I SA/Gd 1010/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2007-11-30
NSApodatkoweŚredniawsa
VATpodatek od towarów i usługkoszty uzyskania przychodupaliwojachtdziałalność gospodarczazwrot podatkuodliczenie podatku naliczonegokontrola skarbowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług, uznając, że wydatki na paliwo do jachtu motorowego nie mogły zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodu z uwagi na brak związku z działalnością gospodarczą.

Sprawa dotyczyła skargi podatnika na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od kwietnia do grudnia 2001 r. Głównym zarzutem skarżącego było nieuznanie przez organy podatkowe wydatków na paliwo do jachtu motorowego za koszt uzyskania przychodu. Sąd administracyjny, analizując stan faktyczny i przepisy prawa, uznał stanowisko organów podatkowych za prawidłowe, oddalając skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał sprawę ze skargi E. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług za okres od kwietnia do grudnia 2001 r. Organy podatkowe zakwestionowały prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego w łącznej kwocie 12.489 zł, wynikające z faktur dokumentujących nabycie paliwa dla jachtu motorowego, uznając, że część tych wydatków (o wartości 56.771,38 zł) nie pozostawała w związku z uzyskanymi przychodami. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym błędną ocenę dowodów i nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego. Sąd, analizując przepisy ustawy o VAT oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uznał, że aby wydatek mógł być uznany za koszt uzyskania przychodu, musi istnieć bezpośredni związek przyczynowy między wydatkiem a uzyskanym przychodem. W ocenie sądu, skarżący nie wykazał związku zakupu paliwa z działalnością gospodarczą, zwłaszcza w kontekście rejsu na Bornholm. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące korekty VAT za marzec 2001 r. oraz ustalenia przychodu z tytułu przewozów turystycznych, ponieważ te kwestie nie były przedmiotem postępowania w tej sprawie. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako bezzasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wydatki te nie mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodu, jeśli podatnik nie wykaże ich związku z prowadzoną działalnością gospodarczą i uzyskanymi przychodami.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że aby wydatek mógł być uznany za koszt uzyskania przychodu, musi istnieć bezpośredni związek przyczynowy między poniesionym wydatkiem a uzyskanym lub spodziewanym przychodem. Podatnik ma obowiązek wykazać ten związek, a organy podatkowe nie mają nieograniczonego obowiązku poszukiwania dowodów potwierdzających ten związek.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

ustawa o VAT art. 25 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, którymi rozporządzono w sposób niepozwalający na zaliczenie poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodu w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym.

u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Koszty uzyskania przychodów z poszczególnego ich źródła są wszelkimi kosztami poniesionymi w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Zaliczenie wydatku do kosztów uzyskania przychodów zależy od wykazania przez podatnika istnienia bezpośredniego związku przyczynowego między poniesionym wydatkiem a uzyskanym przychodem lub przychodem spodziewanym.

Pomocnicze

ustawa o VAT art. 21 § ust. 2 i 4

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Przepisy te regulują zasady zwrotu różnicy podatku na rachunek bankowy podatnika lub do przeniesienia na następny miesiąc.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a), b) i c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przesłanki uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd administracyjny (naruszenie prawa materialnego lub procesowego).

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd jest związany dyspozycją przepisu i nie może orzekać ponad żądaniem strony, ale jest zobowiązany do zbadania legalności zaskarżonej decyzji.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa skutki oddalenia skargi przez sąd administracyjny.

Ord.pod. art. 193 § § 1 - 3

Ordynacja podatkowa

Przepisy dotyczące ustalania przychodu w drodze oszacowania.

Ord.pod. art. 23 § § 1

Ordynacja podatkowa

Przepisy dotyczące oceny dowodów.

u.k.s. art. 24 § ust. 1 pkt. 1 i 2

Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej

Określa formy zakończenia postępowania kontrolnego (wydanie decyzji lub wynik kontroli).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez podatnika bezpośredniego związku przyczynowego między wydatkami na paliwo do jachtu a uzyskanymi przychodami. Niewiarygodność twierdzeń podatnika o dodatkowym zużyciu paliwa na cele inne niż eksploatacja jednostek. Nieprzedstawienie przez podatnika dowodów na związek rejsu na Bornholm z działalnością gospodarczą. Brak kompetencji organu odwoławczego do rozpatrzenia korekty VAT za marzec 2001 r. w ramach tej sprawy.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia prawa procesowego w zakresie ustalenia przychodu w drodze oszacowania z tytułu przewozów turystycznych. Zarzuty dotyczące nieuwzględnienia korekty podatku VAT od sprzedaży pontonów za marzec 2001 r. Twierdzenie o zaniżonym przez organy zużyciu paliwa. Argumenty dotyczące dodatkowego zużycia paliwa na cele inne niż eksploatacja jednostek.

