I SA/Gd 1059/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2024-03-26
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
dotacjaoczyszczalnia ściekówochrona środowiskaprawo samorządowefinanse publiczneuchwała rady gminyterminowośćdokumentacjaprawo ochrony środowiska

WSA w Gdańsku oddalił skargę na odmowę udzielenia dotacji na budowę przydomowej oczyszczalni ścieków, uznając, że wydatek został poniesiony przed złożeniem wniosku i akceptacją dotacji, a późniejsze uchylenie uchwały programowej oraz brak środków uniemożliwiły przyznanie dofinansowania.

Skarżący domagał się dofinansowania budowy przydomowej oczyszczalni ścieków. Wójt Gminy odmówił, wskazując, że kluczowy wydatek (zakup zbiornika) został poniesiony przed złożeniem wniosku i akceptacją dotacji, a także że faktury dokumentujące inne elementy inwestycji nie były jednoznaczne. Po stwierdzeniu bezskuteczności pierwszej odmowy przez WSA, Wójt ponownie odmówił, powołując się na te same przesłanki oraz na uchylenie uchwały programowej i brak środków. Sąd oddalił skargę, uznając, że wydatek poniesiony przed akceptacją wniosku nie podlega refundacji, a późniejsze uchylenie uchwały i brak środków stanowiły uzasadnioną podstawę odmowy w ramach uznaniowości.

Sprawa dotyczyła skargi P.P. na czynność Wójta Gminy C. odmawiającą udzielenia dotacji celowej na budowę przydomowej oczyszczalni ścieków. Kluczowym zarzutem skarżącego było to, że główny wydatek związany z zakupem zbiornika oczyszczalni został udokumentowany fakturą z kwietnia 2020 r., podczas gdy wniosek o dofinansowanie został złożony w sierpniu 2021 r. i zaakceptowany w tym samym miesiącu. Wójt Gminy konsekwentnie odmawiał przyznania dotacji, powołując się na zapisy Gminnego programu budowy i finansowania przydomowych oczyszczalni ścieków, które wymagały, aby inwestycje były udokumentowane fakturami wystawionymi po rozpatrzeniu wniosku przez Gminę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku pierwotnie stwierdził bezskuteczność czynności Wójta, jednak po ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd oddalił skargę. Sąd uznał, że wyrok WSA z poprzedniego postępowania, który stwierdził, iż wydatek poniesiony przed datą akceptacji wniosku nie podlega dofinansowaniu, jest wiążący (art. 153 p.p.s.a.). Dodatkowo, Sąd wskazał, że późniejsze uchylenie uchwały stanowiącej podstawę programu dotacyjnego oraz brak zabezpieczonych środków finansowych w budżecie gminy stanowiły uzasadnioną podstawę do odmowy przyznania dotacji w ramach uznaniowości przewidzianej w programie. Sąd odrzucił również argumentację skarżącego dotyczącą traktowania umowy zakupu jako faktury w świetle orzecznictwa TSUE, wskazując, że sprawa dotyczy spełnienia wymogów formalnych dokumentacji wydatków w ramach programu, a nie kwestii odliczenia VAT.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, wydatek poniesiony przed rozpatrzeniem wniosku przez Gminę i przed datą zawarcia umowy dotacyjnej nie może być podstawą do udzielenia dotacji celowej.

Uzasadnienie

Przepisy prawa finansowego i ochrony środowiska nie dopuszczają refundacji wydatków już poniesionych w ramach dotacji celowej. Gminny program również wymagał, aby inwestycje były udokumentowane fakturami wystawionymi po rozpatrzeniu wniosku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.p.o.ś. art. 403 § ust. 2

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

u.p.o.ś. art. 403 § ust. 4

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Pomocnicze

u.f.p.

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.g.

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wydatek poniesiony przed rozpatrzeniem wniosku o dotację nie podlega refundacji. Uchylenie uchwały programowej i brak środków finansowych stanowią podstawę do odmowy przyznania dotacji. Sąd jest związany oceną prawną wyrażoną w poprzednim prawomocnym orzeczeniu w tej samej sprawie.

Odrzucone argumenty

Umowa zakupu urządzenia powinna być traktowana jako faktura w świetle wyroku TSUE. Faktury dokumentujące zakup materiałów pomocniczych (rury, kamień) powinny być uwzględnione. Organ nie dokonał wszechstronnej oceny materiału dowodowego. Uchylenie uchwały programowej nie powinno mieć wpływu na prawo do dotacji, gdyż wniosek został złożony w czasie jej obowiązywania.

Godne uwagi sformułowania

ustawodawca nie dopuszcza możliwości dotowania środkami pieniężnymi – przekazywanymi w ramach dotacji celowej – inwestycji z zakresu ochrony środowiska zrealizowanych przed datą zawarcia umowy dotacji ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy uchylenie uchwały pomocowej nie miało bezpośredniego wpływu na odmowę przyznania Stronie wnioskującej dofinansowania, albowiem uchylenie miało moc ex nunc, nie ex tunc

Skład orzekający

Joanna Zdzienicka-Wiśniewska

przewodniczący

Marek Kraus

sprawozdawca

Alicja Stępień

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dotacji celowych, wymogów dokumentacyjnych, skutków uchylenia uchwał programowych oraz zasady związania prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego programu dotacyjnego gminy i jego interpretacji w kontekście wcześniejszych orzeczeń sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy związane z ubieganiem się o dotacje, takie jak terminy, dokumentacja i zmiany w przepisach, co jest istotne dla prawników i osób zainteresowanych finansowaniem projektów.

Dotacja na oczyszczalnię ścieków: kluczowy błąd może kosztować utratę dofinansowania.

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 1059/23 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-03-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alicja Stępień
Joanna Zdzienicka-Wiśniewska /przewodniczący/
Marek Kraus /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 153, art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2556
art. 403 ust. 4, art. 403 ust. 6 w zw. z art. 403 ust. 2
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus (spr.), Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Fabińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 marca 2024 r. sprawy ze skargi P. P. na czynność Wójta Gminy C z dnia 24 października 2023 r. nr RŚiGN.3153.2.7.2021 w przedmiocie odmowy udzielenia dotacji celowej oddala skargę.
Uzasadnienie
1. W dniu 30 czerwca 2014 r. Rada Gminy w C na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 3 i art. 18 ust. 2 pkt 6 oraz art. 41 ust. 1 i art. 42 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2013r. poz. 594 z późn. zm.) oraz art. 403 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U.
z 2013 r. poz. 1232 z późn. zm.), podjęła uchwałę nr XLIII/568/2014 w sprawie zatwierdzenia "Gminnego programu budowy i finansowania przydomowych oczyszczalni ścieków oraz szczelnych zbiorników bezodpływowych na terenie gminy C" (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z [...] r., poz. [...]). Zgodnie z § 1 tej uchwały, zatwierdzono "Gminny program budowy i finansowania przydomowych oczyszczalni ścieków oraz szczelnych zbiorników bezodpływowych na terenie gminy C", stanowiący załącznik nr 1 do niniejszej uchwały. Uchwała, weszła w życie po upływie po upływie 14 dni od ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Pomorskiego.
Powyższa uchwała została zmieniona uchwałą nr XI/188/2016 Rady Gminy w C z dnia 26 lutego 2016 r. w zakresie załącznika nr 1 w ten sposób, że: - w rozdziale I Postanowienia ogólne, podrozdziale II, punkt 3 zmienił brzmienie na: "Dopuszcza się dofinansowanie budowy przydomowej oczyszczalni ścieków również w sytuacji gdy na nieruchomości funkcjonuje tzw. szambo, ale jest ono w złym stanie technicznym lub jest nieszczelne. Szambo musi ulec likwidacji przed wypłatą dofinansowania", - w rozdziale II Warunki przyznania dofinansowania, po punkcie 4 dodano punkt 5 o następującej treści: "Dofinansowaniu podlegają inwestycje udokumentowane w postaci faktur wystawionych po rozpatrzeniu wniosku przez Gminę" (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z dnia [...] r., poz. [...]). Natomiast uchwałą nr XXXVII/640/2022 z dnia 4 listopada 2022 r. Rada Gminy C uchyliła obie wymienione uchwały (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z [...]r., poz. [...]).
2. Wnioskiem z dnia 3 sierpnia 2021 r. P.P (dalej: "Wnioskodawca", "Strona", "Skarżący") zwrócił się do Wójta Gminy C. o dofinansowanie w formie dotacji budowy przydomowej oczyszczalni ścieków na należącej do Wnioskodawcy działce gruntu nr [...] w miejscowości [...], w wysokości [...] zł.
W piśmie z [...] sierpnia 2021 r. Wójt Gminy C. zgodnie z punktem 2 rozdziału II "Gminnego programu budowy i finansowania przydomowych oczyszczalni ścieków oraz szczelnych zbiorników bezodpływowych na terenie gminy C., stanowiącego załącznik nr 1 do uchwały Nr XI/188/2016 Rady Gminy w C. z dnia 26 lutego 2016 r. w sprawie zmiany załącznika nr 1 do uchwały Rady Gminy w C. Nr XLIII/568/2014 z dnia 30 czerwca 2014 r. poinformował Stronę o akceptacji złożonego wniosku. Jednocześnie wskazał na konieczność zapoznania się Wnioskodawcy ze wspomnianą uchwałą oraz "Warunkami technicznymi wykonania i odbioru przydomowych oczyszczalni ścieków i zbiorników bezodpływowych", gdyż określają one warunki wykonania i odbioru inwestycji oraz zasady rozliczenia dotacji.
W odpowiedzi na zgłoszenie Strony z 26 lipca 2022 r. dotyczące wykonania inwestycji dotyczącej przydomowej oczyszczalni ścieków, Wójt Gminy C.,
w piśmie z 10 sierpnia 2022 r. poinformował Wnioskodawcę, iż w Rozdziale I (Postanowienia ogólne) "Gminnego programu budowy i finansowania przydomowych oczyszczalni ścieków oraz szczelnych zbiorników bezodpływowych na terenie Gminy C. " dotyczącym przedmiotu dofinansowania, literalnie wskazano urządzenia, które mogą być przedmiotem dofinansowania (tj. przydomowa oczyszczania ścieków lub szczelny zbiornik bezodpływowy). Zgodnie zaś z zapisem punktu 5, Rozdział II (Warunki przyznania dofinansowania) ww. programu, dofinansowaniu podlegają inwestycje udokumentowane w postaci faktur wystawionych po rozpatrzeniu wniosku przez Gminę. Jak w piśmie tym wskazano, przedłożone przez Wnioskodawcę faktury, które zostały wystawione po rozpatrzeniu przez Gminę wniosku (tj. faktura nr [...] z dnia [...] lipca 2022 r. na kwotę 453,00 zł dotycząca zakupu: trójnika, rury uszczelkowej, rury PCV oraz faktura nr [...] z dnia [...] czerwca 2022 r. na kwotę 1.568,25 zł, dotycząca zakupu kamienia [...] wraz z transportem) nie wskazują jednoznacznie przedmiotu dofinansowania tj. zakupu oczyszczalni ścieków. Ponadto faktura nr [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. na kwotę 12.345,50 zł, dotycząca zakupu urządzenia będącego przedmiotem dofinansowania, została wystawiona przed dniem udzielenia dofinansowania, które nastąpiło w dnia [...] sierpnia 2021 r.
W tych okolicznościach, Wójt Gminy C., powołując się na wspomniane przepisy uchwał Rady Gminy w C.: nr XLIII/568/2014 z dnia 30 czerwca 2014r. oraz nr XI/188/2016 z dnia 26 lutego 2016r. poinformował Wnioskodawcę o braku możliwości udzielenia dofinansowania na zrealizowaną inwestycję,bowiem przedmiot inwestycji, tj. urządzenie służące do zagospodarowania ścieków ([...]) zostało zakupione przed wyrażeniem zgody przez organ.
Wnioskodawca, przy piśmie z dnia 26 sierpnia 2022 r. przesłał organowi uzupełniającą dokumentację: - umowę z dnia [...] września 2021r., dotyczącą zakupu zbiornika przydomowej oczyszczalni ścieków [...] firmy [...], na potwierdzenie, że urządzenie służące do zagospodarowania ścieków (zbiornik przydomowej oczyszczalni) będące elementem wchodzącym w skład instalacji, której budowa jest przedmiotem dofinansowania został zakupiony po wyrażeniu zgody na dofinansowanie przez upoważniony organ. Wnioskodawca podkreślił przy tym, że przedmiotem dofinansowania jest budowa przydomowej oczyszczalni ścieków, a nie sam zbiornik gnilny oczyszczalni, tak jak ma to miejsce w przypadku dofinansowania szczelnego bezodpływowego zbiornika. Wskazał następnie, że wykonana inwestycja jest biologiczną oczyszczalnią ścieków z drenażem rozsączającym. W tym wypadku do kosztów kwalifikowanych dofinansowania budowy przydomowej oczyszczalni ścieków, w myśl Gminnego programu budowy i finansowania przydomowych oczyszczalni ścieków oraz szczelnych zbiorników bezodpływowych na terenie Gminy C., jak najbardziej winno zaliczyć się zakup rur PCV, trójników PCV, którymi ścieki są transportowane z domu do oczyszczalni i z oczyszczalni na drenaż oraz zakup kamienia na drenaż rozsączający.
Z powyższych względów Wnioskodawca wniósł o ponowną weryfikację zgłoszenia z dnia 26 lipca 2022 r.
W piśmie z 9 września 2022 r., Wójt Gminy C. podtrzymał stanowisko
o odmowie udzielenia Wnioskodawcy dofinasowania na zrealizowaną inwestycję
w zakresie budowy przydomowej oczyszczalni ścieków oraz argumentację przedstawioną we wcześniejszym piśmie z dnia 10 sierpnia 2022 r.
3. Na opisaną czynność Wójta Gminy C. z dnia 9 września 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia dotacji celowej, Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.
4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 12 lipca 2023 r. sygn. akt [...], po rozpoznaniu sprawy ze skargi P.P. na czynność Wójta Gminy C. z dnia 9 września 2022 r. w przedmiocie odmowy udzielenia dotacji celowej, stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności. Wyrok stał się prawomocny od dnia 21 września 2023 r.
5. Po ponownym rozpoznaniu sprawy pismem z dnia 24 października 2023 r. nr [...], Wójt Gminy C. w związku z opisanym wyżej prawomocnym wyrokiem Sądu (sygn. akt I [...]) poinformował Wnioskodawcę, że podtrzymuje decyzję o odmowie udzielenia dofinansowania na zrealizowaną inwestycję w zakresie budowy przydomowej oczyszczalni ścieków posadowionej na działce o numerze ewidencyjnym [...] obręb [...].
Wskazał, że w ocenie Sądu jako prawidłowe należało ocenić stanowisko Wójta Gminy C., że przedstawiona faktura [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. na kwotę 12.345,50 zł dotycząca zakupu urządzenia będącego przedmiotem dofinansowania została wystawiona przed dniem udzielenia dofinansowania, które nastąpiło w dniu [...] sierpnia 2021 r. W tych okolicznościach, nie było możliwości udzielenia dofinansowania w sytuacji, gdy wydatek podlegający co do zasady dotowaniu został poniesiony przed rozpatrzeniem wniosku. W treści pisma organ podał też, iż w wyroku Sądu stwierdzono, że bez wpływu na odmowę dofinansowania pozostała argumentacja Wnioskodawcy, że urządzenie zakupione w dniu [...] kwietnia 2020 r. zostało sprzedane w dniu [...] grudnia 2020 r. ze względu na to, iż nie był jeszcze mieszkańcem Gminy C. i nie mógł zgodnie z uchwałą starać się o dofinansowanie. Z powyższego wynika jednoznacznie, że ustawodawca nie dopuszcza możliwości dotowania środkami pieniężnymi – przekazywanymi w ramach dotacji celowej – inwestycji z zakresu ochrony środowiska zrealizowanych przed datą zawarcia umowy dotacji (pisma przyznania dotacji). Aktualnie obowiązujące przepisy prawa nie stwarzają żadnych podstaw prawnych do przyjęcia takiego rozwiązania. Tym samym dotacja nie może zostać przekazana przez refundację poniesionych już wydatków, ponieważ do takiego działania nie dopuszczają przepisy. Organ nadmienił też, że przedłożone przez Wnioskodawcę faktury, które zostały wystawione po rozpatrzeniu przez Gminę wniosku Strony (tj. faktura nr [...] z dnia [...] lipca 2022 r. na kwotę 453,00 zł dotycząca zakupu: trójnika, rury uszczelkowej, rury PCV oraz faktura nr [...] z dnia [...] czerwca 2022 r. na kwotę 1.568,25 zł dotycząca zakupu kamienia [...] wraz z transportem) nie wskazują jednoznacznie przedmiotu dofinansowania tj. zakupu oczyszczalni ścieków oraz szczelnych zbiorników bezodpływowych na terenie Gminy C.
Wójt Gminy C. po powtórnie dokonanej ocenie wniosku Strony poinformował, że nie może udzielić przedmiotowego dofinansowania. Jedną z głównych podstaw odmowy dofinansowania jest fakt, że w dniu 4 listopada 2022 r. Rada Gminy w C. podjęła uchwałę nr XXXVII/640/2022 w sprawie uchylenia uchwały nr XLIII/568/2014 Rady Gminy w C. z dnia 30 czerwca 2014 r. oraz uchwały nr XI/188/2016 Rady Gminy w C. z dnia 26 lutego 2016 r., która została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Pomorskiego w dniu [...]r. pod poz [...] i weszła w życie po 14 dniach od daty jej publikacji. Wójt Gminy nadmienił dodatkowo, że tutejsza Gmina nie posiada środków finansowych zabezpieczonych w budżecie na rok 2023 na przedmiotowe dotacje. Skorzystanie z zapisu pkt 4 Rozdziału II Gminnego programu budowy i finansowania przydomowych oczyszczalni ścieków oraz szczelnych zbiorników bezodpływowych nie może spowodować naruszenia dyscypliny finansowej oraz innych przepisów prawa w tym prawa lokalnego. W dniu złożenia wniosku to jest na rok 2022 także nie przewidziano jakichkolwiek środków na udzielenie pomocy osobom nieobjętych zasadami określonymi w programie lub w innej wysokości dofinansowanie niż określonych w Programie.
W podsumowaniu, Wójt Gminy C. wyraził stanowisko, iż nie może skorzystać z przyznanej mu w uchwale kompetencji udzielenia pomocy finansowej osobom nieobjętych uchwałą.
4.1. W związku z otrzymanym pismem Wójta Gminy C. z dnia 24 października 2023 r. nr [...] Skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na czynność w sprawie odmowy udzielenia dofinansowania, w której zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a. ust. II pkt 1-3, rozdz. I; pkt. 5 rozdz. II, ust. III pkt 1-2 rozdz. III Załącznika Nr 1 do uchwały Nr XI/188/2016 Rady Gminy w C. z dnia 26 lutego 2016 r.
w sprawie zmiany załącznika nr 1 do uchwały Rady Gminy w C. Nr XLIII/568/2014 z dnia 30 czerwca 2014 r. w sprawie zatwierdzenia "Gminnego programu budowy i finansowania przydomowych oczyszczalni ścieków oraz szczelnych zbiorników bezodpływowych na terenie gminy C. " (Dz. Urz. Woj. Pom. [...] r. poz. [...], zwanej dalej "uchwałą") w zw. z art. 403 ust. 2-5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2022 poz. 2556 ze zm. – dalej: "u.p.o.ś.") poprzez błędną interpretację tych przepisów skutkującą odmową udzielenia dotacji celowej mimo spełnienia przez skarżącego przesłanek do jej otrzymania,
b. wyroku Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 lipca 2023 r. o sygn.
[...] poprzez błędną interpretację tego wyroku polegającą na przyjęciu przez organ, że Sąd za słuszną uznał odmowę dofinansowania z uwagi, że przedstawiona przez Skarżącego faktura [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. została wystawiona przed dniem udzielenia dofinansowania, które nastąpiło dnia [...] sierpnia 2021 r. Tymczasem z osnowy tego wyroku (strona 11 z 12) jasno wynika przecież, że Sąd za prawidłowe uznał jedynie stanowisko organu ,że wspomniana FV została wystawiona przed udzieleniem zgody, dlatego prawidłowo należy ocenić decyzję organu o jej nie uwzględnieniu, czego przecież sam skarżący nigdy nie kwestionował. Dokumentem potwierdzającym zakup zbiornika oczyszczalni ścieków po otrzymaniu zgody na dofinansowanie jest bowiem dokument z dnia [...] września 2021 r., dlatego wspomniana powyżej FV z dnia [...] kwietnia 2020 r. nie ma dla sprawy żadnego znaczenia,
c. wyroku TSUE z dnia 29 września 2022 r., C-235/21 w związku z art. 203 dyrektywy 2006/112 w sprawie wspólnego systemu podatku - poprzez przyjęcie błędnego stanowiska, że dokument zakupu zbiornika przydomowej oczyszczalni ścieków z dnia [...] września 2021 r. nie stanowi faktury. TSUE stwierdził, że umowa zakupu pomiędzy stronami powinna być traktowana jako faktura, jeżeli zawiera wszystkie wymagane dla faktury elementy składowe. Umowa zakupu z dnia [...] września 2021 r. bez wątpienia takie wymagane elementy zawiera. Powinna być zatem przez organ potraktowana jako faktura bez VAT. Wystawiona bowiem została przez osobę nie będącą płatnikiem vat, prowadzącą drobną działalność nierejestrowaną. Przepisy polskiej ustawy o podatku od towarów i usług przewidują, że faktura jest dokumentem wystawionym w formie papierowej lub w formie elektronicznej (za zgodą nabywcy), zawierającym dane wymagane ustawą i przepisami wydanymi na jej podstawie.
2) naruszenie przepisów postępowania:
a. art. 77 § 1 k.p.a, gdyż organ nie dokonał bowiem wszechstronnej oceny materiału dowodowego, negując uznanie dokumentu z dnia [...] września 2021 r. jako faktury, co jest niezgodne z wyrokiem TSUE z dnia 29 września 2022 r., C-235/21. Organ nie rozpatrzył tym samym stanu faktycznego w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w sprawie,
b. art. 6, 7, 8, 9 ,77 i 80 k.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do ustalenia błędnego stanu faktycznego sprawy poprzez błędne przyjęcie, że:
- Gmina nie ma możliwości udzielenia dotacji na zrealizowaną przez skarżącego inwestycję, z uwagi na fakt, że przedmiot inwestycji tj. urządzenie służące do zagospodarowania ścieków (przydomowa oczyszczalnia) zostało zakupione przed wyrażeniem zgody przez tutejszy organ podczas, gdy przed Sądem Administracyjnym w Gdańsku – sygn. akt [...] Skarżący udowodnił okoliczność przeciwną (dokument z [...] września 2021 r.),
- przydomowa oczyszczalnia ścieków stanowi jednoelementowe urządzenie podczas, czym organ tłumaczył nieuwzględnienie faktur wystawionych po uwzględnieniu wniosku przez Gminę – podczas, gdy na przydomową oczyszczalnię ścieków składa się cały system urządzeń,
- Gmina nie ma możliwości udzielenia dofinansowania z uwagi, iż w dniu 4 listopada 2022 r. Rada Gminy w C. podjęła uchwałę nr XXXVII/640/2022 w sprawie uchylenia uchwał na bazie których Skarżący starał się o dofinansowanie – podczas gdy wniosek Skarżącego o dofinansowanie został pozytywnie rozpatrzony
i zaakceptowany w dniu [...] sierpnia 2021 r., więc w czasie gdy uchylone uchwały ciągle obowiązywały a Wnioskujący wywiązał się ze wszystkich ciążących na nim zobowiązań w terminie z tych uchwał wynikającym. Dodano, że ze względu na to, iż wspomniana uchwała nr XXXVII/640/2022 z 4 listopada 2022 r. narusza interes prawny Skarżącego poprzez odebranie nadanych wcześniej uprawnień została ona w dniu [...] r. zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na podstawie art. 53 § 2a p.p.s.a oraz na podstawie art. 101 ustawy
z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
W związku z powyższymi zarzutami, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259), Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego rozstrzygnięcia – "odpowiedzi" Wójta Gminy C. z dnia 24 października 2023 r. nr [...] w sprawie odmowy udzielenia dofinansowania na zrealizowana przez Skarżącego inwestycję w zakresie budowy przydomowej oczyszczalni ścieków posadowionej na działce o nr ewid. [...] obręb [...]. Ponadto, Skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentacji przedłożonej do akt sprawy [...] prowadzonej przez tutejszym Sądem. Do skargi dołączono kopię pisma Wójta Gminy C. z 24 października 2022 r., kopie uchwały Nr XXXVII/640/2022 Rady Gminy w C. z dnia 4 listopada 2022 r. oraz skargę na ww. uchwałę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia [...] r.
4.2. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy C. podtrzymał dotychczasowe stanowisko w przedmiotowej sprawie.
4.3. Przy piśmie z dnia 6 stycznia 2024 r. Strona załączyła pismo Wójta Gminy C. z dnia 21 grudnia 2023 r. nr [...], składając dodatkowo wniosek o dopuszczenie z niego dowodu.
4.4. Natomiast w piśmie procesowym z dnia 13 stycznia 2024 r., stanowiącym uzupełnienie skargi Skarżący dodatkowo wniósł o;
1) o zajęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku jednoznacznego stanowiska w sprawie czy dokument z dnia [...] września 2021 r. potwierdzający zakup zbiornika przydomowej oczyszczalni ścieków, stanowiący dowód w sprawie, który jest jednocześnie głównym przedmiotem sporu w sprawie należy traktować jak fakturę, zgodnie z przytoczoną przez skarżącego argumentacją zawartą w skardze (wyrok TSUE oraz spełnienie przez wspomniany dokument wymogów formalnych wymaganych dla faktury),
2) o stwierdzenie przez Sąd nieistotności dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy dokumentu [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r., jako obrazującego jedynie historię przedmiotu zakupu, który wobec przedłożonego dokumentu zakupu zbiornika oczyszczalni ścieków z dnia [...] września 2021 r. nie ma dla bytu niniejszej sprawy żadnego znaczenia,
3) o zajęcie przez Sąd jednoznacznego stanowiska czy udokumentowane wydatki poniesione przez skarżącego na zakup: rur PCV, trójników PCV oraz kamienia na drenaż rozsączający a które w sposób bezsporny wchodzą w skład zbudowanej przez niego instalacji przydomowej oczyszczalni ścieków są słusznie przez organ kwestionowane w sytuacji gdy "Gminny program" obejmował budowę przydomowej oczyszczalni ścieków a nie zakup samego zbiornika oczyszczalni.
4.5. W piśmie z dnia 24 stycznia 2024 r. Wójt Gminy C. w związku
z pismami Skarżącego m. in. wskazał, iż uchylenie uchwały pomocowej nie miało bezpośredniego wpływu na odmowę przyznania Stronie wnioskującej dofinansowania, albowiem uchylenie miało moc ex nunc, nie ex tunc. Skarżący nie spełnił jednak przesłanek o udzielenie mu dofinansowania, stąd też nie zawarto z nim umowy. Wskazanie, iż uchylenie uchwały jest jedną z podstaw odmowy odnosi się do braku zabezpieczenia środków na dofinansowanie poza Programem. Przepis ten daje prawo przyznania dofinansowania "w ramach posiadanych środków". Uchylenie Programu i brak zabezpieczenia środków w budżecie jasno wskazało na intencję rady gminy. Dlatego też podkreślono, że jeżeli Skarżący spełniłby przesłanki, skoro złożył wniosek przed uchyleniem Programu, mógłby je otrzymać. Zdaniem organu Skarżący poddaje błędnej ocenie wnioski wyrażone w przedmiotowym wyroku WSA.
W związku z powyższym Wójt Gminy podtrzymał wniosek o oddalenie skargi.
4.6. Skarżący pismem z dnia 14 lutego 2024 r. w odpowiedzi na pismo organu z dnia 24 stycznia 2024 r. stwierdził, że organ w dalszym ciągu podtrzymują swoja błędna narrację, jakoby Skarżący nie spełnił przesłanek udzielenia mu dofinansowania. Skarżący wskazał, iż przedłożył organowi dokument zakupu z dnia [...] września 2021 r. i jednoznacznie udowodnił, iż zbiornik oczyszczalni zakupił po wyrażeniu zgody przez organ, czego organ z kolei nie uznaje. Przedłożony dokument zakupu spełnia wymogi formalne faktury w świetle wyroku TSUE z dnia 29 września 2022 r., C- 235/21, co powinno być uwzględnione przez organ.
Ponadto, wskazał, iż w pełni podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, a skarga jest uzasadniona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
5.1. Skarga jest niezasadna.
5.2. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest czynność dokonana przez Wójta Gminy C. z dnia 24 października 2023 r. w zakresie odmowy udzielenia dotacji celowej na budowę przydomowej oczyszczalni ścieków na należącej do Skarżącego działce nr [...] w miejscowości [...].
5.3. W pierwszej kolejności analizy wymagała kwestia oceny dopuszczalności wniesionej skargi.
Zgodnie z art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z dyspozycją art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Przedmiotem wymiaru sprawiedliwości sprawowanego przez sądy administracyjne jest kontrola działalności administracji publicznej, dokonywana pod względem zgodności z prawem (legalności) działalności administracji publicznej, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2).
Powyższe oznacza, że przedmiotem tym są konflikty w sferze stosunków administracyjno-prawnych sensu largo, tj. spory co do zgodności z prawem działania administracji publicznej w sferze, w jakiej organ administracji został upoważniony do kształtowania uprawnień i obowiązków (osoby fizycznej, osoby prawnej lub innej jednostki organizacyjnej) niepowiązanych z nim ani więzami zależności organizacyjnej ani podległości służbowej. Jedną ze stron tych stosunków jest organ administracji publicznej, drugą zaś ów podmiot, którego sytuacja prawna na mocy norm prawa obowiązującego została powiązana z sytuacją prawną organu w ten sposób, że organ może w sposób władczy i jednostronny konkretyzować jego prawa i obowiązki.
Kontrola działalności administracji publicznej ma charakter ograniczony, co oznacza, że są nią objęte jedynie działania administracji wskazane w ustawie i to dopiero po dopełnieniu przez skarżącego określonych warunków. Wynika on przede wszystkim z przepisów wyznaczających zakres właściwości sądów administracyjnych oraz postanowień procesowych określających przesłanki dopuszczalności skargi oraz granice postępowania sądowo-administracyjnego (J. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Komentarz 2004, s. 14-16).
Przedmiot skargi do sądu administracyjnego jest ściśle określony przepisami prawa. Sąd administracyjny kontroluje legalność działalności organów administracji publicznej sprawowanej we władczych formach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 - 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."). Tymi władczymi formami są m.in.: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Spór w rozpoznawanej sprawie powstał na tle obowiązującej na terenie Gminy C. uchwały Nr XI/188/2016 Rady Gminy w C. z dnia 26 lutego 2016 r. w sprawie zmiany załącznika nr 1 do uchwały Rady Gminy w C. Nr XLIII/568/2014 z dnia 30 czerwca 2014 r. w sprawie zatwierdzenia "Gminnego programu budowy i finansowania przydomowych oczyszczalni ścieków oraz szczelnych zbiorników bezodpływowych na terenie gminy C. " (Dz. Urzędowy Województwa Pomorskiego z [...] r., poz. [...]).
Uregulowanie zasad udzielania dotacji celowych ustawodawca pozostawił organom samorządowym w drodze uchwały. Uchwała jako akt prawa miejscowego, jest usytuowana wśród źródeł prawa powszechnie obowiązującego (art. 87 ust. 2 Konstytucji RP). Stanowi zatem część systemu prawnego Rzeczypospolitej Polskiej o charakterze wykonawczym. Regulacje zawarte w akcie prawa miejscowego mają na celu uzupełnienie przepisów powszechnie obowiązujących rangi ustawowej, kształtujących prawa i obowiązki ich adresatów (por. wyrok WSA z dnia 24 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Bd 1183/10, wyrok WSA z dnia 27 lutego 2013 r. sygn. akt IV SA/Wr 715/12, wszystkie powoływane orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako ,,CBOSA’’).
Bezspornym w sprawie jest, że zaskarżona czynność Wójta Gminy C. z 24 października 2023 r. jak i wcześniejsze pisma organu w tej sprawie skierowane do Skarżącego, odnoszą się do przepisów przywołanych powyżej uchwał z dnia 30 czerwca 2014 r. oraz 26 lutego 2016 r. które zostały uchwalone m.in. na podstawie art. 403 ust. 2 u.p.o.ś.
Zgodnie z art. 403 ust. 2, do zadań własnych gmin należy finansowanie ochrony środowiska w zakresie określonym w art. 400a ust. 1 pkt 2, 5, 8, 9, 15, 16, 21-25, 29, 31, 32 i 38-42 w wysokości nie mniejszej niż kwota wpływów z tytułu opłat i kar, o których mowa w art. 402 ust. 4, 5 i 6, stanowiących dochody budżetów gmin, pomniejszona o nadwyżkę z tytułu tych dochodów przekazywaną do wojewódzkich funduszy.
W myśl art. 403 ust. 4 u.p.o.ś finansowanie ochrony środowiska i gospodarki wodnej, o którym mowa w ust. 1 i 2, może polegać na udzielaniu dotacji celowej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych z budżetu gminy lub budżetu powiatu na finansowanie lub dofinansowanie kosztów inwestycji: 1) podmiotów niezaliczonych do sektora finansów publicznych, w szczególności: a) osób fizycznych, b) wspólnot mieszkaniowych, c) osób prawnych, d) przedsiębiorców; 2) jednostek sektora finansów publicznych będących gminnymi lub powiatowymi osobami prawnymi.
Z kolei, zgodnie z art. 403 ust. 6 zd. 1 u.p.o.ś udzielenie dotacji celowej, o której mowa w ust. 4, następuje na podstawie umowy zawartej przez gminę lub powiat z podmiotami określonymi w ust. 4. Załatwienie zatem sprawy z zakresu dotacji nie następuje w formie decyzji administracyjnej, gdyż przepisy prawa nie przewidują w sposób jednoznaczny takiej formy prawnej dla jej załatwienia. Nie można domniemywać formy decyzji dla czynności poprzedzających zawarcie przez organ administracji umowy cywilnoprawnej.
Przedmiotowa uchwała jest aktem prawa miejscowego odnoszącym się do praw i obowiązków indywidualnych podmiotów w zakresie Gminnego programu budowy i finansowania przydomowych oczyszczalni ścieków oraz szczelnych zbiorników bezodpływowych na terenie gminy C.
Zdaniem Sądu kwestia, czy w niniejszej sprawie zasadnie, (mając na uwadze określone prawem miejscowym zasady), odmówiono Skarżącemu prawa do dofinansowania kosztów realizacji przydomowej oczyszczalni ścieków, stanowi przedmiot kontroli sądowoadministracyjnej na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Przepis ten rozszerza kontrolę sądu administracyjnego poza sferę decyzji
i postanowień, będących tradycyjnie przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej. Umożliwia on sądową kontrolę również takich działań administracji publicznej, które nie są podejmowane w sformalizowanych postępowaniach (jurysdykcyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym) zapewniających ich uczestnikom określone gwarancje procesowe, a dotyczą praw i obowiązków obywateli i innych podmiotów w sferze publicznoprawnej, w stosunkach z organami administracji publicznej. Ustawodawca niniejszym przepisem dążył do jak najszerszego zapewnienia indywidualnym jednostkom, prawnej ochrony przed działaniami organów, które wymykają się wszelkiej innej kontroli.
5.4. Przechodząc do istoty sporu, zasadnicze znaczenie dla rozpoznania niniejszej sprawy posiada okoliczność, iż przedmiotowa sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 12 lipca 2023 r. o sygn. akt [...] stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności w przedmiocie odmowy udzielenia dotacji celowej.
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Ponadto zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
W orzecznictwie podkreśla się, że ustanowiona w przepisie art. 153 p.p.s.a. zasada związania oceną prawną powoduje, iż skutki prawomocnego wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak i wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt II FSK 2506/12, z dnia 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt I FSK 1101/16, CBOSA ). Ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu. Zasadniczym kryterium legalności decyzji (postanowienia) wydanej w postępowaniu ponowionym wskutek uchylającego decyzję wyroku sądu administracyjnego jest więc zastosowanie się do wyrażonej przez ten sąd oceny prawnej oraz podporządkowanie się wytycznym co do dalszego postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2018 r., sygn. akt II FSK 353/16, CBOSA). Przez "ocenę prawną" rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał dany akt, zostało uznane za błędne, bądź za prawidłowe. Natomiast "wskazania co do dalszego postępowania" dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. A. Kabat (w:) B. Dauter i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2018, uw. 3 i 5 do art. 153). Związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu tego przepisu oznacza zaś, że nie może on formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej.
Uwzględniając zatem konsekwencje wynikające z treści art. 153 p.p.s.a. należy podkreślić, że w sytuacji, gdy organ i Sąd działają w warunkach związania oceną prawną wyrażoną w wyroku uprzednio wydanym w sprawie, kontrola zgodności z prawem ponownie podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia powinna być przede wszystkim ukierunkowana na to, czy organ administracji zrealizował adresowane do niego wytyczne co do dalszego postępowania w sprawie, o ile - rzecz jasna - nie ustał walor prawnego związania tymi wytycznymi, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca (stan prawny i faktyczny nie uległ bowiem zmianie).
5.5. Zatem rolą obecnie kontrolującego zaskarżoną czynność Sądu jest przede wszystkim ocena, czy organ w pełni zastosował się do oceny prawnej i wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 lipca 2023 r., sygn. akt [...].
W przywołanym wyroku Sąd stwierdzając bezskuteczność zaskarżonej czynności Wójta Gminy C., dokonał w pierwszej kolejności oceny czy dopuszczalne jest przyznanie dotacji na pokrycie wydatków, które dotowany poniósł przed rozpatrzeniem wniosku dotacyjnego przez Gminę, w związku z przedłożoną przez niego fakturą nr [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r., na kwotę 12.345,50 zł., dotyczącą zakupu urządzenia będącego przedmiotem dofinansowania.
W powołanym wyroku Sąd stwierdził, że ustawodawca nie dopuszcza możliwości dotowania środkami pieniężnymi - przekazanymi w ramach dotacji celowej - inwestycji z zakresu ochrony środowiska zrealizowanych przed datą zawarcia umowy dotacyjnej. Zdaniem Sądu aktualne przepisy u.f.p. oraz art. 403 ust. 5 i 6 u.p.o.ś., nie stwarzają żadnych podstaw prawnych do przyjęcia takiego rozwiązania. Sąd uznał, że ustawodawca nie dopuszcza możliwości finansowania lub dofinansowania kosztów zadań publicznych, które już zostały poniesione, gdyż wydatek ten miałby charakter refundacji poniesionych kosztów, nie zaś dotacji na realizację zadania (celu). Tym samym dotacja nie może zostać przekazana na refundację poniesionych już wydatków, ponieważ do takiego działania nie dopuszczają przepisy u.f.p. Mający zastosowanie w realiach niniejszej sprawy Gminny program budowy i finansowania przydomowych oczyszczalni ścieków oraz szczelnych zbiorników bezodpływowych na terenie gminy C., stanowiący załącznik Nr 1 do uchwały Nr XI/188/2016 Rady Gminy w C. z dnia 26 lutego 2016 r. w sprawie zmiany załącznika nr 1 do uchwały Rady Gminy C. Nr XLIII/568/2014 z dnia 30 czerwca 2014 r. w sprawie zatwierdzenia Gminnego programu budowy i finansowania przydomowych oczyszczalni ścieków oraz szczelnych zbiorników bezodpływowych na terenie gminy C. określa, że celami programu (rozdział I) jest:
1. Ograniczenie ilości odprowadzanych nieczyszczonych ścieków socjalno - bytowych bezpośrednio do gruntu lub wód, a w efekcie, przerwanie procesu ich degradacji.
2. Stworzenie alternatywy dla zagospodarowania ścieków na obszarach dla których budowa kanalizacji sanitarnej sieciowej jest niemożliwa lub ekonomicznie nieuzasadniona.
3. Poprawa stanu środowiska naturalnego Gminy C.
W rozdziale II, regulującym warunki przyznania dofinansowania określono m.in., że dofinansowaniu podlegają inwestycje udokumentowane w postaci faktur wystawionych po rozpatrzeniu wniosku przez Gminę (Rozdział II Warunki przyznania dofinansowania, pkt 5). Natomiast rozdział III określa zasady finansowania.
W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w prawomocnym wyroku z dnia 12 lipca 2023 r. sygn. akt [...], uznał za prawidłowe stanowisko Wójta Gminy C., że przedstawiona przez Stronę skarżącą faktura nr [...]z dnia [...] kwietnia 2020 r., na kwotę 12.345,50 zł dotycząca zakupu urządzenia będącego przedmiotem dofinansowania, została wystawiona przed dniem udzielenia dofinansowania, które nastąpiło w dniu [...] sierpnia 2021 r. W tych okolicznościach nie było możliwości udzielenia dofinansowania w sytuacji, gdy wydatek podlegający co do zasady dotowaniu został poniesiony przed rozpatrzeniem wniosku przez Gminę.
W ocenie zawartej w wyroku z dnia 12 lipca 2023 r., bez wpływu na prawidłowość tego stanowiska pozostawała argumentacja Skarżącego, że urządzenie zakupione w dniu [...] kwietnia 2020 r. sprzedał w dniu [...] grudnia 2020 r., ze względu na to, iż nie był jeszcze wówczas mieszkańcem Gminy C. i nie mógł zgodnie z powołaną uchwałą starać się o jego dofinansowanie. Skarżący podniósł, że dopiero po zameldowaniu na terenie Gminy C., co nastąpiło w dniu [...] lipca 2021 r. wystąpił 3 sierpnia 2021 r. z wnioskiem o dofinansowanie planowanej inwestycji. Po pozytywnej weryfikacji wniosku, która nastąpiła w dniu [...] sierpnia 2021 r., Skarżący dokonał w dniu [...] września 2021 r. zakupu zbiornika przydomowej oczyszczalni ścieków.
Sąd podkreślił w uzasadnieniu wyroku [...], że wskazywane przez Skarżącego czynności zostały udokumentowane umowami, a nie fakturami, jak wymaga tego pkt 5 rozdziału II Gminnego programu budowy i finansowania przydomowych oczyszczalni ścieków oraz szczelnych zbiorników bezodpływowych na terenie gminy C.
Wobec powyższego w ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, podnoszone przez Skarżącego zarzuty i argumentacja na obecnym etapie postępowania, dotyczące (jego zdaniem) błędnie dokonanej przez organ oceny i przyjętego w jej wyniku nieprawidłowego stanowiska, ze względu na przedstawione umowy kupna – sprzedaży i darowizny zbiornika przydomowej oczyszczalni z dnia [...] grudnia 2020 r. oraz z dnia [...] września 2021 r. (którą zdaniem strony należy potraktować jako fakturę bez VAT), nie zasługują na uwzględnienie.
W tym miejscu Sąd ponownie podkreśla, iż w świetle art. 153 p.p.s.a. ocena prawna Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 lipca 2023 r., [...] jest wiążąca zarówno dla organu jak i dla Sądu.
Ponadto istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu, o której mowa w art. 170 p.p.s.a. wyraża się w tym, że nie tylko sąd wydając rozstrzygnięcie, ale także inne sądy i inne organy muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu. Moc wiążąca orzeczenia w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu.
W związku z tym, zaprezentowane przez Sąd stanowisko w prawomocnym wyroku z dnia 12 lipca 2023 r., w odniesieniu do argumentacji strony dotyczącym sprzedaży urządzenia, a następnie zakupu zbiornika przydomowej oczyszczalni w dniu [...] września 2021, jako niemających wpływu na prawidłowość stanowiska organu jest wiążące w niniejszej sprawie.
Przywoływanie natomiast przez Skarżącego dodatkowej argumentacji w złożonej w niniejszej sprawie skardze i pismach procesowych na tę samą okoliczność będącą już przedmiotem oceny w prawomocnym wyroku tut. Sądu, dotyczącą sprzedaży i ponownego zakupu urządzenia na podstawie umowy, jako nieuprawniającą do udzielenia dofinansowania, zamiast faktur, jak tego wymaga pkt 5 rozdziału II Gminnego programu budowy i finansowania przydomowych oczyszczalni ścieków oraz szczelnych zbiorników bezodpływowych na terenie Gminy C., pozostaje bezskuteczne.
Tym samym argumentacja strony, że w jego ocenie program nie precyzuje, że podstawą dofinansowania muszą być jedynie faktury VAT, czy powoływanie się na zawarte w późniejszym okresie umowy cywilnoprawne, dotyczące zbycia i ponownego nabycia przedmiotowego urządzenia, nie mogły być uwzględnione w świetle oceny Sądu zawartej w wyroku z dnia 12 lipca 2023 r., sygn. akt [...].
Zatem skoro przedłożona jako dowód poniesionych wydatków faktura końcowa nr [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. na kwotę 12.345,50 zł, dotycząca zbiornika przydomowej oczyszczalni [...] została wystawiona przed dniem udzielenia dofinansowania, to nie może ona stanowić podstawy do jego udzielenia. Jak stwierdził to Sąd w prawomocnym wyroku zapadłym w niniejszej sprawie, byłoby to działanie wbrew zapisom wynikającym z przyjętych przez Radę Gminy C. uchwał, gdy wydatek podlegający co do zasady dotowaniu został poniesiony przed rozpatrzeniem wniosku przez Gminę.
Natomiast powołany przez Skarżącego w skardze oraz piśmie procesowym z dnia 13 stycznia 2024 r. wyrok TSUE z dnia 29 września 2022 r. C – 235/2 w sprawie [...], w którym Trybunał stwierdził, że art. 203 dyrektywy Rady 2006/112/WE należy interpretować w ten sposób, że umowę zbycia i leasingu zwrotnego, po zawarciu której strony nie wystawiły faktury, można uznać za fakturę w rozumieniu tego przepisu, w przypadku gdy umowa ta zawiera wszystkie informacje niezbędne do tego, by organ podatkowy państwa członkowskiego mógł ustalić, czy materialne przesłanki prawa do odliczenia podatku od wartości dodanej zostały w danym wypadku spełnione, nie ma zastosowania do rozstrzyganej kwestii spornej w niniejszej sprawie.
Powołany wyrok TSUE dotyczy tego, czy organ podatkowy dysponuje informacjami niezbędnymi do ustalenia, czy materialne przesłanki prawa do odliczenia VAT zostały spełnione, niezależnie od tego, czy podatek VAT wskazano w dokumencie noszącym tytuł "Faktura", czy w innym dokumencie, takim jak umowa zawarta przez strony, a więc odmiennych kwestii niż w niniejszej sprawie.
Kwestia odliczenia podatku VAT naliczonego na podstawie przedłożonego dokumentu – umowy (z której to taki podatek nie wynika), nie jest przedmiotem oceny w niniejszej sprawie, natomiast jak już wskazano powyżej, w rozdziale II powołanej uchwały, regulującym warunki przyznania dofinansowania określono m.in., że dofinansowaniu podlegają inwestycje udokumentowane w postaci faktur wystawionych po rozpatrzeniu wniosku przez Gminę (Rozdział II Warunki przyznania dofinansowania, pkt 5), co w niniejszej sprawie w odniesieniu do wydatku w kwocie 12.345,50 zł nie zostało spełnione.
Tym samym stanowisko strony opierające się na orzeczeniu TSUE dotyczącego zagadnienia związanego z odliczeniem podatku VAT na podstawie dokumentu – umowy, a więc nie mającego związku z zagadnieniem spornym w kontrolowanej sprawie, dotyczącym spełnienia wymogów udokumentowania poniesionego wydatku w ramach gminnego programu jest bezzasadne.
5.6. Odnosząc się z kolei, do stanowiska Skarżącego związanego z przedłożonymi fakturami VAT nr [...] z dnia [...] lipca 2022 r. na kwotę 453,00 zł dotyczącą zakupu: trójnika, rury uszczelkowej, rury PCV oraz faktury nr [...] z dnia [...] czerwca 2022 r. na kwotę 1.568,25 zł, dotyczącą zakupu kamienia [...] wraz z transportem), w ocenie Sądu również to stanowisko nie zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim należy wskazać, że stanowisko organów dotyczące przedmiotowych faktur, że nie wskazują one jednoznacznie przedmiotu dofinansowania tj. zakupu oczyszczalni ścieków było przedmiotem oceny WSA w Gdańsku w wyroku o sygn. [...], co wskazane zostało w części uzasadnienia dotyczącej opisu stanu faktycznego. Natomiast Sąd uznając zasadność skargi uznał, że przesądzającą o tym okolicznością jest wskazana we wniosku strony, alternatywna możliwość przyznania dofinasowania w oparciu o pkt 4 Rozdziału II Gminnego programu budowy i finansowania przydomowych oczyszczalni ścieków oraz szczelnych zbiorników bezodpływowych na terenie Gminy C., a której to organ nie dokonał oceny w odniesieniu do wniosku dotacyjnego Skarżącego.
W związku z powyższym mając na uwadze treść prawomocnego wyroku Sądu, wydatki wynikające z tych faktur mogły być oceniane jedynie w ramach alternatywnej możliwości przyznania Skarżącemu dofinasowania w oparciu o pkt 4 Rozdziału II, gdzie organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy odmówił przyznania dofinansowania na podstawie tej regulacji, m.in. ze względu na brak środków finansowych, od posiadania których zapis ten uzależnia przyznanie dofinansowania.
Natomiast odnosząc się do argumentacji strony skarżącej, że materiały, których zakup został udokumentowany przedmiotowymi fakturami mogą stanowić elementy systemu oczyszczalni przydomowej, to Sąd nie kwestionuje tego, że takie elementy jak; trójnik, rury PCV, czy kamień na drenaż, mogą stanowić elementy sytemu oczyszczalni przydomowej.
Jednakże w niniejszej sprawie w żaden sposób nie zostało wykazane, że zakup na podstawie faktur, jako jedynych dokumentów w świetle powołanej uchwały, potwierdzających poniesione wydatki, wystawionych po rozpatrzeniu wniosku Skarżącego, a więc w czerwcu i lipcu 2022 r. ma jakikolwiek związek z przydomową oczyszczalnią ścieków, w sytuacji gdy urządzenie główne tj. zakup zbiornika oczyszczalni przydomowej został udokumentowany fakturą z dnia [...] kwietnia 2020 r.
Zatem również w tym zakresie uprawnione było stanowisko organu, że w okolicznościach niniejszej sprawy faktury te nie wskazują jednoznacznie wydatkowania na przedmiot dofinansowania tj. zakupu oczyszczalni ścieków.
5.7. Z kolei dokonując oceny, czy zostały wykonane wskazania zawarte w wyroku sygn. akt [...], to Sąd w tym wyroku zobowiązał Wójta Gminy do dokonania oceny przyznania dofinansowania w oparciu o pkt 4 Rozdziału II Gminnego programu budowy i finansowania przydomowych oczyszczalni ścieków oraz szczelnych zbiorników bezodpływowych na terenie Gminy C., który przewiduje, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach, w ramach posiadanych środków Wójt Gminy może udzielić pomocy osobom nie objętym zasadami określonymi Programie i w innej wysokości dofinansowania niż określona w Programie.
Jak wynika z akt sprawy oraz ze stanowiska wyrażonego w piśmie organu z dnia 24 października 2023 r. Wójt Gminy C. wypełnił wskazanie Sądu wyrażone w wyroku z dnia 12 lipca 2023 r. przeprowadzając ocenę wniosku dotacyjnego Skarżącego na podstawie przepisu pkt 4 Rozdziału II Gminnego programu budowy i finansowania przydomowych oczyszczalni ścieków oraz szczelnych bezodpływowych na ternie Gminy C.
W wyniku powyższego poinformował Skarżącego, iż nie może udzielić przedmiotowego dofinansowania, gdyż jedną z głównych przeszkód, jest fakt, iż 4 listopada 2022 r. Rada Gminy w C. podjęła uchwałę nr XXXVII/640/2022, mocą której uchylona została zarówno uchwała nr XLIII/568/2014 z dnia 30 czerwca 2014 r. jak i uchwała ją zmieniająca nr XI/188/2016 z dnia 26 lutego 2016 r.
Ponadto Wójt Gminy odmawiając wypłaty dofinansowania wskazał, że Gmina nie posiada środków finansowych zabezpieczonych w budżecie na rok 2023, na przedmiotowe dotacje. Również w dniu złożenia wniosku na rok 2022, także nie przewidziano jakichkolwiek środków na udzielenie pomocy osobom nieobjętym zasadami określonymi w Programie lub innej wysokości, niż określonych w programie.
Zdaniem Sądu nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu, że przyczyną odmowy może być uchylenie dotychczasowej uchwały, w sytuacji gdy organ nie dokonał w czasie jej obowiązywania oceny alternatywnej możliwości przyznania dofinansowania, w oparciu o przepisu pkt 4 Rozdziału II Gminnego programu budowy
i finansowania przydomowych oczyszczalni ścieków oraz szczelnych bezodpływowych na ternie Gminy C., do czego był zobowiązany zgodnie ze stanowiskiem Sądu wyrażonym w prawomocnym wyroku.
Natomiast mając na uwadze, że wskazany przepis pkt 4 Rozdziału II zawarty w załączniku nr 1 do uchwały nr XI/188/2016 Rady Gminy w C., przewidywał, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach, ,,w ramach posiadanych środków’’, Wójt może udzielić pomocy osobom nieobjętym zasadami określonymi w programie, to w sytuacji wskazanej przez organ braku środków, zarówno w 2022 r. jak i w 2023 r. odmowa przyznania z tego powodu dofinansowania nie przekracza zasady uznaniowości przewidzianej w tym przepisie i jest zgodna z tą regulacją.
Jednocześnie nie można zgodzić się ze stanowiskiem strony zawartym w skardze, że skoro Wójt Gminy zaakceptował jego wniosek pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r., w sytuacji gdy jego działka nie spełniała wymogu powierzchniowego objętego Programem, to oznacza że w budżecie przewidziano wypłatę w oparciu o pkt 4 Rozdziału II zawarty w załączniku nr 1 do niniejszej uchwały. Jak wynika z powołanego przez stronę pisma Wójta Gminy, wniosek został zaakceptowany w oparciu o pkt 2 rozdziału II , a więc w ramach Programu gminnego.
Podsumowując tę część rozważań, w ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie organ ponownie rozpoznając sprawę i odmawiając udzielenia dotacji celowej, uwzględnił ocenę prawną oraz wskazania zawarte w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 12 lipca 2023 r., sygn. akt [...].
5.8. Odnosząc się z kolei do zarzutów naruszenia przepisów k.p.a. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę wskazuje, iż w przedmiotowym postępowaniu nie miały zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż przedmiotem skargi jest czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., która nie została podjęta w sformalizowanym postępowaniu jurysdykcyjnym kończącym się wydaniem decyzji administracyjnej. Niezasadne okazały się także zarzuty dotyczące naruszenia wskazanych w skardze przepisów u.p.o.ś.
Końcowo odnosząc się do wniosków dowodowych strony skarżącej zawartych w skardze o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentacji przedłożonej do sprawy o sygn. akt [...] oraz w piśmie z dnia 6 stycznia 2024 r. o przeprowadzenie dowodu z pisma Wójta Gminy C. z dnia 21 grudnia 2023 r. wyjaśnić należy, że w myśl art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że zakres postępowania dowodowego jest wyznaczony przez funkcję sądowej kontroli administracji, jaką jest ocena legalności zaskarżonego aktu lub czynności. Oznacza to, że sąd administracyjny może w toku uzupełniającego postępowania dowodowego dokonywać wyłącznie tych ustaleń, które mają wpływ na ocenę legalności aktu czy czynności.
W ocenie Sądu brak jest podstaw do przyjęcia, że w niniejszej sprawie istniała konieczność wyjaśnienia istotnych wątpliwości na podstawie dokumentacji zawartej w aktach sprawy o sygn. akt [...], w sytuacji gdy pełen materiał dowodowy zebrany został w aktach niniejszej sprawy, a strona nie wskazała jaka ewentualnie okoliczność wymagałaby udowodnienia w oparciu o akta wskazanej sprawy. Dlatego też Sąd odmówił przeprowadzenia dowodu z dokumentacji przedłożonej do sprawy o sygn. akt [...].
Natomiast Sąd na rozprawie w dniu [...] 2024 r. przeprowadził dowód z pisma Wójta Gminy C. z 21 grudnia 2023 r., dotyczącego udzielonej informacji o dacie ostatniej dotacji na podstawie uchwały Rady Gminy w C. nr XLIII/568/2014 z dnia 30 czerwca 2014 r. oraz uchwały nr XI/188/2016 z dnia 26 lutego 2016 r. z którego wynika, że w dniu [...] listopada 2021 r. Wójt Gminy C. pozytywnie zaakceptował wniosek złożony w dniu [...] października 2021 r. Z pisma wynika, że po zgłoszeniu wykonania zadania i zakończeniu procedur administracyjnych w dniu [...] listopada 2022 r. zawarto umowę pomiędzy stroną, a Gminą C. na dotację finansową na podstawie wskazanych uchwał Rady Gminy w C. Dofinansowanie wypłacono w dniu [...] r.
W ocenie Sądu z treści tego pisma wynika, że we wskazanej w piśmie sprawie wypłaty dofinansowania dokonano jeszcze przed utratą mocy obowiązującej powołanych uchwał, co miało miejsce na podstawie uchwały nr XXXVII/640/2022 z dnia 4 listopada 2022 r. Rady Gminy w C., opublikowanej w Dzienniku Urzędowym Województwa Pomorskiego w dniu [...] r. Jak wynika z § 3 tej uchwały, wchodzi ona w życie po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Pomorskiego.
Natomiast jak już Sąd wskazał powyżej, utrata mocy obowiązującej powołanych uchwał, w świetle okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności zapadłego wyroku WSA w Gdańsku z dnia 12 lipca 2023 r. nie stanowi przesłanki uzasadniającej odmowę przyznania dofinansowania. Natomiast uprawniona była odmowa udzielenia dofinansowania w oparciu o przepisu pkt 4 Rozdziału II Gminnego programu budowy i finansowania przydomowych oczyszczalni ścieków oraz szczelnych bezodpływowych na terenie Gminy C., w sytuacji braku środków finansowych przeznaczonych na dofinansowanie osób nie objętych Programem.
5.9. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI