I SA/GD 1013/19

I SA/Gd 1013/19 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2020-01-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-05-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Elżbieta Rischka /przewodniczący/
Ewa Wojtynowska
Irena Wesołowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 3850/21 - Postanowienie NSA z 2023-09-08
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1314
art.59§ 5
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 15 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi K.K na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. z dnia 28 marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania wszczętego z wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 marca 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] (dalej: DIAS, organ odwoławczy), po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez K. K. (dalej: Skarżący), na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia 4 lutego 2019 r., którym umorzono jako bezprzedmiotowe postępowanie wszczęte z wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, ze Skarżący pismem z dnia 25 czerwca 2018 r. wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułu wykonawczego, podnosząc, że:
- obowiązek nie jest wymagalny, wygasł na skutek przedawnienia, nie istnieje,
- egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego, a także bezpośrednio z przepisu prawa,
- egzekucja administracyjna oraz zastosowane środki egzekucyjne są niedopuszczalne,
- zobowiązanemu nie doręczono upomnienia.
Jako podstawę złożenia wniosku Skarżący wskazał przepisy art. 59 § 1 pkt 2, 3, 7, i 8 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2018r., poz. 1314 ze zm., dalej: u.p.e.a.)
DIAS wyjaśnił, że przesłanki dotyczące braku wymagalności, wygaśnięcia i nieistnienia obowiązku, określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego, a także bezpośrednio z przepisu prawa, niedopuszczalności egzekucji administracyjnej oraz zastosowanego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w "A" S.A. oraz zajęcia wynagrodzenia za pracę w "B" S.A. w Upadłości Likwidacyjnej były już przedmiotem badania w postępowaniu zarzutowym, przez ówczesny organ egzekucyjny - Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] w postanowieniu nr [...] z dnia 27.03.2017 r., a następnie przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] w postanowieniu nr [...] z dnia 08.06.2017 r. Okoliczność wcześniejszego merytorycznego rozpatrzenia w/w zarzutów, ponownie podnoszonych przez zobowiązanego w piśmie z dnia 25 czerwca 2018r., w sytuacji, gdy nie wystąpiła żadna zmiana stanu faktycznego, jak i prawnego, skutkowała - zgodnie z obowiązującą w tym zakresie linią orzeczniczą - brakiem podstaw prawnych do ich ponownego zbadania. We wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na brak wymagalności, wygaśnięcie i nieistnienie obowiązku, określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego oraz niedopuszczalność egzekucji administracyjnej nie podniósł skarżący bowiem żadnych nowych kwestii, które nie byłyby już przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu w przedmiocie zarzutów, organ również nie stwierdził wystąpienia żadnych nowych faktów skutkujących koniecznością ponownego merytorycznego badania tożsamych przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego.
W konsekwencji powyższe wykluczało możliwość ponownego rozpoznania sprawy co do jej istoty w tej części.
Pozostałe przesłanki zostały ocenione w postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia 31 stycznia 2019 r.
We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skardze na powyższe postanowienie, K. K., zarzucając naruszenie mających istotny wpływ na wynik sprawy przepisów postępowania tj.:
- art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.;
- art. 123 § 1 i art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 18 w związku z art. 59 § 1 pkt 2,3,7,8 i § 2 u.p.e.a.,
- art. 59 § 1 pkt 2, 3, 7, 8 i § 2 u.p.e.a.,
- art. 124 § 1 i 2 K.p.a. w związku z art. 18 i art. 59 § 1 pkt 2, 3, 7, 8 i § 2 u.p.e.a.,
wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...].
W uzasadnieniu Skarżący podniósł, że postanowienia organów I i II instancji z dnia 31.01.2019r. i 28.03.2019r. zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w związku z art. 18, art. 59 § 1 punkty 2, 3, 7, 8 i § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnych rozstrzygnięciach i uzasadnieniach, w których organy obydwu instancji nieprawidłowo odniosły się do wniosku o umorzenie postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie w.w. tytułu wykonawczego.
Wbrew ocenie organów I i II instancji wyrażonej w postanowieniach z dnia 31.01.2019r. i 28.03.2019r. wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego w żadnej części nie stał się bezprzedmiotowy i zasługiwał na uwzględnienie w całości, albowiem w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez organ egzekucyjny -Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] (nr systemowy [...]), gdyż:
- obowiązek nie jest wymagalny, wygasł (na skutek przedawnienia), nie istnieje,
- egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego, a także bezpośrednio z przepisu prawa,
- egzekucja administracyjna oraz zastosowane środki egzekucyjne są niedopuszczalne.
- zobowiązanemu nie doręczono upomnienia.
Skarżący wskazał, że odrębnym pismem z dnia 14.02.2019r. zostało wniesione zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia 04.02.2019r. nr [...], które umarza jako bezprzedmiotowe postępowanie dotyczące wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] nr [...] z uwagi na brak wymagalności, wygaśnięcie i nieistnienie obowiązku, określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego, a także bezpośrednio z przepisu prawa, niedopuszczalności egzekucji administracyjnej oraz zastosowanego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w "A" S.A. oraz zajęcia wynagrodzenia za pracę w "B" S.A. w Upadłości Likwidacyjnej.
W ocenie Skarżącego, tytuł wykonawczy nr [...] obejmuje zaległość podatkową w podatku od towarów i usług za październik 2010r, która uległa przedawnieniu.
W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. 2018 r. poz. 2107) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych aktów z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.
W wyniku takiej kontroli decyzja (postanowienie) może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Dokonując kontroli Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą, powinien jednak rozstrzygać w granicach danej sprawy, co wynika wprost z treści art. 134 § 1 p.p.s.a.
Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu powodującym wyeliminowanie go z obrotu prawnego.
Sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia. Zgodnie z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a. sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Przechodząc do oceny zaskarżonego postanowienia, na wstępie należy wskazać, że organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a. ( jeśli zgłoszone zarzuty okazały się uzasadnione ), a postanowienie w tym przedmiocie wydaje się na żądanie zobowiązanego lub wierzyciela albo z urzędu (art. 59 § 3 i 4 u.p.e.a.).
Uwzględniając powyższe przepisy wyjaśnić należy, że przyczyny umorzenia postępowania są w znacznej części również podstawami zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej przez zobowiązanego na podstawie art. 33 u.p.e.a. (por. Egzekucja administracyjna w praktyce L. Klat Wiertel s. 153). W związku z tym, częściowym "dublowaniem" się podstaw do wniesienia zarzutów i wniosku o umorzenie postępowania w doktrynie zwraca się uwagę, że co prawda żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego może być wniesione przez zobowiązanego w każdym czasie w toku postępowania egzekucyjnego, to jednak nie można skutecznie występować po upływie terminu do wniesienia zarzutów z art. 33 § 1 u.p.e.a. z żądaniem umorzenia postępowania, powołując się na okoliczności, które zobowiązany mógł podnosić wyłącznie w zarzutach, albo które podniósł w zarzutach, ale zarzuty te nie zostały uwzględnione (por. P. Pietrasz Postępowanie egzekucyjne w administracji Komentarz s. 278).
Powyższe uwagi dotyczące zbieżności przesłanek wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym i wniosku o umorzenie postępowania należy uznać za istotne z punktu widzenia rozpatrywanej sprawy.
Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że kwestia zarzutów wniesionych przez K. K. na podstawie art. 33 § 1 pkt. 1, 2, 3, 6, 8 i 10 u.p.e.a. została już rozstrzygnięta w postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia 27 marca 2017r. (utrzymanego w mocy postanowieniem Dyrektora Izby administracji Skarbowej w [...] z dnia 8 czerwca 2017 r. Naczelnik poddał już ocenie zgłoszone przez zobowiązanego, na podstawie wskazanych przepisów zarzuty braku wymagalności, wygaśnięcia i nieistnienia obowiązku, określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego, a także bezpośrednio z przepisu prawa, niedopuszczalności egzekucji administracyjnej oraz zastosowanego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w "A" S.A. oraz zajęcia wynagrodzenia za pracę w "B" S.A. w Upadłości Likwidacyjnej.
Tymczasem skarżący składając wniosek o umorzenie postępowania w istocie dochodził ponownego rozpoznania kwestii już rozstrzygniętych w postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów i co więcej, nie wskazując na zmianę stanu faktycznego, jak i prawnego, domagał się ponownego rozpoznania już je ocenionych. Jako podstawę wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego po raz kolejny wskazał bowiem brak wymagalności, wygaśnięcie i nieistnienie obowiązku, określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego, a także bezpośrednio z przepisu prawa, niedopuszczalność egzekucji administracyjnej oraz zastosowanego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w "A" S.A. oraz zajęcia wynagrodzenia za pracę w "B" S.A. w Upadłości Likwidacyjnej.
Jak trafnie wskazał organ odwoławczy, ponowne rozpoznanie sprawy w trybie art. 59 u.p.e.a. było niedopuszczalne, co w konsekwencji zobowiązywało organy egzekucyjne do umorzenia postępowania w tym zakresie. Końcowo należy wskazać, że organy, wbrew zarzutom skargi nie naruszyły przepisów postępowania, zwłaszcza art. 123 oraz 124 § 1 i § 2 K.p.a.
Natomiast kwestie związane z zaskarżeniem przez Skarżącego wyroków WSA w Gdańsku w sprawach wskazanych w uzasadnieniu skargi, na obecnym etapie postępowania pozostają bez wpływu na dokonaną przez Sąd ocenę prawidłowości zaskarżonego postanowienia.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę jako nieuzasadnioną oddalił.