Godne uwagi sformułowania

Aby dany wydatek mógł być uznany za koszt uzyskania przychodu musi zatem spełniać łącznie następujące warunki: musi zostać faktycznie poniesiony, w związku z jego poniesieniem podatnik może spodziewać się z dużym prawdopodobieństwem wystąpienia przychodu, zaś jego celem jest osiągnięcie przychodów lub zabezpieczenie czy zachowanie źródła przychodu, i nie został on wymieniony w art. 23 ustawy. Nie można nakładać na organy podatkowe nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów potwierdzających związek przyczynowy pomiędzy oznaczonymi wydatkami a uzyskanym przychodem, jeżeli argumentów w tym zakresie nie dostarczył sam podatnik. Firma skarżącego zużyła na dodatkowe czynności więcej paliwa, niż go zakupiono.

Skład orzekający

Małgorzata Tomaszewska

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Gorzeń

członek

Elżbieta Rischka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kosztów uzyskania przychodu w kontekście wydatków na paliwo do jednostek pływających oraz obowiązków podatnika w zakresie wykazywania związku wydatków z działalnością gospodarczą."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z działalnością gospodarczą obejmującą jednostki pływające i paliwo. Interpretacja przepisów o kosztach uzyskania przychodu jest standardowa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników i księgowych ze względu na szczegółową analizę przepisów dotyczących kosztów uzyskania przychodu i związku wydatków z działalnością gospodarczą, szczególnie w kontekście specyficznych wydatków jak paliwo do jednostek pływających.

Czy paliwo do jachtu zawsze jest kosztem firmy? Sąd wyjaśnia kluczowe zasady.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 1010/06 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2007-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-12-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Elżbieta Rischka
Małgorzata Gorzeń
Małgorzata Tomaszewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1993 nr 11 poz 50
art. 25 ust. 1 pkt 3, art. 27 ust 5 i 6
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Claudia Kozłowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 listopada 2007 r. sprawy ze skargi E. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące: kwiecień oraz od lipca do grudnia 2001 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania E.C. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "A", od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji w zakresie, w jakim decyzja ta określiła skarżącemu w podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 2001 r. kwotę zwrotu różnicy podatku do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości 5.403 zł, w pozostałym natomiast zakresie dotyczącym podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 2001 r. decyzję tę uchylił i określił:
– za miesiąc lipiec 2001 r. - kwotę zwrotu różnicy podatku na rachunek bankowy podatnika w wysokości 688 zł, kwotę zwrotu różnicy podatku do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości 10.213 zł
– za miesiąc sierpień 2001 r. - kwotę zwrotu różnicy podatku do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości 9783 zł
– za miesiąc wrzesień 2001 r. - kwotę zwrotu różnicy podatku na rachunek bankowy podatnika w wysokości 733 zł, kwotę zwrotu różnicy podatku do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości 14490 zł
– za miesiąc październik 2001 r. - kwotę zwrotu różnicy podatku na rachunek bankowy podatnika w wysokości 1102 zł, kwotę zwrotu różnicy podatku do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości 13297 zł
– za miesiąc listopad 2001 r. - kwotę zwrotu różnicy podatku do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości 10790 zł
– za miesiąc grudzień 2001 r. kwotę zwrotu różnicy podatku do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości 10790 zł;
Podstawą rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Skarbowej był następujący stan faktyczny:
Strona prowadziła w 2001 r. działalność gospodarczą w zakresie importu i eksportu jednostek pływających, remontów i adaptacji ich do celów przewozu pasażerskiego, w tym wędkarstwo morskie. W trakcie postępowania kontrolnego przeprowadzonego przez Urząd Kontroli Skarbowej w okresie od 30 marca 2004 r. do 21 lipca 2004 r stwierdzono nieprawidłowości w zakresie rozliczania z budżetem w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące kwiecień oraz od lipca do grudnia 2001 r. Nie uznano bowiem za koszt uzyskania przychodu w rozumieniu art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 ze zm., zwanej dalej u.p.d.o.f.), wydatków poniesionych na zakup oleju napędowego w kwocie 56.677,38 zł, uznając, iż nie miały one związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Organ kontroli skarbowej stwierdził bowiem, że paliwo zakupione dla jachtu motorowego "[...]" o wartości ogółem 67.573,06 zł zostało wykorzystane przez tę jednostkę w ilości 11.796,56 litrów, o wartości 10.801,68 zł. Ilość faktycznie zużytego przez jacht motorowy "[...]" paliwa ustalono na podstawie zapisów w Dziennikach Portowych Kapitanatu Portu, dokumentujących wyjścia tej jednostki w morze oraz jej powrotu do portu oraz oświadczenia podatnika co do średniego zużycia paliwa (56,25 litrów na godzinę). Nie uwzględniono rejsów, które zgodnie z oświadczeniem podatnika miały charakter prywatny. Nie uwzględniono także rejsu z Bornholmu, który zakończył się w dniu [...], bowiem podatnik nie wskazał jaki charakter miał ten rejs oraz nie wykazał jego związku z działalnością gospodarczą. Cena jednostkowa paliwa ustalona została natomiast na podstawie ostatniego dowodu zakupu poprzedzającego datę rejsu. Podatnik nie wykazał natomiast zasadności dokonanych zakupów paliwa o wartości 56.771,38 zł i jego związku z uzyskanymi przychodami. Tym samym organ kontroli skarbowej zakwestionował prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego w łącznej kwocie 12.489 zł, w tym w miesiącu kwietniu 3.793 zł, w miesiącu lipcu 2001 r. w kwocie 4.309 zł i w miesiącu listopadzie 2001 r. w kwocie 4.387 zł.
Organ kontroli skarbowej powołał się na art. 25 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm., zwanej dalej ustawą o VAT), zgodnie z którym obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, którymi rozporządzono w sposób nie pozwalający na zaliczenie poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodu w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym.
Mając powyższe na względzie Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej decyzją z dnia [...] określił:
– za miesiąc kwiecień 2001 r. - kwotę zwrotu różnicy podatku do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości 5.403 zł
– za miesiąc lipiec 2001 r. - kwotę zwrotu różnicy podatku na rachunek bankowy podatnika w wysokości 0 zł, kwotę zwrotu różnicy podatku do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości 10.901 zł
– za miesiąc sierpień 2001 r. - kwotę zwrotu różnicy podatku do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości 10.471 zł
– za miesiąc wrzesień 2001 r. - kwotę zwrotu różnicy podatku na rachunek bankowy podatnika w wysokości 0 zł, kwotę zwrotu różnicy podatku do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości 15.911 zł
– za miesiąc październik 2001 r. - kwotę zwrotu różnicy podatku na rachunek bankowy podatnika w wysokości 0 zł, kwotę zwrotu różnicy podatku do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości 15.820 zł
– za miesiąc listopad 2001 r. - kwotę zwrotu różnicy podatku do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości 13.313 zł
– za miesiąc grudzień 2001 r. kwotę zwrotu różnicy podatku do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości 13.313 zł;
Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania podatnika, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji w zakresie dotyczącym miesiąca kwietnia 2001 r., w pozostałym zakresie – dotyczącym miesięcy od lipca do grudnia 2001 r. decyzję tę uchylił i określił kwotę zwrotu podatku w sposób opisany na wstępie uzasadnienia.
Organ odwoławczy powołując się na art. 21 ust. 2 i ust. 4 ustawy o VAT wskazał, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w przedmiocie pozbawienia podatnika prawa do zwrotów bezpośrednich w lipcu, wrześniu i październiku było błędne. Z powyższych przepisów wynika, iż podatnik uprawniony był do otrzymania zwrotów bezpośrednich: w lipcu w kwocie 688 zł, we wrześniu w kwocie 733 zł, a w październiku w kwocie 1102 zł, co było przyczyną uchylenia przez organ odwoławczy decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej i ponownego określenia kwot zwrotu za poszczególne okresy rozliczeniowe.
Dyrektor Izby Skarbowej za prawidłowe natomiast uznał stanowisko organu pierwszej instancji odmawiające stronie prawa do odliczenia podatku naliczonego w łącznej kwocie 12.489 zł, wynikającego z faktur dokumentujących nabycie paliwa dla jachtu motorowego "[...]" w części, w jakiej paliwo to o wartości 56.771,38 zł nie pozostawało w związku z uzyskanymi z przychodami.
E.C. wniósł skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z decyzją ją poprzedzającą.
Skarżący zarzucił naruszenie prawa proceduralnego w zakresie ustalenia przychodu za 2002 r. w drodze oszacowania w kwocie 34.857,80 zł z tytułu przewozów turystycznych jednostką "[...]" w oparciu o przepis art. 193 § 1 - 3 oraz art. 23 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie księgi podatkowej w części za nierzetelną oraz przyjęcie nieprawidłowej metody oszacowania. Skarżący stwierdził, że oszacowania dokonano na podstawie mało autorytatywnych danych dotyczących dwóch armatorów organizujących rejsy oraz cen uzyskanych przez trzech armatorów. Przyjęcie na tej podstawie średniej ceny arytmetycznej, zdaniem skarżącego, nie odzwierciedla podstawy opodatkowania z tytułu przewozu turystów i wędkarzy. Skarżący zarzucił też zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie prawa procesowego tj. art. 122, art. 180 i 191 Ordynacji podatkowej przez organy podatkowe poprzez błędną ocenę dowodów tj, odmówienie wiarygodności zeznaniom świadków i wyjaśnieniom strony. Zdaniem skarżącego ustalono stan faktyczny w oparciu o materiał niepełny, w szczególności w przypadku nie uznania za koszty uzyskania przychodów paliwa do jednostek pływających.
Skarżący zarzucił także, iż organy nie uwzględniły korekty podatku VAT od sprzedaży pontonów za miesiąc marzec 2001 r. uznając, iż korekta ta na etapie wszczęcia kontroli podatkowej nie może wywoływać określonych skutków prawnych w podatku od towarów i usług z powodu braku decyzji organu pierwszej instancji.
Ponadto w ocenie skarżącego przy wydaniu zaskarżonej decyzji nastąpiło naruszenie prawa materialnego tj. art. 25 ust. 1 pkt. 3 ustawy o VAT przez ustalenie na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, że zakup oleju napędowego w części z powodu braku związku skutkowo – przyczynowego z prowadzoną działalnością gospodarczą nie stanowił kosztu uzyskania przychodu w roku 2001 i 2002.
Rozwijając zgłoszone zarzuty skarżący podkreślił, że organy podatkowe ustalając ilość zużytego paliwa nie uwzględniły zużycia paliwa do tzw. "przekręcania silników", "martwego paliwa" zalegającego w zbiornikach, które spuszcza się do zęz, paliwa zużytego do ogrzania pomieszczeń statków, paliwa zużytego przy holowaniu, przy manewrach w portach, przy przelotach i w eksploatacji statków, zużytego przez agregaty prądotwórcze, pompy transportowe, chłodzące, hydroforowe, zęzowe, paliwa zużytego przy myciu części i podzespołów. W ocenie skarżącego wyliczenie zużycia paliwa dokonane przez organy podatkowe uwzględniało jedynie zużycie przez silniki główne. Zdaniem skarżącego wyliczenie organów w oparciu o dane z kapitanatów portów obarczone było błędem wynikającym z faktu, że port odnotowuje godzinę wejścia jednostki jako zgłoszenie się jej na milę przed główkami portu, a godzinę wyjścia jako zgłoszoną przez jednostkę jeszcze przed zrzuceniem cum, stąd nie uwzględniono czasu wejścia do portu, odprawy, manewrów w porcie, dobicia i odejścia od nabrzeża. Skarżący zarzucił też, że organy podatkowego nie uwzględniły faktu, że sprzedawane jednostki pływające muszą być zaopatrzone w zapas paliwa i w momencie przekazania ich nabywcy oddawane są wraz z zapasem paliwa pozostałym po podróży. Skarżący wskazał, że ilości te sięgały w przypadku jego jednostek od kilku do kilkudziesięciu ton paliwa.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn.zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) – zwanej w dalszej części "p.p.s.a", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).
Oceniając zaskarżoną decyzję organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że nie narusza ona ani prawa materialnego, ani procesowego w sposób, który mógłby stanowić podstawę do jej uchylenia bądź stwierdzenia nieważności.
W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, iż przedmiotem niniejszej sprawy jest podatek od towarów i usług za miesiące kwiecień oraz od lipca do grudnia 2001 r. W odniesieniu do wskazanego okresu rozliczeniowego organ kontroli skarbowej, a następnie organ odwoławczy zakwestionowały prawo skarżącego do odliczenia podatku naliczonego w łącznej kwocie 12.489 zł, wynikającego z faktur dokumentujących nabycie paliwa dla jachtu motorowego "[...]" w części, w jakiej paliwo to o wartości 56.771,38 zł nie pozostawało w związku z uzyskanymi z przychodami.
Zgodnie z art. art. 25 ust. 1 pkt. 3 ustawy o VAT obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, którymi rozporządzono w sposób nie pozwalający na zaliczenie poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodu w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym.
Wskazać należy, iż art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. zawiera klauzulę generalną, zgodnie z którą kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego ich źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Taka regulacja oznacza, że możliwość zaliczenia określonego wydatku niewyłączonego z mocy przepisu art. 23 omawianej ustawy podatkowej, do kosztów uzyskania przychodów zależna jest od wykazania przez podatnika istnienia bezpośredniego związku przyczynowego między poniesionym wydatkiem a uzyskanym przychodem lub przychodem spodziewanym, którego osiągnięcie jawi się jako normalne następstwo tego wydatku.
Aby dany wydatek mógł być uznany za koszt uzyskania przychodu musi zatem spełniać łącznie następujące warunki: musi zostać faktycznie poniesiony, w związku z jego poniesieniem podatnik może spodziewać się z dużym prawdopodobieństwem wystąpienia przychodu, zaś jego celem jest osiągnięcie przychodów lub zabezpieczenie czy zachowanie źródła przychodu, i nie został on wymieniony w art. 23 ustawy (por. chociażby pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 1998 r., sygn. akt SA/Lu 230/97, LEX nr 33832).
Rozpoznając w wyżej podanym kontekście zarzuty skargi odnoszące się do wydatków w wysokości 56.771,38 zł z tytułu zakupu oleju napędowego, podzielić należy stanowisko organów podatkowych co do nie uznania tych wydatków za koszty uzyskania przychodu.
Analizując powyższą kwestię rozważania rozpocząć należy od niejako założeń metodologicznych. Mianowicie organy podatkowe przyjęły po stronie "wydatkowej" zakup paliwa, zaś po stronie "kosztowej" jego zużycie w działalności gospodarczej, przy czym pierwsza ze stron odzwierciedlona została w fakturach zakupu i nie jest kwestionowana, zaś strona "kosztowa" ustalona została na podstawie danych podanych przez skarżącego i jest przedmiotem sporu.
Założenia te należy zaakceptować i w związku z tym stwierdzić, iż najbardziej wiarygodnym dowodem w tym postępowaniu podatkowym niewątpliwie były dane podane przez skarżącego. Skarżący podał, że zużycie paliwa przez jednostkę "[...]" wynosi od 1200 l do 1500 l na dobę, na podstawie czego organy przyjęły, że średnie zużycie wynosi 56,25 l na godzinę. Zwrócić należy przy tym uwagę, że w oficjalnym dokumencie związanym ze sprzedażą tej jednostki za granicę skarżący wskazał znacznie niższe zużycie paliwa, tj. maksymalnie 900 litrów na dobę. W tych okolicznościach twierdzenie skarżącego, jakoby przyjęte przez organy zużycie paliwa było zaniżone jest niezasadne. Brak jest jakichkolwiek podstaw co do tego, iż podane przez skarżącego zużycie paliwa przez jednostki będące w jego posiadaniu można zakwestionować, dlatego, że skarżący prowadzący tego rodzaju działalność musi się orientować w tej pozycji kosztów, która odgrywa istotną rolę w działalności gospodarczej. Przyjęcie odmiennego stanu faktycznego musiałoby prowadzić do wniosków, że skarżący prowadzi działalność intuicyjnie, co sprzeczne byłoby z okolicznościami sprawy, o których będzie poniżej. Zatem zużycie paliwa (w wyrazie pieniężnym jako koszt uzyskania przychodu) po uwzględnieniu odmienności na podstawie zgromadzonych dowodów i ich oceny uznać należy za nie nasuwające wątpliwości.
Z dokonanej przez organy podatkowe analizy zużycia paliwa wynikała bardzo istotna okoliczność, iż zużycie paliwa na inne czynności niż bezpośrednia eksploatacja jednostek wyniosłoby według twierdzeń skarżącego 98.935 litrów, podczas gdy w 2001 r. skarżący zakupił ogółem 96.874,71 litrów. Z tego wynikałoby, że firma skarżącego zużyła na dodatkowe czynności więcej paliwa, niż go zakupiono. Brak byłoby także paliwa na bieżącą eksploatację związaną z pływaniem jednostek. W załączniku nr 2 do pisma z dnia 11 maja 2006 r. (k 131 akt) skarżący wykazał 10 powodów, z których powstało tak znaczne zużycie na inne cele niż eksploatacyjne. Wykazowi temu należy odmówić wiarygodności z tej przyczyny, że podanie przez skarżącego zużycia paliwa na poszczególne jednostki musiało obejmować również i to zużycie, które skarżący wymienił w omawianym wykazie. Brak jest uzasadnionych podstaw do przyjęcia takiego stanu, iż wcześniej skarżący wykazał tylko zużycie eksploatacyjne, a dopiero później inne zużycie. Zwrócić też należy uwagę, iż niektóre pozycje z wykazu powinny opierać się na normach technicznych (produkcja energii elektrycznej, czy ogrzewanie), czy też wsparte dowodowo ("martwe paliwo" w zęzach, przekręcanie silników, paliwo w sprzedawanych jednostkach), co oczywiście nie oznacza, iż inne pozycje wykazu nie wymagały dowodu. Reasumując, podane w omawianym wykazie zużycie paliwa na inne cele w powiązaniu z odpowiednią częścią skargi rodzi wrażenie, iż wymienione cele bardziej cechowała możliwość wystąpienia tego rodzaju celów, niż ich faktyczne wystąpienie i bezsporne udowodnienie.
Odnosząc się natomiast do kwestii nieuwzględnienia jako kosztów uzyskania przychodów kosztu zużycia paliwa w trakcie rejsu na Bornholm w dniach od [...]do [...] zauważyć należy, iż skarżący nie wykazał, aby rejs ten miał związek z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Nie można nakładać na organy podatkowe nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów potwierdzających związek przyczynowy pomiędzy oznaczonymi wydatkami a uzyskanym przychodem, jeżeli argumentów w tym zakresie nie dostarczył sam podatnik. Podatnik uznając wydatek za koszt uzyskania przychodu, mimo że jest to jego prawo, a nie przywilej, odnosi ewidentnie korzyści, albowiem o ten koszt zmniejsza podstawę opodatkowania. Winien więc wykazać, że określony wydatek jest kosztem uzyskania przychodu. (L. Błystak i in. "Podatek dochodowy od osób prawnych, Komentarz 2006, Oficyna Wydawnicza "UNIMEX", Wyd. I, Wrocław 2006, str. 343-358). Ponieważ skarżący nie wskazał, aby przedmiotowy rejs na Bornholm miał związek z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, słusznie organy podatkowe uznały, iż wydatki poniesione na paliwo zużyte w trakcie tego rejsu nie stanowią kosztów uzyskania przychodów.
Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia korekty podatku VAT od sprzedaży pontonów za miesiąc marzec 2001 roku podkreślić należy w pierwszej kolejności, iż ten okres rozliczeniowy nie był przedmiotem badania w niniejszej sprawie. W odniesieniu do miesiąca marca 2001 r. postępowanie kontrolne prowadzone przez Urząd Kontroli Skarbowej nie zostało zakończone wydaniem decyzji, lecz wynikiem kontroli. Jak wynika z art. 24 ust. 1 pkt. 1 i pkt. 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz.U. z 2004 r., Nr 8, poz. 65 z późn. zm.) postępowanie kontrolne może zostać zakończone bądź wydaniem decyzji, gdy ustalenia dotyczą podatków i innych należności budżetowych, których określenie lub ustalenie należy do właściwości naczelników urzędów skarbowych, bądź też wynikiem kontroli. Wybór formy zakończenia postępowania kontrolnego zależy od przedmiotu kontroli oraz od dokonania przez organ kontrolny oceny wywiązywania się kontrolowanego z obowiązków nałożonych stosownymi przepisami prawa. W niniejszej sprawie decyzja organu kontroli skarbowej nie objęła miesiąca marca 2001 r., co oznacza, że organ odwoławczy nie miał kompetencji do korygowania podstawy opodatkowania za ten okres rozliczeniowy. Konsekwentnie zatem rozliczenie miesiąca marca 2001 r. uchyla się także spod kontroli dokonywanej przez Sąd w zakresie legalności decyzji wydanych w przedmiotowej sprawie. Tym samym zarzuty podnoszone przez stronę skarżącą w odniesieniu do kwestii określenia podstaw opodatkowania podatkiem od towarów i usług za marzec 2001 r. pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia.
Pozostałe podnoszone przez stronę zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego w zakresie ustalenia przychodu w drodze oszacowania z tytułu przewozów turystycznych jednostką pasażerską "[...]" także nie mają wpływu na rozstrzygnięcie, dotyczą bowiem przychodu uzyskanego przez skarżącego w 2002 r.
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a., nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI