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154 (art. 156 ust. 4). Natomiast po sporządzeniu protokołu opisu i oszacowania wartości nieruchomości
(na podstawie aktualnego operatu) przepisy art. 156 ust. 3 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie mają zastosowania w postępowaniu egzekucyjnym
w administracji. W takim przypadku zastosowanie mogą mieć jedynie przepisy
art. 110u § 2 u.p.e.a. (dodatkowy opis i oszacowanie) i art. 111k § 2 u.p.e.a. (nowy opis i oszacowanie) jako przepisy odrębne do przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami (art. 156 ust. 4 tej ustawy).
W postanowieniu z dnia 24 lutego 2020 r. (dot. wniosku o dokonanie ponownego opisu i oszacowania) Naczelnik Urzędu stwierdził, że operat szacunkowy z dnia 19 października 2016 r. wraz z jego aktualizacją z 2017 r. stanowiły podstawę do opisu i oszacowania zajętej nieruchomości, które zakończyło się protokołem z dnia 20 czerwca 2018 r. Zatem organ egzekucyjny dochował terminu o którym mowa w art. 156 § 3 u.g.n., gdyż operat szacunkowy został wykorzystany do celu do którego został sporządzony w terminie określonym w przepisie. Do powyższych kwestii Dyrektor odniósł się w postanowieniu z dnia 19 kwietnia 2021 r. dotyczącym skargi na obwieszczenie licytacji.
Za nieznajdujące oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym uznał Dyrektor zarzuty dotyczące udzielenia przybicia w sytuacji nierozpoznania wniosku strony o ponowne oszacowanie nieruchomości. Z akt sprawy wynika bowiem,
że wniosek taki (złożony pismem z dnia 8 lutego 2021 r.) Naczelnik Urzędu Skarbowego rozpatrzył - oddalając go postanowieniem z dnia 24 lutego 2020 r. Przybicie zostało udzielone natomiast w dniu 27 kwietnia 2021 r.
Odnośnie zarzutu dotyczącego udzielenia przybicia w sytuacji nierozpoznania wniosku o rozłożenie na raty zaległości podatkowej oraz umorzenie odsetek, a także w sytuacji niezakończonego postępowania o wstrzymaniu egzekucji oraz wniosku
o wstrzymanie egzekucji administracyjnej (złożonego do Wojewody) Dyrektor wskazał, że brak jest podstaw prawnych do wstrzymania wydania postanowienia o przybiciu, stosownie do art. 111m § 3 u.p.e.a. W przedmiotowej sprawie organy wstrzymały się z wydaniem postanowienia (do czasu ostatecznego rozpatrzenia przez Dyrektora skargi na obwieszczenie o licytacji). Brak było jednak podstaw do dalszego wstrzymania, bowiem złożone wnioski nie dają takiej podstawy. Dyrektor zwrócił także uwagę, że wniosek składany w postępowaniu podatkowym
(o rozłożenie na raty zaległości podatkowej oraz umorzenie odsetek) pozostaje bez wpływu na postępowanie egzekucje. Samo złożenie wniosku do Wojewody o wstrzymanie egzekucji administracyjnej nie może skutkować odmową udzielenia przybicia. Ponadto zgodnie z art. 111n § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny odmawia przybicia, jeżeli ostateczne rozstrzygnięcia skarg lub zażaleń wniesionych w toku postępowania egzekucyjnego potwierdzą naruszenie przepisów postępowania w toku licytacji i jeżeli uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik licytacji. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie.
Końcowo, ustosunkowując się do kwestii łącznego nabycia przez państwa N. prawa do nieruchomości Dyrektor, wskazując na treść art. 111m § 1 u.p.e.a. wskazał, że najwyższą cenę zaoferował pan K. N. W dniu 21 kwietnia 2021 r. państwo A. i K. N. złożyli oświadczenie w związku z nabyciem nieruchomości do majątku wspólnego, zatem organ egzekucyjny w sposób prawidłowy udzielił przybicia. Odnosząc się do samego "nabycia" Dyrektor wskazał, że jest ono określane dopiero postanowieniem o przyznaniu własności, które zostaje wydane dopiero z chwilą, gdy postanowienie o przybiciu stanie się ostateczne. Wówczas organ egzekucyjny wzywa licytanta, który uzyskał przybicie, aby w terminie 14 dni od otrzymania wezwania złożył do depozytu organu egzekucyjnego cenę nabycia z potrąceniem wadium złożonego w gotówce (zgodnie z art. 112 u.p.e.a).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pan A. K. wniósł o uchylenie postanowienia organu I i II instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:
art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez pominięcie zasady praworządności i zasady zaufania obywateli do państwa oraz art. 156 ust. 3 i 4 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 65, z późn. zm.) poprzez jego niezastosowanie
art. 111n § 2 w zw. z art. 56 § 1 pkt 1 3 u.p.e.a. poprzez udzielenie przybicia
w sytuacji nierozpoznania wniosku dłużnika o umorzenie oraz o rozłożenie na raty należności
art. 111m § 3 u.p.e.a. poprzez udzielenie przybicia w sytuacji wszczętego
i niezakończonego przez Wojewodę postępowania w przedmiocie wstrzymania egzekucji.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentacje i stanowisko, jak w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżanych orzeczeń z prawem.
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela pogląd, że podstawa zażalenia postanowienia organu egzekucyjnego co do przybicia ogranicza się tylko
do naruszenia przepisów ustawy na etapie licytacji i samego przybicia, natomiast
nie odnosi się do wcześniejszych faz postępowania egzekucyjnego z nieruchomości. Nie można zatem na każdym etapie kwestionować czynności dokonanych
w poprzednich fazach. Przyczyny odmowy przybicia zostały określone w art. 111n u.p.e.a. Zatem tylko te okoliczności mogą być podstawą zażalenia na postanowienie o przybiciu (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 czerwca 2021 r., sygn. akt
I SA/Gd 456/21).
Podstawą materialnoprawną wydanego postanowienia w przedmiocie przybicia nieruchomości były przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji (u.p.e.a.), a w szczególności art. 111m § 1 i 2 oraz art. 111r § 2. Zatem kluczowe znaczenie dla rozpoznania spornej materii ma przepis art. 111m u.p.e.a., który zakreślał organowi egzekucyjnemu zakres i kierunek rozstrzygania meritum sprawy, którymi bezwzględnie musi kierować się organ egzekucyjny,
a tym samym wyznaczał Sądowi granice kontroli sądowej w niniejszej sprawie. Prowadzenie bowiem postępowania egzekucyjnego to proces, składający się
z różnych i odrębnych etapów. Na każdym z poszczególnych etapów egzekucji, jej uczestnikom, w tym stronie zobowiązanej, ustawodawca zagwarantował odpowiednie środki ochrony prawnej, z których w niniejszej sprawie skarżący skorzystał przez wniesienie zażalenia na postanowienie o przybiciu, a następnie wniósł skargę
do tutejszego Sądu. Tym samym, podnoszone przez skarżącego inne okoliczności niż dotyczące przybicia nieruchomości, a obejmujące "zarzuty" w sprawie prowadzenia egzekucji wykraczają poza przedmiot niniejszego postępowania, którego zakres określa przepis art. 111m, a także art. 111n u.p.e.a. Te "inne okoliczności (kwestie)" nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia meritum sporu
w niniejszej sprawie, a mianowicie, czy zaskarżone postanowienie co do przybicia nieruchomości na rzecz jedynego licytanta jest zgodne z prawem.
I tak, zgodnie z treścią art. 111m u.p.e.a. po zamknięciu licytacji organ egzekucyjny wydaje postanowienie o przybiciu na rzecz licytanta, który zaoferował najwyższą cenę (§ 1). Postanowienie o przybiciu ogłasza się niezwłocznie
po zamknięciu licytacji, z zastrzeżeniem § 3 (§ 2). Jeżeli skargi lub zażalenia wniesione w toku postępowania egzekucyjnego nie są jeszcze ostatecznie rozstrzygnięte, organ egzekucyjny wstrzymuje wydanie postanowienia o przybiciu
do czasu ich rozstrzygnięcia (§ 3). Gdy przejęcie nieruchomości na własność
ma nastąpić po niedojściu do skutku licytacji, organ egzekucyjny udziela przybicia
na rzecz przejmującego po wysłuchaniu wnioskodawcy (§ 4). Postanowienie
o przybiciu zawiera firmę lub imię i nazwisko nabywcy, oznaczenie nieruchomości, datę licytacji i cenę nabycia (§ 5).
Zgodnie z art. 111r§ 1 u.p.e.a postanowienie o przybiciu doręcza się wierzycielowi, dłużnikowi, nabywcy i osobom, które w toku licytacji zaskarżyły czynności związane z udzieleniem przybicia, jak też zarządcy, który nie jest dłużnikiem, a postanowienie o odmowie przybicia- wierzycielowi, dłużnikowi
i licytantowi, który zaoferował najwyższą cenę. Zgodnie z § 2 ww. art.
na postanowienie organu egzekucyjnego co do przybicia przysługuje zażalenie.
Jak stanowi art. 111n § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny odmawia przybicia, jeżeli ostateczne rozstrzygnięcia skarg lub zażaleń wniesionych w toku postępowania egzekucyjnego potwierdzą naruszenie przepisów postępowania w toku licytacji
i jeżeli uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik licytacji albo, jeżeli uczestnik nie otrzymał zawiadomienia o licytacji, chyba że będąc na licytacji nie wystąpił
ze skargą na to uchybienie. Natomiast zgodnie z art. 111n § 2 u.p.e.a organ egzekucyjny odmawia przybicia również wtedy, gdy postępowanie egzekucyjne podlegało umorzeniu lub zawieszeniu.
Ponadto zgodnie z art.111o § 1 u.p.e.a. jeżeli przybicie nie następuje niezwłocznie po zamknięciu licytacji, organ egzekucyjny na wniosek licytanta,
który zaoferował najwyższą cenę, może, w przypadku gdy zarządcą jest zobowiązany, odebrać mu zarząd i ustanowić innego zarządcę.
W ocenie Sądu istotne jest dokonanie oceny, czy w rozpoznawanej sprawie spełniona została wskazana w art. 111m u.p.e.a. przesłanka zamknięcia licytacji.
Nie jest okolicznością sporną chronologia czynności podejmowanych przez stronę
w postępowaniu egzekucyjnym oraz treść wydanych przez organ rozstrzygnięć.
W ocenie organu etap opisu i oszacowania został zakończony w dniu 20 czerwca 2018 r. spisaniem protokołu, którego integracyjną część stanowił operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego w dniu 19 października 2016 r., aktualny w dniu 27 grudnia 2017 r. Opis i oszacowanie wartości nieruchomości dokonane w protokole były przedmiotem zarzutu pana A. K. z dnia 2 lipca 2018 r. Postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2018 r. zarzuty zostały uznane
przez Naczelnika Urzędu Skarbowego za nieuzasadnione.
Oszacowana przez rzeczoznawcę majątkowego wartość nieruchomości stanowi podstawę ustalania ceny wywoławczej (art. 111e oraz 111i § 1 i 2, art. 111j
§ 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Wykonalność postanowień zapadłych w związku z wniesieniem zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości przejawia się w tym, że na ich mocy dochodzi
do zakwestionowania bądź uznania za prawidłowe opisu i szacunku nieruchomości. Rozstrzygnięcie w powyższym zakresie przekłada się zaś bezpośrednio na sytuację skarżącego, który jest właścicielem nieruchomości do której skierowana została egzekucja. Wykonalność zaskarżonego postanowienia przejawia się zatem w tym,
że na skutek jego wydania opis oraz oszacowanie wartości nieruchomości może spełniać przypisane mu przez prawo funkcje, w tym m.in. stanowić podstawę ustalenia ceny wywoławczej nieruchomości (por. postanowienie WSA w Poznaniu
z dnia 4 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Po 1015/17).
W sprawie nie jest sporne, że w dniu 17 października 2019 r. na zlecenie organu egzekucyjnego rzeczoznawca majątkowy przedłożył operat szacunkowy z 15 października 2019 r., w którym wartość rynkowa nieruchomości została oszacowana na kwotę 415.000 zł, czyli kwotę wyższą o 6.000 zł niż kwota w protokole opisu
i oszacowania wartości nieruchomości. Pierwsza licytacja przeprowadzona została
w dniu 25 listopada 2019 r. z uwzględnieniem kwoty zaktualizowanej
przez rzeczoznawcę w dniu 15 października 2019 r. Organ przed przeprowadzeniem pierwszej licytacji zatwierdził sporządzenie protokołu opisu i oszacowania wartości nieruchomości uwzględniającego kwotę zaktualizowaną. W konsekwencji licytacja została przeprowadzona na poziomie wartości nie znajdującej odzwierciedlenia
w protokole opisu i oszacowania wartości nieruchomości poprzednio doręczonego skarżącemu. Przystąpienie do pierwszej licytacji w dniu 25 listopada 2019 r. należy więc uznać za niezgodne z prawem. Organ, który dostrzegł istotne zmiany rynku nieruchomości związane z upływem czasu od daty sporządzenia operatu szacunkowego będącego podstawą protokołu opisu i oszacowania wartości nieruchomości z dnia 20 czerwca 2018 r., przystąpił do kolejnego etapu egzekucji
z naruszeniem art. 110 u § 2 u.p.e.a.
Zgodnie z art. 110u § 2 u.p.e.a., jeżeli w stanie nieruchomości, w okresie pomiędzy sporządzeniem opisu i oszacowania jej wartości a wyznaczonym terminem licytacji zajdą istotne zmiany, organ egzekucyjny może przeprowadzić dodatkowy opis i oszacowanie wartości nieruchomości.
Nie jest dopuszczalne przystąpienie do licytacji ze wskazaniem ceny wywoławczej wywodzonej z operatu szacunkowego rzeczoznawcy, jeżeli nie został sporządzony protokół, co do którego stronie przysługuje prawo zaskarżenia.
W ocenie Sądu brak podstaw do uznania, że spełniona została przesłanka "zakończenia licytacji" warunkująca udzielenie przybicia, jeżeli licytacja nie została przeprowadzona zgodnie z przepisami prawa gwarantującymi stronie na każdym etapie postępowania ochrony zgodnej z przepisami prawa.
W konsekwencji nie można również uznać prawidłowości drugiej licytacji przeprowadzonej w dniu 23 marca 2021 r.
Należy zauważyć, że strona przed terminem drugiej licytacji podjęła aktywność procesową, składając wniosek o dokonanie dodatkowego opisu i oszacowania nieruchomości. W ocenie Sądu organ prowadzący postępowanie egzekucyjne był władny usunąć dostrzeżone przez Sąd wady postępowania, tym bardziej
że pomiędzy pierwszą a druga licytacją upłynęło 16 miesięcy, a informacją powszechnie znaną jest dynamika rynku nieruchomości w Polsce. Prowadzone postępowanie egzekucyjne, którego celem jest zapewnienie równowagi pomiędzy mieniem dłużnika i wierzyciela, wymaga szczególnej staranności organu przeciwdziałającego skutkom inflacji. Do środków gwarancyjnych należy dochowanie wszystkich wymogów prawnych przybicia.
Ponownie rozpoznając sprawę organ egzekucyjny dokona przybicia
po przeprowadzeniu prawidłowego postępowania licytacyjnego, uwzględniając aktualny protokół opisu i oszacowania wartości nieruchomości, prawidłowo doręczony stronie pouczonej o prawie wniesienia zarzutów.
W ocenie Sądu nie jest uzasadnione stanowisko organu, że uzyskana
w procedurze licytacyjnej cena nieruchomości stanowi potwierdzenie prawidłowości oszacowania. Procedura egzekucyjna jest ściśle reglamentowana. Argumentacja organu nie przystaje do prawnego wymogu protokołu opisu i oszacowania nieruchomości.
W ocenie Sądu nie jest uzasadniony zarzut nieuwzględnienia skutku złożenia wniosku o rozłożenie na raty. Sąd rozpoznający sprawę, podziela pogląd,
że zamieszczenie w dwóch przepisach ustawy - art. 33 pkt 2 oraz art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. - jednoznacznego zapisu o rozłożeniu na raty zaległości podatkowych jako przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego, prowadzi do wniosku, że jest to świadome rozwiązanie systemowe, pozwalające do czasu wydania decyzji
o rozłożeniu zaległości podatkowych na raty na prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Takie rozwiązanie wynika z charakteru postępowania egzekucyjnego, które cechuje przymusowość, skuteczność, a także szybkość wykonania nałożonych na stronę decyzją administracyjną obowiązków publicznoprawnych (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 27 lutego 2019 r., sygn. akt
I SA/Gd 937/18).
Instytucja zawieszenia postępowania egzekucyjnego została uregulowana
w art. 56 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu:
1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej;
2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany
z osobą zmarłego;
3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych
i braku jego przedstawiciela ustawowego;
4) na żądanie wierzyciela;
5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
Z treści tego przepisu wynika, że u.p.e.a. nie przewiduje zawieszenia postępowania egzekucyjnego na wniosek zobowiązanego (dłużnika). Z tego względu przyjmuje się, że wniosek zobowiązanego o zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie stanowi oświadczenia woli składanego w celu doprowadzenia
do czasowego przerwania stosowania środków egzekucyjnych, ale oświadczenie wiedzy dotyczące istnienia podstaw do zawieszenia postępowania, które stanowi podstawę do podjęcia przez organ egzekucyjny działań z urzędu. Organ egzekucyjny przeprowadza postępowanie wyjaśniające i w przypadku stwierdzenia jednej
z podstaw do zawieszenia postępowania wydaje postanowienie o zawieszeniu postępowania (Przybysz Piotr, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2011r.).
Sąd podziela stanowisko orzekających w niniejszej sprawie organów, że samo złożenie wniosku o rozłożenie na raty spłat należności pieniężnej nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1
pkt 1 u.p.e.a. Dopiero bowiem prawomocne, pozytywne rozstrzygnięcie w sprawie rozłożenia należności na raty wywrze skutek w postaci konieczności zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Jest to pogląd niekwestionowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w którym podkreśla się, że toczące się postępowanie
z wniosku o rozłożenie na raty zaległości podatkowej nie ma wpływu
na postępowanie egzekucyjne, z uwagi na to, że inny jest zakres merytoryczny tych postępowań (por. np. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2000r., sygn. akt I SA/Gd 1052/98, publ. LEX nr 44387).
Z tych względów, uznając skargę za uzasadnioną Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) orzekł jak w wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 wskazanej ustawy.