I SA/GD 1043/24

I SA/Gd 1043/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-09-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-12-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Sławomir Kozik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FZ 52/25 - Postanowienie NSA z 2025-03-31
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 361
art. 33a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Sylwia Górny, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 września 2025 r. sprawy ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 14 października 2024 r., nr 2201-IGC-4103.21.2024.IJS w przedmiocie podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 14 października 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: Dyrektor IAS) działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.), dalej: "O.p." oraz art. 73 ust. 1, ustawy z dnia 19 marca 2004 roku - Prawo celne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1373), po rozpatrzeniu odwołania S.sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej: Spółka lub Skarżąca) wniesionego od decyzji Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni (dalej: Naczelnik) nr 328000-COC-3.4103.163-271.2024.BG z 29 kwietnia 2024 r., w sprawie podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Powyższe decyzje wydano w następującym stanie faktycznym sprawy:
W okresie od 27 września do 13 grudnia 2022 r. Spółka dokonała 109 zgłoszeń celnych o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu towarów sprowadzanych z Chińskiej Republiki Ludowej. W tych zgłoszeniach zadeklarowała rozliczenie podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów na podstawie art. 33a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2024 poz. 361 ze zm.), dalej: "ustawa VAT" (pole 44, kod informacji dodatkowej "4PL05" oraz metoda płatności "G" -płatność z przesuniętym terminem, stosowana w przypadku korzystania z tego typu uproszczenia).
Naczelnik przeprowadził wobec Spółki kontrolę celną w zakresie weryfikacji spełnienia warunków umożliwiających skorzystanie z rozliczenia podatku na podstawie art. 33a ustawy VAT, dla zgłoszeń celnych składanych w okresie od 1 czerwca 2022 do 31 grudnia 2022 r. Zgodnie z treścią sporządzonej w wyniku tej kontroli adnotacji urzędowej z 20 października 2023 r. Spółka nie była uprawniona do korzystania z uproszczenia, o którym mowa w art. 33a ustawy VAT, w związku z czym podatek od towarów i usług wykazany w 269 zgłoszeniach celnych poddanych kontroli, w tym objętych przedmiotem niniejszego postępowania, jest podatkiem należnym do zapłaty.
Naczelnik powiadomił Spółkę o zgromadzeniu dowodów dających podstawę do wydania niekorzystnej decyzji oraz o możliwości przedstawienia swojego stanowiska w terminie 30 dni od dnia jego doręczenia. Po upływie wskazanego terminu wydał decyzję z 29 kwietnia 2024 r. (sprostowaną decyzją z 6 maja 2024 r.), którą dokonał zmiany 109 zgłoszeń celnych, poprzez usunięcie zapisu "4PL05" z pola 44, a w polu 47 zmienił metodę płatności z G (Płatność z przesuniętym terminem) na H (Przelew bankowy) oraz uznał za należny do zapłaty podatek od towarów i usług, zgodnie z przedstawionym zestawieniem, w łącznej wysokości 5.436.034 zł.
Spółka nie zgodziła się z ww. decyzją i złożyła odwołanie.
Dyrektor IAS po rozpoznaniu sprawy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Na wstępie Dyrektor IAS wskazał, że przedmiotem rozstrzygnięcia jest wyłącznie zmiana zgłoszeń celnych w zakresie wskazanej w nich metody płatności podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów, w związku ze stwierdzeniem braku prawa do rozliczenia podatku VAT na zasadach procedury uproszczonej (tj. w deklaracji podatkowej wydanej za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu importu). Decyzja o zmianie zgłoszenia celnego w zakresie metody płatności podatku VAT nie zmienia tym samym kwoty obliczonego i wskazanego w zgłoszeniu celnym podatku, co oznacza, że w sprawie podstawę orzekania stanowią przepisy UKC, uzupełniane stosownymi regulacjami Ordynacji podatkowej, w związku z treścią art. 73 ust. 1 Prawa celnego.
W ocenie Dyrektora IAS Spółka nie spełniła przewidzianego w art. 33a ust. 1 pkt 3 ustawy VAT warunku składania zgłoszeń celnych za pośrednictwem przedstawiciela bezpośredniego, posiadania statusu upoważnionego przedsiębiorcy (AEO) lub posiadania pozwoleń na stosowanie określonych uproszczeń, gdyż wszystkie wskazane zgłoszenia celne zostały złożone bezpośrednio przez zgłaszającego.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Skarżąca nie posiadała statusu upoważnionego przedsiębiorcy (AEO), ani pozwolenia na korzystanie z uproszczeń, przewidzianych w art. 166 i 182 UKC, co wynika z pisma Dyrektora IAS z 11 września 2023 r. To oznacza, że składając przedmiotowe zgłoszenia celne samodzielnie, nie spełniała warunków do skorzystania z uproszczenia przewidzianego w art. 33a ustawy VAT.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Dyrektor IAS wyjaśnił, że zawarcie umowy (o pracę) obejmującej (w zakresie obowiązków) dokonywanie odpraw celnych za importera nie jest równoważne w skutkach z ustanowieniem zastępstwa do prowadzenia czynności i załatwiania formalności wymaganych przepisami prawa celnego przed organami celnymi i nie powoduje niejako z mocy prawa, że wszelkie dokonywane przez umocowanego czynności wykonywane są w warunkach określonego przedstawicielstwa celnego, jeżeli nie zgłoszono go organowi celnemu i nie zadeklarowano działania w tym charakterze. Przeciwnie, przepisy UKC przewidują, że czynności dokonane przez osobę nieumocowaną (a zatem w ogóle lub do określonej kategorii spraw) dokonywane są przez nią we własnym imieniu i na własną rzecz ("za siebie").
Natomiast z danych systemowych organów celnych wynika, że w 2022 roku zarejestrowano wyłącznie jedno udzielone przez Skarżącą pełnomocnictwo podmiotowi trzeciemu do działania na jej rzecz. Ponadto w toku przesłuchania z 21 września 2023 r. zatrudniona w Spółce J. J. zeznała, że w pełni świadomie nie podjęła się wykonywania czynności przedstawicielstwa wobec Importera w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Działania w tym charakterze nie deklarowano przy sporządzaniu zgłoszeń celnych, z których niespornie wynika, że Skarżąca działała jako zgłaszający - we własnym imieniu i na własną rzecz. Okoliczności tych nie modyfikuje także posiadanie przez ww. określonych kompetencji zawodowych, których notabene przepisy celne nie wymagają od przedstawiciela celnego. Tym samym Dyrektor IAS stwierdził, że Organ I instancji słusznie uznał, że sporządzanie zgłoszeń celnych i przygotowywanie kompletu dokumentów niezbędnych do właściwej procedury celnej przez osobę zatrudnioną w Spółce i działającego za pracodawcę, nie stanowiło realizacji wymogu określonego w art. 33a ust. 2 pkt 3 ustawy VAT, pomimo jej wpisu na listę agentów celnych. Ponieważ Skarżąca, działając w imieniu własnym i na własną rzecz nie spełniła, w odniesieniu do zgłoszeń celnych warunku określonego w art. 33a ust. 2 pkt 3 ustawy VAT nie była uprawniona do rozliczenia wynikającego z tych zgłoszeniach podatku w deklaracjach podatkowych.
Odnosząc się do złożonej w dniu 12 sierpnia 2022 r. przez Spółkę prośby o przedłużenie możliwości korzystania z art. 33a ustawy VAT i wyrażenie zgody na dalsze korzystanie z tej procedury, do której załączono oświadczenie z 11 sierpnia 2022 r., o tym że spełnia warunki określone w art. 33a ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT Dyrektor IAS wskazał, że w odpowiedzi na powyższe, tego samego dnia Spółka otrzymała wiadomość zwrotną: "wyjątkowo wprowadziłam". Jednak ww. oświadczenie złożyła po upływie okresu obowiązywania uprzednio przedstawionego. Złożone oświadczenie, wbrew twierdzeniom Skarżącej, nie dowodzi, że przysługiwało jej prawo do korzystania z uproszczonej formy rozliczania VAT z tytułu importu towarów, ani też, że organ celny "potwierdził uprawnienie" lub "wyraził na to zgodę" (która to, nawet udzielona przez organ celny, z uwagi na brak odnośnego uregulowania dla takiej zgody, byłoby prawnie irrelewantne dla możliwości korzystania z procedury uproszczonej w VAT).
Powyższe "nowe dowody" nie miały również wpływu na okoliczność spełnienia przesłanki określonej w art. 33a ust. 2 pkt 3 ustawy VAT i dotyczyły spełnienia warunków, których Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni nie kwestionował. Co jednakże wyjaśniono powyżej, podatnik zamierzający skorzystać z rozliczenia uproszczonego, uregulowanego w art. 33a ustawy VAT, zobligowany jest do spełnienia łącznie wszystkich określonych w nim warunków. Z tych powodów ww. wniosek dowodowy należało uznać za niezasadny.
W ocenie Organu II instancji, decyzja Naczelnika zmieniająca dane w zgłoszeniu celnym wadliwie powołuje w podstawie prawnej przepisy ustawy VAT i Ordynacji podatkowej, co nie powoduje, że z tego powodu jest nieprawidłowa. Zmiana przez Organ I instancji (z urzędu) danych zawartych w zgłoszeniach celnych w polach 44 oraz 47, w sposób wskazany w zaskarżonej decyzji, miała na celu "usunięcie" nieprawidłowych lub niekompletnych informacji w nich podanych przez podmiot odpowiedzialny za prawidłowość i kompletność informacji (Skarżącą), zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 UKC. Skutkiem tego działania jest doprowadzenie do powstania zgłoszeń celnych zawierających informacje prawidłowe i kompletne. W tej materii Organ prawidłowo powołał odpowiednie ustępy art. 22, a także art. 29 oraz art. 48 UKC, na których oparte są podstawy decyzji niekorzystnej dla Importera.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Spółka zaskarżyła ww. decyzję w całości i wniosła o uchylenie w całości tej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego.
Zaskarżonej decyzji zarzucono: wadliwość formalnoprawną polegającą na naruszeniu przepisów art. 22 ust. 4-7, art. 29 i art. 48 UKC poprzez ich zastosowanie, w okolicznościach sprawy w jakich Spółka była uprawniona do rozliczania kwoty podatku należnego z tytułu importu towarów na zasadzie art. 33a ust. 1 ustawy VAT
W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji o wniósł o oddalenie skargi.
W dniu 2 września 2025 r. na rozprawie Pełnomocnik Spółki podtrzymał skargę w całości. Zarzucił ustalenie stanu faktycznego nie na podstawie oryginalnych dowodów, lecz na dokumentach, które nie noszą cech oryginału. Wskazał, że w skoroszycie żółtym znajduje się oryginalny dokument zgłoszenia o końcówce numeru 366, w którym to w rubryce 14 wpisany jest numer uprawnienia pracownika wpisanego jako agent celny (...). Na karcie 161 żółtego segregatora znajduje się kopia zgłoszenia o końcowym numerze 366, w której w rubryce 14 znajduje się inny zapis, a na tej karcie jest adnotacja "uwaga podgląd dokumentu – brak cech oryginału". Pełnomocnik wskazał, że skoro organ miał wątpliwość w jakim charakterze występowała J. J. to powinien wydać decyzję na nią, jako na zgłaszającego. Na pytanie Przewodniczącego Pełnomocnik Spółki odpowiedział, że nie jest w stanie stwierdzić czy J. J. jest wpisana jako przedstawiciel Skarżącej w rejestrze przedstawicieli prowadzonej przez Dyrektora IAS w Poznaniu.
Pełnomocnik Organu wskazał, że wszelka korespondencja w postępowaniu celnym odbywa się cyfrowo i będzie wyjaśniać kwestie rozbieżności pomiędzy drukami w żółtym segregatorze, a dokumentami w foliowej koszulce. Wyjaśnił, że aby uznać określoną osobę za przedstawiciela osoba ta musi złożyć stosowne zgłoszenie do Dyrektora IAS w Poznaniu i przesłać tam stosowne dokumenty, które upoważniają ją do występowania w postępowaniu celnym jako przedstawiciel – w szczególności przesłanie pełnomocnictwa. J. J. przesłuchana w toku postępowania wskazała, że działała na rachunek i w imieniu Skarżącej jako jej pracownik. Na pytanie Przewodniczącego Pełnomocnik Organu odpowiedział, że Skarżąca nie zgłosiła J. J. jako swojego przedstawiciela do Dyrektora IAS w Poznaniu.
Sąd odroczył termin ogłoszenia wyroku na 9 września 2025 r.
Do pisma z dnia 4 września 2025 r. Pełnomocnik Spółki załączył wydruk zgłoszenia celnego z 27 września 2022 r. wraz z poświadczeniem zgłoszenia ZC299, które w jego ocenie potwierdzają odmienną treść niż ujawniona w zgłoszeniu. Skarżąca nie ma technicznych możliwości pozyskania z portalu PUESC dowodu potwierdzającego zgłoszenie J. J. jako przedstawiciela celnego Spółki. Podniosła także, że Organ dokonał autorskiej interpretacji zeznań ww. osoby.
Organ w piśmie z 3 września 2025 r. podtrzymał dotychczasowe stanowisko i dodał Skarżąca na żadnym etapie postępowania nie złożyła dowodu, z którego wynikałoby, że J. J. działała w imieniu Spółki jako przedstawiciel celny. Odnośnie różnic w wydrukach zgłoszenia celnego, wyjaśnił, że pochodzą one z dwóch różnych systemów, które automatycznie zaciągają informacje ze zgłoszenia celnego. Organy pracują na różnych programach (dedykowanych systemach), dlatego finalnie wpłynęło to na odmienność postaci załączonych wydruków. Każdy z systemów zaciąga dane niezbędne do realizacji zadań poszczególnych komórek organizacyjnych. Nie ma zatem żadnych wątpliwości, że zgłoszenie celne zostało złożone przez importera – Skarżącą, a w jego imieniu zgłoszenie celne złożył agent celny posiadający wpis na listę nr [...] z 26 marca 2009 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu nakazującym jej uchylenie.
Sporne w niniejszej sprawie jest, czy Spółka składając zgłoszenia celne działała przez przedstawiciela bezpośredniego, co z uwagi na spełnienie pozostałych warunków uprawniałoby ją do skorzystania z rozliczenia podatku na podstawie art. 33a ustawy VAT.
W ocenie Spółki spełniła wszystkie warunki, w tym określony w art. 33a ust. 2 pkt 3 ustawy VAT, tj. działała przez przedstawiciela bezpośredniego, o którym mowa w art. 18 UKC, zatrudnionego w Spółce, którego dane znajdowały się w zgłoszeniach.
Zdaniem organów Spółka nie mogła korzystać z uproszczenia, gdyż zgłoszenia celne złożyła samodzielnie, przez swojego pracownika, a nie przez przedstawiciela bezpośredniego. Nie spełniła zatem wskazanej przesłanki.
Odnosząc się do wskazanej kwestii spornej należy przypomnieć, że w myśl art. 33a ust. 1 ustawy VAT, podatnik zarejestrowany jako podatnik VAT czynny może rozliczyć kwotę podatku należnego z tytułu importu towarów w deklaracji podatkowej składanej za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu importu tych towarów.
Możliwość zastosowania wskazanego uproszczenia uzależniona jest od spełniania określonych przesłanek, w tym z art. 33a ust. 2 pkt 3 ustawy VAT. Zgodnie z tym przepisem podatnik musi spełnić warunek dokonywania zgłoszeń celnych przez przedstawiciela bezpośredniego lub pośredniego w rozumieniu przepisów celnych.
Wyjątek od warunku określonego w art. 33a ust. 2 pkt 3 ustawy VAT wprowadza ust. 2d, zgodnie z którym wskazanego przepisu nie stosuje się, jeżeli podatnik posiada status upoważnionego przedsiębiorcy w rozumieniu art. 38 unijnego kodeksu celnego lub posiada pozwolenie na stosowanie uproszczenia, o którym mowa w art. 166 oraz art. 182 unijnego kodeksu celnego.
W sprawie nie jest sporne, że Skarżąca nie posiada statusu AEO oraz pozwolenia na korzystanie z powyższych uproszczeń, okoliczności te wynikają z pisma Dyrektora IAS w Gdańsku z 11 września 2023 r.
Warunkiem niezbędnym dla możliwości rozliczenia podatku w deklaracji jest pośrednictwo przedstawiciela celnego. Zdaniem Spółki organy błędnie przyjęły, że nie działała ona przez bezpośredniego przedstawiciela, skoro zgłoszenia celne składała J. J., jako jej bezpośredni przedstawiciel, zgłoszony organom celnym.
Odnosząc się do zarzutów skargi trzeba zauważyć, że wpisanie określonych danych w treści zgłoszenia celnego nie jest wystarczające dla potwierdzenia faktu działania w formie określonego rodzaju przedstawicielstwa, z wyjątkiem przypadków, w których to ma charakter incydentalny. Stałe działanie jako przedstawiciel celny wymaga rejestracji we właściwych w systemach celnych, tj. w niniejszym wypadku rejestracji poprzez PUESC. Podstawę tej rejestracji stanowią przede wszystkim art. 6 i 9 UKC oraz dalsze uszczegółowiające przepisy rozporządzenia delegowanego i wykonawczego. Z art. 6 ust. 1 UKC wynika, że wszelka wymiana informacji, takich jak deklaracje, zgłoszenia, wnioski lub decyzje, między organami celnymi oraz między przedsiębiorcami a organami celnymi, a także przechowywanie tych informacji zgodnie z wymogami przepisów prawa celnego, odbywa się za pomocą technik elektronicznego przetwarzania danych. W art. 9 ust, 1 UKC z kolei wskazano, iż przedsiębiorcy mający siedzibę na obszarze celnym Unii są zobowiązani do zarejestrowania się; rejestracji dokonują organy celne właściwe ze względu na siedzibę przedsiębiorcy.
Powyższe przepisy uzupełnia i uszczegóławia art. 10a Prawa celnego, zgodnie z którym wymiana informacji z organami celnymi drogą elektroniczną, w szczególności deklaracji lub zgłoszeń, jest dokonywana przez Platformę Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych, zwaną dalej "PUESC" (ust.1). Wymiana informacji, o której mowa w ust. 1, wymaga uprzedniej rejestracji na PUESC oraz przedstawienia organowi celnemu dokumentu potwierdzającego zakres uprawnień do korzystania z usług oferowanych na PUESC (ust. 2).
W praktyce przedstawicielstwo celne wymaga złożenia stosownego formularza poprzez Platformę Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych, a ponadto dostarczenia do Dyrektora IAS w Poznaniu oryginału pełnomocnictwa do reprezentacji w sprawach celnych. Udzielone pełnomocnictwo jest odnotowywane w jednym z komponentów Systemu Informacyjnego Skarbowo-Celnego (SISC), udostępnianego przez PUESC, tj. Systemu Zintegrowanej Rejestracji Przedsiębiorców i Obsługi Wniosków (SZPROT). W następnej kolejności określona forma reprezentacji musi zostać ujawniona w zgłoszeniu celnym, zgodnie z posiadanym i dostarczonym do organu celnego umocowaniem.
Z zaskarżonej decyzji wynika, że organ w ww. rejestrze weryfikował udzielone przez Skarżącą i zgłoszone pełnomocnictwa. Z danych tych wynikało, że w 2022 r. na koncie Skarżącej nie zarejestrowano pełnomocnictwa dla zatrudnionej pracownicy.
W myśl art. 79 Prawa celnego agentem celnym jest osoba wpisana na listę agentów celnych. Przy czym stosownie do art. 80 ust. 1 tej ustawy na listę agentów celnych wpisuje się osobę fizyczną, jeżeli spełnia określone w tym przepisie warunki: m.in. posiada kalifikacje i wystąpi z wnioskiem o wpis na listę agentów celnych.
Agent celny zatem to osoba, która zawodowo i profesjonalnie zajmuje się przebiegiem procesu obsługi celnej oraz zgłoszeń celnych, przy czym podobnie, jak w przypadku samej reprezentacji, ani unijne, ani krajowe ustawodawstwo nie ogranicza wykonywania tych czynności do określonej formy współpracy z osobami dokonującymi obrotu z zagranicą. Agent celny może być zatrudniony i wykonywać określone czynności z zakresu prawa celnego zarówno w podmiocie świadczącym usługi przedstawicielstwa celnego, jak i w firmie będącej importem/eksporterem towarów. Może też prowadzić własną działalność gospodarczą. Przy czym sam fakt posiadania tych uprawnień nie jest równoznaczny z posiadaniem statusu przedstawiciela celnego w rozumieniu UKC, gdyż zależy to od wyłącznej i swobodnej decyzji stron określonego stosunku prawnego i musi być to zgłoszone.
Z akt sprawy nie wynika, że zatrudniona w Spółce J. J., podjęła ze Spółką współpracę polegającą na reprezentacji celnej. Z akt postępowania i wyjaśnień Spółki nie wynika, aby w ramach sprawowanego nadzoru na jakimkolwiek etapie zatrudnienia ww. osoba kwestionowała sposób wykonywania obowiązków w zakresie prawa celnego i sporządzanych przez nią zgłoszeń celnych. Podkreślenia wymaga, że agent celny, pracownik może być przedstawicielem Spółki, jednak tylko wtedy, gdy będzie zgłoszony do rejestru prowadzonego przez Dyrektora IAS w Poznaniu. Przy czym upoważnienie pracownika do podejmowania czynności przed organami celnymi w imieniu pracodawcy, jako przedstawiciela celnego wiąże się z udzieleniem umocowania do dokonywania określonych czynności prawnych w imieniu pracodawcy. Takiego umocowania jednak, co wynika z akt sprawy pracownica Spółki nie posiadała.
W ocenie Sądu, bezzasadny jest więc zarzut Spółki o zaniechaniu ustaleń w przedmiocie okoliczności i sposobu dokonywania zgłoszeń celnych przez J. J. Organ celny w ramach kontroli celnej i postępowania dokonał ustaleń w przedmiocie prawidłowości stosowania uproszczenia przez Spółkę uznając, że osoba ta nie była przedstawicielem celnym, gdyż była pracownikiem Spółki, posiadającym odpowiednie kwalifikacje, a jednocześnie nie była zgłoszona jako przedstawiciel Skarżącej. Z adnotacji urzędowej z 20 października 2023 r. i protokołu przesłuchania J. J. z 21 września 2023 r. wynika, że ww. osoba, posiadająca uprawnienia agenta celnego, jako pracownik Skarżącej reprezentowała swojego pracodawcę i składała oświadczenia woli w jego imieniu, na mocy łączącego stosunku pracy, a czynności te nie były tożsame z reprezentacją w sprawach celnych. W tej sytuacji organ nie miał podstaw, ani obowiązku poszukiwania dalszych dowodów, skoro zeznania J. J. oraz dokonana weryfikacja treści spornych zgłoszeń celnych, dawały spójny, logiczny obraz zdarzeń i nie budziły wątpliwości Organu, z którymi Sąd się w pełni zgadza.
Skarżąca błędnie przyjmuje, że fakt zatrudnienia agenta celnego jest przesłanką wystarczającą do uczynienia z niego przedstawiciela celnego. W tym kontekście istotne jest, że osoby zatrudnione u pracodawcy są upoważnione do wykonywania określnych obowiązków w sposób dorozumiany. W takiej sytuacji nie ma konieczności wykazywania umocowania pracownika do działania w imieniu przedsiębiorcy. Tego rodzaju reprezentacja ma jednak inny charakter niż określone w art. 18 UKC przedstawicielstwo celne. Tym samym fakt zatrudnienia agenta celnego u danego przedsiębiorcy nie może być przesłanką wystarczającą do uczynienia z niego przedstawiciela celnego, działającego w jej imieniu i na jej rzecz, tj. przedstawiciela bezpośredniego, gdyż Spółka nie zgłosiła działania tej osoby jako przedstawiciel celny.
W tej sytuacji także fakt, że w zakwestionowanych zgłoszeń zostały ujawnione dane identyfikacyjne J. J., (numer wpisu na listę agentów celnych) nie stanowi podstawy do uznania, że działa jako przedstawiciel bezpośredni Spółki. W zgłoszeniach podano wyłącznie numer wpisu na listę agentów celnych (...) wraz z datą wpisu, jako pracownika zgłaszającego, którym była Spółka. Ze zgłoszeń celnych wynika więc, że Spółka działała samodzielnie. Dodatkowo także analiza zgłoszeń zgodnie z instrukcją wypełniania zgłoszeń celnych również nie potwierdza działania przez nią przez przedstawiciela bezpośredniego.
W polu 14 - Zgłaszający/Przedstawiciel, Spółka wpisano kod "1" - Zgłaszający. Natomiast zgodnie z obowiązującą instrukcją wypełniania zgłoszeń celnych w polu 14 wpisuje się kod: "2", gdy podmiot działa przez przedstawiciela bezpośredniego lub kod "3" gdy działa przez przedstawiciela pośredniego. Z powyższego wynika, że skoro Spółka w polu 14 nie wpisała kodu 2 lub 3, to działała samodzielnie. Wbrew jej twierdzeniu wskazane przez nią zapisy nie potwierdzają działania przez agenta celnego.
Powołana instrukcja nie stanowi źródła wiążącego prawa, niemniej co istotne w sprawie - jest na nim oparta, ponieważ to źródła prawa unijnego i krajowego determinują treść tego dokumentu, w tym w szczególności treść Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz.Urz.UE.L 2015 Nr 343, str. 558), dalej: RW oraz Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 2015/2446 z dnia 28 lipca 2015 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego (Dz.Urz.UE.L 2015 Nr 343, str. 1), dalej: RD.
Zauważenia wymaga, że do kodowania dodatkowych informacji o charakterze celnym stosowany jest pięciocyfrowy kod. Na poziomie krajowej instrukcji wypełniania zgłoszeń celnych, kwestia tożsamości zgłaszającego i importera została opisana w ww. podrozdziale "2.1.9 POLE 14 - Zgłaszający/ przedstawiciel" (str. 71-72): w przypadku, gdy zgłaszający i odbiorca są tą samą osobą, w atrybucie/polu tym wpisać należy kod informacji dodatkowej "Odbiorca – [...]". Jeżeli pracownikiem firmy jest osoba wpisana na listę agentów celnych zapis będzie identyczny, aczkolwiek dodatkowo w lewym dolnym rogu pola należy podać datę i numer wpisu na listę agentów celnych. Gdy Odbiorca sam zgłasza wpisać należy: Odbiorca - [...]. Właściwy dla tego przypadku kod został również wskazany w "4.2.20.1 Unijne kody informacji dodatkowych" (str. 197).
Rację ma Dyrektor IAS, że z powyższego wynika, że to nie dane importera podlegają procedurze szczególnego ujawnienia w polu 14 zgłoszenia celnego, a ewentualnie występującego przedstawiciela. Tożsamość importera i zgłaszającego z kolei wymaga oznaczenia właściwym unijnym kodem informacji dodatkowej ([...]).
W przypadku 109 zgłoszeń celnych objętych zaskarżoną decyzją w każdym z nich, w polu "informacji dodatkowych" wprowadzono kod unijny - [...], oznaczający, że Skarżąca była jednocześnie importerem i zgłaszającym, a za wypełnienie zgłoszenia celnego odpowiadał zatrudniony w Spółce pracownik - agent celny, identyfikowany pod numerem wpisu [...], co konsekwentnie - nie czyniło z niego przedstawiciela celnego Skarżącej. W konsekwencji zarzuty skargi okazały się bezzasadne.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych na rozprawie należy wskazać, że podanie na zgłoszeniu numeru uprawnienia pracownika, jak wyżej wskazano samo sobie nie potwierdzało działania przez przedstawiciela celnego, o czym była już mowa. W konsekwencji zarzut ten jest chybiony.
Ustalenia poczynione przez organy są prawidłowe.
Odnosząc się do zarzutu, że załączniki w żółtym segregatorze nie mają cech oryginału, Sąd zauważa, że powyższa okoliczność wynika z faktu wygenerowania dokumentów z systemu, nie oznacza zatem, że stan faktyczny został błędnie ustalony. Dokumenty te zostały poddane ocenie łącznie z innymi dowodami, także znajdującymi się z koszulce (które nie zawierały powyższego zapisu). Sąd dodatkowo dopuścił dowód z dokumentów załączonych do pisma stanowiącego załącznik do protokołu rozprawy, które nie wskazują na niezgodności wydruków, które mogłyby wskazywać na to, że Spółka działała przez przedstawiciela celnego. Jako Zgłaszający/Przedstawiciel także i w tych dokumentach wskazana jest Spółka. Rozstrzygające jest, że w dokumentach zarówno znajdujących się w aktach administracyjnych i przedstawionych przez Spółkę ujęty jest kod Zgłaszającego [...], który oznacza, że odbiorcą jest Skarżąca. W załączonym przez Spółkę zgłoszeniu (k. 74 akt sądowych) jest zapis w rubryce 14 nr agenta (niewpisanego do rejestru Dyrektora IAS w Poznaniu) i wprost wskazano – odbiorcę [...]. Należało zatem uznać, że stan faktyczny został prawidłowo ustalony, a Organy i w tym zakresie nie dopuściły się naruszeń, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy.
Podsumowując: Skarżąca na żadnym etapie postępowania nie złożyła dowodu, z którego wynikałoby, że J. J. działała w imieniu Spółki jako przedstawiciel celny. Natomiast korzystanie z preferencji w zakresie rozliczania VAT zostało uzależnione od łącznego spełnienia warunków określonych w art. 33a ustawy VAT. Niespełnienie któregokolwiek z nich, również w wyniku błędnie dokonanej analizy własnej o sytuacji faktycznej i prawnej, nie sanuje tego uchybienia. Konsekwencją niespełnienia warunków do rozliczania podatku od towarów i usług była konieczność zmiany zgłoszeń celnych, w celu doprowadzenia do realizacji ustawowych obowiązków w sposób zgodny z przepisami prawa podatkowego.
W konsekwencji Sąd stwierdził, że Organ odwoławczy wydał decyzję w sposób prawidłowy, dokonując całościowego ustalenia stanu faktycznego oraz wykładni przepisów prawa, doprowadzając tym samym do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wypełniało zasadę dwuinstancyjności postępowania. W konsekwencji, w ocenie Sądu, postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone było w sposób prawidłowy z poszanowaniem przepisów prawa. Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a ocena przeprowadzonego postępowania nie ujawniła wad, o których mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dających podstawę do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ww. ustawy, oddalił skargę.