I SA/Gd 1091/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2019-02-12
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
ZUSskładkiumorzenienieściągalnośćzaległościspółka jawnaubezpieczenia społecznepostępowanie egzekucyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę spółki jawnej na decyzję ZUS odmawiającą umorzenia zaległości składkowych, uznając brak przesłanek całkowitej nieściągalności długu.

Spółka jawna "A" zwróciła się do ZUS o umorzenie zaległości składkowych, powołując się na trudną sytuację finansową, zdrowotną wspólników oraz skutki pożaru. ZUS odmówił umorzenia, uznając brak przesłanek całkowitej nieściągalności długu zgodnie z art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając błędy proceduralne i materialne. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że organ prawidłowo ocenił brak podstaw do umorzenia, ponieważ spółka nadal prowadzi działalność, a postępowanie egzekucyjne nie zostało wyczerpane.

Spółka jawna "A" złożyła wniosek o umorzenie zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, wskazując na trudną sytuację zdrowotną wspólników, pożar z 2013 roku, który spowodował straty, oraz wysokie zadłużenie kredytowe. ZUS odmówił umorzenia, argumentując, że nie wystąpiły przesłanki całkowitej nieściągalności długu określone w art. 28 ust. 2 i 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Organ wskazał, że spółka nadal prowadzi działalność, posiada majątek (nieruchomość obciążoną hipoteką), a postępowanie egzekucyjne nie zostało zakończone bezskutecznie. Ponadto, w przypadku bezskuteczności egzekucji z majątku spółki, wierzyciel może dochodzić należności z majątku osobistego wspólników. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, podnosząc zarzuty nieważności postępowania, błędów w ustaleniach faktycznych i naruszenia prawa materialnego. Skarżący twierdził, że działalność została zawieszona, a wspólnicy nie dysponują środkami na jej finansowanie. Sąd oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo ocenił brak przesłanek do umorzenia. Sąd stwierdził, że spółka nie wykazała całkowitej nieściągalności długu, a organ prawidłowo zastosował przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Sąd odniósł się również do zarzutu nieważności postępowania, wskazując na upoważnienie do wydania decyzji przez kierownika centrum.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności określone w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że spółka nie wykazała całkowitej nieściągalności długu, ponieważ nadal prowadzi działalność, posiada majątek (nieruchomość obciążoną hipoteką), a postępowanie egzekucyjne nie zostało wyczerpane. Odpowiedzialność wspólników jest subsydiarna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

u.s.u.s. art. 28 § ust. 2 i 3

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Katalog przesłanek całkowitej nieściągalności jest wyczerpujący.

Pomocnicze

u.s.u.s. art. 28 § ust. 3a

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Możliwość umorzenia w przypadku braku całkowitej nieściągalności, kierując się ważnym interesem osoby zobowiązanej, ale tylko do należności z tytułu składek ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami tych składek.

Prawo upadłościowe art. 13

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe

Prawo upadłościowe art. 361 § pkt 1

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe

Ordynacja podatkowa

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

k.s.h. art. 22 § § 2

Kodeks spółek handlowych

Odpowiedzialność wspólników spółki jawnej jest osobista, nieograniczona, solidarna i subsydiarna.

k.s.h. art. 31 § § 1

Kodeks spółek handlowych

Odpowiedzialność wspólników spółki jawnej jest osobista, nieograniczona, solidarna i subsydiarna.

k.p.a. art. 156 § § 1 ust. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 126

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2006 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak przesłanek całkowitej nieściągalności długu zgodnie z art. 28 u.s.u.s. Spółka nadal prowadzi działalność gospodarczą. Istnieje majątek, z którego można prowadzić egzekucję (nieruchomość obciążona hipoteką). Postępowanie egzekucyjne nie zostało wyczerpane. Odpowiedzialność wspólników spółki jawnej jest subsydiarna.

