I SA/Łd 99/23

I SA/Łd 99/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-03-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Bożena Kasprzak /przewodniczący/
Grzegorz Potiopa
Joanna Grzegorczyk-Drozda /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
6561
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
III FSK 912/23 - Wyrok NSA z 2025-09-23
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1170
art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda (spr.) Asesor WSA Grzegorz Potiopa Protokolant: St. asystent sędziego Maciej Dębski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2023 r. sprawy ze skargi A S.A. z siedzibą w Ł. na interpretację indywidualną Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 24 listopada 2022 r. nr DFP-Fn-I.3120.9.4.2022 w przedmiocie podatku od nieruchomości 1) uchyla zaskarżoną interpretację, 2) zasądza od Prezydenta Miasta Łodzi na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną interpretacją indywidualną przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości z dnia 24 listopada 2022 r. Prezydent Miasta Łodzi uznał, że stanowisko V. S.A. z siedzibą w Ł. przedstawione we wniosku w zakresie:
1) zwolnienia z podatku od nieruchomości budynków i budowli wchodzących w skład infrastruktury kolejowej na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1785 ze zm.; Dz. U. z 2018 r. poz. 1445 ze zm.; Dz. U. z 2019 r. poz. 1170 ze zm. – dalej jako: "u.p.o.l."), w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 31 grudnia 2021 r. - jest nieprawidłowe,
2) zwolnienia z podatku od nieruchomości całych działek ewidencyjnych, na których położone były elementy infrastruktury kolejowej, udostępniane przewoźnikom kolejowym, na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l., w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 31 grudnia 2021 r. - jest nieprawidłowe.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny. Dnia 25 sierpnia 2022 r. V. S.A. złożyła wniosek (uzupełniony dnia 27 września 2022 r.) o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, tj. art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. w sprawie zwolnienia z podatku od nieruchomości budynków i budowli wchodzących w skład infrastruktury kolejowej w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 31 grudnia 2021 r.
We wniosku strona przedstawiła stan faktyczny, zgodnie z którym posiada na terenie Ł. dwie elektrociepłownie tj. zakłady przemysłowe wytwarzające w jednym procesie technologicznym w sposób skojarzony energię elektryczną oraz ciepło. Elektrociepłownie zlokalizowane są: przy ul. [...] (dalej EC-3) oraz przy ul. [...] (dalej EC-4).
Z uwagi na rodzaj i skalę działalności obejmującą konieczność odbierania dużych partii paliw niezbędnego do funkcjonowania elektrociepłowni, Wnioskodawca korzysta m. in. z transportu kolejowego. Jest on właścicielem dwóch bocznic kolejowych znajdujących się na terenie Ł.:
a) bocznicy kolejowej normalnotorowej położonej przy stacji Ł. Ż., która odgałęzia się od toru nr 106 rozjazdem nr 101 znajdującym się w kilometrze 62.296 linii kolejowej nr 015 B. – Ł. K. (dalej Bocznica EC-3) oraz
b) bocznicy kolejowej normalnotorowej stanowiącej część stacyjną, odgałęziającą się od toru nr 1 szlaku nr 540 Ł. C. – Ł. W. rozjazdem nr 62 na km 4.232, zwaną stacją Ł. D. Przemysłowa oraz połączoną torem nr 400 w części na terenie właściwym elektrociepłowni EC-4 w Ł. (dalej Bocznica EC-4).
Bocznica EC-3 wykorzystywana jest do przyjmowania przesyłek wagonowych i wagonów normalnotorowych przeznaczonych dla właściciela bocznicy i innych współużytkowników (bocznica posiada dwóch współużytkowników: Grupę O. S.A. i C. Ł.) oraz wysyłki przesyłek wagonowych załadowanych na bocznicy. Bocznica nie jest wykorzystywana do przewozu osób, ani nie tworzy linii kolejowych o szerokości torów większej niż 1435 mm.
Zasady prowadzenia ruchu kolejowego na Bocznicy EC-3 określa Regulamin Pracy Bocznicy EC-3 Ł. opracowany przez Wnioskodawcę i zaakceptowany przez P. S.A (dalej: "regulamin Bocznicy EC-3").
Podstawą eksploatacji bocznicy jest świadectwo bezpieczeństwa bocznicy wydane przez Urząd Transportu Kolejowego w W. i umowa bocznicowa zawarta pomiędzy licencjonowanym przewoźnikiem a posiadaczem bocznicy na podstawianie i zabieranie wagonów na i z bocznicy.
Bocznica posiada statut zgodnie z wymogami ustawy o transporcie kolejowym, w którym określono status bocznicy jako infrastrukturę prywatną.
Bocznica stanowi jeden okręg nastawczy bez posterunków ruchu.
Tory Bocznicy EC-3 podzielone są na trzy rejony manewrowe:
- rejon manewrowy pierwszy obejmuje grupy torów zdawczo-odbiorczych z torem komunikacyjnym nr 400 oraz tory dojazdowe do poszczególnych bocznic w tym rejonie,
- drugi rejon manewrowy obejmuje grupy torów EC-3 od przejazdu na ul. [...] do torów zakończonych kozłami oporowymi oprócz torów nr 210, 212, 215, 216, 218,
- trzeci rejon manewrowy obejmuje grupy torów Grupy O. S.A. lub innych bocznic od rozjazdów torów nr 202 - 203.
Na terenie Bocznicy EC-3 znajdują się następujące przejazdy kolejowo drogowe kategorii A:
- ul. [...] z torem 400 w km 0,480,
- ul. [...] z torem 400 w km 0,688,
- ul. [...] z torem 400 w km 1,385.
Oświetlanie torów bocznicowych, punktów za- i wyładunkowych odbywa się za pomocą lamp elektrycznych. Wzdłuż torów bocznicowych znajduje się sieć oświetlenia zewnętrznego. Włącznik oświetlenia zewnętrznego znajduje się w nastawniach elektrycznych i na posterunku dróżnika przejazdowego na ul. [...].
Dany przewoźnik może podstawiać na tory zdawczo-odbiorcze (pierwszy rejon manewrowy) na podstawie umowy zawartej z właścicielem lub użytkownikiem bocznicy. Punkt zdawczo-odbiorczy usytuowany jest przy torze nr 210 w km 1,529. Przewoźnicy kolejowi w oparciu o plan obsługi bocznicy podstawiają wagony na tory zdawczo-odbiorcze o numerach 212, 214 i 215, które zlokalizowane są na działce ewidencyjnej nr [...], obręb [...].
Praca manewrowa w drugim rejonie manewrowym Bocznicy EC-3 w okresie od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 31 grudnia 2021 r. była wykonywana przez drużynę manewrową złożoną z osób zatrudnionych przez Wnioskodawcę i z użyciem jego taboru kolejowego.
W okresie, którego dotyczy wniosek część z torów w drugim rejonie manewrowym była wykorzystywana przez przewoźników kolejowych. Bowiem w okresie od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 31 grudnia 2021 r. wagony z węglem kilka razy w danym miesiącu były podstawiane przez przewoźników kolejowych na tor 501 do tarczy zatrzymania Z-l. Odbiór tych wagonów przez przewoźników kolejowych odbywał się natomiast z torów nr 502 i 503, na które dany przewoźnik wjeżdżał swoją lokomotywą. Tory nr 501, 502 i 503 zlokalizowane są na działce nr [...], obręb [...], na której znajdują się również inne obiekty budowlane Wnioskodawcy w postaci budynków i budowli, które nie są związane z obsługą Bocznicy EC-3.
Obsługa trzeciego rejonu manewrowego dokonywana była przez przewoźników na podstawie odrębnej umowy.
Przewoźnicy kolejowi faktycznie korzystali w okresie, którego dotyczy wniosek z tej infrastruktury kolejowej we wskazanych wyżej celach.
Bocznica EC-4 wykorzystywana jest do przyjmowania przesyłek wagonowych przeznaczonych do rozładunku na bocznicy, przybyłych pod adresem Wnioskodawcy i bocznic należących do B. oraz A. Sp. z o.o. (współużytkownicy Bocznicy EC-4) oraz do zwrotu wagonów próżnych i wysyłki przesyłek wagonowych załadowanych na ww. bocznicach. Bocznica nie jest wykorzystywana do przewozu osób, ani nie tworzy linii kolejowych o szerokości torów większej niż 1435 mm.
Zasady prowadzenia ruchu kolejowego na Bocznicy EC-4 określa Regulamin Pracy Bocznicy EC-4 Łódź opracowany przez Wnioskodawcę i zaakceptowany przez P. S.A (dalej regulamin Bocznicy EC-4).
Podstawą eksploatacji bocznicy jest świadectwo bezpieczeństwa bocznicy wydane przez Urząd Transportu Kolejowego w W. oraz umowa bocznicowa zawarta pomiędzy licencjonowanym przewoźnikiem, a posiadaczem bocznicy na podstawianie i zabieranie wagonów na i z bocznicy.
Bocznica posiada statut zgodnie z wymogami ustawy o transporcie kolejowym, w którym określono status bocznicy jako infrastrukturę prywatną.
Bocznica EC-4 stanowi jeden okręg nastawczy bez posterunków ruchu i składa się z trzech rejonów manewrowych:
- rejon manewrowy pierwszy obejmuje tory nr 109, 111, 113, 115, 121, 201, 202, 203, 204, 205, 210, 211, 212, 213, 400A, tory "[...]" ul. [...] (d. ul. [...] 10), 231, 232, 241, 242, tory "[...]" 601, 602, 603,
- rejon manewrowy drugi obejmuje tory nr 206, 400, 400b, 401, 402, 403, 404, 405, 406, 407, 408, 409, 410, 434, 435, 443, tory "[...]" (ul. [...]) nr 500,500A,801, 801a, 802,
- rejon manewrowy trzeci obejmuje tory nr 421, 424, 425, 427, 428, 429, 430, 431, 440.
Punkt zdawczo-odbiorczy znajduje się na stacji D. Przemysłowa.
Ruchem pociągów w obrębie stacji D. Przemysłowa kieruje dyżurny ruchu stacji D. Przemysłowa. Teren bocznicy EC-4 jest oświetlony, włącznik oświetlenia na terenie stacji D. Przemysłowa (rejon manewrowy pierwszy) znajduje się w pomieszczeniu dyżurnego ruchu stacji D. Przemysłowa.
Obsługa bocznicy odbywa się według planów obsługi ustalonych i uzgodnionych między przewoźnikiem a użytkownikiem bocznicy po każdorazowej zmianie rozkładu jazdy.
Praca manewrowa na terenie EC-4 w drugim i trzecim rejonie manewrowym Bocznicy EC-4 w okresie od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 31 grudnia 2021 r. była wykonywana przez drużynę manewrową złożoną z osób zatrudnionych przez Wnioskodawcę i z użyciem jego taboru kolejowego.
Przewoźnicy mogą wjechać na tory przejściowe nr 109, 111, 113 i 115, które stanowią część pierwszego rejonu manewrowego. Poza wymienionymi numerami torów przewoźnicy korzystają również z toru dojazdowego nr 121 ze stacji Ł. W.. W ramach udostępniania przez Wnioskodawcę przedmiotowej infrastruktury przez przewoźników kolejowych dokonywane są również prace manewrowe.
Tory, z których przewoźnicy korzystali w okresie od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 31 grudnia 2021 r. położone są na następujących, należących do Wnioskodawcy, działkach oznaczonych w ewidencji gruntów symbolem TK: działki nr [...], obręb [...] przy ul. [...] w Ł. oraz działek nr: [...], [...], [...], [...] i [...], obręb [...], położonych od ul. [...] do torów P. w Ł.. Na wymienionych działkach znajdują się również inne obiekty budowlane Wnioskodawcy w postaci budynków i budowli.
Przewoźnicy kolejowi faktycznie korzystali w okresie, którego dotyczy wniosek z tej infrastruktury kolejowej we wskazanych wyżej celach.
W skład Bocznicy EC-3 wchodzą między innymi następujące obiekty budowlane będące środkami trwałymi Wnioskodawcy zgłaszanymi w latach 2017 - 2021 do opodatkowania podatkiem od nieruchomości:
1) budowle:
- tory zdawczo-odbiorcze magistrali wschodniej, o nr inw. [...];
- tory magistrali wsch. stacji Ł.- Ż., o nr inw. [...];
- oświetlenie magistrali wsch. Ł.- Ż., o nr inw. [...];
- rogatka mechaniczna przy ul. [...], o nr inw. [...];
- rogatka kolejowa przy ul. [...], o nr inw. [...];
- urządzenia zabezpieczenia ruchu przy ul. [...], o nr inw. [...].
2) budynki:
- budynek-strażnica przejazdowa ul. [...], o nr inw. [...];
- budynek-strażnica kolejowa ul. [...], o nr inw. [...];
- budynek-strażnica kolejowa ul. [...], o nr inw. [...].
W skład Bocznicy EC-4 wchodzą między innymi następujące obiekty budowlane będące środkami trwałymi Wnioskodawcy zgłaszanymi w latach 2017 - 2021 do opodatkowania podatkiem od nieruchomości:
1) budowle:
- tory nr 109,111,113 drugi etap rozbudowy stacji D., o nr inw. [...];
- tor nr 115, o nr inw. [...];
- tor kolejowy, o nr 121 [...];
- oświetlenie torów-rejon południowy stacji D., o nr inw. [...];
- oświetlenie przejazdów i rozjazdów stacji D., o nr inw. [...].
2) budynki: budynek nastawni DB, o nr inw. [...].
Wymienione wyżej elementy, będące wyodrębnionymi środkami trwałymi Wnioskodawcy, stanowią infrastrukturę kolejową w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie kolejowym i były udostępniane przewoźnikom kolejowym.
Wnioskodawca posiada również inne środki trwałe zgłaszane do opodatkowania jako budowle, które stanowią infrastrukturę kolejową w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie kolejowym i wchodzą w skład Bocznicy EC-3 i Bocznicy EC-4. Dotyczy to w szczególności torów dojazdowych i komunikacyjnych, przejazdów kolejowo-drogowych i oświetlenia torów na terenie EC-4 (drugi i trzeci rejon manewrowy Bocznicy EC-4) oraz na terenie EC-3 (drugi rejon manewrowy Bocznicy EC-3). Jednak ponieważ takie obiekty w latach 2017-2021 nie były udostępniane przewoźnikom kolejowym, dlatego nie są one przedmiotem niniejszego wniosku.
Dnia 1 sierpnia 2012 r. została zawarta umowa bocznicowa nr 14/2012 pomiędzy Wnioskodawcą a P. S.A. z siedzibą w W. przy ul. [...] posiadającą licencję przewoźnika kolejowego - wpisaną do rejestru przewoźników kolejowych Urzędu Transportu Kolejowego. Obowiązywała w okresie od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 31 grudnia 2021 r. Przedmiotem tej umowy było ustalenie warunków eksploatacji bocznic kolejowych należących do Wnioskodawcy w tym bocznic EC-3 i EC-4, zgodnie z którymi przewoźnik zobowiązał się podstawiać / zabierać próżne oraz ładowne wagony na/z punktu zdawczo-odbiorczego bocznicy użyte w przewozach realizowanych przez przewoźnika. Zgodnie z umową posiadacz bocznicy użytkuje ją dla własnych potrzeb, nadając i odbierając przesyłki przewożone transportem kolejowym. Ponadto, bocznicę obsługuje przewoźnik kolejowy lokomotywami manewrowymi w godzinach określonych w planie obsługi bocznicy opracowanym przez przewoźnika kolejowego. Ponieważ obsługa bocznicy przez przewoźnika kolejowego realizowana jest w celu umożliwienia mu świadczenia usług przewozowych transportem kolejowym, z tytułu korzystania z bocznicy przewoźnik kolejowy nie ponosi żadnych odpłatności na rzecz Spółki, natomiast z tytułu obsługi bocznicy Spółka ponosi opłaty na rzecz przewoźnika kolejowego - zgodnie z taryfą tego przewoźnika. Przewoźnik kolejowy wykorzystuje bocznicę w części niezbędnej do wykonywania usług dla Wnioskodawcy i realizacji obsługi bocznicy zgodnie m.in. z umową bocznicową. Zgodnie z umową obowiązkiem Wnioskodawcy jest umożliwienie dostępu na bocznice objęte umową pracownikom przewoźnika obsługującym bocznice oraz organom nadzoru przewoźnika (dla wykonania czynności służbowych).
W tak opisanym stanie faktycznym, Wnioskodawca zadał dwa pytania.
1) Czy w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 31 grudnia 2021 r. zwolnieniu z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. podlegały posiadane przez Wnioskodawcę wymienione powyżej budynki i budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie kolejowym?
2) Czy w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 31 grudnia 2021 r. podlegały zwolnieniu z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. całe działki ewidencyjne Wnioskodawcy, na których położone były elementy infrastruktury kolejowej w rozumieniu art. 4 pkt 1 u.t.k., udostępniane przewoźnikom kolejowym, niezależnie od ich oznaczenia w ewidencji gruntów oraz niezależnie od okoliczności, że na działkach tych zlokalizowane były również inne, nie należące do elementów infrastruktury kolejowej, obiekty budowlane Wnioskodawcy w postaci budynków i budowli?
Stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej stanu faktycznego.
1) Wskazane wyżej budynki i budowle stanowiące elementy bocznic kolejowych EC-3 i EC-4 stanowią infrastrukturę kolejową w rozumieniu art. 4 pkt 1 u.t.k. i były udostępniane przewoźnikom kolejowym, w związku z czym korzystały ze zwolnienia z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 31 grudnia 2021 r.
2) W stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 31 grudnia 2021 r. całe działki ewidencyjne Wnioskodawcy, na których położone były elementy infrastruktury kolejowej w rozumieniu art. 4 pkt 1 u.t.k., udostępniane przewoźnikom kolejowym, podlegały zwolnieniu z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l., niezależnie od ich oznaczenia w ewidencji gruntów oraz niezależnie od okoliczności, że na działkach tych zlokalizowane były również inne, nie należące do elementów infrastruktury kolejowej, obiekty budowlane Wnioskodawcy w postaci budynków i budowli.
Uzasadniając swoje stanowisko Wnioskodawca wskazał, że w okresie objętym wnioskiem tj. pomiędzy dniem 1 stycznia 2017 r. a dniem 31 grudnia 2021 r. brzmienie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, tj. art. 7 ust. 1 pkt 1 regulującego zwolnienie od podatku od nieruchomości pozwalało na uzyskanie zwolnienia dla gruntów, budynków i budowli wchodzących w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym, która:
a) jest udostępniana przewoźnikom kolejowym, lub
b) jest wykorzystywana do przewozu osób, lub
c) tworzy linie kolejowe o szerokości torów większej niż 1435 mm.
Stan prawny w wyżej wskazanym zakresie został wprowadzony z dniem 1 stycznia 2017 r. na podstawie ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o transporcie kolejowym oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016 r. poz. 1923). W ustawie tej nadano również nowe brzmienie m.in. definicjom infrastruktury kolejowej, drogi kolejowej, linii kolejowej oraz bocznicy kolejowej (art. 1 pkt 4 ustawy nowelizującej) oraz art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. (art. 2 ustawy nowelizującej). Istota tych zmian sprowadzała się do zaliczenia bocznicy kolejowej do infrastruktury kolejowej oraz uznania użytkownika bocznicy kolejowej za zarządcę tej infrastruktury (uzasadnienie projektu ustawy Sejm RP VIII kadencji, druk nr 840).
W art. 20 ustawy nowelizującej jednoznacznie wskazano, że do dnia 31 grudnia 2016 r. użytą w u.p.o.l. definicję infrastruktury kolejowej należy rozumieć zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym. Brzmienie tego przepisu przejściowego jednoznacznie potwierdza charakter normatywny wprowadzanych zmian w zakresie zaliczenia bocznicy kolejowej do infrastruktury kolejowej z dniem 1 stycznia 2017 r. oraz skutków podatkowych z tym związanych po tym dniu.
W zakresie pytania pierwszego strona wskazała, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane:
a) grunty,
b) budynki lub ich części,
c) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Zgodnie zaś z cytowanym już art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. w okresie od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 31 grudnia 2021 r. zwolnieniu od podatku od nieruchomości podlegały grunty, budynki i budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym, która:
a) była udostępniana przewoźnikom kolejowym, lub
b) była wykorzystywana do przewozu osób, lub
c) tworzyła linie kolejowe o szerokości torów większej niż 1435 mm.
Z uwagi na fakt, iż bocznice kolejowe Wnioskodawcy tworzą linie kolejowe o szerokości torów nie większej niż 1435 mm oraz nie służą one do przewozu osób, zwolnienie elementów infrastruktury kolejowej Wnioskodawcy z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. jest możliwe po łącznym spełnieniu następujących przesłanek:
a) grunty, budynki, i budowie musiały stanowić elementy wchodzące w skład infrastruktury kolejowej zgodnie z przepisami o transporcie kolejowym,
b) infrastruktura kolejowa była udostępniania przewoźnikom kolejowym.
Regulacja zawarta w art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. odsyła do definicji infrastruktury kolejowej zawartej w ustawie o transporcie kolejowym. Zgodnie z art. 4 pkt 1 u.t.k., w brzmieniu obowiązującym od dnia 31 grudnia 2016 r., infrastruktura kolejowa to elementy określone w załączniku nr 1 do ustawy. Zgodnie zaś z załącznikiem nr 1 do u.t.k. w skład infrastruktury kolejowej wchodzą następujące elementy, pod warunkiem że tworzą część linii kolejowej, bocznicy kolejowej lub innej drogi kolejowej, lub są przeznaczone do zarządzania nimi, obsługi przewozu osób lub rzeczy, lub ich utrzymania:
1) tory kolejowe, w tym rozjazdy i skrzyżowania torów, wchodzące w ich skład szyny, szyny żłobkowe, kierownice, odbojnice, prowadnice, zwrotnice, krzyżownice i inne elementy rozjazdów, podkłady kolejowe i przytwierdzenia, drobne elementy nawierzchni kolejowej, podsypka w tym tłuczeń i piasek;
2) obrotnice i przesuwnice:
3) podtorze, w szczególności nasypy i przekopy, systemy kanałów i rowów odwadniających, rowy murowane, ściany osłonowe, roślinność posadzona w celu ochrony skarp;
4) obiekty inżynieryjne: mosty, wiadukty, przepusty i inne konstrukcje mostowe, tunele, przejścia nad i pod torami, mury oporowe i umocnienia skarp;
5) nastawnie, urządzenia sterowania ruchem kolejowym, w tym urządzenia zabezpieczające, sygnalizacyjne i łącznościowe na szlaku, w stacjach i stacjach rozrządowych, urządzenia służące do wytwarzania, przetwarzania i dystrybucji prądu elektrycznego do celów sygnalizacji i łączności; budynki, w których takie urządzenia lub instalacje się znajdują; przytorowe urządzenia kontroli bezpiecznej jazdy pociągów i wykrywania stanów awaryjnych w przejeżdżającym taborze; hamulce torowe; urządzenia do ogrzewania rozjazdów;
6) perony wraz z infrastrukturą umożliwiającą dotarcie do nich pasażerom, pieszo lub pojazdem, z drogi publicznej lub dworca kolejowego;
7) rampy towarowe, w tym w terminalach towarowych, wraz z drogami dowozu i odwozu towarów do dróg publicznych;
8) drogi technologiczne i przejścia wzdłuż torów, mury ogradzające, żywopłoty, ogrodzenia, pasy przeciwpożarowe, zasłony odśnieżne;
9) przejazdy kolejowo-drogowe i przejścia w poziomie szyn, w tym urządzenia i systemy służące zapewnieniu bezpieczeństwa ruchu drogowego pieszego;
10) systemy oświetleniowe do celów ruchu kolejowego i bezpieczeństwa;
11) urządzenia przetwarzania i rozdziału energii elektrycznej na potrzeby zasilania trakcyjnego: podstacje, kable zasilające pomiędzy podstacjami i przewodami jezdnymi, sieć trakcyjna wraz z konstrukcjami wsporczymi, trzecia szyna z konstrukcjami wsporczymi;
12) grunty, oznaczone jako działki ewidencyjne, na których znajdują się elementy wymienione w pkt 1-11.
Zgodnie zaś z przepisami ustawy o transporcie kolejowym:
- bocznicą kolejową (art. 4 pkt 10) jest wyznaczona przez zarządcę infrastruktury droga kolejowa, połączono bezpośrednio lub pośrednio z linią kolejową, służąca do wykonywania czynności ładunkowych, utrzymaniowych lub postoju pojazdów kolejowych albo przemieszczania i włączania pojazdów kolejowych do ruchu po sieci kolejowej,
- droga kolejowa (art. 4 pkt 1a) to tor kolejowy albo tory kolejowe wraz z elementami wymienionymi w pkt 2-12 załącznika nr 1 do ustawy, o ile są z nimi funkcjonalnie połączone, niezależnie od tego, czy zarządza nimi ten sam podmiot,
- zarządcą infrastruktury (art. 4 pkt 7) jest podmiot odpowiedzialny za zarządzanie infrastrukturą kolejową, jej eksploatację, utrzymanie, odnowienie lub udział w rozwoju tej infrastruktury, a w przypadku budowy nowej infrastruktury, podmiot, który przystąpił do jej budowy w charakterze inwestora. Zgodnie zaś z art. 4 pkt 10a pojęcie użytkownika bocznicy kolejowej zostało zrównane z pojęciem zarządcy infrastruktury.
W dalszej części swojego stanowiska, strona wskazała, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczącym problematyki zaliczenia bocznicy kolejowej do infrastruktury kolejowej, rozważanej w kontekście ustawy o transporcie kolejowym i zawartych w niej definicjach wskazano, że bocznicą jest część sieci kolejowej spełniająca pewne istotne funkcje z punktu widzenia ruchu kolejowego, wraz z urządzeniami technicznymi pozwalającymi na prowadzenie także ruchu kolejowego. Podkreślano także, że bocznica kolejowa w znaczeniu funkcjonalnym przeznaczona jest do wykonywania załadunku i wyładunku wagonów lub wykonywania czynności utrzymaniowych pojazdów kolejowych lub postoju pojazdów kolejowych oraz przemieszczania i włączania pojazdów kolejowych do ruchu po sieci kolejowej. Celem gospodarczym bocznic kolejowych jest zatem wspieranie ruchu kolejowego odbywającego się w obrębie linii kolejowych. Bezsprzecznie zatem bocznica kolejowa stanowi element infrastruktury kolejowej.
Niezależnie od okoliczności, iż sama bocznica stanowi element infrastruktury kolejowej, co jest oczywiste i zgodne z brzmieniem załącznika nr 1 do u.t.k., częściami infrastruktury kolejowej są także wchodzące w skład takiej bocznicy m.in. tory kolejowe, nastawnie, urządzenia sterowania ruchem kolejowym, w tym urządzenia zabezpieczające, jak również budynki, w których takie urządzenia lub instalacje się znajdują, a także przytorowe urządzenia kontroli bezpiecznej jazdy pociągów i wykrywania stanów awaryjnych, systemy oświetleniowe do celów ruchu kolejowego i bezpieczeństwa oraz grunty. W ocenienie Wnioskodawcy takimi elementami infrastruktury kolejowej są zgłaszane do tej pory przez niego do opodatkowania budowle: tory, oświetlenie torów, przejazdów i rozjazdów, rogatki mechaniczne i kolejowe, urządzenia zabezpieczające ruch i budynki: budynki strażnicy przejazdowej i kolejowej, jak również budynek nastawni, w których znajdują się urządzenia wymienione w pkt 5 załącznika nr 1 do u.t.k.
Zdaniem Spółki, w opisanym stanie faktycznym pierwszy z warunków zwolnienia zostaje spełniony, gdyż wymienione w opisie stanu faktycznego budynki i budowle wchodzą w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie kolejowym, zostały bowiem wymienione w złączniku nr 1 do u.t.k. i wchodzą w skład bocznicy.
Strona zwróciła uwagę, iż drugą z przesłanek zwolnienia jest kwestia udostępniania infrastruktury kolejowej przewoźnikom kolejowym. Wskazała, że zgodnie z ukształtowanym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazaną w treści art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. przesłankę "udostępnienia infrastruktury kolejowej" należy rozpatrywać zgodnie z dosłownym brzmieniem, tj. chodzi o faktyczny sposób wykorzystania infrastruktury kolejowej. Z analizy konstrukcji przepisu art. 7 ust. 1 ww. ustawy, w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie wynika, iż w procesie wykładni pojęcia "jest udostępniana", odmiennie niż to miało miejsce do dnia 31 grudnia 2016 r., nie jest wymagane sięgnięcie do przepisów ustawy o transporcie kolejowym. Przepis ten w brzmieniu zmienionym z dniem 1 stycznia 2017 r. odsyła do ustawy o transporcie kolejowym, ale w ściśle wskazanym w tym przepisie zakresie, tj. do przyjęcia znaczenia określenia "grunty, budynki i budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej" takiego, jakie zostało nadane w tej ustawie. W takiej sytuacji przesłankę tę należy interpretować literalnie, w oparciu o gramatyczne brzmienie przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l., uwzględniając przyjęte w języku polskim znaczenie słowa "udostępnia", tj. możliwość skorzystania z danego obiektu przez inne podmioty niż władający obiektem (tak Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 22 grudnia 2020 r. II FSK 2167/18).
Chodzi zatem o faktyczny sposób wykorzystania infrastruktury kolejowej. Oznacza to, że skoro w niniejszym stanie faktycznym infrastruktura kolejowa jest wykorzystywana przez licencjonowanego przewoźnika kolejowego na podstawie umowy świadczenia usług w zakresie obsługi bocznicy kolejowej Wnioskodawcy, to należy przyjąć, że dana infrastruktura jest udostępniana. Wnioskodawca zawarł umowę z przewoźnikiem kolejowym w przedmiocie obsługi bocznicy EC-3 i EC-4, a ruch po bocznicy był dokonywany w okresie objętym wnioskiem przez licencjonowanego przewoźnika. Tym samym, strona wskazała, że drugi z warunków zwolnienia został spełniony.
Z uwagi na powyższe, w ocenie Wnioskodawcy, wymienione budynki i budowle stanowiące infrastrukturę kolejową w rozumieniu art. 4 pkt 1 u.t.k. będące wyodrębnionymi środkami trwałymi Wnioskodawcy korzystały w latach 2017 - 2021 ze zwolnienia od podatku od nieruchomości na mocy art. 7 ust. 1 pkt 1 lit a) u.p.o.l.
Odnośnie zagadnienia wskazanego w pytaniu drugim, w ocenie Wnioskodawcy uznanie, że Spółka jest uprawniona do skorzystania ze zwolnienia od podatku od nieruchomości dla gruntów, budynków i budowli wchodzących w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu ustawy o transporcie kolejowym, udostępnianej przewoźnikom, zwolnieniu od podatku od nieruchomości będą podlegały grunty rozumiane jako działki ewidencyjne, bez względu na okoliczność, iż na działkach tych położone są także inne obiekty budowlane niestanowiące infrastruktury kolejowej i bez względu na ich oznaczenie w ewidencji gruntów.
Strona wskazała, że od dnia 1 stycznia 2017 r. zwolnieniu od podatku od nieruchomości podlegają m.in. grunty wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie kolejowym (art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.), tj. grunty oznaczone jako działki ewidencyjne, na których znajdują się elementy wymienione w załączniku nr 1 do ustawy, jeśli tworzą one część linii kolejowej, bocznicy kolejowej lub innej drogi kolejowej, lub są przeznaczone do zarządzania nimi, obsługi przewozu osób lub rzeczy, lub ich utrzymania (art. 4 pkt 1 u.t.k. oraz załącznik nr 1 do u.t.k.). Zwolnieniem z opodatkowania objęte są zatem grunty, na których znajdują się wyszczególnione w złączniku nr 1 do u.t.k. elementy stanowiące bocznice kolejowe, jak również, na których znajdują się wyszczególnione w złączniku nr 1 do u.t.k. elementy przeznaczone do zarządzania bocznicą kolejową lub jej utrzymania.
Definicja infrastruktury kolejowej, do której odsyła ustawa o podatkach i opłatach lokalnych dotyczy gruntów oznaczonych jako działki ewidencyjne.
Ponieważ art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. odsyła do definicji infrastruktury kolejowej zawartej w u.t.k., to w ocenie Wnioskodawcy uzasadniona jest ścisła literalna wykładania w tym zakresie. W ustawie jednoznacznie wskazano, iż są to grunty oznaczone jako działki ewidencyjne. Okoliczność, iż na danym gruncie rozumianym jako działka ewidencyjna, znajdują się elementy wskazane w złączniku nr 1 do u.t.k., sprawia, iż grunt ten, tj. działka ewidencyjna jest infrastrukturą kolejową podlegającą zwolnieniu przewidzianym w art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.
Wnioskodawca zwrócił uwagę, iż zgodnie z poprzednio obowiązującą treścią ustawy (do dnia 31 grudnia 2016 r.) zwolnienie obejmowało budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym oraz zajęte pod nie grunty. Brzmienie tego przepisu obowiązujące w okresie od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 31 grudnia 2021 r. zwolnieniem obejmowało grunty, budynki i budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym. Zatem nowelizacja u.p.o.l. i u.t.k. z dnia 16 listopada 2016 r. wprowadziła możliwość zwolnienia z podatku od nieruchomości gruntów wchodzących w skład infrastruktury kolejowej, a nie tylko zajętych pod budowle. Po nowelizacji możliwe było zastosowanie zwolnienia do całych działek ewidencyjnych, na których znajdują się elementy infrastruktury kolejowej, tj. elementy wymienione w złączniku nr 1 do u.t.k.
Z uwagi na treść art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. i pkt 12 załącznika nr 1 do u.t.k. jedyną przesłanką do uznania działki ewidencyjnej za część infrastruktury kolejowej podlegającej zwolnieniu od podatku od nieruchomości jest znajdowanie się na tej działce ewidencyjnej elementów wymienionych w pkt 1-11 złącznika nr 1 do u.t.k., pod warunkiem, że elementy te tworzą część linii kolejowej, bocznicy kolejowej lub innej drogi kolejowej, lub są przeznaczone do zarządzania nimi, obsługi przewozu osób lub rzeczy, lub ich utrzymania. Tym samym okoliczność, iż na działkach tych położone są także inne obiekty budowlane, nie stanowiące części infrastruktury kolejowej, nie wpływa na możliwość zwolnienia od podatku od nieruchomości całej działki ewidencyjnej spełniającej przesłanki zwolnienia przewidziane w art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. w zw. z treścią złącznika nr 1 do u.t.k.
W ocenie Wnioskodawcy zwolnieniu na gruncie art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. w okresie od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 31 grudnia 2021 r. podlega powierzchnia całych działek ewidencyjnych wymienionych w opisie stanu faktycznego, na których posadowione były elementy infrastruktury kolejowej udostępniane przewoźnikom, nawet jeżeli tylko w części działki te zajęte były przez infrastrukturę kolejową. W odniesieniu do gruntów, które miałyby podlegać przedmiotowemu zwolnieniu ustawodawca nie odniósł się również do sposobu klasyfikacji gruntów w ewidencji gruntów i budynków. Skoro z przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l wykreślono zapis, że zwolniona jest tylko część gruntów, która jest faktycznie zajęta przez elementy infrastruktury kolejowej przez infrastrukturę kolejową należy rozumieć całą działkę ewidencyjną, na której znajdują się elementy infrastruktury kolejowej, bez względu na sposób zakwalifikowania jej w ewidencji. Odmienne odczytanie tego przepisu przeczyłoby istocie zmiany wprowadzonej w noweli z dnia 16 listopada 2016 r.
W konsekwencji przyjąć należy, iż na podstawie przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l zwolnieniu podatkowemu podlegają grunty rozumiane jako całe działki ewidencyjne, na których znajdują się budynki i budowle infrastruktury kolejowej wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym, która jest udostępniana przewoźnikom kolejowym, niezależnie od sposobu zakwalifikowania tych gruntów w ewidencji i niezależnie od posadowienia na takich gruntach także innych obiektów budowlanych nie wchodzących w skład infrastruktury kolejowej (tak NSA m.in. w wyrokach z dnia 27 kwietnia 2022 r. sygn. akt III FSK 506/21, z dnia 9 grudnia 2021 r. sygn. akt III FSK 4477/21 publik. CBOSA).
Uznanie określonego środka krajowego za pomoc państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE wymaga łącznego spełnienia czterech warunków:
1) musi to być interwencja państwa lub przy użyciu zasobów państwowych;
2) interwencja ta musi być w stanie wpłynąć na wymianę handlową między państwami członkowskimi;
3) musi przyznawać beneficjentowi selektywną korzyść;
4) musi zakłócać konkurencję lub grozić jej zakłóceniem.
(wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 21 grudnia 2016 r. w sprawie Komisja Europejska przeciwko World Duty Free Group SA C-20/15 P i C-21/15). Brak któregokolwiek ze wskazanych warunków powoduje, że udzielona pomoc nie ma charakteru pomocy publicznej.
Sąd, w powołanym wyroku, zauważył, że art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. nie przyznaje selektywnej korzyści, jak również nawet potencjalnie nie może wpływać na wyminę handlową między państwami członkowskimi. Zniekształcenie konkurencji skutkuje odmiennym traktowaniem przedsiębiorców znajdujących się w takiej samej lub porównywalnej sytuacji, przy czym odmiennego traktowania nie można obiektywnie uzasadniać dodatkowymi okolicznościami. Pomocą niedozwoloną nie są rozwiązania skierowane, jak ma to miejsce w przypadku zwolnienia przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., do ogółu. Uprzywilejowanie jedynie niektórych przedsiębiorstw lub gałęzi przemysłu, narusza istniejącą równowagę pomiędzy podmiotami, którym udzielono wsparcia, a ich konkurentami. Z selektywnością warunkującą niedozwoloną pomoc publiczną mamy do czynienia wyłącznie, gdy dany instrument podatkowy ma pozornie wszelkie cechy ogólnego środka interwencji zastosowanego w celu realizacji polityki gospodarczej, ale w istocie prowadzi do uprzywilejowania określonego przedsiębiorstwa, grupy przedsiębiorstw lub gałęzi produkcji.
Wprowadzone w art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., zwolnienie ma charakter generalny i jest adresowane do każdego przedsiębiorcy, który udostępnia infrastrukturę kolejową przewoźnikom, a zawarte w nim kryteria nie skutkują tym, że możliwość skorzystania z niego ma jedynie wybrana celowo przez ustawodawcę i określona z góry grupa przedsiębiorców. Zwolnienie przewidziane w art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. miało charakter systemowy, tj. stanowiło integralny element systemu opodatkowania, którego celem nie było udzielanie pomocy konkretnym przedsiębiorcom, czy też wspieranie konkretnych rodzajów działalności gospodarczej.
Strona podkreśliła, że odmowa udzielenia zwolnienia od podatku przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2021 r., z powołaniem się na niedozwoloną pomoc publiczną, jest niedopuszczalna jako sprzeczna z prawem wspólnotowym (art. 107 TFUE) i zasadami praworządności, trójpodziału władzy a także systemem źródeł prawa, przewidzianymi w Konstytucji RP.
Wydając interpretację indywidualną, Prezydent Miasta Łodzi uznał, że stanowisko V. S.A. przedstawione we wniosku w zakresie:
1) zwolnienia z podatku od nieruchomości budynków i budowli wchodzących w skład infrastruktury kolejowej na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l., w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 31 grudnia 2021 r. - jest nieprawidłowe,
2) zwolnienia z podatku od nieruchomości całych działek ewidencyjnych, na których położone były elementy infrastruktury kolejowej, udostępniane przewoźnikom kolejowym, na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l., w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 31 grudnia 2021 r. - jest nieprawidłowe.
Uzasadniając swoje stanowisko, organ przywołał szereg regulacji prawnych oraz poddał analizie wyroki sądów administracyjnych, w oparciu o które stwierdził, że przy interpretacji pojęcia "udostępnianie infrastruktury kolejowej" nie można odnosić się do ustawy o transporcie kolejowym, lecz należy stosować wykładnię literalną, zgodnie z którą pojęcie to oznacza faktyczne udostępnienie infrastruktury, a nie jedynie umożliwienie korzystania z tej infrastruktury. Niezbędne warunki do uznania, że infrastruktura kolejowa jest udostępniana, stanowi podpisanie umowy określającej prawa i obowiązki operatora i przewoźnika kolejowego związane ze świadczonymi usługami oraz faktyczne udostępnienie obiektów infrastruktury kolejowej.
Wskazał, iż z analizy przepisu art. 7 ust. 1 u.p.o.l. wynika, że w procesie wykładni pojęcia "jest udostępniana", odmiennie niż to miało miejsce do dnia 31 grudnia 2016 r., nie jest wymagane sięgnięcie do przepisów ustawy o transporcie kolejowym. Przepis ten w brzmieniu zmienionym z dniem 1 stycznia 2017 r. odsyła do ustawy o transporcie kolejowym, ale w ściśle wskazanym w tym przepisie zakresie, tj. do przyjęcia znaczenia określenia "grunty, budynki i budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej" takiego jakie zostało nadane w tej ustawie. W takiej sytuacji przesłankę tę należy interpretować literalnie, w oparciu o gramatyczne brzmienie przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l., uwzględniając przyjęte w języku polskim znaczenie słowa "udostępnia". Udostępnienie to możliwość skorzystania z danego obiektu przez inne podmioty niż władający obiektem.
Mając na względzie wskazany przez Wnioskodawcę stan faktyczny, zdaniem organu należy uznać, że w stosunku do budowli stanowiących elementy bocznicy kolejowej EC-3 i EC-4 (dla bocznicy kolejowej EC-3 budowle w pierwszym, drugim i trzecim rejonie manewrowym, a dla bocznicy kolejowej EC-4 budowle w pierwszym rejonie manewrowym), które udostępniono przewoźnikom kolejowym na podstawie umów, zostały spełnione przesłanki zwolnienia z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. w związku z art. 4 pkt 1 u.t.k.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. oraz w świetle art. 4 pkt 1 pkt 5 u.t.k. w skład infrastruktury kolejowej wchodzą wyłącznie budynki, w których znajdują się nastawnie, urządzenia sterowania ruchem kolejowym, w tym urządzenia zabezpieczające, sygnalizacyjne i łącznościowe na szlaku, w stacjach i stacjach rozrządowych, urządzenia służące do wytwarzania, przetwarzania i dystrybucji prądu elektrycznego do celów sygnalizacji i łączności.
Na terenie bocznicy kolejowej EC-3 znajduje się budynek strażnicy przejazdowej oraz dwa budynki strażnicy kolejowej. Z opisu stanu faktycznego nie wynika, aby w tych budynkach zlokalizowane były urządzenia i instalacje wskazane w art. 4 pkt 1 pkt 5 u.t.k. Jedynie w nastawniach elektrycznych i na posterunku dróżnika przejazdowego przy ul. Pojezierskiej znajduje się włącznik oświetlenia zewnętrznego dla torów bocznicowych, który również nie zalicza się do powyższych urządzeń i instalacji. Ponadto z opisu stanu faktycznego wynika, że przewoźnikom kolejowym udostępniane były wyłącznie tory, a nie budynki.
Organ również wskazał, iż z opisu stanu faktycznego nie wynika, co znajduje się w budynku nastawni usytuowanym na terenie bocznicy kolejowej EC-4, jednak jego przeznaczenie wskazuje, że są to nastawnie, które stanowią urządzenia wskazane w art. 4 pkt 1 pkt 5 u.t.k. Z opisu stanu faktycznego wynika jednak, że przewoźnikom kolejowym udostępniane były wyłącznie tory, a nie budynki.
Z powyższych względów, w ocenie organu, w stosunku do budynków nie zostały spełnione przesłanki zwolnienia z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. w związku z art. 4 pkt 1 u.t.k., gdyż nie zostały one udostępnione przewoźnikom kolejowym na podstawie umów.
Odnosząc się do kwestii zawartych w drugim pytaniu, organ wskazał, iż z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że na podstawie przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l., w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2017 r., zwolnieniu podatkowemu podlegają grunty rozumiane jako całe działki ewidencyjne, na których znajdują się budynki i budowle infrastruktury kolejowej wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym, która jest udostępniana przewoźnikom kolejowym.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2016 r., zwalnia się od podatku od nieruchomości budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym oraz zajęte pod nie grunty.
W świetle art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2017 r., zwalnia się od podatku od nieruchomości: grunty, budynki i budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym.
Zgodnie z dyspozycją art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2022 r., zwalnia się od podatku od nieruchomości grunty, budynki i budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym.
Z dniem 1 stycznia 2017 r. z treści przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. wykreślono zapis, że zwolniona jest tylko część gruntów, która jest faktycznie zajęta przez elementy infrastruktury kolejowej. Z tego względu przez infrastrukturę kolejową należy rozumieć całą działkę ewidencyjną, na której znajdują się elementy infrastruktury kolejowej, bez względu na sposób zakwalifikowania jej w ewidencji.
Organ wskazał, że choć w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych brak jest wprost zastrzeżenia, że zwolnienie z podatku od nieruchomości, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., stanowi pomoc publiczną, to zwolnienie takie stanowi pomoc publiczną w przypadku prywatnej infrastruktury kolejowej, która nie ma charakteru ogólnodostępnego.
Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że bocznice kolejowe EC-3 i EC-4, będące w posiadaniu Wnioskodawcy, stanowią infrastrukturę prywatną. Bocznie te służą do obsługi zakładów przemysłowych wytwarzających w jednym procesie technologicznym energię elektryczną i ciepło (elektrowni EC-3 i EC-4).
Pomimo tego, że w przedstawionym stanie faktycznym spełnione są przesłanki stosowania zwolnienia określone w art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., które mogą dotyczyć również prywatnej infrastruktury kolejowej, o jakiej mowa w art. 4 pkt 1c u.t.k., to zastosowanie tej preferencji, w ocenie organu, nie jest możliwe w świetle bezpośrednio stosowanych przepisów unijnych (art. 3 rozporządzenia Rady (UE) nr 2015/1589 z dnia 13 lipca 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania art. 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej). W odniesieniu do prywatnej infrastruktury kolejowej zwolnienie to może stanowić formę pomocy publicznej. Ustawa nowelizująca nie była notyfikowana Komisji Europejskiej, przez co na mocy przepisów art. 3 ww. rozporządzenia występuje skutek zawieszający jego stosowanie do czasu, gdy Komisja Europejska podejmie decyzję zezwalającą na taką pomoc lub do czasu uznania takiej decyzji Komisji za podjętą.
Organ zwrócił uwagę, iż do końca 2016 r. zwolnienie od podatku dotyczyło infrastruktury kolejowej o charakterze ogólnodostępnym, co do której istniał obowiązek jej udostępniania na równych zasadach licencjonowanym przewoźnikom kolejowym. Od 2017 r. zwolnienie z art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. odnosi się również do infrastruktury prywatnej, która nie ma charakteru ogólnodostępnego. W dużej mierze beneficjentami tego zwolnienia będą przedsiębiorcy. Wprawdzie ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie czyni zastrzeżenia, że zwolnienie z art. 7 ust. 1 pkt 1 stanowi formę pomocy publicznej, ale nie może to być argument przemawiający za tym, że zwolnienie to nie może stanowić takiej pomocy. Kluczowy z punktu widzenia oceny danej preferencji podatkowej, pod kątem jej zgodności z zasadami udzielania pomocy publicznej, jest art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
Ponieważ strona nie zgodziła się z argumentacją przedstawiona przez organ, złożyła skargę na wydaną interpretację indywidualną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zaskarżonej interpretacji zarzuciła:
1) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm. – dalej jako: "o.p.") w zw. z art. 120 o.p. oraz art. 7 i art. 87 Konstytucji RP w związku z art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 31 grudnia 2021 i w związku z art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie kolejowym (Dz.U. 2003 Nr 86, poz. 789 - dalej jako: "u.t.k.") oraz Załącznikiem nr 1 do u.t.k. poprzez bezpodstawne zakwestionowanie zwolnienia z podatku od nieruchomości w odniesieniu do posiadanej przez stronę infrastruktury kolejowej - na skutek braku zastosowania powszechnie obowiązujących przepisów ustawy podatkowej, tj. wbrew wynikającej wprost z art. 7 Konstytucji RP zasadzie praworządności, zgodnie z którą organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, odzwierciedlonej również wprost w art. 120 o.p., zgodnie z którym organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa;
2) naruszenie prawa materialnego tj.:
a) art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 31 grudnia 2021 w związku z art. 4 pkt 1 u.t.k. oraz Załącznikiem nr 1 do u.t.k. poprzez błędną wykładnię prawotwórczą, uzależniającą zastosowanie zwolnienia od podatku przewidzianego w powołanym przepisie ustawy podatkowej od dodatkowych, niewynikających z powołanego przepisu przesłanek związanych z pomocą publiczną, a w konsekwencji odmowę zastosowania przewidzianego art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. zwolnienia, co doprowadziło do błędnego uznania stanowiska skarżącej wskazanego we wniosku o wydanie interpretacji za nieprawidłowe;
b) art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 31 grudnia 2021 w związku z art. 4 pkt 1 u.t.k. oraz Załącznikiem nr 1 do u.t.k. oraz w związku z art. 107 ust. 1 i art. 108 ust. 1, 2 i 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.U. 2004 Nr 90, poz. 864[2] - dalej jako: "TFUE") poprzez błędną wykładnię prowadzącą do bezpodstawnego zakwestionowania zwolnienia z podatku od nieruchomości posiadanych przez Spółkę gruntów i budowli wchodzących w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym, udostępnianych licencjonowanemu przewoźnikowi kolejowemu, a w konsekwencji podlegających zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości, z uwagi na fakt, iż przyznanie zwolnienia stanowi niedozwoloną pomoc publiczną, wbrew powołanym przepisom TFUE;
c) art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 31 grudnia 2021 w związku z art. 4 pkt 1 u.t.k. oraz Załącznikiem nr 1 do u.t.k. oraz w związku z art. 107 TFUE i art. 3 Rozporządzenia Rady (UE) nr 2015/1589 z dnia 13 lipca 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania art. 108 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dalej jako: "Rozporządzenie nr 2015/1589’9) poprzez błędną wykładnię prowadzącą do bezpodstawnego zakwestionowania zwolnienia z podatku od nieruchomości posiadanych przez stronę gruntów i budowli wchodzących w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym, udostępnianych licencjonowanemu przewoźnikowi kolejowemu, a w konsekwencji podlegających zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości, z uwagi na fakt, iż stosowanie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. w powołanym brzmieniu podlega zawieszeniu na mocy art. 3 Rozporządzenia nr 2015/1589 pomimo, iż art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. nie spełnia kryteriów pomocy ustanowionych w art. 107 ust. 1 TFUE, a przez to powołane Rozporządzenie nr 2015/1589 nie ma do niego zastosowania.
Z uwagi na zakres i charakter wskazanych naruszeń, strona wniosła o uchylenie zaskarżonej Interpretacji w całości.
W uzasadnieniu strona przedstawiła argumentację, którą zawarła również w złożonym wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz argumenty wskazane i opisane w zaskarżonej interpretacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
Stosownie do treści art. 3 § 1 i § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.: z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – dalej jako: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg m.in. na interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.
Postępowanie w sprawie wydania interpretacji przepisów prawa podatkowego polega na tym, że właściwy organ interpretujący ocenia tylko i wyłącznie stan faktyczny przedstawiony przez wnioskodawcę oraz wyrażoną przez niego ocenę prawną (art. 14b § 3 o.p.). W sprawach tego rodzaju, organ nie przeprowadza postępowania dowodowego, ograniczając się jedynie do analizy okoliczności podanych we wniosku. Zakres oceny stanu faktycznego zawartego we wniosku o wydanie interpretacji, wyznaczony jest przez treść zadanego przez wnioskodawcę pytania. Organ dokonujący interpretacji nie może więc wykraczać poza granice, które wyznaczają: treść zadanego pytania i okoliczności stanu faktycznego przytoczone we wniosku Rozpoznając skargę na interpretację prawa podatkowego, sąd administracyjny kontroluje poprawność merytoryczną dokonanej interpretacji oraz prawidłowość prowadzonego w tej sprawie postępowania interpretacyjnego, a więc zgodność z prawem samej czynności według stanu prawnego z daty jej dokonania oraz legalność postępowania poprzedzającego jej wydanie.
Sąd rozpoznając skargę na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego może taką interpretację uchylić (art. 146 § 1 p.p.s.a.) bądź oddalić (art. 151 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Stosownie do treści art. 57a p.p.s.a. skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Oznacza to, że sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Z istoty postępowania dotyczącego udzielenia indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego (art. 14b i art. 14c o.p.) zarówno organ interpretacyjny jak i sąd administracyjny w ramach kontroli interpretacji, są związani przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego. Specyfika postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej polega przede wszystkim na tym, że organ wydający interpretację "porusza się" tylko i wyłącznie w ramach stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę oraz wyrażonej przez niego oceny prawnej.
Granica, w której organ jest uprawniony do wydania interpretacji wyznaczona jest zatem przez przepisy art. 14b § 1, § 3 oraz art. 14c § 1 i § 2 o.p. Zgodnie z art. 14b § 1 niniejszej ustawy interpretacje wydawane są na pisemny wniosek zainteresowanego w jego indywidualnej sprawie. Stosownie do art. 14b § 3 tej ustawy składający wniosek o wydanie interpretacji obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. W razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym (art. 14c § 1 i § 2 o.p.).
Na tle przywołanych regulacji należy wskazać, że specyfika postępowania interpretacyjnego przejawia się w tym, iż organ podatkowy związany jest stanem faktycznym lub zdarzeniem przyszłym przedstawionym przez wnioskodawcę. W postępowaniu tym nie może toczyć się spór o rzetelność relacji z zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, a tym samym nie może być prowadzone klasyczne postępowanie dowodowe (tak NSA w wyroku z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt I FSK 1543/13, orzeczenie to, podobnie jak wszystkie powoływane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne na: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając na względzie przytoczone powyżej regulacje prawne oraz treść złożonej skargi, będącej przedmiotem rozpoznania w przedmiotowym postępowaniu, sąd doszedł do przekonania, iż skarga jest uzasadniona, bowiem stanowisko zajęte w interpretacji narusza prawo w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a to zobowiązuje sąd do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Analiza treści zaskarżonej interpretacji doprowadziła do wniosku, że nie odpowiada ona przepisom prawa.
Istota sporu w niniejszej sprawie koncentruje się wokół zastosowania zwolnienia z opodatkowania ustanowionego w art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym w badanym roku podatkowym. Jednakże spór w sprawie ma dwa wymiary, dotyczy on odmowy realizacji prawa do zwolnienia infrastruktury kolejowej spółki ze względu na regulacje o pomocy publicznej oraz zakresu infrastruktury kolejowej podlegającej zwolnieniu.
Skarżąca uzasadniając swoje stanowisko, o przysługującym jej zwolnieniu w podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. w zakresie wskazanym we wniosku o udzielenie interpretacji powołała się na brzmienie tego przepisu obowiązujące w okresie od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 31 grudnia 2021 r., zgodnie z którym zwolnieniu od podatku od nieruchomości podlegały grunty, budynki i budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym, która:
a) była udostępniana przewoźnikom kolejowym, lub
b) była wykorzystywana do przewozu osób, lub
c) tworzyła linie kolejowe o szerokości torów większej niż 1435 mm.
Z uwagi na fakt, iż Bocznice kolejowe Skarżącej tworzą linie kolejowe o szerokości torów nie większej niż 1435 mm oraz nie służą one do przewozu osób, zwolnienie elementów infrastruktury kolejowej strony z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust.1 pkt 1 u.p.o.l. w jej ocenie możliwe było we wskazanym okresie po łącznym spełnieniu następujących przesłanek:
1) grunty, budynki i budowle musiały stanowić elementy wchodzące w skład infrastruktury kolejowej zgodnie z przepisami o transporcie kolejowym;
2) infrastruktura kolejowa była udostępniania przewoźnikom kolejowym.
Przepis art. 7 ust.1 pkt 1 u.p.o.l. odsyła do definicji infrastruktury kolejowej zawartej w art. 4 pkt 1 u.t.k. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 31 grudnia 2016 r.), zgodnie z którym infrastruktura kolejowa to elementy określone w Załączniku nr 1 do ustawy.
W przedstawionym stanie faktycznym spełnienie przez wymienione we wniosku obiekty budowlane i grunty pierwszego z warunków zwolnienia (za wyjątkiem budynków strażnic kolejowej i przejazdowej) nie budziło wątpliwości organu, gdyż wymienione w opisie stanu faktycznego bocznice i grunty, oznaczone jako działki ewidencyjne, na których się one znajdują, wchodzą w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie kolejowym, zostały bowiem wymienione w Złączniku nr 1 do u.t.k.
Drugą z przesłanek zwolnienia jest udostępnienie infrastruktury kolejowej przewoźnikom kolejowym.
Organ uznał, że przesłanka zwolnienia polegająca na "udostępnianiu infrastruktury" jest spełniona wyłącznie w odniesieniu do budowli stanowiących elementy bocznicy kolejowej dla Bocznicy 3: budowle w pierwszym, drugim i trzecim rejonie manewrowym, a dla Bocznicy 4: budowle w pierwszym rejonie manewrowym. Ponadto organ przyjął, iż budynki wskazane we wniosku (budynek strażnicy przejazdowej, budynki strażnicy kolejowej i nastawnia) nie spełniają przesłanki udostępnienia przewoźnikom kolejowym, bowiem na podstawie umów udostępnione przewoźnikom zostały wyłącznie tory nie zaś budynki.
W zakresie drugiego pytania zawartego we wniosku o udzielnie interpretacji organ potwierdził, iż przez infrastrukturę kolejową korzystającą ze zwolnienia w podatku od nieruchomości zgodnie z art. 7 ust.1 pkt 1 u.p.o.l. począwszy od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 31 grudnia 2021 r. należy rozumieć całą działkę ewidencyjną, na której znajduje się element infrastruktury kolejowej, bez względu na sposób zakwalifikowania jej w ewidencji.
Organ potwierdził zatem, iż wskazane we wniosku budowle (dla Bocznicy EC 3: budowle w pierwszym, drugim i trzecim rejonie manewrowym, a dla Bocznicy EC 4: budowle w pierwszym rejonie manewrowym) i znajdujące się pod nimi grunty w postaci całych działek ewidencyjnych, wchodzą w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów u.t.k. oraz potwierdził, iż ta infrastruktura kolejowa jest faktycznie udostępniana licencjonowanym przewoźnikom kolejowym. Tym samym organ przyznał, iż we wskazanym zakresie (tj. w odniesieniu do budowli w pierwszym, drugim i trzecim rejonie manewrowym Bocznicy EC 3, budowli w pierwszym rejonie manewrowym Bocznicy EC 4 i znajdujących się pod nimi gruntów w postaci działek ewidencyjnych) zostały spełnione wszystkie przesłanki wynikające z art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l., od których zależy możliwość skorzystania ze zwolnienia podatkowego w podatku od nieruchomości w zakresie budowli i gruntów.
Jednakże pomimo potwierdzenia przez organ spełnienia przesłanek zwolnienia przewidzianego ustawą podatkową, Prezydent Miasta Łodzi odmówił uznania za prawidłowe stanowiska, wyrażonego we wniosku, przyjmując dodatkowe, nie wynikające z przepisów podatkowych, kryterium oceny zwolnienia podatku, jakim są przepisy o niedozwolonej pomocy publicznej.
W ocenie sądu, powyższe stanowisko jest błędne.
Skarżąca we wniosku o udzielenie interpretacji powołała się na dyspozycję art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., w brzmieniu obowiązującym w okresie od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 31 grudnia 2021 r., zgodnie z którym, we wskazanym okresie, zwolnieniu od podatku od nieruchomości podlegały grunty, budynki i budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym, która:
a) była udostępniana przewoźnikom kolejowym lub
b) była wykorzystywana do przewozu osób, lub
c) tworzyła linie kolejowe o szerokości torów większej niż 1435 mm.
Spółka wskazała, iż zwolnienie elementów jej infrastruktury kolejowej z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust.1 pkt 1 u.p.o.l. jest zasadne z uwagi na to, iż grunty, budynki i budowle wskazane we wniosku stanowią elementy wchodzące w skład infrastruktury kolejowej zgodnie z przepisami o transporcie kolejowym a infrastruktura kolejowa była udostępniania przez stronę przewoźnikom kolejowym.
Regulacja zawarta w art. 7 ust.1 pkt 1 u.p.o.l. odsyła do definicji infrastruktury kolejowej zawartej w ustawie o transporcie kolejowym. Zgodnie z art. 4 pkt 1 przywołanej ustawy (w brzmieniu obowiązującym od dnia 31 grudnia 2016 r.) infrastruktura kolejowa to elementy określone w Załączniku nr 1 do ustawy. Zgodnie zaś z tym Załącznikiem, w skład infrastruktury kolejowej wchodzą następujące elementy, pod warunkiem że tworzą część linii kolejowej, bocznicy kolejowej lub innej drogi kolejowej, lub są przeznaczone do zarządzania nimi, obsługi przewozu osób lub rzeczy, lub ich utrzymania:
1) tory kolejowe, w tym rozjazdy i skrzyżowania torów, wchodzące w ich skład szyny, szyny żłobkowe, kierownice, odbojnice, prowadnice, zwrotnice, krzyżownice i inne elementy rozjazdów, podkłady kolejowe i przytwierdzenia, drobne elementy nawierzchni kolejowej, podsypka w tym tłuczeń i piasek;
2) obrotnice i przesuwnice;
3) podtorze, w szczególności nasypy i przekopy, systemy kanałów i rowów odwadniających, rowy murowane, ściany osłonowe, roślinność posadzona w celu ochrony skarp;
4) obiekty inżynieryjne: mosty, wiadukty, przepusty i inne konstrukcje mostowe, tunele, przejścia nad i pod torami, mury oporowe i umocnienia skarp;
5) nastawnie, urządzenia sterowania ruchem kolejowym, w tym urządzenia zabezpieczające, sygnalizacyjne i łącznościowe na szlaku, w stacjach i stacjach rozrządowych, urządzenia służące do wytwarzania, przetwarzania i dystrybucji prądu elektrycznego do celów sygnalizacji i łączności; budynki, w których takie urządzenia lub instalacje się znajdują; przytorowe urządzenia kontroli bezpiecznej jazdy pociągów i wykrywania stanów awaryjnych w przejeżdżającym taborze; hamulce torowe; urządzenia do ogrzewania rozjazdów;
6) perony wraz z infrastrukturą umożliwiającą dotarcie do nich pasażerom, pieszo lub pojazdem, z drogi publicznej lub dworca kolejowego;
7) rampy towarowe, w tym w terminalach towarowych, wraz z drogami dowozu i odwozu towarów do dróg publicznych;
8) drogi technologiczne i przejścia wzdłuż torów, mury ogradzające, żywopłoty, ogrodzenia, pasy przeciwpożarowe, zasłony odśnieżne;
9) przejazdy kolejowo-drogowe i przejścia w poziomie szyn, w tym urządzenia i systemy służące zapewnieniu bezpieczeństwa ruchu drogowego i pieszego;
10) systemy oświetleniowe do celów ruchu kolejowego i bezpieczeństwa;
11) urządzenia przetwarzania i rozdziału energii elektrycznej na potrzeby zasilania trakcyjnego: podstacje, kable zasilające pomiędzy podstacjami i przewodami jezdnymi, sieć trakcyjna wraz z konstrukcjami wsporczymi, trzecia szyna z konstrukcjami wsporczymi;
12) grunty, oznaczone jako działki ewidencyjne, na których znajdują się elementy wymienione w pkt 1-11.
Spór w niniejszej sprawie dotyczy kwestii zwolnienia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. należących do Spółki gruntów i budowli stanowiących infrastrukturę kolejową, w zakresie niezakwestionowanym przez organ tj. dla Bocznicy EC 3: budowli w pierwszym, drugim i trzecim rejonie manewrowym, a dla Bocznicy EC 4: budowli w pierwszym rejonie manewrowym, jak również znajdujących się pod nimi gruntów.
W stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 31 grudnia 2021 r. znajdujące się w posiadaniu strony grunty oraz opisane budowle stanowiące elementy infrastruktury kolejowej wymienione w Załączniku nr 1 do ustawy o transporcie kolejowym spełniały, jak słusznie zauważyła Skarżąca, obie przesłanki konieczne do objęcia zwolnieniem od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l., tj. stanowiły infrastrukturę kolejową w myśl przepisów ustawy o transporcie kolejowym oraz były udostępniane licencjonowanym przewoźnikom kolejowym.
Zgodnie z brzmieniem art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) cytowanej ustawy w okresie opisanym w niniejszej sprawie, składniki majątku podatnika dla objęcia zwolnieniem z podatku od nieruchomości muszą spełniać dwie przesłanki: stanowić grunt, budynek lub budowlę wchodzącą w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu ustawy o transporcie kolejowym i jednocześnie infrastruktura ta musi być udostępniana przewoźnikom kolejowym.
W ramach pierwszej z wymienionych przesłanek omawiany przepis jednoznacznie odsyłał do ustawy o transporcie kolejowym. Stosownie do dyspozycji art. 4 ust. 1 u.t.k. przez infrastrukturę kolejową należy rozumieć elementy określone w Załączniku nr 1 do tej ustawy. Z kolei załącznik ten zalicza do infrastruktury kolejowej między innymi grunty, oznaczone jako działki ewidencyjne, na których znajdują się elementy wymienione w pkt 1-11 (pkt 12). Zwolnieniu na gruncie art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. podlega powierzchnia całej działki ewidencyjnej, nawet jeżeli tylko w części jest zajęta przez infrastrukturę kolejową (tak NSA w wyrokach z dnia 27 kwietnia 2022 r. o sygn. akt III FSK 506/21, z dnia 9 grudnia 2021 r. o sygn. akt III FSK 4477/21).
W ocenie organu infrastruktura kolejowa należąca do skarżącej w postaci budowli w pierwszym, drugim i trzecim rejonie manewrowym Bocznicy EC 3, i w pierwszym rejonie manewrowym Bocznicy EC 4, wraz z działkami ewidencyjnymi pod tą infrastrukturą spełnia warunki do zwolnienia z opodatkowania przewidziane art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. Organ uznał jednak, że pomimo spełnienia wszystkich warunków wskazanych w przywołanym przepisie, koniecznych do objęcia ww. elementów infrastruktury kolejowe zwolnieniem, nie podlegają one zwolnieniu z podatku od nieruchomości, z uwagi na to, że zastosowanie wobec skarżącej art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l., byłoby w istocie udzieleniem jej pomocy publicznej w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE w formie zwolnienia, co organ uznał za niedopuszczalne, bowiem to zwolnienie podatkowe zostało wprowadzone bez zgłoszenia Komisji Europejskiej. Okoliczność ta skutkuje tym, że skarżąca nie może korzystać ze zwolnienia podatkowego przewidzianego powołanym wyżej przepisem, a zatem konicznym było uznanie stanowiska przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji, za nieprawidłowe.
Zdaniem Spółki powyższe twierdzenie jest błędne z dwóch względów:
1) po pierwsze w niniejszej sprawie nie występują przesłanki do bezpośredniego stosowania art. 107 i 108 TFUE przez organ, które mogłoby go uprawniać do niezastosowania prawa krajowego;
2) po drugie w niniejszej sprawie nie występują przesłanki do choćby potencjalnego stwierdzenia możliwości uznania zwolnienia podatkowego, na które powołuje się skarżąca za niedozwoloną pomoc publiczną o jakiej mowa w art. 107 i 108 TFUE.
Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, w pełni podziela stanowisko wyrażone przez stronę oraz przedstawioną przez nią w skardze będącej przedmiotem rozpoznania, argumentację.
Organ w wydanej interpretacji nie zauważa, iż przepisy art. 107 i 108 TFUE są adresowane do państw członkowskich i nie tworzą praw indywidualnych. To podmiot stanowiący prawo, którego skutkiem jest udzielenie pomocy publicznej, musi dokonywać oceny, czy dany akt powoduje udzielenie pomocy publicznej, a jeśli tak, to czy udzielona pomoc publiczna jest dopuszczalna. Ocena taka winna być każdorazowo dokonywana z uwzględnieniem definiowanych w art. 107 TFUE, kryteriów. Przepis art. 107 TFUE nie wywołuje skutku bezpośredniego.
Wyjątkiem w tym zakresie jest art. 108 ust. 3 TFUE, który może być bezpośrednio stosowany jednak w wąskim zakresie, ograniczonym do ochrony jednostki, która powołuje się na naruszenie prawa unijnego przez udzielenie innemu podmiotowi niedozwolonej pomocy publicznej. Dany podmiot może mieć interes prawny w powoływaniu się przed krajowymi organami sądowymi na bezpośredni skutek zakazu przyznawania pomocy, o którym mowa w art. 108 ust. 3 TFUE, celem usunięcia negatywnych skutków zakłócenia konkurencji wynikłego z bezprawnie przyznanej pomocy lub celem uzyskania zwrotu opłaty pobranej z naruszeniem tego przepisu. Taka sytuacja nie zachodzi jednak w niniejszej sprawie. Organ podatkowy błędnie powołuje się na wykładnię prounijną odmawiając zastosowania ustawy podatkowej i to nie na żądanie podmiotu mającego w tym interes prawny, ale wyłącznie z własnej inicjatywy, w celu uzasadnienia odmowy zastosowania bezwzględnie obowiązujących przepisów ustawy krajowej.
Powyższe wskazuje, iż odmowa uznania zwolnienia od podatku od nieruchomości z tytułu posiadanej przez stronę infrastruktury kolejowej jest niedopuszczalna. Celem art. 108 ust. 3 TFU, jak trafnie zauważyła strona, jest umożliwienie sądom krajowym chronienia prawa jednostek w przypadku naruszeń ze strony władz krajowych zakazu wprowadzania pomocy publicznej bez uprzedniej zgody Komisji. Tą regulacją nie jest natomiast objęta możliwość wyeliminowania z krajowego porządku prawnego przez organ podatkowy przepisu, na który powołuje się jednostka celem uzyskania zwolnienia podatkowego. Zatem rację w rozpatrywanej sprawie ma strona wskazując, że organ powołał się na art. 108 ust. 3 TFUE wbrew celowi dla jakiego ten przepis powstał, tj. przeciwko interesowi strony, której dotyczyła rozpatrywana przez organ sprawa. Strona zasadnie zauważyła, że w rozpatrywanej sprawie nie występował podmiot powołujący się na bezpośredni skutek zakazu przyznania pomocy, o którym mowa w art. 108 ust. 3 TFUE, tym samym brak było podstaw do bezpośredniego zastosowania art. 108 ust. 3 TFUE.
Organ podatkowy odmówił zastosowania w niniejszej sprawie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. z uwagi na brak, wymaganej, jego zdaniem, notyfikacji zwolnienia podatkowego wynikającego z tego przepisu, mimo że sam ustawodawca uznał, że przywołany przepis i skutki z niego wynikające, nie dają podstaw do wdrożenia procedury notyfikacji.
Wskazać należy, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (w tym wyrok z dnia 5 lutego 2019 r., sygn. akt II FSK 1893/17), iż ewentualna ingerencja organu czy sądu krajowego w celu zapobieżenia dyskryminacji spowodowanej udzieleniem niedozwolonej pomocy publicznej wymaga uprzedniego rozważenia, czy w danym przypadku w ogóle potencjalnie istnieje możliwość uzyskania przez niektórych uczestników rynku selektywnej korzyści. Jak wskazano w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 21 grudnia 2016 r. w sprawie Komisja Europejska przeciwko World Duty Free Group SA C-20/15 P i C-21/15 P, uznanie określonego środka krajowego za pomoc państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE wymaga łącznego spełnienia czterech warunków:
1) musi to być interwencja państwa lub przy użyciu zasobów państwowych;
2) interwencja ta musi być w stanie wpłynąć na wymianę handlową między państwami członkowskimi;
3) musi przyznawać beneficjentowi selektywną korzyść;
4) musi zakłócać konkurencję lub grozić jej zakłóceniem.
Wskazane przesłanki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak jednej z nich skutkuje tym, iż udzielona pomoc nie ma charakteru pomocy publicznej. Tymczasem organ nie dokonał w tym względzie wymaganej analizy, a jedynie przyjął, że przyznanie zwolnienia z podatku od nieruchomości spełniałoby kryteria niedozwolonej pomocy publicznej.
Zwolnienie wprowadzone art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l., ma charakter generalny, gdyż jest adresowane do każdego przedsiębiorcy, który udostępnia infrastrukturę kolejową przewoźnikom, a zawarte w tej regulacji kryteria nie skutkują tym, że możliwość skorzystania z niego ma jedynie wybrana celowo przez ustawodawcę i z góry określona grupa przedsiębiorców. Zwolnienie przewidziane w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. miało charakter systemowy, tj. stanowiło integralny element systemu opodatkowania, którego celem nie było udzielanie pomocy konkretnym przedsiębiorcom, czy też wspieranie konkretnych rodzajów działalności gospodarczej.
Prawdą jest, co wynika w sposób jednoznaczny z treści przywołanej regulacji prawnej, że ze zwolnienia przewidzianego w art. 7 ust. 1 u.p.o.l. nie mogą skorzystać wszyscy przedsiębiorcy, a jedynie ci posiadający spełniającą kryteria zwolnienia infrastrukturę kolejową (jest to więc środek wybiórczy), niemniej nie sposób wskazać (poza samym kryterium posiadania infrastruktury kolejowej) innego kryterium, wokół którego dochodziłoby do selekcji w uprzywilejowaniu konkretnych podmiotów, czy sektorów gospodarki (nie jest więc to środek selektywny).
Powyższe stanowisko, wykluczające możliwość uznania zwolnienia podatkowego przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. za spełniające kryteria niedozwolonej pomocy publicznej z art. 107 TFUE znalazło potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (wyrok WSA w Gdańsku z 9 sierpnia 2022 r., sygn. akt I SA/Gd 470/22 oraz WSA w Opolu z dnia 30 września 2022 r., I SA/Op 213/22).
Strona słusznie zauważyła, że organ w żaden sposób nie wykazał, iż zwolnienie z podatku od nieruchomości infrastruktury kolejowej ma charakter selektywny oraz grozi zakłóceniem konkurencyjności i może negatywnie wpływać na wymianę handlową między państwami członkowskimi UE. Nie poczynił w tym zakresie żadnej pogłębionej analizy.
Należy z całą stanowczością podkreślić, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z wnioskiem interpretacyjnym i opisanym w nim stanie faktycznym. Jak zostało to zauważone na wstępie rozważań, treść wniosku, a co za tym idzie i stanu faktycznego, determinuje postępowanie w sprawach o wydanie interpretacji indywidualnej prawa podatkowego.
W rozpatrywanym wniosku, strona zwróciła się do organu o interpretację indywidualną konkretnego przepisu prawa podatkowego, zakreślając w sposób konkretny i jednoznaczny stan faktyczny, w oparciu o który organ winien dokonać żądanej oceny i interpretacji.
W ocenie sądu, organ nie sprostał temu zadaniu.
Powyżej wskazana argumentacja dowodzi, iż organ, wydając zaskarżoną interpretację, naruszył dyspozycję art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. Uzależnił bowiem zastosowanie zwolnienia od podatku przewidzianego w powołanym przepisie ustawy podatkowej od dodatkowych, niewynikających z powołanego przepisu przesłanek związanych z pomocą publiczną, w sposób nieuprawniony stosując bezpośrednio przepisy art. 107 TFUE i 108 TFUE, jak również dokonując błędnej wykładni art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. przez pryzmat art. 107 TFUE i 108 TFUE, niezasadnie przyjmując, iż powołany przepis ustawy podatkowej spełnia kryteria pozwalające uznać go za przejaw niedozwolonej pomocy publicznej, wbrew powołanym przepisom traktatowym. Organ tą okoliczność założył, pomimo że nie była ona elementem stanu faktycznego. Nie dokonał żadnej, poza teoretyczną, analizy która wykazałaby ponad wszelką wątpliwość, że zwolnienie z podatku od nieruchomości infrastruktury kolejowej ma charakter selektywny oraz grozi zakłóceniem konkurencyjności i może negatywnie wpływać na wymianę handlową między państwami członkowskimi UE. Organ nie miał ku temu żadnych danych w stanie faktycznym zakreślonym przez stronę we wniosku interpretacyjnym. Przypomnienia wymaga fakt, że niniejsze postępowanie nie jest postępowaniem wymiarowym, co wyklucza możliwość prowadzenia postępowania dowodowego.
Organ odmówił prawidłowości stanowiska skarżącej wyrażonego we wniosku o udzielenie interpretacji powołując się również na art. 3 Rozporządzenia nr 2015/1589, zgodnie z którym pomocy podlegającej obowiązkowi zgłoszenia nie wprowadza się w życie do czasu podjęcia decyzji zezwalającej na taką pomoc przez Komisję lub do czasu uznania takiej decyzji Komisji za podjętą. Przy czym przepis ten ogranicza się wyłącznie do pomocy podlegającej obowiązkowi zgłoszenia - zaś za pomoc taką, zgodnie z powyższą argumentacją, nie sposób uznać zwolnienia od podatku przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. w relewantnym dla niniejszej sprawy brzmieniu. Zgodnie z art. 1 lit. a) Rozporządzenia nr 2015/1589 pomocą jest środek spełniający wszystkie kryteria ustanowione w art. 107 ust. 1 TFUE. Jeżeli więc dany środek nie spełnia choćby jednego z kryteriów przewidzianych w art. 107 ust. 1 TFUE nie stanowi pomocy i powołane Rozporządzenie nie ma do niego zastosowania.
Wskazać należy ponadto, iż dokonywanie oceny zgodności z prawem unijnym stanowionego prawa należy do obowiązków ustawodawcy. Podmiot stanowiący prawo, którego skutkiem jest udzielenie pomocy publicznej, musi dokonywać oceny, czy udzielona pomoc publiczna jest dopuszczalna. Ocena jest dokonywana z uwzględnieniem definiowanych w art. 107 TFUE kryteriów niedopuszczalnej pomocy publicznej. Taka ocena została przeprowadzona przez ustawodawcę polskiego, który uznał, że art. 7 ust.1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. nie wymaga przedstawienia instytucjom i organom Unii Europejskiej. Z tych względów organ, obowiązany jest do stosowania przepisów prawa powszechnie obowiązujących w Polsce. Regulacje mające ewentualnie zastosowanie w niniejszej sprawie nie zostały uchylone a ich stosowanie zawieszone w jakikolwiek sposób. Zgodnie bowiem z treścią art. 120 o.p. w zw. z art. 14h o.p. organ był obowiązany do działania na podstawie przepisów prawa, a to oznacza, że był zobowiązany do zastosowania przepisów prawa materialnego przy rozpatrywaniu i rozstrzyganiu sprawy. Tymczasem organ odmówił zastosowania bezwzględnie obowiązującego przepisu ustawy podatkowej, konkretnie wskazanego we wniosku i w zawartych w nim pytaniach.
W tym stanie rzeczy sąd stwierdza, że organ interpretacyjny dopuścił się naruszenia wskazanych przepisów prawa procesowego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z § 2 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną interpretację. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ interpretacyjny zobowiązany będzie do uwzględnienia zaprezentowanej w niniejszym rozstrzygnięciu wykładni przepisów.
O kosztach sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
aj