I SA/Gd 1021/18

I SA/Gd 1021/18 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2019-03-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-11-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Irena Wesołowska
Małgorzata Gorzeń /przewodniczący/
Małgorzata Tomaszewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 1243/21 - Postanowienie NSA z 2022-08-31
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1257
art. 61 a § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska (spr.), Sędzia WSA Irena Wesołowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 marca 2019 r. sprawy ze skargi K.M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 7 września 2018 r. nr [....] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 61a § 1, art. 127 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 – dalej jako "k.p.a."), w związku z art. 17 § 1 oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm. – dalej jako "u.p.e.a."); po rozpatrzeniu zażalenia K.M. (dalej jako "zobowiązany", "skarżący") na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (dalej jako "Naczelnik US") z dnia [...] 2018 r., którym odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynności egzekucyjne złożonej pismem z dnia 8 czerwca 2018 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy:
Naczelnik US będący organem egzekucyjnym prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego na podstawie własnych tytułów wykonawczych o nr [...] z dnia 26.04.2018r., wystawionych za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za styczeń 2010r. oraz za listopad 2009r.
W toku postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny zawiadomieniem nr [...] z dnia 09.05.2018r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku A S.A.
W dniu 15.05.2018r. zobowiązany złożył skargę na powyższą czynność egzekucyjną, w treści której zarzucił naruszenie art. 80 § 1-3 u.p.e.a. i wniósł o uchylenie środka egzekucyjnego oraz o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia skargi.
Postanowieniem z dnia [...].2018r. Naczelnik US oddalił skargę jako nieuzasadnioną.
Postanowieniem z dnia [...].2018r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił przedmiotowe postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.
Pismem z dnia 08.06.2018r. zobowiązany ponownie wniósł skargę na tę samą czynność egzekucyjną w postaci zajęcia wierzytelności pieniężnej z rachunku bankowego w Bank A S.A. dokonaną zawiadomieniem nr [...]z dnia 09.05.2018r. W uzasadnieniu pisma wskazano, że skarga składana jest ponownie z daleko idącej ostrożności w związku z ponownym doręczeniem zawiadomienia o zajęciu w dniu 28.05.2018r.
Postanowieniem z dnia [...].2018r. Naczelnik US, powołując się na art. 61a § 1 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie ww. skargi złożonej pismem z dnia 08.06.2018r.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej rozpatrując sprawę w postępowaniu zażaleniowym podzielił stanowisko organu egzekucyjnego co do niedopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie ww. skargi złożonej pismem z dnia 08.06.2018r. Powołując się na art. 61a § 1 k.p.a., z którego wynika, że w przypadku gdy z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, organ wskazał, że z taką sytuacją będziemy mieli do czynienia np. gdy żądanie wszczęcia postępowania dotyczy sprawy, w której prowadzone jest już postępowanie. W niniejszej sprawie ma miejsce tożsamość podmiotu, przedmiotu żądania strony i stanu prawnego, pomiędzy skargą z dnia 8 czerwca 2018 r., a skargą z dnia 15 maja 2018 r., co do której postępowanie nadal się toczy. Z tego względu zasadnie organ egzekucyjny odmówił stronie wszczęcia postępowania w sprawie skargi z dnia 8 czerwca 2018 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na opisane wyżej postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, Skarżący zarzucił mu naruszenie :
1. art. 61a § 1 k.p.a w związku z 18 i art. 54 § 1, § 5 w zw. z art. 89 §1 - § 3 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przedwczesnej i bezzasadnej odmowie wszczęcia postępowania dotyczącego skargi z dnia 08.06.2018r. na czynności egzekucyjne,
2. art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie polegające na nieprawidłowym ustosunkowaniu się przez organ egzekucyjny do treści skargi i wadliwym uzasadnieniu faktycznym i prawnym.
W związku z tym wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia wraz z postanowieniem je poprzedzającym oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.) - dalej określanej jako "p.p.s.a." - sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie. Do tej właśnie kategorii należy zaskarżone przez skarżącego postanowienie, a zatem sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, bez wyznaczania rozprawy.
Skarga, jako bezzasadna podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a., który legł u podstaw wydania zaskarżonych postanowień organów obu instancji, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Analizowany przepis wskazuje dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. Pierwszej z tych przesłanek k.p.a. nadaje wymiar podmiotowy (wniesienie podania przez osobę niebędącą stroną), a drugiej wymiar przedmiotowy (zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania). Druga z tych przesłanek nie została w art. 61a § 1 k.p.a. dookreślona w jakikolwiek sposób. W orzecznictwie i doktrynie wskazuje się, że ustalenie jej znaczenia wymaga odniesienia do regulacji stwierdzenia nieważności decyzji. Celem bowiem instytucji odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego jest uniemożliwienie prowadzenia takiego postępowania, którego rezultat (akt rozstrzygający sprawę co do istoty – decyzja lub postanowienie) byłby obarczony wadą istotną. Przez "inne uzasadnione przyczyny" uniemożliwiające wszczęcie postępowania administracyjnego należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. W szczególności stan zawisłości sprawy w postępowaniu wszczętym uprzednio, istnienie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji rozstrzygającej sprawę (stan rei iudicatae) bądź wystąpienie z wnioskiem, który nie może być załatwiony w drodze decyzji administracyjnej ani nie dotyczy sprawy należącej do właściwości sądu powszechnego.
Zaznaczyć również należy, że na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. W tej sytuacji należy przyjąć, że w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym. Zadaniem organu administracji jest wyłącznie zbadanie przesłanki dopuszczalności wszczęcia postępowania. Z tego też względu wszelkie zarzuty zawarte w skardze odnoszące się do meritum sprawy, tj. zasadności i legalności dokonanego zajęcia, pozostają poza granicami tej sprawy.
Przepis art. 61a § 1 k.p.a. kreuje po stronie organu obowiązek przeprowadzenia wstępnej analizy zgłoszonego żądania pod kątem ewentualnego wystąpienia przesłanek uniemożliwiających merytoryczne rozpatrzenie podania. W ocenie Sądu, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy organy orzekające w sprawie prawidłowo uznały, że ziściła się przesłanka przedmiotowa do odmowy wszczęcia postępowania.
Skarżący nie kwestionuje, że wniesiona przez niego w dniu 8 czerwca 2018 r. skarga na czynności egzekucyjne jest tożsama ze skargą na czynności egzekucyjne wniesioną pismem z dnia 15 maja 2018 r. Obie skargi dotyczą tej samej czynności egzekucyjnej polegającej na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku A S.A. dokonanym zawiadomieniem nr [...] z dnia 09.05.2018r. Na podstawie skargi z dnia 15 maja 2018r. wszczęte zostało postępowanie zmierzające do kontroli legalności ww. czynności egzekucyjnej, które nadal jest w toku.
W tych okolicznościach podzielić należy stanowisko organów co do niedopuszczalności wszczęcia kolejnego postępowania w sprawie tej czynności egzekucyjnej, tym razem na podstawie pisma z dnia 18 czerwca 2018 r. "Inne uzasadnione przyczyny" w rozumieniu art. 61a § 1 k.p.a. to niewątpliwie również stan, gdy w tej samej sprawie toczy się już postępowanie administracyjne bądź zostało ono już zakończone rozstrzygnięciem (tak np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 września 2012 r. IV SA/Po 332/12, wyrok WSA w Kielcach z dnia 4 października 2012 r. II SA/Ke 557/12, wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 września 2014 r. VII SA/Wa 141/14). Pogląd tego rodzaju nie budzi wątpliwości także w nauce przedmiotu (P.Przybysz, Komentarz do art. 61a K.p.a., Lex Polonica Perfecta, Wszczęcie ogólnego postępowania administracyjnego Z. R. Kmiecik, Lex). Pomiędzy toczącą się już sprawą w sprawie skargi na czynność egzekucyjną z dnia 15 maja 2018 r., a sprawą inicjowaną pismem skarżącego z dnia 18 czerwca 2018 r. zachodzi zarówno tożsamość podmiotowa, przedmiotowa oraz niezmieniony stan prawny.
Tożsamość zawisłej sprawy ze skargi na czynność egzekucyjną z dnia 15 maja 2018r. ze sprawą wskazywaną w piśmie z dnia 18 czerwca 2018 r. (ta sama podstawa prawna, ten sam przedmiot praw i obowiązków, ta sama strona) przesądza o zasadności odmowy wszczęcia postępowania w tejże sprawie. Fakt, że skarga z dnia 18 czerwca 2018r. wniesiona została z ostrożności procesowej w związku z ponownym doręczeniem skarżącemu odpisu zawiadomienia o zajęciu wraz z tytułami wykonawczymi pozostaje bez znaczenia dla dopuszczalności procedowania w sprawie tej skargi. Z akt sprawy wynika, że w dniu 14 maja 2018 r. skarżący osobiście odebrał kserokopie zawiadomienia o zajęciu wraz z tytułami wykonawczymi, natomiast w dniu 28 maja 2018 r. dokumenty te doręczone zostały mu pocztą. Niemniej jednak termin do zaskarżenia czynności egzekucyjnej dokonanej na podstawie przedmiotowego zawiadomienia o zajęciu rozpoczął swój bieg tylko raz, dwukrotne zatem doręczenie skarżącemu ww. dokumentów nie oznacza, że są to dwie odrębne sprawy, w których przysługują odrębne skargi na czynność egzekucyjną.
W tej sytuacji prawidłowo zastosowano przepis art. 61a § 1 k.p.a. uznając, że postępowanie w sprawie objętej wnioskiem nie może być wszczęte "z innych przyczyn".
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.