Odrzucone argumenty

Nieważność postępowania z powodu wydania decyzji przez niewłaściwy organ. Zawieszenie działalności gospodarczej. Brak środków na pokrywanie bieżących kosztów operacyjnych. Wspólnicy nie dysponują środkami na dalsze finansowanie działalności. Ziszczenie się przesłanek z art. 28 ust. 3 pkt 3 i 5 u.s.u.s. (brak majątku, nieskuteczna egzekucja). Ważny pracodawca na rynku lokalnym, przyczynianie się do rozwoju gminy. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 77, 107, 126, 80 k.p.a.).

Godne uwagi sformułowania

Katalog przesłanek nieściągalności zawarte w powołanym przepisie jest wyczerpujący, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. W przypadku bezskuteczności egzekucji z majątku spółki jawnej wierzyciel może dochodzić należności z majątku osobistego wspólników spółki, gdyż odpowiedzialność wspólników spółki jawnej jest osobista, nieograniczona, solidarna i subsydiarna.

Skład orzekający

Alicja Stępień

przewodniczący sprawozdawca

Joanna Zdzienicka-Wiśniewska

członek

Małgorzata Gorzeń

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek umorzenia zaległości składkowych przez ZUS, zwłaszcza w kontekście prowadzenia działalności gospodarczej i odpowiedzialności wspólników spółki jawnej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki jawnej i jej wspólników, a jego zastosowanie wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia umarzania długów wobec ZUS, co jest istotne dla przedsiębiorców. Pokazuje, jak sąd interpretuje przesłanki nieściągalności i jakie dowody są wymagane.

Czy ZUS musi umorzyć długi, gdy firma tonie w problemach? Sąd wyjaśnia, kiedy nieściągalność jest faktyczna.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 1091/18 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2019-02-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-12-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alicja Stępień /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Zdzienicka-Wiśniewska
Małgorzata Gorzeń
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Ubezpieczenie społeczne
Sygn. powiązane
I GSK 944/19 - Wyrok NSA z 2023-05-24
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1778
art. 28 ust. 2 i 3
Ustawa  z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Claudia Kozłowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 lutego 2019 r. sprawy ze skargi ,,A" Spółka Jawna E. W. i Spółka w P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 5 października 2018 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości z tytułu składek oddala skargę.
Uzasadnienie
28 marca 2018 r. prokurent "A" Sp. J. E. W. i Spółka wystąpił o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek widniejących na koncie spółki jawnej "A". Powołał się na trudną sytuację zdrowotną swoją oraz żony E.W., będącą wspólnikiem spółki. Zaznaczył we wniosku, że wraz z małżonką zaciągnęli pożyczkę w celu pokrycia kosztów jej leczenia. Powołał się także na pożar z 2013 roku, który spowodował przestój w przedsiębiorstwie, utratę klientów oraz poniesienie znacznych nakładów finansowych w celu odbudowy firmy. Oświadczył, że firma nie była ubezpieczona, gdyż branża, w której działa, jest podatna na pożary i nie było chętnych firm ubezpieczeniowych.
W złożonych do wniosku o umorzenie oświadczeniach o stanie rodzinnym i majątkowym wspólnicy spółki podnieśli następujące okoliczności: G.W. powołał się na swoją przewlekłą chorobę oraz na fakt, że jego dom jest obciążony hipoteką.
M.B. powołała się na konieczność opieki nad chorymi rodzicami, babcią, a także na samotne rodzicielstwo. Zaznaczyła, że z powodu trudnej sytuacji, przedsiębiorstwa "A" nie pobiera wynagrodzenia za pracę w nim, posiada zobowiązania kredytowe w wysokości ok. 1 mln złotych, nie ma żadnych oszczędności. E.W. powołała się na swoją trudną sytuację zdrowotną, związaną z przewlekłymi chorobami. Wskazała, że w związku z trudną sytuacją finansową przedsiębiorstwa "A" nie pobiera wynagrodzenia za pracę w nim.
Decyzją z 6 czerwca 2018 r. nr [...] ZUS Oddział w G. odmówił umorzenia należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika składek i odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych, ponieważ - jak stwierdził – nie wystąpiła w sposób bezsporny żadna z przesłanek uzasadniających uznanie należności za całkowicie nieściągalne w myśl zapisu art. 28 ust. 2 u.s.u.s..
W dniu 28 czerwca 2018 r. prokurent H.W. zwrócił się z podaniem o ponowne rozpoznanie wniosku o umorzenie części należności z tytułu składek. Powołał się na trudną sytuację finansową przedsiębiorstwa "A" oraz ważny interes publiczny, przejawiający się tym, że przedsiębiorstwo jest pracodawcą zatrudniającym kilkudziesięciu pracowników w regionie charakteryzującym się wysokim bezrobociem. Zaznaczył, że brak umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek doprowadzi do likwidacji spółki. Powołał się na stosowane w przeszłości abolicje podatkowe, które miały na celu oddłużenie podmiotów i polepszenie sytuacji podatników. Do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy dołączył dodatkową dokumentację obrazującą trudną sytuację finansową przedsiębiorstwa.
Decyzją z dnia 5 października 2018 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. Białej utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Wydając tę decyzję organ wskazał, że akta sprawy zawierają następującą dokumentację przedłożoną przez prokurenta H.W.:
- kserokopia zaświadczenia Komendanta Powiatowego PSP w K. z 18 września 2017 r. o wystąpieniu pożaru budynku biurowego w P. przy ul. W. 27 w dniu 5 stycznia 2013 r.;
- kserokopia odpisu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 7 lutego 2017 r. uchylającego decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 24 sierpnia 2016 r. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej;
- kserokopie dokumentacji związanej z prowadzonymi przeciwko spółce "A" postępowaniami egzekucyjnymi w latach 2017-2018;
- kserokopia wyroku Sądu Rejonowego z 12 kwietnia 2017 r. w sprawie z powództwa małoletniego E.B. reprezentowanego przez matkę M.B. przeciwko D.B. o alimenty;
- kserokopia dokumentacji medycznej (wykonanie badań laboratoryjnych) dotyczącej G.W. z roku 2015, 2016 i 2017;
- kserokopia wyciągu z rachunku bankowego M.B. za okres 1 stycznia 2018 r. - 31 stycznia 2018 r.;
- kserokopia przedsądowego wezwania do zapłaty, wystawionego 15 marca 2018 r. przez "A" Sp. z o. o., dotyczącego spółki "A";
- kserokopia umowy o świadczenie usług oświatowych, zawartej 3 lipca 2017 r. między opiekunami prawnymi ucznia E.B. a "C" w K.;
- kserokopia umowy pożyczki z 17 lutego 2016 r., zawartej między "D" S.A. a Państwem H. i E.W.;
- kserokopie skierowań z 15 marca 2018 r. na badania okresowe pracowników fizycznych "A";
- kserokopia umowy z 13 maja 2013 r. o refundację z Funduszu Pracy podmiotowi prowadzącemu działalność gospodarczą kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego, zawartej pomiędzy Powiatowym Urzędem Pracy w K. a "A" Sp. J.;
- kserokopia postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z 16 kwietnia 2018 r. wydanego H.W. w toku postępowania dotyczącego umorzenia grzywny nałożonej w drodze mandatu karnego kredytowanego;
- kserokopia oświadczenia G.W. z 4 maja 2018 r. o nieotrzymaniu pomocy publicznej de minimis;
- kserokopia oświadczenia E.W. z 27 marca 2018 r. o nieotrzymaniu pomocy publicznej de minimis w rolnictwie i rybołówstwie;
- kserokopia oświadczenia G.W. z 27 marca 2018 r. o nieotrzymaniu pomocy publicznej de minimis w rolnictwie i rybołówstwie; kserokopia oświadczenia M.B. z 27 marca 2018 r. o nieotrzymaniu pomocy publicznej de minimis w rolnictwie i rybołówstwie; kserokopia oświadczenia prokurenta H.W. z 27 marca 2018 r. o nieotrzymaniu przez "A" SP. J. pomocy publicznej de minimis w rolnictwie i rybołówstwie;
- kserokopia oświadczenia prokurenta H.W. z 27 marca 2018 r. o wielkości otrzymanej przez "A" SP. J. pomocy publicznej de minimis;
- kserokopie formularzy informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis, złożonych w b.r. przez wspólników spółki "A" oraz przez prokurenta spółki;
- kserokopie PIT/B za rok 2015 i 2017 M.B.;
- kserokopie PIT/B za lata 2015-2017 E.W.;
- kserokopie PIT/B za lata 2015-2017 G.W.;
- bilanse i rachunki zysków i strat spółki "A" za lata 2014, 2015 i 2016;
- oświadczenie G.W. z 4 maja 2018 r. o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej, która nie prowadzi pełnej księgowości;
- oświadczenie M.B. z 4 maja 2018 r. o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej, która nie prowadzi pełnej księgowości;
- oświadczenie E.W. z 4 maja 2018 r. o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej, która nie prowadzi pełnej księgowości;
- oświadczenie prokurenta H.W. z 27 marca 2018 r., że spółka "A" nie osiągała przychodów w 2018 roku, ale wykonuje już plan produkcyjny, którego fakturowanie nastąpi na początku drugiego kwartału 2018 r.;
- kserokopia nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym z 9 listopada 2017 r. w sprawie z powództwa Miasta i Gminy przeciwko "A" SP.J.;
- wydruk strony internetowej "E", datowany na 23 kwietnia 2018 r., wskazujący na posiadanie przez G.W. kredytu hipotecznego, kwota pozostała do spłaty 385.399,76 zł;
- kserokopia nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym z 16 maja 2013 r., w którym stroną pozwaną było "A" SP. J.,
- kserokopia karty informacyjnej leczenia szpitalnego od 20 lipca 2015 r. do 21 lipca 2015 r. E.W.;
- kserokopia karty informacyjnej leczenia szpitalnego od 20 listopada 2010 r. do 26 listopada 2010 r. H.W.;
- kserokopie: decyzji z 18 stycznia 2018 r. w sprawie podatku od nieruchomości, dowodu wpłaty podatku od nieruchomości, faktur za energię elektryczną, faktury za wodę i ścieki - dotyczy G.W.;
- dowód wpłaty dokonanej przez E. i H.W. na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości przy ul. P. w K.; kserokopie dowodów wpłaty (nieczytelne);
- kserokopia wypisu aktu notarialnego z 12 marca 2018 r., w którym prokurent spółki "A" H.W. poddaje "A" SP. J. egzekucji z całego majątku w razie niewywiązania się z umowy zawartej z Powiatowym Urzędem Pracy w K.;
- dokumenty złożone do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy: kserokopie nakazów zapłaty w postępowaniu upominawczym z 24 listopada 2014 r., 26 lutego 2014 r., 27 października 2015 r.; kserokopie zawiadomień o wszczęciu postępowania egzekucyjnego z 21 sierpnia 2017 r., 21 sierpnia 2017 r.; kserokopie upomnień z 24 kwietnia 2018 r., 8 lutego 2018 r. - wszystkie dokumenty dotyczą "A" SP. J..
Zdaniem organu, z przedłożonego przez G.W. oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że:
• prowadzi obecnie działalność gospodarczą, jest mikroprzedsiębiorcą;
• nie jest zatrudniony, nie pobiera zasiłków ani świadczeń, nie korzysta z innych form pomocy;
• posiada dochód z innych źródeł: z tytułu prowadzenia innej działalności gospodarczej - 1.523,12 zł miesięcznie, z tytułu alimentów - 600,00 zł miesięcznie;
• wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z synem i córką, którzy nie osiągają dochodu;
• ponosi stałe wydatki związane z utrzymaniem: opłaty eksploatacyjne - 800,00 zł, koszty leczenia - ok. 500,00 zł, inne stałe wydatki - 170,00 zł;
• posiada zobowiązania pieniężne z tytułu kredytów i w instytucjach, spłacane w formie dobrowolnych wpłat po 1.500,00 zł miesięcznie;
• oświadczył, że posiada dom o pow. 600 m2 w K. (obciążony hipoteką), samochód marki Audi z 1995 r., inne składniki mienia ruchomego o wartości 700,00 zł.
Z przedłożonego przez M.B. oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że:
• prowadzi obecnie działalność gospodarczą, jest mikroprzedsiębiorcą;
• uzyskuje dochód netto z tytułu zatrudnienia w "A" SP. z o.o. w kwocie 2.756,61 zł netto, jednocześnie oświadcza, że wynagrodzenia nie pobiera w związku z trudną sytuacją spółki;
• nie pobiera świadczeń, zasiłków, nie korzysta z innych form pomocy;
• posiada dochód z tytułu alimentów w kwocie 1.050,00 zł;
• wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z babcią, której dochód netto wynosi 1.600,00 zł, ojcem, który osiąga dochód netto w wys. 3.947,26 zł oraz matką, której dochód netto wynosi 1.421,00 zł;
• na jej utrzymaniu pozostaje syn w wieku szkolnym;
• ponosi stałe wydatki związane z utrzymaniem: opłaty eksploatacyjne - 300,00 zł, inne stałe wydatki - 270,00 zł;
• nie posiada zobowiązań pieniężnych;
• oświadczyła, że nie posiada domu, gospodarstwa rolnego, innych nieruchomości, praw majątkowych, maszyn, urządzeń, środków transportu, wierzytelności;
• posiada inne składniki mienia ruchomego o wartości 3.800,00 zł.
Z przedłożonego przez E.W. oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że:
• prowadzi obecnie działalność gospodarczą, jest mikroprzedsiębiorcą;
• uzyskuje dochód netto z tytułu zatrudnienia w "A" SP. z o.o. w kwocie 1.331,95 zł netto, jednocześnie oświadcza, że wynagrodzenia nie pobiera w związku z trudną sytuacją spółki;
• pobiera świadczenie emerytalne w kwocie 1.421,00 zł netto;
• nie pobiera, zasiłków, nie korzysta z innych form pomocy, nie osiąga dochodów z innych źródeł;
• wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z matką, której dochód netto wynosi 1.600,00 zł, mężem, który osiąga dochód netto w wys. 3.947,26 zł, córką, której dochód netto wynosi 2.756,61 zł oraz wnukiem, który nie osiąga dochodów;
• ponosi stałe wydatki związane z utrzymaniem: opłaty eksploatacyjne - 1.200,00 zł, koszty leczenia - 600,00 zł;
• posiada zobowiązania pieniężne z tytułu podatków i kredytów, spłacane w formie dobrowolnych wpłat po 3.000,00 zł miesięcznie;
• oświadczyła, że posiada mieszkanie o pow. 40 m2 w K.;
• nie posiada innych nieruchomości, majątku ruchomego, praw majątkowych, wierzytelności.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych przeprowadził z urzędu postępowanie wyjaśniające, w wyniku, którego ustalił, że:
- "A" Spółka Jawna E. W. i spółka NIP [...] prowadzi nadal działalność gospodarczą;
- przeważający rodzaj działalności gospodarczej wg Polskiej Klasyfikacji Działalności: 16.24.Z Produkcja opakowań drewnianych;
- wspólnicy spółki: G.W. PESEL [...], E.W. PESEL [...], M.B. PESEL [...];
- prokurent spółki: H.W. PESEL [...], prokura samoistna;
- uzyskana przez podmiot pomoc publiczna de minimis w ciągu bieżącego roku i ostatnich dwóch lat: 28 czerwca 2016 r. układ ratalny udzielony przez Burmistrza Miasta i Gminy (wartość pomocy 429,22 euro), 22 sierpnia 2016 r. układ ratalny udzielony przez Burmistrza Miasta i Gminy (wartość pomocy 2.859,10 euro);
- E.W. jest obecnie zgłoszona do ubezpieczeń społecznych jako osoba pobierająca emeryturę i prowadząca działalność gospodarczą;
- G.W. jest obecnie zgłoszony do ubezpieczeń społecznych jako pracownik "A" SP. z o.o. NIP [...];
- M.B. jest obecnie zgłoszona do ubezpieczeń społecznych jako osoba prowadząca działalność gospodarczą oraz pracownik "A" SP. z o.o. NIP [...];
- wobec "A" SP. J. jest aktualnie prowadzone nieskuteczne postępowanie egzekucyjne;
- nie dokonano zastawu na majątku ruchomym spółki ze względu na niską wartość pojazdów;
- dokonano zabezpieczenia hipotecznego na majątku nieruchomym spółki za okres 03/2013 - 11/2017 na kwotę 608.125,41 zł, przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych wierzytelność w kwocie 400.000,00 zł zabezpieczyła "F"i;
- na numer rachunku składkowego NRS przedmiotowej spółki nie wpłynęła żadna wpłata, co oznacza, że w bieżącym roku płatnik nie dokonał żadnej wpłaty na poczet składek;
- podmiot ubiegał się w 2017 r. o ulgę w postaci rozłożenia należności z tytułu składek na raty, jednak Zakład Ubezpieczeń Społecznych odstąpił od zawarcia umowy ratalnej ze względu na niedopełnienie przez płatnika warunku udzielenia ulgi, tj. opłacenia bieżących składek, których termin płatności przypadał po dniu złożenia wniosku o ulgę;
- podmiot ubiegał się w 2017 r. o ulgę w postaci rozłożenia na raty koegzekucyjnych, przypadających na rzecz Dyrektora Oddziału ZUS jako organ, egzekucyjnego; 21 sierpnia 2017 r. wydano postanowienie o rozłożeniu na raty, kosztów egzekucyjnych, jednak ulga nie została przez płatnika zrealizowana.
Wskazano, że celem rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. dokonał analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w oparciu o przesłanki wymienione w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., zgodnie z którym ZUS może umorzyć należności z tytułu składek, w przypadku ich całkowitej nieściągalności.
Przypomniano, że art. 28 ust. 3a u.s.u.s. dopuszcza możliwość umorzenia w przypadku braku całkowitej nieściągalności, kierując się w tym względzie ważnym interesem osoby zobowiązanej do ich opłacania. Jednakże przepis ten może zostać zastosowany tylko do należności z tytułu składek ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami tych składek, tj. osób opłacających składki na własne ubezpieczenia. Natomiast zakres podania "A" SP. J. wyklucza możliwość zastosowania art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w przedmiotowym postępowaniu. W związku z powyższym, wniosek o umorzenie należności za ubezpieczonych pracowników w części finansowanej przez płatnika może zostać rozpoznany tylko w oparciu o wystąpienie elementu całkowitej nieściągalności długu.
Celem rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. dokonał zatem analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w oparciu o przesłanki wymienione w art. 28 ust. 3 u.s.u.s..
W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. ustalił, że w przypadku "A" SP. J. nie stwierdzono zaistnienia przesłanek całkowitej nieściągalności określonych w art. 28 ust. 3 punkty od 1 do 6 wyżej cytowanego przepisu:
- przesłanka wymieniona w pkt 1 nie wystąpiła z przyczyn oczywistych,
- do sprawy nie przedłożono żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że:
• sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 oraz art. 361 pkt 1 cytowanej ustawy z 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe,
• nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,
• nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym,
- wysokość nieopłaconych składek, o których umorzenie wnosi strona, przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym,
- działalność gospodarcza jest nadal prowadzona i może stanowić źródło pozyskania środków finansowych niezbędnych do spłaty zadłużenia wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych,
- dotychczas nie został ustalony brak możliwości dochodzenia egzekucyjnego przez uprawnione w tym zakresie organy egzekucyjne,
- brak jest podstaw do stwierdzenia, że w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne, gdyż:
• postępowanie egzekucyjne jest w toku,
• na majątku nieruchomym spółki dokonano zabezpieczenia hipotecznego, a nieruchomość zabezpieczona hipoteką może stanowić przedmiot obrotu cywilno-prawnego, co skutkuje możliwością uznania jej za źródło przychodu w celu spłaty zadłużenia,
• w przypadku bezskuteczności egzekucji z majątku spółki jawnej wierzyciel może dochodzić należności z majątku osobistego wspólników spółki, gdyż odpowiedzialność wspólników spółki jawnej jest osobista, nieograniczona, solidarna i subsydiama (podstawa prawna: art. 22 § 2, art. 31 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych, Dz. U. z 2017 r., poz. 1577 ze zm.).
Mając to na uwadze organ uznał, że możliwości przymusowego dochodzenia zaległości z tytułu składek nie zostały zatem przez organ rentowy wyczerpane.
Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. wpływu działalności "A" SP. J. na rynek lokalny, Oddział wskazał, że tego rodzaju okoliczność nie stanowi przesłanki umorzenia na podstawie art. 28 ust. 3 u.s.u.s., będącego jedyną prawidłową podstawą prawną mającą zastosowania w przedmiotowym postępowaniu. Nie stanowi również przesłanki umorzenia na podstawie powołanego wyżej przepisu okoliczność pożaru budynku biurowego czy złego stanu zdrowia wspólników spółki. Wynika to z faktu, że wyliczenie przesłanek nieściągalności zawarte w powołanym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek.
W toku prowadzonego postępowania strona wykazała, że posiada liczne zobowiązania pieniężne, jednak posiadanie zadłużenia z innych tytułów nie stanowi przesłanki umorzenia należności z tytułu składek. Jak wykazano , w przedmiotowej sprawie nie występuje przesłanka całkowitej nieściągalności, a postępowanie egzekucyjne wobec spółki jest nadal prowadzone. Zakład Ubezpieczeń Społecznych podkreślił, że ocena dotycząca braku możliwości prowadzenia skutecznej egzekucji, czy też wystąpienia trwałej nieściągalności długu należy wyłącznie do organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne, zatem organ rentowy będący w przedmiotowej sprawie wierzycielem, nie może stwierdzić wystąpienia całkowitej nieściągalności długu.
Rozważania organu odwoławczego zostały więc zakończone wnioskiem, że wobec niespełnienia warunków ustawowych, umorzenie przedmiotowych składek nie było możliwe.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego prokurent spółki podniósł następujące zarzuty:
1. nieważności postępowania, bowiem organ naruszył normę art. 156 § 1 ust. 1 kpa w zw. z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, albowiem organem właściwym do wydania decyzji w sprawie jest Prezes ZUS, a nie oddział ZUS w B., zwłaszcza, że decyzja została podpisana przez kierownika centrum K.G., bez wykazania umocowania do działania;
2. błędu w ustaleniach faktycznych, bowiem "A" Sp. jawna E.W. i spółka nie prowadzi działalności gospodarczej, ta została zawieszona, gdyż brak jest środków na pokrywania bieżących kosztów operacyjnych, a wspólnicy nie dysponują środkami na dalsze finansowanie działalności spółki;
3. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych zmierzającą do ustalenia, iż obecna i udowodniona sytuacja finansowo - organizacyjna skarżącego nie dopuszcza zastosowania ulgi, w sytuacji, w której ziszczają się przesłanki wskazane w art. 28 ust. 2 w zw. z art. 28 ust. 3 pkt 3) u.s.u.s., bowiem nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, zwłaszcza, że z oświadczeń o stanie majątkowym wspólników spółki wynika, że nie posiadają oni żadnych wartościowych składników majątkowych, z których organ mógłby się zaspokoić oraz przesłanki wskazane w art. 28 ust. 2 w zw. z art. 28 ust. 3 pkt 5) u.s.u.s. bowiem organy egzekucyjne prowadzące postępowanie egzekucyjne z majątku spółki ustaliły, ze spółka nie posiada składników majątku, przez co egzekucja jest nieskuteczna; nadto skarżący jest ważnym pracodawcą na rynku lokalnym, zapewnia zatrudnienie licznym mieszkańcom Miasta i Gminy, przyczynia się do rozwoju P., a po zmianie koniunktury gospodarczej zwiększać będzie zatrudnienie, nadto kooperuje z wieloma podmiotami istniejącymi na lokalnym rynku, gmina dotychczas uzyskiwała duże dochody z tytułu podatków od skarżącego, a skarżący z przyczyn od siebie niezależnych oraz nadzwyczajnych zdarzeń losowych nie jest w stanie uiścić daniny publicznoprawnej;
4. naruszenie normy art. rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego art. 77 § 1 k.p.a. z zw. z art. 107 § 3 k.p.a. z zw. z art. 126 k.p.a. bowiem organ nie rozważył szczegółowo i nie ustalił wszystkich okoliczności sprawy;
5. rażące naruszenia art. 80 k.p.a. z zw. z art. 107 § 3 k.p.a. z zw. z art. 126 k.p.a. polegające na wydaniu postanowienia w oparciu o niepełny materiał dowodowy, nadto organ nie odniósł się do treści dowodów zgromadzonych w sprawie, nie wskazał, którym dowodom dał wiarę, a którym odmówił wiarygodności i dlaczego;
6. naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 k.p.a..
Wobec powyższego, wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie prokurent spółki przedstawił kopie dokumentów potwierdzających zawieszenie działalności gospodarczej i umowy kredytowej (k. 34 i nast.).
Organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Odnosząc się do najdalej idącego zarzutu - nieważności postępowania - Sąd wskazuje, że z akt sprawy (k. 232 a.a.) bezspornie wynika, że K.G. została upoważniona przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do wydawania decyzji w sprawie ponownego rozpatrzenia wniosków o umorzenie należności z tytułu składek.
Z tej przyczyny Sąd uznał wniosek skargi za niezasadny.
Pozostałe natomiast argumenty skargi zostały rozpatrzone - z uwagi na charakter nieuiszczonych należności - w świetle przesłanek, o których mowa w art. 28 ust. 2 i 3 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
Z zaskarżonej decyzji wynika, że organ stwierdził brak zaistnienia przesłanki całkowitej nieściągalności, o której mowa w art. 28 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r., o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. 2017.1778 ze zm.) gdyż:
a) nie przedłożono żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że:
- sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 oraz art. 361 pkt 1 Prawo upadłościowe,
- nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,
- nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu upadłościowy,
b) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym,
c) działalność gospodarcza jest w dalszym ciągu prowadzona i może stanowić źródło pozyskania środków finansowych, niezbędnych do spłaty zadłużenia wobec organu rentowego,
d) do chwili obecnej nie został ustalony brak możliwości dochodzenia egzekucyjnego przez uprawnione w tym zakresie organy egzekucyjne,
e) brak jest podstaw do stwierdzenia, że w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne, gdyż:
- postępowanie egzekucyjne jest w toku,
- nieruchomość będąca własnością skarżącej obciążona jest hipoteką,
- w przypadku bezskuteczności egzekucji z majątku spółki jawnej organ rentowy będzie mógł również dochodzić należności z majątku osobistego wspólników spółki.
Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 28 ust. 2 i 3 usus należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Całkowita nieściągalność zachodzi, gdy:
1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;
2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2016 r. poz. 2171, 2260 i 2261 oraz z 2017 r. poz. 791);
3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;
4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;
5) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;
6) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;
7) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;
8) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
Analiza zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że żadna z wymienionych przesłanek w niniejszej sprawie nie wystąpiła. Oznacza to, że przeprowadzone postępowanie w zakresie niezbędnym dla podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia jest wyczerpujące i doprowadziło organ do właściwego wniosku.
Strona skarżąca wskazała, że spółka zawiesiła działalność gospodarczą, na okoliczność czego złożono przed Sądem kopię stosownego dokumentu.
Organ stwierdził, że wiedzę o powyższej okoliczności powziął już po wydaniu zaskarżonej decyzji, tj. 14 listopada 2018 r..
Zaistniała sekwencja zdarzeń uzasadnia ocenę, że organ nie mógł odnieść się do faktu zawieszenia działalności gospodarczej jako przesłanki rozstrzygnięcia sprawy. Oznacza to ,że za niezasadny należy uznać zarzut nieuwzględnienia tej okoliczności przez ZUS w zaskarżonej decyzji.
Powyższe względy prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Wobec tego orzeczono o oddaleniu skargi (art. 151 p.p.s.a.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI