I SA/Gd 1083/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi L. L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni oddalające skargę na czynność egzekucyjną. Czynność egzekucyjna polegała na zajęciu nadpłaty podatku od nieruchomości Skarżącego. Skarżący zarzucał nieprawidłowe doręczenie zawiadomienia o zajęciu oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Podnosił również kwestie związane z obowiązkiem podatkowym i kwotą wolną od zajęcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę. Sąd wyjaśnił, że skarga na czynność egzekucyjną może dotyczyć jedynie prawidłowości formalnoprawnej danej czynności, a nie merytorycznej zasadności postępowania podatkowego czy innych środków zaskarżenia. Stwierdzono, że organ egzekucyjny prawidłowo dokonał zajęcia nadpłaty, stosując się do przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w tym art. 89a dotyczącego zajęcia nadpłaty. Sąd uznał, że zajęcie nadpłaty nie jest środkiem nadmiernie uciążliwym, a zarzuty dotyczące kwoty wolnej od zajęcia (jak w przypadku wynagrodzenia za pracę) nie mają zastosowania do nadpłaty podatku. Sąd podkreślił, że Skarżący nie wykazał, aby zastosowany środek był uciążliwy ani nie zaproponował alternatywnych, mniej uciążliwych środków egzekucyjnych. W konsekwencji, sąd uznał zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja zakresu kognicji sądu w sprawach skarg na czynności egzekucyjne, dopuszczalność zajęcia nadpłaty podatku, a także zasady stosowania środków egzekucyjnych i ich uciążliwość.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zajęcia nadpłaty podatku i nie stanowi przełomu w interpretacji przepisów, ale potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą dotyczącą środków ochrony prawnej w postępowaniu egzekucyjnym.
Zagadnienia prawne (4)
Czy zajęcie nadpłaty podatku jako wierzytelności pieniężnej jest prawidłową czynnością egzekucyjną zgodną z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zajęcie nadpłaty podatku jest prawidłową czynnością egzekucyjną, zgodną z art. 89a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a organ egzekucyjny prawidłowo dokonał tej czynności, stosując się do wymogów formalnoprawnych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ egzekucyjny prawidłowo zastosował środek egzekucyjny w postaci zajęcia nadpłaty podatku, ponieważ czynność ta była zgodna z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności z art. 89a. Zawiadomienie o zajęciu spełniało wymogi formalne, a zarzuty dotyczące merytorycznej zasadności opodatkowania lub kwoty wolnej od zajęcia nie mogły być rozpatrywane w ramach skargi na czynność egzekucyjną.
Czy zarzuty dotyczące merytorycznej zasadności opodatkowania lub kwoty wolnej od zajęcia mogą być przedmiotem skargi na czynność egzekucyjną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty dotyczące merytorycznej zasadności opodatkowania lub kwoty wolnej od zajęcia nie mogą być przedmiotem skargi na czynność egzekucyjną, gdyż skarga ta dotyczy jedynie prawidłowości formalnoprawnej czynności egzekucyjnej.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że skarga na czynność egzekucyjną ma charakter subsydiarny i może dotyczyć jedynie tych czynności, które należą do kompetencji organu egzekucyjnego i nie są objęte zakresem innego środka prawnego. Badanie prawidłowości ustalenia podstawy opodatkowania czy stosowanie przepisów o kwocie wolnej od zajęcia (jak w przypadku wynagrodzenia za pracę) wykracza poza kognicję sądu w postępowaniu skargowym na czynność egzekucyjną.
Czy zajęcie nadpłaty podatku jest środkiem egzekucyjnym nadmiernie uciążliwym dla zobowiązanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zajęcie nadpłaty podatku nie jest środkiem nadmiernie uciążliwym, zwłaszcza gdy zobowiązany nie wskazał alternatywnych, mniej uciążliwych środków egzekucyjnych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zajęcie wierzytelności z nadpłaty jest jednym z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych. Skarżący nie wykazał, na czym polega uciążliwość tego środka ani nie zaproponował innych, mniej uciążliwych sposobów egzekucji. Sąd podkreślił, że zasada wyboru najmniej uciążliwego środka ma zastosowanie, gdy istnieje możliwość wyboru spośród kilku środków.
Czy przepisy dotyczące kwoty wolnej od zajęcia (np. z wynagrodzenia za pracę) mają zastosowanie do zajęcia nadpłaty podatku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy dotyczące kwoty wolnej od zajęcia, takie jak te dotyczące wynagrodzenia za pracę, nie mają zastosowania do zajęcia nadpłaty podatku, ponieważ są to świadczenia o innym charakterze i podlegają odrębnym regulacjom.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że katalog wyłączeń spod egzekucji, w tym przepisy o kwocie wolnej od zajęcia, dotyczy konkretnych rodzajów świadczeń (np. wynagrodzenia za pracę, pieniędzy). Zajęcie nadpłaty podatku jest odrębnym środkiem egzekucyjnym, uregulowanym w art. 89a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, i nie podlega tym samym ograniczeniom co np. zajęcie wynagrodzenia.
Przepisy (20)
Główne
u.p.e.a. art. 54 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 89a § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dz.U. 2022 poz 479
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 1a § pkt 12 lit. a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 7 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 9 § § 1-2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 67 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 89 § § 1-3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, b i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.o.l. art. 3 § ust. 1 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych
u.p.o.l. art. 4
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych
Ustawa z dnia 12 grudnia 2022 r. zmieniająca rozporządzenie w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych
Rozporządzenie Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 1 grudnia 2020 roku w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zajęcie nadpłaty podatku jest prawidłową czynnością egzekucyjną zgodną z przepisami. • Zawiadomienie o zajęciu spełniało wymogi formalne. • Zarzuty dotyczące merytorycznej zasadności opodatkowania lub kwoty wolnej od zajęcia nie mogą być przedmiotem skargi na czynność egzekucyjną. • Zajęcie nadpłaty podatku nie jest środkiem nadmiernie uciążliwym.
Odrzucone argumenty
Nieprawidłowe doręczenie zawiadomienia o zajęciu. • Zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. • Naruszenie przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w zakresie obowiązku podatkowego i kwoty wolnej od zajęcia. • Nadpłata podatku jako prawo niezbywalne nie podlega egzekucji. • Konieczność uwzględnienia kwoty wolnej od zajęcia przy zajęciu nadpłaty podatku.
Godne uwagi sformułowania
Skarga na czynności egzekucyjne stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. • W postępowaniu skargowym, prowadzonym na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a., dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które należą do kompetencji organu egzekucyjnego, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego. • Zajęcie nadpłaty podatku nie mieści się w katalogu wyłączeń spod egzekucji, mającym na celu zagwarantowanie zobowiązanemu minimum egzystencji.
Skład orzekający
Alicja Stępień
przewodniczący
Joanna Zdzienicka-Wiśniewska
sprawozdawca
Małgorzata Gorzeń
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu kognicji sądu w sprawach skarg na czynności egzekucyjne, dopuszczalność zajęcia nadpłaty podatku, a także zasady stosowania środków egzekucyjnych i ich uciążliwość."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zajęcia nadpłaty podatku i nie stanowi przełomu w interpretacji przepisów, ale potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą dotyczącą środków ochrony prawnej w postępowaniu egzekucyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i specjalistów od prawa administracyjnego i podatkowego ze względu na szczegółowe omówienie zakresu kognicji sądu w sprawach skarg na czynności egzekucyjne oraz dopuszczalności zajęcia nadpłaty podatku.
“Czy nadpłata podatku może być zajęta przez komornika? WSA w Gdańsku wyjaśnia.”
Sektor
podatkowe
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.