I SA/Gd 420/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2005-04-26
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowyzaległość podatkowaumorzenieOrdynacja podatkowauznanie administracyjnesytuacja materialnakontrola sądowapostępowanie podatkowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę podatnika na decyzję Izby Skarbowej odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych, uznając, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały przepisy Ordynacji podatkowej.

Podatnik J. L. złożył skargę na decyzję Izby Skarbowej odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok, powołując się na trudną sytuację rodzinną i finansową oraz błąd pracownika urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, stwierdzając, że organy podatkowe prawidłowo oceniły przesłanki z art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej i nie naruszyły przepisów postępowania. Sąd podkreślił, że umorzenie zaległości jest uznaniem administracyjnym, a kontrola sądowa ogranicza się do badania legalności postępowania.

Sprawa dotyczyła skargi J. L. na decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok wraz z odsetkami. Skarżący argumentował trudną sytuacją rodzinną i finansową, spowodowaną chorobą własną i współmałżonki, a także wskazywał na błąd pracownika urzędu skarbowego jako przyczynę powstania zaległości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, rozpoznając skargę, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd wyjaśnił, że art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej opiera się na uznaniu administracyjnym, a kontrola sądowa w takich sprawach jest ograniczona do badania prawidłowości postępowania i braku dowolności w ocenie przesłanek. Sąd uznał, że organy podatkowe zebrały materiał dowodowy, uwzględniły sytuację materialną skarżącego i nie naruszyły zasady swobodnej oceny dowodów. Podkreślono również, że w sprawach ulg podatkowych nie obowiązuje zasada powagi rzeczy osądzonej, co umożliwia ponowne złożenie wniosku w przypadku zmiany sytuacji podatnika. W konsekwencji, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organy podatkowe prawidłowo oceniły przesłanki i nie naruszyły przepisów postępowania. Umorzenie zaległości jest uznaniem administracyjnym, a kontrola sądowa jest ograniczona do badania legalności postępowania.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organy podatkowe przeprowadziły postępowanie dowodowe, uwzględniły sytuację materialną strony i nie działały dowolnie. Kontrola sądowa w sprawach uznania administracyjnego skupia się na prawidłowości procedury, a nie na merytorycznej zasadności decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

O.p. art. 67 § § 1

Ordynacja podatkowa

Przepis ten opiera się na uznaniu administracyjnym, pozostawiając decyzję o umorzeniu zaległości lub odsetek za zwłokę ocenie organów podatkowych. Kontrola sądowa jest ograniczona do badania prawidłowości postępowania i braku dowolności w ocenie przesłanek.

Pomocnicze

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów, która nie została naruszona przez organy podatkowe.

P.u.s.a. i P.p.s.a. art. 97 § § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis wprowadzający, określający właściwość sądu.

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe prawidłowo zastosowały art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, a ich ocena przesłanek nie była dowolna. Kontrola sądowa w sprawach uznania administracyjnego jest ograniczona do badania legalności postępowania. Zarzuty dotyczące decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej nie mogły być podnoszone w postępowaniu o umorzenie.

Odrzucone argumenty

Trudna sytuacja rodzinna i finansowa podatnika uzasadniała umorzenie zaległości. Zaległość podatkowa powstała w wyniku błędu pracownika urzędu skarbowego.

Godne uwagi sformułowania

Przepis powyższy zbudowany na tzw uznaniu administracyjnym, pozostawia decyzję o ewentualnym umorzeniu zaległości ocenie organów podatkowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest zatem kolejnym organem w postępowaniu o umorzenie zaległości podatkowej i nie dokonuje badania merytorycznej zasadności podjętej decyzji administracyjnej. Sąd bada natomiast czy podjęta decyzja jest zgodna z przepisami postępowania i czy dokonanej przez organ podatkowy ocenie występowania przesłanek z art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej nie można przypisać cech dowolności. Kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest więc ograniczona do zbadania prawidłowości postępowania organów, których wynikiem jest podjęcie decyzji administracyjnej.

Skład orzekający

Alicja Stępień

przewodniczący

Tomasz Kolanowski

sprawozdawca

Sławomir Kozik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu kontroli sądowej nad decyzjami wydawanymi w ramach uznania administracyjnego, w szczególności w sprawach umorzenia zaległości podatkowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań o umorzenie zaległości podatkowych i ograniczeń kontroli sądowej w sprawach uznaniowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie instytucji umorzenia zaległości podatkowych i ograniczenia kontroli sądowej nad decyzjami uznaniowymi organów podatkowych, co jest istotne dla prawników procesowych i doradców podatkowych.

Czy trudna sytuacja życiowa zawsze gwarantuje umorzenie długu wobec państwa? Sąd wyjaśnia granice uznania administracyjnego.

Dane finansowe

WPS: 2353,1 PLN

Sektor

podatki

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 420/02 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2005-04-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-02-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alicja Stępień /przewodniczący/
Sławomir Kozik
Tomasz Kolanowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Kolanowski /spr./, Sędzia NSA Sławomir Kozik, Protokolant Agnieszka Zalewska, po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2005 sprawy ze skargi J. L. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 28 stycznia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999r. oddala skargę.
Uzasadnienie
I SA/Gd 420/02
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 28 stycznia 2002 roku Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję w sprawie J. L. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 rok.
Powyższa decyzja została wydana w oparciu o ustalony w sprawie następujący stan faktyczny:
Pismem z dnia 28 września 2001 roku J. L. zwrócił się do Urzędu Skarbowego z wnioskiem o umorzenie zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok w kwocie 2 353,10zł. oraz należnych od niej odsetek za zwłokę w kwocie 1 427,30zł. Wniosek motywował trudną sytuacją rodzinną i finansową spowodowaną własną chorobą oraz współmałżonki. Cała rodzina, małżonkowie i dwójka dzieci, utrzymuje się z zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 461,90zł. miesięcznie oraz z zasiłku chorobowego żony w wysokości 300zł. miesięcznie. Urząd Skarbowy nie dopatrując się przesłanek uzasadniających udzielenia wnioskowanej ulgi, decyzją z dnia 24 października 2001 roku odmówił umorzenia zaległości.
Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie z dnia 12 listopad 2001 roku, ponownie wnosząc o umorzenie zaległości. W jego uzasadnieniu wskazał, że zaległość podatkowa jest wynikiem błędu pracownika urzędu skarbowego wynikającego z nieznajomości przepisów. Stwierdził, iż tylko dzięki pomocy rodziny jest w stanie zapewnić rodzinie minimum egzystencji.
Izba Skarbowa decyzją z dnia 28 stycznia 2002 roku, zaskarżoną decyzję utrzymała w mocy. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, organ drugiej instancji wskazał, że zaległość podatkowa została ujawniona w wyniku dokonanej przez organ podatkowy kontroli i określona decyzją wydaną w tym zakresie przez Urząd Skarbowy.
Decyzja ta była w wyniku złożonego odwołania przedmiotem rozpatrywania przez organ drugiej instancji i decyzją z dnia 29 sierpnia 2001 roku została utrzymana w mocy. Ponadto izba skarbowa wskazała, że przedstawiona w sposób ogólny sytuacja materialna strony nie odbiega w sposób zasadniczy od sytuacji innych podatników, regulujących w sposób przewidziany prawem swoje zobowiązania.
Na powyższą decyzję strona złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2002 roku, wnosząc o bezstronne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu skargi ponownie podniosła, że zaległość powstała w wyniku błędu pracownika organu podatkowego. Skarżący odniósł się do decyzji określającej zaległość podatkową, wskazując że była ona błędna. Ponadto wskazał na trudną sytuację materialną rodziny, która utrzymywała się z otrzymywanego przez skarżącego zasiłku dla bezrobotnych oraz zasiłku chorobowego żony.
Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku – właściwy do rozpoznania sprawy w oparciu o art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271) zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu powodującym konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
Podstawą wydanych przez organy podatkowe rozstrzygnięć stanowił art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę. Przepis powyższy zbudowany na tzw uznaniu administracyjnym, pozostawia decyzję o ewentualnym umorzeniu zaległości ocenie organów podatkowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest zatem kolejnym organem w postępowaniu o umorzenie zaległości podatkowej i nie dokonuje badania merytorycznej zasadności podjętej decyzji administracyjnej. Sąd bada natomiast czy podjęta decyzja jest zgodna z przepisami postępowania i czy dokonanej przez organ podatkowy ocenie występowania przesłanek z art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej nie można przypisać cech dowolności. Kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest więc ograniczona do zbadania prawidłowości postępowania organów, których wynikiem jest podjęcie decyzji administracyjnej.
Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę stwierdził, że w ramach przeprowadzonego postępowania podjęto działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrano materiał dowodowy potrzebny do oceny przesłanek wynikających z art. 67 Ordynacji podatkowej. Należy przy tym zaznaczyć, że nie mogą odnieść pozytywnego dla skarżącego skutku zarzuty odnoszące się do decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej. Mogły one podlegać badaniu jedynie w postępowaniu dotyczącym określenia stronie zaległości podatkowej.
Organy podatkowe podejmując decyzję wzięły pod uwagę sytuację materialną skarżącego. W postępowaniu uwzględniły okoliczności podnoszone przez stronę. Zdaniem sądu, organy podatkowe, działając w ramach uznania administracyjnego nie naruszyły zasady swobodnej oceny dowodów uregulowanej w art. 191 Ordynacji podatkowej.
Dodatkowo sąd wskazuje, że w sprawach dotyczących przyznawania ulg w spłacie, nie obowiązuje zasada powagi rzeczy osądzonej. Możliwe jest zatem, w przypadku zmiany sytuacji skarżącego, wystąpienie z ponownym wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowej. Jego adresatem jest organ podatkowy pierwszej instancji, który w przypadku złożenia takiego wniosku, jest zobowiązany ponownie przeanalizować sytuację strony pod względem występowania przesłanek określonych w art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej.
Mając powyższe na uwadze należało skargę oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI